Optik sistemli veya elektrostatik fotokopi cihazlarının tarife tespitine ilişkin nihayi danıştay kararı ve Bilirkişinin Yargılama Hukukundaki yerinin tanımı
T.C.
BAŞBAKANLIK
GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.00.09.259/3374
Konu :Fotokopi
Makineleri
bilirkisinin Yargılamadaki Yeri
28.11.2005 / 30268
GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE
İlgi :a)
16.10.2001 tarih ve 2001/32
sayılı genelge.
b) 06.11.2002
tarih ve 2001/36
sayılı genelge.
c) 02.04.2002
tarih ve 6765
sayılı dağılımlı yazımız.
d) 18.02.2004
tarih ve 2004/5
sayılı genelge.
İlgide kayıtlı yazımız ve genelgeler konusu TGTC 90.09
tarife pozisyonunda yer alan fotokopi makinesinin sınırlandırılması ile ilgili
olarak; GTİP yönünden kaynaklanan ihtilafa ilişkin Danıştay Yedinci Dairesinin
E.2002/4461.K.2004/3084 sayı/tarihli ekli kararı ile Vergi Mahkemesi kararı
ilişikte gönderilmektedir.
Mezkur mahkeme kararlarının yapılacak savunmalarda
destekleyici unsur olarak kullanılması yönünden bilgi ve gereğini rica ederim.
Selahattin ALDEMİR
Daire Başkanı
EKLER:
Ek 1- Mahkeme kararları fot.
DAĞITIM:
Tüm Gümrük ve Muhafaza
Başmüdürlükleri
T.C. T.C
DANIŞTAY İSTANBUL
YEDİNCİ DAİRE 6
No.Lu Vergi Mahkemesi
Esas No: 2002/4461 BAŞKANLIĞI
Karar No: 2004/3084 25.04.2005
Temyiz İsteminde Bulunan: Başbakanlık
Gümrük Müsteşarlığı adına
Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğü İSTANBUL
Karşı Tarafı: Tekofaks Elektronik Mümessillik Sanayi ve Ticaret
Anonim Şirketi
Vekili : Av. Ayla ÖZLER
Altıyol Söğütlüçeşme Caddesi No:92 Abdullah Uzlar İş
Merkezi K:4 Kadıköy/İSTANBUL
İstemin Özeti; Davacı Şirketçe, Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğünde tescilli
24.10.2001 gün ve 22082 sayılı beyanname kapsamında, 9009.21.00.00.00 istatistik
pozisyonunda beyan ve İthal edilen eşyanın, 9009.12.00.00.00 istatistik
pozisyonunda yer aldığından bahisle yapılan ek tahakkuka vaki itirazın reddine
dair işlemi; olayda, vergisi uyuşmazlık konusu olan fotokopi makinesinin kuru
elektrostatik kopyalama metodu ile çalıştığı, bu nedenle farklı bir pozisyonda
beyan edilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu ek tahakkuk yapılmış ise de,
gerek ithalatçılar ve değişik gümrük müdürlükleri, gerekse İstanbul Vergi Mahkemeleri
tarafından yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu düzenlenen raporlarda, tüm
fotokopi makinelerinin ayni sistemle çalıştığı, çalışma sistemi esas alınarak
ayrım yapılamayacağı, idarece belirtilen pozisyonda yer alan cihazların eski
model ve artık kullanılmayan makineler olduğu belirtildiğinden, dava konusu
eşya için beyan edilen pozisyonun doğru olduğu Sonucuna varıldığı, yapılan ek
tahakkukta yasal isabet görülmediği gerekçesiyle iptal eden İstanbul Altıncı
Vergi Mahkemesinin 04.10.2002 gün ve E:2002/757;K:2002/1491 sayılı kararının;
davacı tarafından ithal edilen fotokopi makinesi, kuru elektrostatik kopyalama
metoduyla orijinal görüntüden bir aracı yoluyla kopya çıkaran elektrostatik
fotokopi cihazı olduğundan, Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğünün talimatı doğrultusunda
işlem tesisinin yerinde olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın
Özeti: Savunma verilmemiştir.
Tetkik
Hakimi Muammer Topal Düşüncesi: Olayda,
9009.21.00.00.00 istatistik pozisyonunda beyan edilen fotokopi makinelerinin
9009.12.00.00.00 istatistik pozisyonunda yer aldığından bahisle ek tahakkuk
yapılmıştır.
Gümrük Giriş Tarife Cetveli incelendiğinde,
9009.21.00.00.00 istatistik pozisyonun "-Diğer fotokopi cihazları" başlığı
altında sadece "--Optik sistemli olanlar"ı kapsadığı; fotokopi cihazlarının
herhangi bir yönü itibarıyla elektrostatik yöntemle çalışanlarının ise "-Elektrostatik
fotokopi cihazları" başlığı altında doğrudan veya bir aracı yoluyla kopya
çıkarmasına göre 9009.11.00.00.00 veya 9009.12.00.00.00 istatistik
pozisyonlarında yer aldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, bilirkişi raporlarından, bütünüyle optik
sistemle çalışmadığı, bir tarayıcı vasıtasıyla belgenin optik kopyasını alarak,
bir tanbur üzerinde elektrostatik olarak oluşturduğu görüntüyü kağıda aktardığı
anlaşılan fotokopi makinesinin 9009.12.00.00.00 istatistik pozisyonunda
vergilendirilmesinde hukuka aykırılık görülmediğinden, aksi yöndeki mahkeme
Kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı
Bilgin Arısan'ın Düşüncesi: İdare
ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi
için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49'uncu maddesinin 1'inci
fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir.
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine
uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen mahkeme kararının onanmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
TÜRK
MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği
görüşüldü;
Dosyanın ve benzer fotokopi makinelerinin ithali
nedeniyle çıkan uyuşmazlıklar nedeniyle İstanbul Vergi Mahkemelerince verilen
kararların temyiz edilmesi sonucu, Dairemize intikal eden dosyaların birlikte incelenmesinden;
davacı Şirketin de aralarında bulunduğu ithalatçılar tarafından ithali
gerçekleştirilen fotokopi makineleri için, "Optik sistemli veya kontaktlı
fotokopi cihazları ve termokopi cihazları - diğer fotokopi cihazları - optik
sistemli olanlar" şeklinde beyan edilerek İthal olunan, fotokopi makinelerinin
dahil olduğu iddia edilen 9009.21.00.00.00 istatistik pozisyonunun, sadece, "optik
sistemli fotokopi cihazları"nı kapsadığı; İthalat konusu eşyanın ise,
elektrostatik yöntemle çalışması, nedeniyle, 9009.12.00.00.00 istatistik
pozisyonunda yer aldığından bahisle, davacı adına yapılan ek tahakkuka vaki itirazın
reddine dair işlem, Mahkemece, İthal edilen fotokopi cihazlarının, gerek taraflarca,
gerekse İstanbul Vergi Mahkemelerince yaptırılan ve eşyanın tabi olacağı
istatistik pozisyonunu saptayan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporlara
göre, 9009.21.00.00.00 İstatistik pozisyonunda yer aldığı gerekçesiyle iptal
edildiği anlaşılmış olup; buna göre, uyuşmazlığın çözümü, beyana esas alınan 9009.21.00.00.00
istatistik pozisyonu ile davalı idarece tespit edilen 9009.12.00.00.00 istatistik
pozisyonun hangi eşyaları kapsadığının belirlenmesine bağlı bulunmaktadır.
Ayrıca; İstanbul Vergi Mahkemelerince yaptırılan bilirkişi
incelemeleri sonucu düzenlenen ve kararda da dayanak alınan raporlarda, ithale
konu fotokopi makinelerinin, sadece optik sistemle çalışmadıkları, bu sistem
yanında kuru elektrostatik transfer kopyalama metodu ile de çalıştıkları; bu
metodun, orijinal görüntüden bir aracı yoluyla kopya çıkaran (dolaylı işlem)
elektrostatik fotokopi cihazlarında bulunduğu hususunda görüş birliği bulunduğu
anlaşılmıştır. Davacı tarafından, bu cihazların sadece optik sistemle çalıştığı
yolunda herhangi bir iddia da ileri sürülmüş değildir. Aksine; davacı tarafından,
görüntünün algılanma ye elde edilmesinin optik sistemle, görüntülerin baskısı
ve kağıda aktarılmasının kuru elektrostatik sistemle yapıldığı belirtilerek,
eşyanın tabi olacağı istatistik pozisyonunun, optik sistemle çalışması esasına
göre belirlenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Yargılama Hukukunda,
bilirkişi davanın çözümünün gerektirdiği özel veya teknik bilgiyi yargıca
sağlayan kişi olarak tanımlanmaktadır. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31'inci
maddesinin 1'inci fıkrasında göndermede bulunulan, "Ehlivukuf" başlıklı 275'inci
maddesinde, mahkemenin, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde
bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği yolundaki düzenlemesi, Kanun
Koyucu'nun da bu tanımı benimsediğini göstermektedir. Buna göre; bir davada
bilirkişi incelemesine başvurulabilmesi için, davanın çözümünün yargıcın
mesleği gereği bilmek; durumunda olmadığı, Özel veya teknik bir bilgiyi gerektirmesine
bağlı bulunmaktadır. Anılan Kanunun müteakip maddelerinde düzenlenen hükümlere
göre ise tayin edilen bilirkişinin, uyuşmazlığın çözümünde, hakimin yardımcısı
olduğu, tüm hukukçuların ortak görüşüdür. Bu nedenle de, hakimde olması gereken
kimi niteliklere bilirkişinin de sahip olması aranmaktadır. bilirkisi, tıpkı
hakim gibi, tarafsız olmak zorundadır. bilirkisiye yemin verdirilmesi ve
tarafsızlığından kuşku duyulması halinde, hakimler gibi, reddinin olanaklı olması,
bu yüzdendir.
Bu bakımdan; bağımsız ve tarafsız olan mahkemelerin
kararlarının, taraflara ve topluma güven verebilmesi için uyuşmazlığın
çözümünde kullanılan özel veya teknik bilgiyi içeren bilirkişi raporlarının da,
kanunların öngördüğü usullere göre, hakimlerce seçilmiş, davacı ve davalıyla ilgisi
olmayan, tarafsız bilirkişilerce düzenlenmesi gereklidir. Bu nitelikte olmayan,
taraflarca yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu elde edilen bilgilerin
uyuşmazlığın çözümüne esas alınmasının, yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerce
kullanılacağı yolundaki anayasal ilkeye aykırılık oluşturarak, toplumdaki
yargıya güven duygusunu zedelemesi kaçınılmazdır.
Öte yandan; İthal edilen eşyalar için hangi vergi
oranlarının uygulanacağı, söz konusu eşyaların dahil bulunduğu tarife ve istatistik
pozisyonunun belirlenmesini gerektirmektedir. Söz konusu belirleme ile ilgili
sorun, hukuksal olup, Gümrük Giriş Tarife Cetveli İzahnamesindeki açıklamalar
dikkate alınmak suretiyle çözümlenebilecek niteliktedir. Davada ortaya çıkan hukuksal
sorunların, davaya bakan idari yargı yerince, yargıçların bilgi ve
deneyimleriyle, çözümlenmesi ise, Yargılama Hukukunun temel kuralıdır. Bu
bakımdan; tayin edilen bilirkişiden, yalnızca, teknik bilgi ve uzmanlık
gerektiren konularda bilgi ve açıklama istenilmesi davadaki hukuksal sorunların
çözümünün, bilirkişinin vereceği teknik bilgi ve açıklamaların ışığından idari
yargı yerince gerçekleştirilmesi, anılan müessesenin ve Yargılama Hukukunun
yukarıda değinilen niteliği gereğidir.
Bu bakımdan; yargıcın mesleki bilgi ve deneyimi ile
çözümlenmesi gereken gümrük tarife ve istatistik pozisyonu uyuşmazlığının
çözümü için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına hukuken izin verilemeyeceği
gibi, ithal konusu eşyanın teknik özelliklerinin belirlenmesi için, Mahkemece, bizzat
tayin olunacak uzman bilirkişice veya benzer olaylarda diğer mahkemelerce
yaptırılan bilirkişi incelemeleri ve verilen teknik bilgiler yerine, tarafların
yaptırdıkları bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporların esas alınmasına
da hukuksal olanak yoktur.
-
Gümrük Giriş
Tarife Cetveli incelendiğinde; 90'ıncı faslın 90.09 tarife pozisyonunun, "Optik
sistemli veya kontaktlı fotokopi cihazları ve termokopi cihazları"nı kapsadığı;
alt açılımlarının, "-Elektrostatik fotokopi cihazları"; "-Diğer fotokopi
cihazları"; "-Termokopi cihazları" ve "-Aksam, parça ve aksesuar" şeklinde sıralandırıldığı;
ilk açılım olan "-Elektrostatik fotokopi cihazları"nın alt açılımlarının,
9009.11.00.00.00 istatistik pozisyonunda "--Orijinal görüntüden doğrudan doğruya
kopya çıkaranlar (doğrundan işlem)'ı ve 9009.12.00.00.00 istatistik
pozisyonunda "--Orijinal görüntüden bir aracı yoluyla kopya çıkaranlar (dolaylı
işlem)'ı; ikinci açılım olan "-Diğer fotokopi cihazları"nın alt açılımlarının
ise, "--Optik sistemli olanlar"ı ve "--Kontaklı olanlar"ı kapsadığı;
elektrostatik yöntemle çalışan fotokopi makinelerine bu bölümde yer verilmediği
görülmektedir. Bu düzenleme biçimine göre; 9009.12.00.00.00 istatistik
pozisyonunun, elektrostatik yöntemle çalışan fotokopi makinelerini kapsadığı;
sadece optik sistemle çalışan fotokopi makinelerinin ise, "-Diğer fotokopi
cihazları" başlığı altında, 9009.21.00.00.00 istatistik pozisyonunda yer aldığı
açıktır.
Anılan Cetvelin, Tarifenin Yorumu İle İlgili Genel
Kurallar başlıklı bölümümde yer alan, 3'üncü maddesinin (a) fıkrasında; eşyayı
en özel şekilde tanımlayan pozisyonun, daha genel şekilde tanımlayan pozisyona
göre öncelik alacağı; 6'ncı maddede ise, yasal amaçlar için, eşyanın bir
pozisyonun alt pozisyonlarında sınıflandırılmasının, sadece aynı seviyedeki alt
pozisyonların mukayese edilebilirliği dikkate alınarak, bu alt pozisyonlardaki
şartlar ile bu pozisyonla ilgili alt pozisyon notlarına ve gerekli
değişiklikler yapılmış olarak, tarifenin yorumu ile ilgili diğer kurallara göre
saptanacağı belirtilmiş olup; buna göre, tek, iki veya daha fazla sayıdaki
(-,-- vb gibi) tirelerin sırasıyla esas alınması, bir eşyanın tarifedeki
yerinin tespitinde aynı sayıdaki tireleri içeren alt açılımların birbiri ile
mukayese edilmesi; eşyanın özellikleri dikkate alınarak tek tireli açılımdaki
yeri tespit edildikten sonra, iki veya daha fazla tireli ayırımlara geçilmek
suretiyle, 12 haneli istatistik pozisyonunun tespitinin yapılması
gerekmektedir.
Nitekim; Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler
Genel Müdürlüğünce yayımlanan 2004/5 sayılı Genelgede; ithale konu edilen
eşyanın dahil bulunduğu tarife ve istatistik pozisyonunun belirlenebilmesi
amacıyla Dünya Gümrük Örgütüne başvurulması üzerine, söz konusu örgütten alınan
17.12.2003 tarih ve 03NL0845-Cal sayılı yazıda, özetle, 90.09 tarife
pozisyonunda yer alan fotokopi makinelerinin sınıflandırılmasında öncelikle
dikkat edilmesi gereken hususun, baskı işleminin elektrostatik yöntemle ya da
başka şekillerde yapılıp yapılmadığı olduğu; diğer bir deyişle, tek tireli alt
pozisyonun belirlenmesi amacıyla, sözü edilen 6'ncı kural uyarınca, sadece aynı
seviyedeki alt pozisyonların mukayese edilebilir olduğu, söz konusu makinelerin
elektrostatik yöntemle baskı yapması durumunda, bu durumda uygun iki tireli alt
pozisyonun belirlenmesi gerektiğinin, bunun da eşyanın orijinal görüntüden doğrudan
doğruya kopya çıkarmasına (doğrudan işlem) ya da orijinal görüntüden bir aracı
yoluyla kopya çıkarmasına (dolaylı İşlem) bağlı olduğunun belirtildiğinin
vurgulanması da bu sonucu doğrulamaktadır.
Bu açıklamalar karşısında; ithalata konu fotokopi
cihazının, elektrostatik sistemle çalışması bedeniyle, 90.09 tarife
pozisyonunun tek tireli açılımlarından "-Elektrostatik fotokopi cihazları"
kapsamında, orijinal görüntüden bir aracı yoluyla kopya çıkardığı (dolaylı
işlem) için de, eşyayı en, özel şekilde tanımlayan 9009.12.00.00.00 istatistik
pozisyonunda vergilendirilmesi gerekmektedir. Bu bakımdan; Vergi Mahkemesince,
yargıcın mesleki bilgi ve deneyimi ile çözümlenmesi gereken tarife
uyuşmazlığının, hukuki konularda eğitimi ve deneyimi olmayan bilirkişiye
çözdürülmek suretiyle ve rapordaki teknik bilgilerin irdelenmemesi sonucu eksik
incelemeye dayalı olarak verilen kararda isabet bulunmamaktadır,
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne,
mahkeme kararının bozulmasına, bozma kararı üzerine mahkemece yeniden verilecek
kararla birlikte yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından, bu hususta
ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 30.11.2004 gününde oybirliği ile karar
verildi.
T.C.
İSTANBUL
5.VERGİ MAHKEMESİ
Esas No :2005/91
Karar No :2005/1201
DAVACI:
Tekofaks
A.Ş.
VEKİLİ:
Av. Ayla
Özler
ADRES:
Altıyol Söğütlüçeşme cad No:92
Abdullah Uzlar iş Merkezi K:4/81
Kadıköy/İstanbul
DAVALI: Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğü
DAVANIN ÖZETİ:
Davacı adına 22.10.2004 tescil tarihli ve 66481 sayılı gümrük giriş
beyannamesiyle ithal edilen eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen ve ihtirazi
kayıtla ödenen gümrük vergisi ile katma değer vergisinin fazla ödenen
4.377.269.000 liralık kısmının iadesi istemiyle açılan davada; eşyanın optik
sistemli fotokopi makinesi olduğu, 9009.21.00.00.19 GTİP pozisyonuna girdiği,
bu pozisyonla beyan edilmesi gerektiği, idarece uygulamada 90.09.12.00.00.19
pozisyonuna girdiğinden bahisle tahakkukun yapıldığı ve teminat istendiği buna
maruz; kalmamak ve eşyaların bir an evvel yurda girişinin sağlanması amacıyla idarenin girdiğini iddia
ettiği pozisyonla beyan edilerek ihtirazi kayıtla vergilerin ödenmesi ile iade
ve düzeltme talebinde bulunulduğu, bu taleplerinin reddine ilişkin davalı idare
işleminin hukuka aykırı olduğu, konuyla ilgili yaratılan ihtilafların tümünde
mahkemelerce yaptırılan bilirkişi incelemeleri ile üniversitelerin yaptığı
incelemeler sonucu ithale konu eşyaların optik fotokopi makinesi ve
pozisyonunun da 90.09.21.00.00.19 olduğunun açıklığa kavuştuğu iddialarında
bulunulmuş ve fazla ödenen verginin iadesi yolunda karar verilmesi
istenilmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davacı şirket tarafından gümrük giriş beyannamesiyle ithale konu eşyayı
90.09.12.00.00.19 pozisyonunda beyan ettiği, ihtirazi kayıt dilekçesi ile
eşyanın 9009.21.00.00.19 pozisyonuna girmesi gerektiği iddiasıyla fazla ödenen
verginin iadesini istediği, yükümlülerin beyanlarına göre hesaplanan vergilere itirazda
bulunamayacağına ilişkin Gümrük Kanunu'nda yer alan düzenleme karşısında davacı
şirketin itiraz başvurusunun reddi yönünde tesis edilen işlem ile yapılan
tahakkuk işleminde eşyanın niteliği uyarınca her hangi bir hukuka aykırılık
bulunmadığı ileri sürülerek açılan davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İstanbul 5. Vergi Mahkemesi Hakimliğince
dava dosyası incelenip gereği düşünüldü;
Dava, davacı şirket adına 22.10.2004 tescil tarihli ve
66481 sayılı gümrük giriş beyannamesiyle ithale konu eşya için
90.09.12.00.00.19 pozisyonunda beyanla tahakkuk ettirilerek ödenen gümrük
vergisi ile KDV'nin ihtirazi kayıt dilekçesi ile yapılan iade ve düzeltme
başvurusunu reddeden işleme karşı yapılan itiraz başvurusunun reddi yolundaki
işlemin iptali ve fazla ödenen verginin iadesine karar verilmesi istemiyle
açılmıştır.
Olayda, davacı şirket adına ithali gerçekleştirilen ve
vergileri ödenen eşya ile ilgili olarak 25.10.2004 tarihinde davalı idare
kayıtlarına giren dilekçe ile; ithale konu eşyanın tarife uygulaması yönünden
idare ile aralarında ihtilaf olduğu, itiraz hakkı saklı kalmak kaydıyla
ihtilafa konu eşyanın, idarenin iddia ettiği 90.09.12.00.00.19 GTİP pozisyonundan
beyanının yapıldığı, eşyanın 90.09.21.00.00.19 pozisyonuna tabi optik fotokopi
cihazı olduğu üniversitelerce belirlenen teknik raporların da bu yönde olduğu,
tarife uygulamasından dolayı fazla ödenen gümrük vergileri ve KDV'nin
düzeltilerek kaldırılması ve iadesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Yükümlünün gümrük müdürlüğüne ve başmüdürlüğüne
yaptığı düzeltme ve itiraz başvuruları ilgilinin kendi beyanı üzerine tahakkuk
eden vergilere karşı itiraz edemeyeceği gerekçesiyle reddedilmiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanununun 242.maddesinin 1 nci
fıkrasında, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri için,
tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ilgili gümrük idaresine verecekleri
bir dilekçe ile düzeltme talebinde bulunabilecekleri; 245'nci maddesinin 1'nci
fıkrasında, yükümlülerin, gümrük idaresine verdikleri beyanname ve bu beyanname
eki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle kendileri tarafından hesaplanan,
gümrük vergilerine itirazda bulunamayacakları belirtilmiştir.
Bu Hükümlere göre, yükümlülerin düzeltme başvurusunda
bulunabilmeleri için kendi, beyanlarının dışında ek tahakkuk yapılarak tebliğ
edilmesi gerekir. Yükümlülerin, kendi beyanları üzerine tahakkuk eden gümrük vergilerine
karşı da idari itiraz yoluna gidilebilmesi, daha sonra da idari yargı
denetimine tabi tutulabilmesi için, öncelikle, beyannamenin tescil edildiği
tarihte, yükümlüler tarafından beyannameye ihtirazi kayıt konulması veya bu
kaydı içeren dilekçenin anılan tarihte idarenin kaydına girmesi gerekir.
İhtirazı kayıt; belli hakları kullanma konusunda serbestliğini korumak isteyen
tarafın, bu konuda ön koşul ileri sürmesi, çekince koymasıdır, İhtirazi kayıt
beyanın, serbest irade ile yapılmadığını ortaya koyar. Beyanlarının yükümlüleri
bağlamadığından söz edilebilmesi için, ihtirazi kaydın, beyannamenin tescil
edildiği tarihte konulması gerekir. Ancak bu şekilde, beyanın, yükümlülerin
iradesi dışında gerçekleştiği anlaşılabilir. Beyannamenin tescil edildiği
tarihten sonraki bir, tarihte ihtirazi kayıt dilekçesi verilmesi ise,
yükümlülerin, beyanlarını doğru olup olmadığı konusunda kuşkularını bulunduğunu
göstereceğinden beyanın, yükümlülerin iradesini yansıtmadığından söz edilemez.
Dosyanın incelenmesinden, gümrük giriş beyannamesi
kapsamı eşyanın 9009.12.00.00.00 istatistik pozisyonunda "Optik Sistemli veya
kontaktlı fotokopi cihazları ve termokopi cihazları-elektrostatik fotokopi
cihazları-orijinal görüntüden bir aracı yoluyla kopya çıkaranlar (dolaylı
işlem)" olarak beyanı üzerine, eşyanın gümrük ve katma değer vergisinin, beyan
edilen tarife pozisyonuna ait vergi oranı esas alınarak tahakkuk ettirildiği,
beyannamede herhangi bir ihtirazi kaydın yer almadığı, beyannamenin 22.10.2004
tarihinde tescilinden sonra verilen 25.10.2004 tarih ve 108834 sayı ile
idarenin kaydına giren ihtirazi kayıt dilekçesi verildiği idari itiraz
aşamasında eşyanın ihtirazi kayıtla beyan edilerek ithalatının gerçekleştirildiği
belirtilerek, ödenen vergilerin iadesinin istenildiği, düzeltme isteminin
reddinden sonra yapılan itiraz başvurusunun da reddi üzerine dava açıldığı
anlaşılmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, beyan
tarihinde ihtirazi kayıt iradesinin ortaya konulmadığı, dolayısıyla idari
itiraz hakkı bulunmadığından, uyuşmazlığın esastan hukuki irdelemesinin
yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Nitekim Danıştay 7. Dairesinin E:2004/2341,K:2004/3554
sayılı 21.12.2004 tarihli kararı bu paraleldedir.
Açıklanan nedenlerle davanın REDDİNE, dava konusu
Başmüdürlük Kararının onanmasına, aşağıda dökümü gösterilen 30.70 YTL yargılama
giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta giderinin istemi halinde
davacıya iadesine, davacıdan 15.758.168 / TL karar harcı alınmasına, harcın
tahsili için İstanbul Defterdarlığına Harç Tahsil Müzekkeresi yazılmasına,
kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde İstanbul Bölge İdare
Mahkemesi nezdinde itiraz yolu açık olmak üzere 30.06.2005 tarihinde karar
verildi.
HAKİM
K.GÖKHAN YILMAZ
Yargılama Giderleri:
Başvurma + Vekalet Harcı :13.20
Posta Giderleri :7.50
Toplam :30.70 YTL
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ
Esas No : 2005/680
Karar No : 2005/2245
İTİRAZ EDEN: Haydarpaşa
Gümrük Müdürlüğü/İST.
KARŞI TARAF: Elektromak
Büro Makineleri San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ: Av.
Ayla ÖZLER
Altıyol,
Söğütlüçeşme Cad. No:92 Abdullah Uzlar İş Merkezi K:4
Kadıköy/İSTANBUL
İSTEMİN ÖZETİ: 28.01.2004
günlü ve 4952 sayılı giriş beyannamesiyle ithal olunan eşya nedeniyle yapılan
ek gümrük vergisi ve Katma Değer Vergisini ihtirazi kayıtla ödeyip bu
vergilerin iadesine ilişkin olarak açılan davada, davanın kabulüne karar veren
İstanbul 3. Vergi Mahkemesi Hakimliği'nin
20.10.2004 günlü ve K:2004/1677 sayılı kararın bozulması istemine
ilişkindir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir,
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesince işin
gereği görüşüldü;
Dava, gümrük giriş beyannamesi ile ithal edilen eşya
nedeniyle tahakkuk ettirilen ek gümrük vergisi ve katma değer vergisinin
kaldırılması istemine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının ithal ettiği
fotokopi cihazının elektrostatik sistemle çalışması nedeniyle 90.09 tarife
pozisyonunun tek tireli açılımlarından "Elektrostatik fotokopi cihazları
kapsamında orijinal, görüntüden bir aracı yoluyla kopya çıkardığı (dolaylı
işlem) için de eşyayı en özel şekilde tanımlayan 9009.12.00.00.00 istatistik
pozisyonunda vergilendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Dolayısıyla davacı adına tahakkuk ettirilen ve dava
konusu yapılan ithale konu emtianın 90.09.12.00.00.00 pozisyonuna girdiği açık
olup, bu pozisyona göre yapılan tahakkuk işleminde hukuka aykırılık görülmemiş
olup, mahkemece aksi gerekçeyle davanın kabulü yolunda verilen kararda hukuki
isabet bulunmamaktadır.
Nitekim Danıştay 7'inci Dairesinin konu ile ilgili
30.11.2004 tarih ve E:2003/2003, K:2004/3043 sayılı kararı da aynı yöndedir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idare tarafından yapılan
itirazın kabulüne, davacı şirketçe ihtirazi kayıtla ödenen ek gümrük vergisi
ile hesaplanan KDV'sinin onanmasına, bu suretle itiraza konu kararın bozulmasına,
11,20 YTL karar harcının davacı şirketten tahsil edilmesi için İstanbul
Defterdarlığına harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, dava esnasında yapılan
yargılama giderlerinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına, itiraz aşamasında
kullanılan 10,50 YTL Posta pulu/giderinin davacıdan alınarak davalı idareye
verilmesine, posta giderlerinden artan kısmın talep halinde taraflara iadesine,
15.06.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
BAŞKAN V. ÜYE ÜYE
Orhan
BENGÜLER G. Gülşen
DERİNGÖL Necla
ALTINÖZ
(26705) (24713) (27395)