Serbest bölgelerden Türkiyeye ithalat yapılmadan doğrudan transit ticaret yapılabileceği
T.C.
BAŞBAKANLIK
GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı
: B.02.1.GÜM.0.06.00.14.432.58
Konu :Transit Ticaret
30.06.2004 / 18378
GÜMRÜK VE MUHAFAZA
BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE
Gümrük ve Muhafaza
Başmüdürlükleri ile muhtelif firmalardan alınan yazı ve dilekçelerden;
Türkiye'de mukim bazı firmaların serbest bölge kullanıcılarından aldıkları
eşyaya ait Serbest Bölge İşlem Formları (SBİF) ile bankalarca onaylanmış
Transit Ticaret Formlarını Serbest Bölge Gümrük Müdürlüklerine ibraz ederek,
SBİF kapsamı eşyayı transit ticaret hükümleri kapsamında üçüncü ülkelere
gönderme talebinde bulundukları, bu firmaların serbest bölgelerde Depo Kullanma
Belgesine sahip olmadıkları, ayrıca, söz konusu SBİF'lerde işlem yönü olarak
"Bölgeden Türkiye'ye Mal Çıkışı", işlem türü olarak da "Kesin
Satış" ibarelerinin işaretlendiği, bu ibarelerden; eşyanın serbest
dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmak amacıyla satın alındığının anlaşıldığı,
ancak, firmaların kendilerine yönelik talebinin transit ticaret yapmaya ilişkin
olduğundan bahisle; söz konusu eşyayla ilgili olarak Serbest Bölge Gümrük
Müdürlüklerinden direkt olarak transit ticaret işlemlerinin yapılıp
yapılamayacağı konusunda tereddüt edildiği bildirilmektedir.
Konuya ilişkin olarak
05.05.2004 tarih ve 12481 sayılı yazımız ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest
Bölgeler Genel Müdürlüğünün görüşü sorulmuş; anılan Müsteşarlıktan alınan
12.05.2004 tarih ve 26251 sayılı yazıda; serbest bölge kullanıcısının yurt
içinde yerleşik bir firmaya mal satışında faturanın yurt içine kesilmesi ve
Serbest Bölge İşlem Formunda satış yeri olarak "Türkiye'ye kesin
Satış" gösterilmesi gerektiği ve bu kapsamdaki eşyanın yurt içindeki
alıcısı tarafından ithalat işlemi gerçekleştirilmeden gerekli izinlerin
alınması kaydıyla transit ticarete tabi tutulmasında serbest bölgeler mevzuatı
açısından bir sakınca bulunmadığı bildirilmiştir.
Öte yandan; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının
Transit Ticaretin uygulanmasına ilişkin 2001/YB-45
sayılı Genelgesine göre; transit ticaret, alış ve satış bedelleri arasında
lehte fark esas olmak üzere gerçek veya tüzel kişi transit tacirince satın
alınan yabancı menşeli veya Türk menşeli olup da yurt dışına satılmış (serbest
bölgelere yapılan satışlar dahil) malların transit olarak veya doğrudan
doğruya, başka bir ülkeye (serbest bölgeler dahil) satılmasını ifade eder ve
transit ticarete konu olan malların satın alınması ithalat, satılması da
ihracat sayılmaz.
Dış Ticaret Müsteşarlığının
transit ticarete ilişkin (ihracat
96/8)[1]
sayılı tebliğine
göre ise; Transit ticaret taleplerinin, aynı Tebliğ'in ekinde yer alan
"Transit Ticaret Formu" düzenlenmek suretiyle bankalara yapılacağı
belirtilmektedir.
Ayrıca, ilgili SBİF'de
"Türkiye'ye Kesin Satış" ibaresi bulunduğu halde, yurtiçinde yerleşik
firmaların bölgeden satın aldıkları eşyayı ithalat işlemlerini
gerçekleştirmeden İhracat 96/8 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca transit
ticarete tabi tutmaları konusunda Gümrük Mevzuatında engelleyici bir husus
bulunmamaktadır.
Bu itibarla; yurt içinde yerleşik firmaların
bankalardan temin edilmiş onaylı Transit Ticaret Formunu ibraz etmek suretiyle
Serbest Bölge Gümrük Müdürlüklerine müracaatları halinde, eşyanın Türkiye'ye
ithalatına yönelik işlem yapılmadan doğrudan transit ticaret işlemine tabi
tutulması uygun bulunmuştur.
Bilgi ve gereğini rica
ederim.
DAĞITIM
Ankara,
Antalya, Bursa, Edirne, Gaziantep,
Gürbulak, Habur, İstanbul, İzmir, İzmit, Mersin
[1] Mer'i Tebliğ 2006/6