Kriterleri karşılamayan ekspertiz raporlarının DİİB taahhüt kapatma işlemine esas alınmaması (28.05.2014 tarihli ve 120004089 sayılı yazı ilgi tutulmuştur)

T.C. TİCARET BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü Sayı :E-88364507-451.01 Konu :Ekspertiz Raporu 29.03.2022 / 73185685 DAĞITIM YERLERİNE İlgi :28/05/2014 tarihli ve 120004089 sayılı yazımız. Bilindiği üzere, 20/12/2006 tarihli ve 26382 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İhracat 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği'nin "Dahilde İşleme İzin Belgelerinin Kapatılması İçin Gerekli Bilgi ve Belgeler" başlıklı eki Ek-3'te, "6 - Ekspertiz raporu (Belge süresi içerisinde alınmış, üzerinde ilgili dahilde işleme izin belgesinin tarih ve sayısı belirtilmiş, ilgili en az iki mühendis tarafından imzalanmış ve ilgili birimin yetkilileri tarafından tasdik edilmiş) (**) (**): Dahilde İşleme İzin Belgesi özel şartlar bölümünde yer alması veya gerek görülmesi halinde istenir. Belge kapsamındaki üretimin kapasite raporu konusu üretimden farklılık gösteren özel bir üretim olması durumunda ekspertiz raporu düzenlenir ve bu durum ekspertiz raporunda belirtilir. Ayrıca, belge kapsamındaki ekspertize konu her bir ithal girdi ile her bir işlem görmüş üründen en az bir numunenin alınması veya numune alınmasının mümkün bulunmadığı durumlarda firma tesisinde inceleme yapılması gerekmekte olup; bu numuneler veya incelenen eşya ile ilgili ithalata ve ihracata ilişkin gümrük beyannamelerinin tarih ve sayılarının ekspertiz raporunda belirtilmesi gerekmektedir. Ekspertiz raporuna konu olan eşyadan alınacak numunenin veya numune alınmasının mümkün bulunmadığı durumlarda firma tesisinde yapılacak incelemenin belge süresi içerisinde yapılması, bu durumun ilgili kurumun yetkilileri tarafından belge süresi içerisinde tasdik edilmiş bir yazıyla (ekspertiz raporu ekinde sunulan) tevsik edilmesi ve numune alınması veya yerinde yapılan incelemeye ilişkin yazı tarihi ile ekspertiz raporunun düzenleme tarihi arasında azami 3 (üç) aylık bir sürenin olması halinde, ekspertiz raporunun belge süresi içerisinde alınması şartı aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Anılan mevzuat hükmü uyarınca, ilgili Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) ihracat taahhüt hesabının kapatılması sırasında ibraz edilmesi gereken ekspertiz raporunda yer alan "belge kapsamında ithal edilen malların yine belge kapsamında ihraç edilen mamuller bünyesindeki kullanımına (oranlarına) ilişkin tespitlerin" doğru yapılabilmesi için; ekspertiz raporuna konu olan eşyadan alınacak numunenin veya numune alınmasının mümkün bulunmadığı durumlarda firma tesisinde yapılacak incelemenin belge süresi içerisinde yapılması esası benimsenmiştir. Böylelikle ekspertiz raporunun, belge sahibi firma tarafından sunulan bilgilere dayalı oluşturulması yerine, raporu düzenleyen eksperin üretim sürecini ya da belge kapsamında üretilmiş mamul ürünü incelemesi sağlanarak belge taahhüt hesabı kapatma işlemine esas teşkil edecek ekspertiz raporunun eksperin mesleki birikimi, somut gözlem ve tespitlerine dayalı olması amaçlanmıştır. Bununla birlikte Bakanlığımıza vaki bazı bildirimlerde; ekspertiz raporunu düzenleyen eksperlerin yerinde inceleme yapmadığı, mamul ürünü incelemediği, bu hususun ekspertiz raporlarında ""her ne kadar mamul ürünü incelemesek de, firma tarafından verilen kullanım oranlarının uygun olduğu düşünülmektedir" ifadeleriyle belirtildiğine yönelik bazı tespitlere yer verilmiştir. Ekspertiz raporunun talep edilmesinin temel gerekçesini oluşturan üretim sürecinin, bu üretim sürecini değerlendirebilecek yetkinlikteki bir uzmanın teknik bilgisiyle incelenmesi amacını karşılamayan bu nitelikteki ekspertiz raporlarının DİİB taahhüt hesabı kapatma işlemlerine esas teşkil edemeyeceği açıktır. DİİB taahhüt hesabı kapatılması işlemlerinde firmalar tarafından ibraz edilen ekspertiz raporunun ilgi (a)'da kayıtlı yazımızda yer alan hususlara ilaveten yukarıda belirtilen kriterleri karşılamadığının tespiti halinde, söz konusu ekspertiz raporunun DİİB taahhüt kapatma işlemine esas alınmaması ve keyfiyetin belge sahibi firma ile ekspertiz raporunu düzenleyen sanayi/ticaret veya sanayi odasına iletilmesi hususunda bilgilerini ve gereğini rica ederim. Mehmet Ali KILIÇKAYA Bakan a. Genel Müdür V. Dağıtım: Batı Akdeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne Doğu Karadeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne Ege Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne Gap Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne Orta Akdeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne Orta Anadolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne Orta Karadeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne Gürbulak Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü Sayı :31429883-105.01 Konu :Dahilde İşleme Rejimi hk. 28.05.2014 / 120004089 - TÜRKİYE İHRACATÇILAR MECLİSİ GEN. SEK. -İSTANBUL - AKDENİZ İHR.BİR.GEN.SEK. -MERSİN - ANTALYA İHR.BİR.GEN.SEK. -ANTALYA - DENİZLİ İHR.BİR.GEN.SEK. -DENİZLİ - DOĞU ANADOLU İHR.BİR.GEN.SEK. -ERZURUM - EGE İHR.BİR.GEN.SEK -İZMİR - GÜNEYDOĞU ANADOLU İHR.BİR.GEN.SEK.-GAZİANTEP - İSTANBUL İHR.BİR.GEN.SEK. - İSTANBUL - İSTANBUL MADEN VE METAL.İHR.BİR.GEN.SEK.-İSTANBUL - İSTANBUL TEKS.VE KONF.İHR.BİR.GEN.SEK. -İSTANBUL - KARADENİZ İHR.BİR.GEN.SEK. - GİRESUN - ORTA ANADOLU İHR.BİR.GEN.SEK, -ANKARA - DOĞU KARADENİZ. İHR. BİR. GEN. SEK. -TRABZON - ULUDAĞ İHR.BİR.GEN.SEK, -BURSA Bilindiği üzere, ekspertiz raporunun belge süresi içerisinde alınamaması durumunda dahilde işleme izin belgelerinin (DİİB) ihracat taahhüt hesaplarının kapatılmasında sorunlar yaşanması nedeniyle, konu Meclisinizin de üyesi olduğu ve ilgili yetkilinizin katıldığı Dahilde İşleme Rejimi Değerlendirme Kurulunun VII. Toplantısında görüşülmüş olup, numunenin ihracata konu üründen belge süresi içerisinde alınmış olması kaydıyla, hazırlanacak ekspertiz raporunun belge taahhüt hesabının kapatılmasında kullanılabilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir. Bu çerçevede, dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni (DİİB/Dİİ) kapsamında ekspertiz raporu alınması öngörülen durumlarda, ekspertiz raporuna konu olan eşyadan alınacak numunenin veya firma tesisinde ekspertiz tarafından yapılacak yerinde incelemenin belge/izin süresi içerisinde yapılması halinde, ekspertiz raporunun belge/izin süresi dışında da tanzim edilebilmesine imkan sağlayan, İhracat 2013/6 sayılı "Dahilde İşleme Rejimi Tebliği (İhracat: 2006/12)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ" 09/10/2013 tarihli ve 28790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Bu kapsamda 20/12/2006 tarihli ve 26382 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İhracat 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği'nin "Dahilde İşleme İzin Belgelerinin Kapatılması İçin Gerekli Bilgi ve Belgeler" başlıklı eki Ek-3'te, "6 - Ekspertiz raporu (Belge süresi içerisinde alınmış, üzerinde ilgili dahilde işleme izin belgesinin tarih ve sayısı belirtilmiş, ilgili en az iki mühendis tarafından imzalanmış ve ilgili birimin yetkilileri tarafından tasdik edilmiş) (**) (**): Dahilde İşlene İzin Belgesi özel şartlar bölümünde yer alması veya gerek görülmesi halinde istenir. Belge kapsamındaki üretimin kapasite raporu konusu üretimden farklılık gösteren özel bir üretim olması durumunda ekspertiz raporu düzenlenir ve bu durum ekspertiz raporunda belirtilir. Ayrıca, belge kapsamındaki ekspertize konu her bir ithal girdi ile her bir işlem görmüş üründen en az bir numunenin alınması veya numune alınmasının mümkün bulunmadığı durumlarda firma tesisinde inceleme yapılması gerekmekte olup; bu numuneler veya incelenen eşya ile ilgili ithalata ve ihracata ilişkin gümrük beyannamelerinin tarih ve sayılanımı ekspertiz raporunda belirtilmesi gerekmektedir. Ekspertiz raporuna konu olan eşyadan alınacak numunenin veya numune alınmasının mümkün bulunmadığı durumlarda firma tesisinde yapılacak incelemenin belge süresi içerisinde yapılması, bu durumun ilgili kurumun yetkilileri tarafından belge süresi içerisinde tasdik edilmiş bir yazıyla (ekspertiz raporu ekinde sunulan) tevsik edilmesi ve numune alınması veya yerinde yapılan incelemeye ilişkin yazı tarihi ile ekspertiz raporunun düzenleme tarihi arasında azami 3 (üç) aylık bir sürenin olması halinde, ekspertiz raporunun belge süresi içerisinde alınması şartı aranmaz." hükmü bulunmaktadır. Aynı düzenleme, mezkur Tebliğ'in eki Ek-4 ile Dİİ için de yapılmış bulunmaktadır. Diğer taraftan DİİB kapsamında ithal edilen eşyanın ihraç edilen mamulde kullanımının tespiti ile ilgili olarak alınması gereken Ekspertiz Raporuna ilişkin usul ve esaslar, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ'e istinaden hazırlanan ve 29/01/2008 tarihli ve 120000800 sayılı yazımız ekinde tüm İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine gönderilen 2008/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Genelge'nin 37 nci maddesi ile 17/02/2005 tarihli ve 120001080 sayılı yazımız ekinde tüm İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine gönderilen 2005/1 sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi Müracaatlarının Ön İncelenmesi Hakkında Genelge'nin 5 inci maddesinde belirlenmiş bulunmaktadır. Bu çerçevede, 2013/6 sayılı Tebliğ kapsamında İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ'de yapılan değişiklikler ile yukarıdaki paragrafta zikredilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 1- İlgili DİİB kapsamında ibraz edilen kapasite raporu konusu üretimden farklılık gösteren özel bir üretim olması, ithal edilen girdinin ihraç edilen eşyanın bünyesinde kullanılıp kullanılmadığına ilişkin tespitin yapılmasında esas alınmak üzere kullanım oranları, fire oranı, verimlilik oranı ya da üretim tekniği bakımından kapasite raporunda yer almayan bilgilere ihtiyaç duyulması halinde ekspertiz raporunun düzenlenmesi esastır. 2- İlgili DİİB ihracat taahhüt hesabının kapatılması sırasında ibraz edilmesi gereken ekspertiz raporunun, belge kapsamında ithal edilen malların yine belge kapsamında ihraç edilen mamuller bünyesindeki kullanımına (oranlarına) ilişkin bilgileri gösterebilmesi için, belge süresi içerisinde alınması esası benimsenmiştir. Ancak, ekspertiz raporuna esas teşkil edecek numunenin/veya numune alınmasının mümkün bulunmadığı durumlarda firma tesisinde yapılacak incelemenin belge süresi içerisinde alınması/yapılması kaydıyla ekspertiz raporunun belge süresi dışında düzenlenmesi imkanı da getirilmiştir. Ancak, numune alınması veya yerinde yapılan incelemeye ilişkin yazı tarihi ile ekspertiz raporunun düzenlenme tarihi arasında azami 3 (üç) aylık bir süre olması mümkündür. 3- Ekspertiz raporunun belge kapsamında alınmasına yönelik belge özel şartlarında hüküm bulunduğu da dikkate alınarak, ekspertiz raporuna konu üretimin özel bir üretim olması ve bu bilgilerin kapasite raporunda yer almaması nedeniyle, bahse konu özel üretimin ilgili DİİB çerçevesinde yapıldığını tevsik edecek şekilde, ekspertiz raporu üzerinde ilgili DİİB'in tarih ve sayısının belirtilmesi, yine aynı mülahazalarla numune alınan veya incelenen eşya ile ilgili ithalata ve ihracata ilişkin gümrük beyannamelerinin tarih ve sayılarının ekspertiz raporunda belirtilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, DİİB sahibi firmaların belge kapsamında özel bir üretim yapması halinde her bir belge için bu işlemlere ilişkin ayrı ekspertiz raporu alınmasının, belge kapsamında standart bir üretim yapılması halinde ise standart üretime ilişkin bilgilerin kapasite raporunda yer almasının uygun olacağı düşünülmektedir. 4- Ekspertiz raporu kapsamında numunenin; her bir ithalat ve ihracat partisinden alınması yerine, yapılan üretimi (işlemleri) temsil edecek nitelikte belge kapsamında yapılan en az bir ithalat ve ihracat partisinden numune alınması yeterli olup, bu ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamelerinin tarih ve sayılarının ilgili ekspertiz raporunda belirtilmesi gerekmektedir. 5- Mezkur Tebliğ'in yayımı tarihinden önce kapatma müracaatında bulunulan ve bu kapsamda Birliklere ibraz edilen usulüne uygun alınmış ekspertiz raporlarının, İhracat: 2006/12 sayılı Tebliğin ilgili hükmünde yapılan değişiklik öncesi geçerli olan mevzuat hükmü çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği mütalaa edilmektedir. 6- Bahse konu Tebliğ ile, ekspertiz raporu kapsamında numune alınması gereken durumlarda numune alınması, numune alınmasının mümkün bulunmadığı durumlarda firma tesisinde inceleme yapılması esası benimsenmiştir. Bu kapsamda, numune alınması gereken durumlar ile numune alınmasının mümkün bulunmaması nedeniyle firma tesisinde inceleme yapılacak durumlar ve alınan numunenin saklanması hususlarının, işlem bazında, ilgili ürünün niteliği de dikkate alınarak ve bu konuda fiili tatbikatları tanzim eden Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği mevzuatı bağlamında yine mezkur Birlik tarafından belirlenmesi gerektiği mütalaa olunmaktadır. 7- 1/4/2007 tarihli ve 26480 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İhracat 2007/2 sayılı Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair Tebliğ'in eki EK-1'e göre Kapasite Raporunun Ticaret ve/veya Sanayi Odalarınca tasdikli olması (Kesme çiçek, doğal çiçek soğanı, tavuk-balık yetiştiriciliği, araştırma, geliştirme ve deneme üretimi gibi kapasite raporu düzenlenmeyen üretim faaliyetleri için, ilgili kurumdan alınan belgenin aslı veya ilgili kurumca tasdikli örneği ibraz edilmesi) hüküm altına alındığından, kapasite raporunda açıkça yer almayan veya yer alıp da kullanım oranı tespit edilemeyen ana üretim konusu ile ilgili maddelere ilişkin olarak istenecek olan ekspertiz raporunun da kapasite raporunu düzenleyen kurumdan (Ticaret ve/veya Sanayi Odaların) alınmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Bilgileri ile İhracat:2006/12 sayılı Tebliğ'in ekspertiz raporunun düzenlenmesine ilişkin ilgili maddesinde belirtilen hususların yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde tatbik edilmesi ve tüm üyelerinize duyurulması hususunda gereğini rica ederim. Veysel PARLAK Bakan a. Genel Müdür T.