Elektrikli araçlar için sabit şarj istasyonları ile taşınabilir şarj cihazlarının ayrımı ve tarife sınıflandırmaları

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-17474625-162.01-00117017151 Konu :Sabit ve Taşınabilir Elektrikli Araç Şarj İstasyonlarının Ayrımı 29.01.2026 / 117017151 DAĞITIM YERLERİNE Bilindiği üzere, Türk Gümrük Tarife Cetvelinde "elektrikli araçlar için şarj istasyonları" özelliklerine göre ismen 85.04 tarife pozisyonu altında sınıflandırılmakta olup, yalnızca elektriğin kontrol ve dağıtımına mahsus elektrikli araç şarj istasyonları ise 85.37 tarife pozisyonunda sınıflandırılmaktadır. Bununla birlikte, Bakanlığımıza intikal eden muhtelif tarihli talepler incelendiğinde, yerleşik, sabit ve altyapı gerektiren şarj istasyonlarına kıyasla taşınabilir yapıda, daha düşük akım ve voltaj değerine sahip, kablo üzerinde kontrol ve koruma ünitesi ihtiva eden elektrikli araç şarj cihazlarının tarife sınıflandırması noktasında tereddüt yaşanabildiği müşahede edilmiştir. Bu kapsamda, sabit elektrikli araç şarj istasyonları ile taşınabilir nitelikte elektrikli araç şarj cihazlarının gerek fiziki gerek elektronik özellikleri dikkate alınarak bir ayrım kriterinin ortaya konulması ihtiyacı hasıl olmuştur. Konuya ilişkin olarak yapılan araştırmalar neticesinde araç şarj istasyonları ve cihazlarına ilişkin Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (International Electrotechnical Commission-ICE) tarafından belirlenen "IEC 61851" ve "IEC 62752" numaralı standartların bulunduğu tespit edilmiştir. Söz konusu standartlar kapsamında şarj istasyonları ile taşınabilir şarj cihazlarına ilişkin hangi şekilde somut ve objektif bir ayrım kriteri belirlenebileceği ve bu kriterlerin gümrük idarelerinde kolay bir şekilde nasıl tespit edilebileceğine yönelik Türk Standardları Enstitüsü görüşlerine başvurulmuştur. Anılan Kurumdan alınan ve bir örneği ilişikte gönderilen 03.11.2025 tarih ve 246206 sayılı cevabi yazıda özetle, "IEC 61851" standardının, dört farklı şarj modunu tanımladığı, Mode 1'de basit priz bağlantısı bulunduğu ve herhangi bir kontrol veya koruma fonksiyonunun olmadığı, Mode 2'de, kablo üzerinde IC-CPD (In-cable Control and Protection Device-Kablo Üzerinde Bir Kontrol ve Koruma Ünitesi Bulunan) modülünün bulunduğu, fişli bağlantıya sahip taşınabilir sistemleri ifade ettiği, Mode 3'ün, araç dışı sabit istasyonları kapsadığı ve bu sistemlerin kalıcı tesisatla bağlantılı olduğu, Mode 4'ün ise DC hızlı şarj istasyonlarını içerdiği ve daima sabit montajlı olduğu belirtilmiştir. Buna karşılık, "IEC 62752" standardının ise Mode 2 kapsamındaki taşınabilir IC-CPD'lerin teknik gereklerini, arıza akım koruma, sıcaklık algılama ve devre kesme fonksiyonlarını tanımladığı ifade edilmiştir. Gelinen aşamada, "Mode 2-IEC 62752" ibaresinin taşınabilir şarj cihazlarını, "Mode 3/4-IEC 61851" ibaresi ise sabit istasyonları açık bir şekilde tanımladığı vurgulanmıştır. Söz konusu yazıda devamla, sabit elektrikli araç şarj istasyonları ile taşınabilir şarj cihazlarının güç seviyesi, sayaç modülü, standart referansı, montaj tipi ve bağlantı biçimi gibi bileşenler bakımından birbirinden ayrıldığı ifade edilmiş olup anılan yazıda belirtilen ayrım kriterleri baz alınarak aşağıdaki tablo oluşturulmuştur. Sabit Elektrikli Şarj İstasyonları Taşınabilir Elektrikli Şarj Cihazları Güç Seviyesi 11-22 kW (trifaze AC) (Mode 3) 22 kW ve üzeri (Mode 4) Genellikle 3,7 kW ve altında (≤ 16 A, tek faz) Sayaç Modülü ISO 15118 veya OCPP protokolleriyle iletişim kurabilen, faturalama ve veri ölçümü fonksiyonlarına sahip olabilir. Genellikle sayaç veya haberleşme modülü içermez. Standart Referansı Mode 3/4 IEC 61851 Mode 2 IEC 62752 Montaj Tipi Fixed (Sabit) Portable (Taşınabilir) Bağlantı Biçimi Hardwired (Kalıcı bir şekilde birleştirilmiş.) Plug (Fiş) Bu itibarla, halihazırda uygulanageldiği şekilde, elektrikli araçlar için şarj istasyonlarının özelliklerine göre 85.04 tarife pozisyonu altında, yalnızca elektriğin kontrol ve dağıtımına mahsus elektrikli araç şarj istasyonlarının ise 85.37 tarife pozisyonu altında sınıflandırılması gerekmektedir. Bununla birlikte, uygulamada elektrikli araçlar için sabit şarj istasyonları ile taşınabilir şarj cihazlarının ayrımına ilişkin olarak bir tereddüt hasıl olması halinde, yukarıda yer verilen hususlar ile bir örneği ilişikte gönderilen Türk Standardları Enstitüsü'nün 03.11.2025 tarih ve 246206 sayılı yazısı çerçevesinde işlem yapılması hususunda; Bilgi ve gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Ek :Yazı Örneği Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri T.C. SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI Türk Standardları Enstitüsü İthalat Merkezi Başkanlığı Sayı :E-42569461-180.01-246206 03.11.2025 Konu :Araç Şarj İstasyonları Görüş Talebi Hk. TİCARET BAKANLIĞINA (Gümrükler Genel Müdürlüğü ) İlgi : TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü 16.09.2025 tarihli ve 01-00113448202 sayılı yazısı. İlgi yazı ile tarafımızdan sabit ve altyapı gerektiren elektrikli araç şarj istasyonları ile taşınabilir elektrikli araç şarj cihazlarının tarife sınıflandırılmasında belirleyici ayrım kriterlerinin ortaya konulabilmesine istinaden görüş talep edilmiş olup, ilgili hususla ilgili görüş ve önerilerimiz aşağıda sunulmuştur. Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayımlanan standartlar, elektrikli araç şarj sistemlerinin teknik yapısını ve güvenlik gereklerini ayrıntılı biçimde tanımlamaktadır. Bu kapsamda, IEC 61851 serisi standartlar, araç dışı şarj sistemlerini (EVSE) tanımlamakta; IEC 62752 standardı ise taşınabilir nitelikli kablo üzeri koruma ve kontrol cihazlarını (IC-CPD) konu edinmektedir. Her iki standardın birlikte değerlendirilmesiyle, sabit şarj istasyonları ile taşınabilir şarj cihazları arasında nesnel, ölçülebilir ve belgelendirilebilir bir ayrım yapılabilmektedir. IEC 61851 standardı, dört farklı şarj modu tanımlar. Mode 1'de basit priz bağlantısı bulunur ve herhangi bir kontrol veya koruma fonksiyonu yoktur. Mode 2, kablo üzerinde ICCPD modülünün bulunduğu, fişli bağlantıya sahip taşınabilir sistemleri ifade eder. Mode 3, araç dışı sabit istasyonları kapsar ve bu sistemler kalıcı tesisatla bağlantılıdır. Mode 4 ise DC hızlı şarj istasyonlarını içerir ve daima sabit montajlıdır. Buna karşılık, IEC 62752 standardı Mode 2 kapsamındaki taşınabilir IC-CPD'lerin teknik gereklerini, arıza akım koruma, sıcaklık algılama ve devre kesme fonksiyonlarını tanımlar. Böylece "Mode 2-IEC 62752" ibaresi taşınabilir şarj cihazlarını, "Mode 3/4-IEC 61851" ibaresi ise sabit istasyonları açık biçimde tanımlamaktadır. Standartlarda doğrudan bir güç sınırı belirtilmemekle birlikte, uygulamada güç seviyesi montaj biçimini dolaylı olarak belirleyen önemli bir teknik göstergedir. Genellikle 3,7 kW ve altındaki (≤ 16 A, tek faz) sistemler ev tipi priz üzerinden çalışabilen, IC-CPD modülü içeren taşınabilir çözümler olarak tasarlanır. 3,7-7,4 kW (32 A tek faz) aralığındaki ürünlerde ise taşınabilirlik veya sabit montaj kararı kullanılan priz, kablo kesiti ve termal tasarıma göre değişebilir. 11-22 kW (trifaze AC) gücündeki sistemler, yüksek akım ve kesintisiz çalışma gereksinimleri nedeniyle genellikle sabit tesisatlı (Mode 3) istasyon olarak üretilir. 22 kW ve üzerindeki DC sistemler (Mode 4) ise fiziksel ve elektriksel olarak daima sabit kurulum gerektirir. Bu nedenle güç değeri, tek başına sınıflandırıcı bir ölçüt olmamakla birlikte, destekleyici parametre olarak dikkate alınmalıdır. Bu iki standardın karşılaştırmalı analizi, sınıflandırmada kullanılabilecek bilimsel ayrım kriterlerini net olarak ortaya koymaktadır. Taşınabilir cihazlar, fiş ile bağlanan, kullanıcı tarafından kolayca taşınabilen, kablo üzerinde IC-CPD modülü bulunduran ve IEC 62752 standardına uygun ürünlerdir. Sabit istasyonlar ise duvara veya zemine kalıcı şekilde monte edilen, sabit tesisat bağlantısı bulunan, IEC 61851 serisi standartlara göre belgelendirilen ve genellikle daha yüksek IP/IK dayanımına sahip sistemlerdir. Ayrıca taşınabilir sistemler genellikle sayaç veya haberleşme modülü içermezken, sabit istasyonlar ISO 15118 veya OCPP protokolleriyle iletişim kurabilen, faturalama ve veri ölçümü fonksiyonlarına sahip olabilmektedir. Gümrük idarelerinin ve piyasa gözetim birimlerinin hızlı tespit yapabilmesi için, ürün etiketinde ve beyanname ekinde aşağıdaki unsurların yer alması önerilir: Standart referansı (IEC 62752 veya 61851- xx), şarj modu (2/3/4), montaj tipi (Portable / Fixed), bağlantı biçimi (Plug / Hardwired), IP/IK koruma derecesi ve uygunluk beyanı (DoC veya CB sertifikası). Bu bilgiler, birlikte değerlendirildiğinde cihazın sınıfı hiçbir yoruma gerek kalmadan nesnel biçimde belirlenebilir. Etiket üzerinde "IEC 62752/Mode 2" ibaresi varsa ürün taşınabilir, "IEC 61851-1/-23 /-24" ibaresi varsa sabit istasyon olarak değerlendirilmelidir. Aynı şekilde, kullanım kılavuzunda "Plug-in / Removable" ifadesi taşınabilirliği, "Permanent wiring / Fixed installation" ifadesi ise sabitliği gösterir. Sonuç olarak, IEC 61851 ve IEC 62752 standartları, elektrikli araç şarj ekipmanlarının tanımı ve sınıflandırılması açısından teknik temeli oluşturmaktadır. Gümrük ve piyasa gözetimi süreçlerinde "Etiket + Standart Atfı + Montaj Şekli + Bağlantı Tipi + Güç" bileşenleri esas alınarak yapılacak ayrım ile elektrikli araç şarj sistemlerinin sınıflandırmasında hız, doğruluk ve tutarlılık sağlanarak, ulusal ve uluslararası uygulamalarda yeknesaklık oluşturulabileceği değerlendirilmektedir. Bilgilerinize arz ederim. Dr. Ahmet İhsan ŞATIR Genel Sekreter NB