Mütekabiliyet ilkesi kapsamında diplomatik kurye posta veya kargoyla gelen diplomatik çantaların muayenesinin yapılacağı ve yapılmayacağı haller

TC BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.07.00.17.405/4577 30.05.2008 Konu :Diplomatik muafiyet GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Müsteşarlığımıza intikal eden olaylardan, diplomatik muafiyetlerden yararlanacak kişilere ait şahsi eşyaların ve/veya taşıtların tarama sistemlerinden (bagaj x-ray cihazları, araç ve konteyner tarama sistemleri, gamma-ray sistemi vs.) geçirilmesine ilişkin yapılacak işlemler konusunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, "Diplomatik ilişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi"nin 27 nci maddesinde; diplomatik çantaların açılmayacağı veya alıkonamayacağı, 36 ncı maddesinde; misyonun resmi kullanımına ait eşya ile yerleşmesinde kullanılacak eşyalar dahil olmak üzere bir diplomatik ajanın veya beraberinde yaşayan aile üyelerinin şahsi kullanımına ait eşya kapsamına girmeyen veya ithali ya da ihracı kabul eden Devlet mevzuatınca yasaklanmış olan veya kabul eden Devletin karantina mevzuatına tabi olan eşya ihtiva ettiğine dair ciddi sebepler bulunmadıkça, bir diplomatik ajanın şahsi bagajının aranmayacağı, sayılan hallerde aramanın, ancak diplomatik ajanın veya yetkili temsilcisinin huzurunda yapılabileceği, Yine "Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi"nin 50 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında; Konsolosluk memurlarına ve bunların kendileriyle birlikte yasayan aile efradına ait şahsi bagajların gümrük muayenesinden muaf olduğu, bu kişilerin, bu tür eşya dışında kalan eşya veya kabul eden Devletin kanun ve düzenlemeleriyle ithali veya ihracı yasaklanmış veya karantina kanun ve düzenlemelerine tabi eşya ihtiva ettiği hususunda ciddi nedenlerin varlığı halinde gümrük muayenesine tabi tutulabileceği, bu muayenenin ise ancak konsolosluk memurunun veya ailesinin ilgili bir ferdinin huzurunda yapılabileceği, hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, Dışişleri Bakanlığı tarafından bildirilen ve mütekabiliyet ilkesi gereği alınan önlemler kapsamında belirli bir süre bazı ülkelerin kurye beraberindeki veya posta/kargo yoluyla gönderilen diplomatik çantaların aramaya tabi tutulması durumları hariç olmak üzere, tarama sistemlerinin bulunduğu yerlerde diplomatik muafiyet kapsamındaki kişilere ait şahsi eşya ve/veya taşıtlara ilişkin olarak aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır: 1. İhbar veya ciddi şüphe durumları hariç, diplomatik muaflıklardan yararlanacak kişilere ait şahsi eşya ve/veya taşıtlar aramaya tabi tutulmayacaktır. 2. İhbar veya ciddi şüphe durumunda, diplomatik muaflıklardan yararlanacak kişilere ait eşya ve taşıtlar tarama sisteminden geçirilecek, alınan görüntünün incelenmesi neticesinde şüpheli durum tespit edilip eşya ve/veya taşıtın fiziki aramaya tabi tutulması halinde, bu aramanın ilgili kişinin veya yetkili temsilcisinin huzurunda gerçekleştirilmesine özen gösterilecektir. 3. Diplomatik muafiyet kapsamındaki kişilere ait eşya ve/veya taşıtlar tarama sisteminden geçirilmeden önce bu kisilerin durumlarını görevli gümrük personeline bildirmemeleri (menfi) halinde normal usulde işlem tesis edilecektir. 4. Fiziki aramayı gerektiren durumlarda, eşya arasında diplomatik çantalar varsa bu çantalar kesinlikle açılmayacak ve aranmayacaktır. 5. 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, arama sonucu ithali veya ihracı yasak eşyanın bulunması halinde, durum derhal Müsteşarlığımıza (Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü) bildirilecektir. Bilgi ve gereğini önemle rica ederim. Müsteşar a. Neşet AKKOÇ Genel Müdür DAĞIT1M: Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri