İdari Para Cezalarının Kabahatler Kanunu kapsamında tebliği, tahsili, peşin ödeme indirimi, itiraz işlemleri ve dava takipleri

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : B.02.1.GÜM.0.06.00.07.203.4835 Konu : Kabahatler Kanunu 20.06.2006 / 15495 yazıda ilgi tutulmuştur. 01.09.2006 / 22532 yazıda ilgi tutulmuştur. 29.12.2006 / 34298 yazıda 19.12.2006 tarihinde sonraki uygulama talimatlandırılmıştır. 31.05.2006 / 13694 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE İLGİ :20.03.2006 tarihli, 6853 sayılı dağıtımlı yazımız. 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile ilgili ilgide kayıtlı yazımızla ilgili olarak muhtelif Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerinden Müsteşarlığımıza intikal eden yazılarda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun "Vergi Kaybına Neden Olan İşlemlere Uygulanacak Cezalar" başlıklı ikinci bölümünde yer alan para cezalarının 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamına girmediği kanaatinin hasıl olduğu, söz konusu para cezalarının 5326 sayılı Kanunun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1 inci maddesinde yer alan gerçeklerle örtüşmediği, 5326 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden ilgide kayıtlı yazımızın tarihi olan 20.03.2006 tarihine kadar gümrük para cezalarına ilişkin olarak vergi mahkemelerinde açılan davalarda verilmiş bir görevsizlik kararının tespit edilmediği, gümrük para cezalarına Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanmasının karışıklıklara ve zaman kayıplarına neden olacağı gibi gerekçeler ileri sürülerek Gümrük Kanunu'nun ikinci bölümünde yer alan para cezalarının Kabahatler Kanunu kapsamı dışında değerlendirilmesi istenilmektedir. Konu ile ilgili olarak Hukuk Müşavirliği'nden alınan 19.04.2006 tarihli ve 629 sayılı yazıda; a- Kabahatler Kanunu'nun 2 nci maddesinde kabahatin, kanunun karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık olarak tanımlandığı 16 ncı maddesine göre ise idari yaptırımların idari para cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, karşılığında idari para cezası veya idari yaptırım öngörülen bütün fiillerin kabahat olduğu, b- Kabahatler Kanunu'nun 2 nci maddesinde "Bu Kanunun genel hükümleri diğer kanunlardaki kabahatler hakkında da uygulanır" hükmü bulunduğundan ve Gümrük Kanunu'nda yer alan idari para cezalar Ek 1 nci madde kapsamında bulunmadığından, 01.06.2005 tarihinden itibaren Gümrük Kanunu'nun "Vergi Kaybına Neden Olan İşlemlere Uygulanacak Cezalar" başlıklı İkinci Bölümü'nde ve "Usulsüzlüklere İlişkin Cezalar" başlıklı Üçüncü Bölümü'nde yer alan para cezalarına Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanmasına gerektiği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'na Ek 1 inci maddeyi ekleyen 5348 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin gerekçesinde; vergi hukukunun kendisine özgü özellikleri nedeniyle, vergi uyuşmazlıklarına ilişkin hükümlerin muhafaza edilmesinde fayda görüldüğü belirtildiğinden Adalet Bakanlığı'na hitaben Müşavirlikleri tarafından yazılan 01.02.2006 tarih ve 125 sayılı yazıda; gümrük vergisi cezalarına ilişkin hükümlerin de muhafaza edilmesini teminen 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun Ek 1 nci maddesinin metnine 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun da eklenmesinin madde gerekçesine uygun olacağı yönündeki talebin olumlu karşılandığı ve talebi Adalet Bakanlığı'nca oluşturulan "Özel Ceza Kanunları ile Ceza Hükmü İçeren Özel Kanunların Yeni Ceza Mevzuatına Uyumunun Sağlanması Tasarısı Komisyonu" tarafından değerlendirileceği 03.03.2006 tarih ve 370 sayılı yazı ile bildirilmiş bulunduğu, ancak "Özel Ceza Kanunları ile Ceza Hükmü İçeren Özel Kanunların Yeni Ceza Mevzuatına Uyumunun Sağlanması Tasarısı" yasalaşsa bile Ek 1 inci maddeye gümrük vergilerinin de eklenmesi yalnızca görevli mahkemenin sulh ceza mahkemesi değil vergi mahkemesi olmasını sağlayacağı, idari para cezalarının verilmesi, uygulanması, tebliği, kesinleşmesi, tahsili ve zaman aşımı hükümlerinde yine 5326 sayılı Kanun'un uygulanmasına devam edileceği; bu nedenle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun "Vergi Kaybına Neden Olan İşlemlere Uygulanacak Cezalar" başlıklı 2 inci bölümünde ve "Usulsüzlüklere İlişkin Cezalar" başlıklı 3 üncü bölümünde yer alan para cezalarına 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerinin, uygulanması ve ilgi (a)'da kayıtlı yazımız doğrultusunda işlem yapılması gerektiği, Ayrıca; 1- Yukarıda da açıklandığı üzere 5326 sayışlı Kanun'da karşılığında idari para cezası veya idari tedbir öngörülen bütün fiiller kabahat olarak tanımlandığı için 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi hakkında Kanun kapsamında tatbik edilen idari para cezaları ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda yer alan idari para cezalarına da 5326 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı, 2- 5326 sayılı Kanun'un geçici 2 nci maddesinde; "Bu Kanun Hükümleri, yürürlüğe girdiği tarih itibariyle idare mahkemelerinde dava açılarak iptali istenen idari yaptırım kararları hakkında uygulanmaz." Denildiğinden ve 16.12.2005 tarih ve 26025 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maliye Bakanlığı'nın 437 seri no.lu Tahsilat Genel Tebliği'nde ise, 01.06.2005 tarihinden önce işlenen kabahatler ile ilgili olarak bu tarihten sonra alınan idari yaptırım kararları sonucunda verilen idari para cezalarının 5326 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtildiğinden, 01.06.2005 tarihinden önce idari yaptırım kararı alınmış kabahatler hakkında 5326 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmaması (menfi) gerektiği, 01.06.2005 tarihinden sonra 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17/6 maddesinin uygulanması ve kanun yoluna başvurulmadan peşin ödeme yapılması halinde idare para cezasının dörtte üçünün tahsil edilmesi gerekeceğinden, 01.06.2005 tarihinden sonra 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 244 üncü maddesi uyarınca itiraz edilmeksizin üçte iki oranında ödenen idari para cezaları varsa, bu para cezalarının dörtte üç oranında tamamlatılması ve geriye yönelik tarama yapılarak eksik meblağın tahsil edilmesi gerektiği, 3- 5326 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinde "Kabahat, icra veya ihmali davranışla işlenebilir" hükmü, 9 uncu maddesinde ise "Kabahatler, kanunda açıkça hüküm bulunmayan hallerde, hem kasten hem de taksirle işlenebilir" hükmü yanında, 4458 sayılı Kanun'un 231/2 nci maddesinde "… para cezasını gerektiren eylemde bulunanların kasıtlı olup olmadıkları aranmaz" hükmü bulunduğundan yani kanunda "kasıt" aranmayacağı açıkça belirtildiğinden 4458 sayılı Kanun'un 231/2 maddesi ile 5326 sayılı Kanun'un 7 ve 9 uncu maddeleri arasında suçun tanımlanması bakımından bir çelişki bulunmadığı, 4- 5326 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinde yer alan "Kabahatin işlenişine birden fazla kişinin iştirak etmesi halinde bu kişilerin her biri hakkında, fail olarak idari para cezası verilir" hükmü çok açık bir ifade ile iştirak halinde her faile ayrı ayrı ceza verileceğini öngördüğünden, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda yer alan idari para cezalarının kabahatin işlenişine iştirak eden kişilere ayrı ayrı uygulanması, bu durumda kabahate iştirak eden gümrük müşavirine de ayrı idari para cezası verilmesi ve bu idari yaptırımın gümrük müşavirine tebliğ edilmesi gerektiği, 5- 437[1] seri no.lu Tahsilat Genel Tebliği uyarınca, idari yaptırım kararları gelen bütçeye dahil idarelerce verilmiş ise söz, konusu cezalar kararı kesinleşmeden önce sayman mutemetleri ve saymanlıklar vasıtasıyla tahsil edileceği, idarenin bankalar aracılığı ile tahsilat yetkisinin bulunması halinde bu banka hesaplarına da ödeme yapılabileceği; ödeme veya kesinleşme süresi içinde ödenmeyen idari para cezalarına ilişkin yaptırım kararı kesinleşmesini müteakip tahsil için borçlunun ikametgahının, tüzel kişilerin kanuni veya iş merkezlerinin bulunduğu yerdeki vergi dairesine, birden fazla vergi dairesi bulunması halinde süreksiz vergileri tahsil ile görevli vergi dairelerine gönderilmesi, ödemeler ilgili vergi dairesinin hesabının bulunduğu bankalara veya vergi dairelerine yapılacağı, 6- Yukarıda da açıklandığı üzere 01.06.2005 tarihinden sonra 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17/6 maddesinin uygulanması ve kanun yoluna başvurulmadan peşin ödeme yapılması halinde idari para cezasının dörtte üçünün tahsil edilmesi ve indirim uygulanması ile red ve iade işlemlerinin Maliye Bakanlığı'nın 437 seri no.lu Tahsilat Genel Tebliği'nde belirtilen usul ve esaslara göre yapılması gerektiği, 7- İlgide kayıtlı yazımız uyarınca idari para cezalarının idari açıdan kesinleşmesinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242 nci maddesindeki hükümlerin uygulanacağı, Maliye Bakanlığı'nın 437 seri no.lu Tahsilat Genel Tebliği'nde de idari para cezalarının adli açıdan kesinleşmesine ve zamanaşımına ilişkin usul ve esaslar ayrıntılı olarak düzenlenmiş bulunduğu, kabahatlere ilişkin soruşturma ve yerine getirme zamanaşımı süresinin tespitinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanması gerektiği, 8- İdari para cezasının tebliğinden sonra yükümlüsünce süresi içinde idari itiraz yolları kullanılmadığı takdirde idari para cezası idari açıdan kesinleşeceğinden idari itiraz sürelerinin sona erdiği tarihten itibaren gümrük para cezalarının 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 26 ncı maddelerinde belirtilen usule göre 27 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenen kanun yollarına ilişkin başvuru yolu, süresi ve mercii hususunda açıklama yapılarak ilgilisine tebliğ edilmesi gerektiği, 9- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/9 maddesi uyarınca ikibin Türk Lirası dahil idari para cezalarına karşı yapılan başvuru üzerine sulh ceza mahkemelerinin verdikleri kararların kesin olması ve 3 üncü maddesinde yer alan "Bu Kanunun genel hükümleri diğer kanunlardaki kabahatler hakkında da uygulanır" hükmü uyarınca 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/9 maddesinin uygulanması gerektiği, Belirtilmiştir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Müsteşar a. S. Umman HAMİDOĞULLARI Gümrükler Genel Müdür V. DAĞITIM: Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine [1] 442 Seri Nolu Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır.