Gümrük Müşavirleri Derneklerinin hukuki statüleri hakkında Ticaret Bakanlığının İçişleri Bakanlığına muhatap 95239874 sayılı yazı

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-82858591-161.99[GGM-GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ DERNEĞİ]-00096286767 Konu :Gümrük Müşavirleri Derneklerinin Hukuki Statüsü Hk 29.04.2024 / 96286767 DAĞITIM YERLERİNE İlgi: a) 20.07.2023 tarihli ve 0087356554 sayılı yazımız. b) 16.04.2024 tarihli ve 0095872384 sayılı yazımız. Gümrük Müşavirleri Derneklerinin hukuki statülerine ilişkin İçişleri Bakanlığına muhatap 25.03.2024 tarihli 095239874 barkod sayılı yazımızın bir örneği ekte gönderilmiştir. Bilgi edinilmesini rica ederim. Hüseyin YAREN Bakan a. Daire Başkanı Ek. 1 ad. Yazı örn. Dağıtım: Ankara Gümrük Müşavirleri Derneğine İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğine Bursa Gümrük Müşavirleri Derneğine İzmir Gümrük Müşavirleri Deneğine Mersin Gümrük Müşavirleri Derneğine T.C. TİCARET BAKANLIĞI Sayı :E-82858591-161.99[GGM-GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ DERNEĞİ] Konu :Gümrük Müşavirleri Derneklerinin Hukuki Statüsü Hk 25.03.2024 / 95239874 İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA (Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü) Bakanlığınız ile yapılan muhtelif yazışmalardan Gümrük Müşavirleri Derneklerinin; hukuki statüleri hakkında tereddütlerin yaşandığı, Dernekler Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan derneklerden olup olmadıkları, söz konusu derneklerin tüzüklerinin Bakanlığımızca onaylanıp onaylanmadığı, derneklerin bulunduğu il valiliklerince yapılan incelemede kendilerinin gönüllülük esasına dayalı çalışan dernekler olmadıkları ve bir meslek birliği olduklarını ifade ettiklerinden isimlerinde "dernek" ifadesinin bulunmasının karışıklığa sebebiyet verdiği, bu yapıların statüleriyle ilgili bir çalışma yapılıp yapılmadığı hususlarına açıklık getirilmesinin istenildiği anlaşılmaktadır. Mülga 1615 sayılı Gümrük Kanununun 166 ncı maddesinin son fıkrasında yer alan "En az yirmi gümrük komisyoncusu bulunan mahallerde tüzükleri Gümrük ve Tekel Bakanlığınca tasdik edilmek suretiyle, bütün komisyoncuların üye olacakları bir (Gümrük Komisyoncular Derneği) kurulur. Bu derneklere komisyoncu yardımcıları da kaydolunur." hükmüne istinaden Ankara. Bursa, İstanbul, İzmir ve Mersin'de olmak üzere beş adet gümrük komisyoncu derneği kurulmuştur. Mer'i 4458 sayılı Gümrük Kanununun Geçici 6 ncı maddesinde ise, gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının çıkarılacak bir kanunla kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye kadar 1615 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre kurulan gümrük komisyoncuları derneklerinin faaliyetlerine devam edecekleri hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Derneklerin tüzükleri mülga Gümrük Müsteşarlığınca hazırlanıp onaylanmak suretiyle işleme konulmuştur. Mezkûr derneklerin kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu şeklinde örgütlenmelerine ilişkin muhtelif kanun tasarıları mülga Başbakanlık Makamına ve Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilmiş ancak gelinen aşamada söz konusu çalışmalarımızdan bir sonuç alınamamıştır. Gümrük müşavirleri gümrük işlemlerini dolaylı temsil yoluyla takip edip sonuçlandıran, Gelir Vergisi Kanununun 66 ncı maddesinde sayılan serbest meslek mensubu kişiler olup, söz konusu meslek mensuplarının dış ticaret işlemlerimizin etkin ve verimli olarak yürütülmesinde önemli işlevleri bulunmaktadır. Gümrük müşavirliği mesleğine giriş için Gümrük Kanununda belirlenen okullardan mezun olunduktan sonra bir gümrük müşavirinin yanında staj amacıyla bir yıl çalışması ve akabinde gümrük mevzuatı ve kaçakçılıkla mücadele mevzuatını kapsayan sınavda başarılı olunması gerekmektedir. Söz konusu sınavda başarılı olan kişiler gümrük müşavir yardımcılığı izin belgesi almaya hak kazanıp, yine iki yıl süre ile gümrük müşavir yardımcılığı yapmalarını müteakip, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı gümrük müşavirliği sınavına daha tabi tutulmaktadır. Gümrük müşavirliği izin belgesi, ancak söz konusu sınavın her iki aşamasında da başarılı olan adaylara verilmekte ve meslek mensupları da bu belgeye istinaden örgütlenmektedirler. Söz konusu Dernekler, Dernekler Kanuna göre kurulan derneklerden farklı olarak gümrük müşavirliği mesleğini icra eden kişiler ile Bakanlığımız arasındaki bilgi ve belge akışı anlamında köprü vazifesi görmektedir. Öyle ki, Gümrük Yönetmeliğinin 563 üncü maddesi çerçevesinde gümrük müşavirleri; şahıslarına ve şirketlerine ait ibrazı zorunlu izin belge numarası, şirket adı, şirketi temsile yetkili kişiler, ticaret sicil gazetesi vb. bilgi ve belgelerde değişiklik olması halleri ile yanlarında çalışan müşavir yardımcıları ve stajyerlerin göreve başlama ve ayrılmaları gibi hususları anılan dernekler vasıtasıyla Bakanlığımıza bildirmektedirler. Dolayısı ile söz konusu Dernekler, 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre kurulan derneklerden olmayıp, mülga Gümrük Kanununa göre kurulmuş ve mer'i Gümrük Kanunu uyarınca da gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının çıkarılacak bir kanunla kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütlenmesine kadar faaliyetlerine devam etmeleri öngörülen teşekküllerdir. Bilgilerine arz ederim. Sezai UÇARMAK Bakan a. Bakan Yardımcısı Ek: 5 ad. Yazı örn.