Tohumlukların tescil, kontrol ve sertifikasyonu hakkında kanun (Mülga)
TOHUMLUKLARIN TESCİL, KONTROL VE SERTİFİKASYONU
HAKKINDA 308 SAYILI KANUN
Kanun Numarası: 308 - Kabul Tarihi: 21/8/1963 Yayımlandığı R Gazete : Tarih : 29/8/1963 Sayı: 11493
5553 sayılı Kanun ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.
Tohumlukların ithal ve ihracı Madde 11
Genelgeler 1 2 3 4
BÖLÜM I
Kanunun Konusu ve Amacı
Madde 1- Bu kanun ile, tarla ve bahçe mahsulleri, sebze ve yem bitkileri
tohumluklarının çeşit safiyetini devam ettirmek, fiziksel vasıflarını muhafaza
etmek ve dolayısı ile çiftçilere garantili ve niteliği daha yüksek tohumluk sağlamaktır.
Madde 2- Memleket içinde yetiştirilen, satılan, dağıtılan, ithal ve ihraç
edilen tohumluklar Tarım Bakanlığı veye Tarım Bakanlığınca görevlendirilecek teşekküller
tarafından tescil, kontol ve sertifiye edilir ve bunlara gerekli sertifikaları
verilir.
Madde 3-Tohumluk yetiştiren, satılan, dağıtılan, ithal ve ihraç edilen
tohumluklar Tarım Bakanlığınca görevlendirilecek teşekküller tarafından tescil,
kontrol ve sertifiye edilir ve bunlara gerekli sertifika verilir.
Madde 4-Memleket içinde yetiştirilen, dağıtılan, satılan ithal ve ihraç edilen
tohumluklardan hangilerinin bu kanuna tabi tutulacağı Tarım Bakanlığınca her yıl
tesbit ve Resmi Gazetede ilan olunur.
BÖLÜM II
Tarifler ve Esaslar
Madde 5- Bu kanunda yazılı
deyimlerden,
a-
Tescil :Islah edilmiş çeşitlerle köy çeşitlerinin morfolojik biyolojik ve tarımsal
niteliklerinin tarla denemeleri ve labaratuvar analizleriyle belirtilmesi,
mevcutlardan farklı ve yeni çeşit olduğu tesbit edilerek bir kütüğe
kaydedilmesi
b-
Tohumluk kontrolü :Tohumlukların fiziksel ve biyolojik durumlarının tesbit
edilmesi
c-
Sertifikasyon :Tohumlukların genetik, fiziksel ve biyolojik durumlarının tesbit
edilmesi
d-
Vegettif Üreme :Cinsel olmayan üreme, çelik, yumru, kök, soğan vesaire gibi
bitki kısımlarıyla olan üreme, döllenme neticesi meydana gelmiş emriyonu taşıyan
tohumlu üreme
e-
Jeneratif Üreme :Cinsel olan üreme, döllenme neticesi meydana gelmiş embriyonu
taşıyan tohumlu üreme
f-
Morfolojik nitelikler :Bitkilerin ve tohumluğun dış görünüşüne ait nitelikleri
g-
Biyolojik nitelikler :Tohumluğun çimlenmesi ve çimlenmesini takip eden safhalarıyla
bitkilerin büyüme ve gelişmeleri
h-
Çeşit safiyeti :Tohumluğun sahip olduğu genotipten farklı olan çeşitlerin
nisbeti
i-
Fiziksel safiyet :Tohumluğun saf tohumluk ve yabancı madde olarak tesbit edilen
nisbetleri
j-
Saf tohumluk :Yabancı maddeleri ayrılmış aynı bitki cinsine ait jeneratif veya
vejetatif üreme kısımları
k-
Yabancı madde :Saf tohumluktan başka içinde bulunan diğer mahsul ve zararlı
bitki tohumları ile canlı ve cansız her türlü madeler
l-
Tohum :Bitkilerin jeneratif kısmı olup dllenme sonucu meydana gelen ve
embriyonu taşıyan üreme kısımları
m-
Tohumluk :Bitkilerin üretilmesinde kullanılan vejetatif ve jeneratif kısımları
n-
Sertifikalı tohumluk :Tescil edilmiş çeşitlerin tarla ve labaratuvar
muayeneleri yapılarak yönetmeliğindeki standartlarına uygunluğunu belirten
ambalajlanmış, etiketlenmiş ve lüzumu halinde mühürlenmiş tohumluklar
o-
Kontrollü tohumluk :Tarla muayenesi yapılmaksızın, yönetmeliğindeki kayıtlı
standartlarına göre yalnız labaratuvar muayeneleriyle nitelikleri tayin ve
tesbit edilen tohumluklar
p-
Islah edilmiş çeşit :Genetik, morfolojik, biyoloji ve tarımsal nitelikleri
belirtilmiş ve tescil edilmiş çeşitler
r-
Islah edilmiş tohumluk :"p" fıkrasında yazılı çeşitlerin tohumlukları
s-
Köy çeşidi :Islah edilmemiş olmakla beraber özellikleri Tarım Bakanlığınca
kabul ve tescil olunmuş, uzun yıllardan beri tanınmış ve isim yapmış çeşitler
BÖLÜM III
Tescil
Madde 6-Islah edilmiş çeşitlerle
köy çeşitleri, morfolojik, biyolojik ve tarımsal nitelikleri belirtilerek Tarım
Bakanlığınca yönetmelik esasları dahilinde kütüğe kaydedilmek suretiyle tescil
olunur.
Yabancı memleketlerde o
memleketin kendi mevzuatı dahilinde ıslah ve tescil edilmiş çeşitler,
memleketimizde adaptasyon denemeleri yapılmak ve bunların ekonomik ve tarımsal
değeri Tarım Bakanlığınca belirtilerek kendi isimleriyle tescil olunur.
BÖLÜM IV
Sertifikalı ve kontrol edilmiş tohumluklar
Madde 7- 6 ıncı madde gerğince tescil edilmiş bulunan çeşitlerden Yönetmeliğe
göre sınıf ve kademelere ayrılmak suretiyle yetişitirilen ve üretilen
tohumluklara sertifika verilir.
Madde 8-Yetiştirici, alıcı veya satıcı
tarafından müracaat edildiği takdirde tohumluğun labaratuvar muayeneleri yapılır
ve standartlarına uygunluğunun tesbiti halinde
kontrol edilmiş tohumluk
raporu verilir.
Madde 9- Gerekli muayeneleri yapılmış ve standartlarına uygunluğu tesbit edilmiş
tohumluklar Yönetmeliğinde gösterilen şekillere uygun ve lüzumu halinde mühürlü
ambalajlar içinde piyasaya arz edilir. Hangi tohumlukların ambalajlarının açılarak
perakende satışa arz edileceğinin tayininine Tarım Bakanlığı yetkilidir.
Madde 10-Sertifikalı tohumlukları yetiştirecek ve satışa arz edecek özel ve
tüzel kişiler ve tüzel kişiliği haiz olmasa dahi, Devlet, katma ve özel bütçeli
dairelerle belediyelere ve iktisadi devlet teşekküllerine ait işletme ve
kurumlarda aranacak nitelikler yönetmeliğinde belirtilir.
BÖLÜM V
Tohumlukların ithal ve ihracı
Madde 11-İthal ve ihraç edilen tohumlukların
kontrola tabi tutulması ve tarım Bakanlığından ithal ve ihraç müsadesi alınması
mecburidir.
Bu kabil tohumlukların asgari vasıf ve standartları
Tarım Bakanlığınca tesbit ve Resmi Gazete'de ilan olunur.
Islah çalışmalarında kullanılmak
üzere getirilecek tohumluk numunelerini bu madde hükmünden istisna etmeye ve bu
numunelerin miktarını tayine Tarım Bakanlığı yetkilidir.
BÖLÜM VI
Alınacak ücret
Madde 12-Tohumlukların tarla ve labaratuvar muayeneleri için ücret alınmasına
kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş sene sonra başlanır.Ücret
tesbitine Tarım Bakanlığı yetkili olup bu husus ayrıca Resmi Gazete'de yayınalnır
ve ilan olunur.
BÖLÜM VII
Ceza Hükümleri
Madde 13-Tarım Bakanlığınca muayene edilmemiş ve müsadesi verilmemiş tohumlukları
ithal ve ihraç edenler altıyüzdoksandörtmilyon lira idari
para cezasıyla
cezalandırılır.Ayrıca Bakanlığın vazifeli teşkilatınca zaptolunan tohumlukların
müsaderesine de mahkemelerce karar verilir.Bu kabil suçlar müstacel mevaddan
sayılır.(4854 sayılı 24.4.2003 tarihli kanun ile değişik)
Madde 14- 4 üncü madde gereğince bu
kanuna tabi tutulup Resmi Gazete'de ilan olunan tohumlukları;
a-
Muayaene ve kontrol yaptırıp müsbet netice ve belge almadan
b-
Yönetmeliğine uygun şekilde ambalajlamada veyahut taklit ve tahrif edilmiş
etiketlerle
c-
Asgari standardın altına düşürülmüş veya tağsiş edilmiş olarak
d-
Muayene ve kontrolü yapılmadığı halde yapılmış göstererek
e-
Sertifikalarında belirtilmiş niteliklere uymayan şekilde
Satanlar, dağıtanlar, satışa veya dağıtıma arz edenler
üçyüzkırkyedimilyon lira idari para cezası ile cezalandırılır.
Tohumluklara el konulur ve el konulan tohumlukların müsaderesine sulh ceza
mahkemesince karar verilir. (4854 sayılı 24.4.2003 tarihli kanun ile değişik)
Yukarıda yazılı suçlar ıslah edilmiş tohumluk adı
altında dağıtılan , satışa veya dağıtıma arz edilen tohumluklar dolayısıyla işlenmişse
ağır para cezası altıyüzdoksandörtmilyon lira idari para
cezası verilir. (4854 sayılı 24.4.2003 tarihli kanun ile değişik)
13 maddede yazılı suçların tekrarı
halinde para cezası iki katı olarak alınır. (üstü çizili olan ibare, 4854
sayılı 24.4.2003 tarihli kanun ile değişik)[1]
Bu kanuna göre verilip
katileşen hüküm özetleri masrafı mahkuma ait olmak üzere gazete ve radyolarla
ilanına hükmolunur.Ancak konu itibariyle yayımında fayda tasavvur olunmayan satıcıların
işledikleri suçlar yayımlanmayabilir.Ticaretten men edilenlerin mağaza ve
dükkanları 15 gün müddetle mühürlenir ve mahkumiyeti ilamının özeti yapıştırılır.
BÖLÜM VIII
Kuruluş
Madde15- Bu kanunun kapsadığı hizmetleri hizmetleri ifa etmek üzere Tarım
Bakanlığı Ziraat İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı bir (Tohumluk Kontrol ve
Sertifikasyon Şubesi Müdürlüğü) kurulmuştur. Tarım Bakanlığı, Tohumlukların
tescil, kontrol ve sertifikasyonu işlerini yürütebilmek için lüzum gördüğü
hallerde tohumluk kontrol ve sertifikasyonu işerini yürütebilmek için lüzum
gördüğü hallerde tohumluk kontrol ve sertifikasyon enstitüsü, istasyonu ve
labaratuvarı gibi kurumlar ile diğer kurumları kurar.
Madde 16- Devlet memurları Aylıklarının Tevit ve Teadülüne dair olan 3656 sayılı
Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelin Tarım Bakanlığı kısmına ilişik (1) sayılı
cetvelde derece, adet ve unvanları yazılı kadrolar eklenmiş ve (2) sayılı
cetvelde yazılı kadrolar kaldırılmıştır.
BÖLÜM IX
Çeşitli hükümler
Madde 17- Bu kanuınun maddelerinde bahsi geçen yönetmeliklerle kanunun uygulanmasına
dair yönetmelik Tarım Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulunun onamasıyla
yürürlüğe girer.
Madde 18- Çiftçiler arasında yapılacak tohumluk mübadeleleri bu kanun
hükümlerinden istisna edilmiştir
Madde 19- Bu kanun yayımı tarihi ile yürürlüğe girer.
Madde 20- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(4854 sayılı
24.4.2003 tarihli kanun İŞLENMEYEN MADDESİ)
GEÇİCİ MADDE 1.- Yürürlüğe girdiği tarihten önce bu Kanun kapsamına giren suçlar nedeniyle; a) Yürütülen soruşturmalarda Cumhuriyet savcılıklarınca takipsizlik kararı verilerek ilgili ve yetkili idari mercie evrak gönderilir. b) Kovuşturmaları sürdürülen dava ve işlerde ilgili mahkemece görevsizlik kararı verilerek, bu Kanuna göre işlem yapılmak üzere yetkili ve görevli idari makamlara evrakın gönderilmesine karar verilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan işlerde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, Yargıtayın ilgili dairesinde bulunan işlerde ise ilgili dairece, bu Kanuna göre işlem yapılmak üzere gelişlerindeki usule uygun olarak dava dosyası hükmü veren mahkemeye gönderilir.
[1] DEĞİŞMEDEN ÖNCEKİ HALİ; 13 maddede yazılı suçların
tekerrürü halinde bir yıldan beş yıla kadar tohumluk ticaretinden men cezası da
verilir