Ulusal Transit Rejiminde İhracat Refakat Belgesi Kullanma Kılavuzu

14.02.2019 / 41688439 yazıda ilgi tutulmuştur (Değişiklikler ve Yeni Kılavuz) 25.06.2020 / 55317406 yazıda tutanak kılavuz yayımlanmıştır Genelgeler 1 07.12.2020 / 59614350 yazıda ilgi İRB Uygulama yeni Kılavuzu yayımlanmıştır. T.C. TİCARET BAKANLIĞI GÜMRÜKLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSAL T RANSİT REJİMİ ÇERÇEVESİNDE İHRACAT EŞYASININ "İHRACAT REFAKAT BELGESİ" İLE TAŞINMASINA İLİŞKİN KILAVUZ 11.02.2018 Halihazırda, ihracat eşyasının yurt dışı edilmek üzere ihracat gümrük idaresinden çıkış gümrük idaresine karayolu ile sevkinde, duruma ve tercihe göre eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışında taşınmasını da kapsayacak şekilde bir TIR Karnesi ya da NCTS'den bir T1 beyanı düzenlenebildiği gibi eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde çıkış gümrük idaresine kadar taşınması için NCTS'den bir TR (ulusal transit) beyanı da düzenlenebilmektedir. İhracat eşyasının Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde çıkış gümrük idaresine kadar ulusal transit rejimi kapsamında taşınmasına ilişkin beyanı kolaylaştırmak ve işlem süreçlerini hızlandırmak amacıyla, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 84 üncü maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca ve yapılan teknik düzenlemeler çerçevesinde, bu kapsamdaki eşyanın taşınmasında, NCTS programından transit beyannamesi düzenlenmesi yerine, İhracat Refakat Belgesi (İRB) programından İRB düzenlenebilecektir. Yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde, İRB düzenlenmesinde ve İRB'ye ilişkin süreçlerde aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır. 1- İRB'nin yükümlü tarafından tescili: 1.1 BİLGE programında İhracat Refakat Belgesi uygulaması ekranında Hareketler-Yeni Kayıt komutu verilerek tescil ekranı açılır. 1.2 "Rejim hak sahibi vergi no", "Taşıyıcı vergi no", "İhracatçı vergi no" ve "İhracat beyannamesi numarası" bilgileri sisteme girilir. Bu dört bilgi girildikten sonra, yükümlü tarafından "1.Kontrol" butonuna basılır. Taşıyıcının Türkiye'de kayıtlı vergi no.su bulunmaması halinde; "taşıyıcı vergi no" alanına 11 adet '0' yazılır. Araca farklı gümrük idarelerinden eşya yüklenmesi (parsiyel) durumu da dahil olmak üzere bir İRB'de tek bir rejim hak sahibi olabileceğinden, İRB'ye ihracat beyannamesi eklemesi de İRB'yi tescil eden rejim hak sahibi tarafından yapılabilecektir. 1.3 Tescil edilmekte olan İRB kapsamı sevkiyatta araca yüklenecek ihracat eşyasının kap ve ağırlık bilgisi "1.Kontrol" butonuna basılması sonrasında sağda yer alan ilgili yeşil alanlara girilir. Daha sonra, aşağıda görüntülenen "Beyanname Kalem Bilgileri" başlıklı alanda kalemler görüntülenerek kontrolü sağlanır. İRB kapsamı sevkiyatta araca yüklenecek ihracat beyannamesi kalemleri "Beyanname Kalem Bilgileri" alanından "Yüklenecek Mi?" kolonundan seçilir. (Bütün kalemlerden araca yükleme yapılacak ise "Yüklenecek Mi?" yazısına çift tıklamak yeterlidir.) Ardından, "2. İRB'ye Ekle" butonuna basılmasıyla birlikte İRB'ye eklenen ihracat beyannamesi bilgileri "İRB Bilgileri" alanına düşer. ( "İRB Bilgileri" alanında yer alan bilgilerin kontrolü sonucunda bir hata fark edilmesi durumunda bilgilerin bulunduğu satıra çift tıklanarak satır silinebilir.) 1.4 Son olarak aracın plaka, ülke ve tür bilgileri ile varış ve sınır idareleri seçilerek "3. Kayıt" butonuna basılır ve İRB tescil edilir. (Kalem seçimi yapılıp İRB'ye eklenen her bir ihracat beyannamesi için "3.Kayıt" butonuna basılır.) Aynı gümrük idaresinden eklenecek birden fazla İhracat Beyannamesi varsa, her ihracat beyannamesi için aynı işlemler tekrarlanır. Farklı gümrük idarelerinden eklenecek birden fazla İhracat Beyannamesi varsa, ilk hareket gümrük idaresinde "1- İRB'nin yükümlü tarafından tescili" ve "2- İhracat Gümrük İdaresinde transit süresi, mühür bilgilerinin girilmesi ve Ulaştırma (U.NET) işlemlerinin tamamlanması" bölümlerinde açıklanan işlemler yapıldıktan sonra parsiyel yükün alınacağı diğer gümrük idaresi/idarelerinde, ilk hareket gümrük idaresinde oluşturulan IRB numarası yükümlü tarafından HareketlerİRB'yi Çağırma/Eşya Ekleme komutu kullanılarak çağrılır. Ardından 1.2 bölümünde ve sonraki bölümlerde belirtilen işlemler gerçekleştirilir. 1.5 Bu işlemler sonucunda İRB "Tescil Edilmiş" statüye gelir ve geçici bir tescil no alır. (İRB İdare tarafından onaylanana kadar İRB geçici tescil no ile çağırılarak, plaka düzeltme vb. değişiklikler yapılabilir veya "Hareketler →kayıt iptal" komutuyla İRB kaydı tümden iptal edilebilir.) Yükümlü tarafından "Hareketler → İRB Çıktısı" komutuyla İRB çıktısı alınır. Gözetim memurunca bu İRB çıktısına istinaden gerekli kontroller yapılarak güvenlik mührü tatbik edilir ve güvenlik mührü bilgileri İRB çıktısı üzerine kaydedilir. İRB çıktısı, onay işlemi yapılmak üzere onay servisine teslim edilir. İhracat Refakat Belgesinde yer alan gönderici ve alıcı bilgisi ile kalem listesindeki eşya bilgileri ilgili ihracat beyannamesinden otomatik olarak gelirken; rejim hak sahibi, taşıyıcı, plaka ve varış gümrük idaresi bilgileri yükümlü tarafından İRB programına girilen bilgilerden getirilmektedir. Mühür adedi ve numaraları ile transit süre sınırı bilgisi ise onay işlemini gerçekleştiren memur tarafından sisteme girilmektedir. 2- İhracat Gümrük İdaresinde transit süresi, mühür bilgilerinin girilmesi ve Ulaştırma (U.NET) işlemlerinin tamamlanması: 2.1 İlgili memur tarafından Hareketler →İRB'yi Çağırma/Eşya Ekleme komutu kullanılarak İRB numarası barkod okuyucu yardımıyla veya elle İRB no girilerek çağırılır; yükümlü tarafından girilen bilgiler kontrol edilir. (İRB Bilgileri alanında yer alan Rejim Hak Sahibi Vergi No, Taşıyıcı Vergi No, İhracatçı Vergi No kolonlarında yer alan vergi numaraları alanlarının üzerine imleç (fare) ile gelinmesi halinde (vergi numarasının 00000000000 olmaması halinde) ilgili firma ünvanı ekrana gelecektir.) 2.2 Transit süre sınırı ile araca tatbik edilen mühür numarası sisteme girilir. Mühür numarası yazıldıktan sonra "Enter" tuşuna basılır. Eşyanın açık olarak sevk edilmesi (yani mühür tatbik edilmemesi) durumunda ise "Açık Sevk" yazısının solundaki kutucuğa tıklanır. Yanlış girilen mühür numarasını silme tercihi için girilen mühür numarası üzerine çift tıklanır. Plaka değişikliği gerekiyorsa gerekli değişiklikler yapılarak, U.NET işlemlerini tamamlamak üzere "3. Kayıt" butonuna basılır. Bu işlem sonrası Ulaştırma ekranı otomatik olarak açılır, açılmaması veya sonradan erişim/müdahale için Hareketler→ Ulaştırma Ekranı kullanılabilmektedir. 2.3 Bu işlemler sonucunda İRB "Tescil Edilmiş" statüden "Onaylanmış" statüye gelir ve geçici tescil numarası "(YIL)(GÜMRÜK KODU)IR(SIRA NO) - ÖR: 18061600IR001234" sistematiğine uygun bir İRB tescil no'ya dönüşür. Ulaştırma işlemlerinin ardından sistemin araç geçişine izin vermesi ile birlikte "Hareketler → İRB Çıktısı" komutu seçilir ve ardından çıkan uyarı ekranından "Ana Ekran Çıktısı" veya "Standart Çıktı" seçeneklerinden biri seçilerek İRB çıktısı alınıp imza, kaşe ve mühür tatbiki sonrası taşıyıcıya teslim edilir ve transit serbest bırakılmış olur. ("Ana Ekran Çıktısı" seçeneğinde İRB çıktısında "Kalem Bilgileri" alanı yer almayacak, "Standart Çıktı" seçeneğinde ise "Kalem Bilgileri" alanı yer alacaktır.) 2.4. "Kayıt İptal" işlemi: İRB, idare onayı sonrasında fark edilen herhangi bir hatalı durum karşısında memur tarafından ekrana çağrılarak "Hareketler→Kayıt iptal→Tamam" komutuyla bir önceki statüye ("Tescil Edilmiş") getirilebilir veya yükümlünün dilekçe ile başvurusuna istinaden "HareketlerKayıt iptal→ İptal" komutuyla tümden iptal edilebilir. 3- Çıkış Gümrük İdaresinde Yapılacak İşlemler (Kara hudut kapısı işlemleri): 3.1 Çıkış gümrük idaresinde (kara hudut kapısı) tescil servisinde görevli memur tarafından; Hareketler→ İRB'yi Çağırma/Eşya Ekleme komutu kullanılarak İRB numarası barkod okuyucu yardımıyla veya elle İRB no girilerek çağırılır. (Memur tarafından çağrılan İRB'nin hareket gümrük idaresi tarafından onaylanmış statüde olmaması halinde aşağıdaki gibi bir hata mesajı alınacaktır.) 3.2 Bu aşamadan sonra memur tarafından şoförün T.C. kimlik numarası, yabancı şoför için pasaport numarası girilip enter tuşuna basılması ile birlikte bilgiler otomatik olarak ekrana getirilir, gelen bilgiler (Transit süresi ve mühür no kontrolü dahil) memur tarafından kontrol edildikten sonra "3. Kayıt" tuşuna basılır. (Bu butona basılmadan önce plaka bilgisi gibi düzeltilecek alanlar düzeltilebilmektedir.) (Sadece RoRo gümrüklerinde çalışan memurların görebileceği şekilde "Şoförsüz" seçimli kutu seçeneği "Şoför Bilgileri" bölümünde yer alacak olup "Şoförsüz" kutusunun seçilmesi halinde önceden belirlenmiş değerler ilgili alanlara atanacaktır.) Ulaştırma Kayıt Düzeltme: Ulaştırma işlemlerinde, iç gümrük idarelerinin girmiş oldukları bilgilerin sınır gümrük idarelerinde değiştirilmesi gereken durumlar için; İRB ekrana çağrıldıktan sonra "Hareketler→Ulaştırma Ekranı" menüsünden Ulaştırma Ekranına geçilir. Ulaştırma ekranı ana penceresinden "Kayıt→Değiştir" komutu ile ulaştırma bilgileri düzeltilebilecektir. 3.3 Bu işlemlerin sonucunda İRB "Yurtdışı Edilebilir" statüye dönüşür, Kara Kapıları Taşıt Takip Programına veri aktarımı sağlanır ve aracın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi mümkün olur. ("İRB "Yurtdışı Edilebilir" statüye geldiği, ancak sistemsel bazı nedenlerle KKTP'ye veri aktarılamadığı durumlarda, "Hareketler → Kara Kapılarına Veri Aktar" komutuyla KKTTP'ye veri aktarımı sağlanır.) Araç plakasının Kara Kapıları Taşıt Takip Programından (KKTTP) çıkışının yapılması ile birlikte hem İRB kaydı nihai duruma getirilmiş olacak hem de ihracat beyannamelerinin kapatma işlemleri için açma yapan diğer programların kullandığı ortak kapatma programına (package ile) veri aktarımı sağlanacaktır. "Kayıt İptal": İRB, idare onayı sonrasında fark edilen herhangi bir hatalı durum karşısında memur tarafından ekrana çağrılarak "Hareketler→Kayıt iptal" komutuyla bir önceki statüye ("Onaylanmış") getirilebilir. Hata giderilmek üzere 3.1, 3.2 ve 3.3 no.lu işlem basamakları tekrarlanır ve sıfırlanan ulaştırma kaydı elle girilerek yeniden oluşturulur. Memur profilinden sisteme giriş yapıldığında çıkan, İRB programının sağ alt köşesinde yer alan kutucuktaki "T" ibaresi tescil, "O" ibaresi onay, "S" ibaresi sınır idaresince gerçekleştirilen çıkış işlemlerini göstermekte olup söz konusu ibarelerin yer aldığı satırlarda söz konusu işlemin yapıldığı tarih, gümrük idaresi kodu ve işlemin yapan kişinin kimlik numarası yer almaktadır.