Maden Kanunu
MADEN KANUNUKanun Numarası :3213 Kabul Tarihi :4/6/1985 Yayımlandığı R.Gazete :Tarih 15/6/1985 Sayı: 18785 Maden Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte (Mülga)Genelgeler 1Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 510966 o Maden teşvik tedbirleri: Madde 9 o Terk: Madde 32 o Madencilik fonu: Madde 34 Amaç: Madde 1 - Bu Kanun madenlerin milli menfaatlere uygun olarak[1] aranması, işletilmesi, üzerinde hak sahibi olunması ve terk edilmesi ile ilgili esas ve usulleri düzenler. Madenler:
Madde 2. - (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Yer kabuğunda ve su
kaynaklarında tabii olarak bulunan, ekonomik ve ticarî değeri olan petrol,
doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışında kalan her türlü madde bu Kanuna
göre madendir.
Madenler aşağıda sıralanan
gruplara göre ruhsatlandırılır:
I. Grup madenler
a) İnşaat ile yol yapımında
kullanılan ve tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakıl.
b) Tuğla-kiremit kili,
Çimento kili, Marn, Puzolanik kayaç (Tras) ile çimento ve seramik sanayilerinde
kullanılan ve diğer gruplarda yer almayan kayaçlar.
II. Grup madenler (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile
değişik)
a) Kalsit, Dolomit, Kalker, Granit, Andezit, Bazalt
gibi kayaçlardan agrega, hazır beton ve asfalt yapılarak kullanılan kayaçlar. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile değişik)
b) Mermer, Traverten, Granit, Andezit, Bazalt gibi
blok olarak üretilen taşlar ile dekoratif amaçla kullanılan doğal taşlar.
c) Kalsit, Dolomit, Kalker, Granit, Andezit, Bazalt
gibi kayaçlardan entegre çimento, kireç ve kalsit öğütme tesisinde kullanılan
kayaçlar. (18.02.2015 tarih ve 29271
sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
III. Grup madenler
Deniz, göl, kaynak suyundan
elde edilecek eriyik halde bulunan tuzlar, karbondioksit (CO2) gazı (jeotermal,
doğal gaz ve petrollü alanlar hariç).
Hidrojen Sülfür (7/3/1954 tarihli ve 6326 sayılı
Petrol Kanunu hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla) (24.06.2010 tarih ve 27621
sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
IV. Grup madenler
a) Kaolen, Dikit, Nakrit,
Halloysit, Endellit, Anaksit, Bentonit, Montmorillonit, Baydilit, Nontronit,
Saponit, Hektorit, İllit, Vermikülit, Allofan, İmalogit, Klorit, Sepiyolit,
Paligorskit (Atapuljit), Loglinit ve bunların karışımı killer, Refrakter
killer, Jips, Anhidrit, Alünit (Şap), Halit, Sodyum, Potasyum, Lityum,
Kalsiyum, Magnezyum, Klor, Nitrat, İyot, Flor, Brom ve diğer tuzlar, Bor
tuzları (Kolemanit, Uleksit, Borasit, Tinkal, Pandermit veya bünyesinde en az %
10 B2O3 içeren diğer Bor mineralleri), Stronsiyum tuzları (Selestin,
Stronsiyanit), Barit, Vollastonit, Talk, Steattit, Pirofillit, Diatomit,
Olivin, Dunit, Sillimanit, Andaluzit, Dumortiorit, Disten (Kyanit), Fosfat,
Apatit, Asbest (Amyant), Manyezit, Huntit, Tabiî Soda mineralleri (Trona,
Nakolit, Davsonit), Zeolit, Pomza, Pekştayn, Perlit, Obsidyen, Grafit, Kükürt,
Flüorit, Kriyolit, Zımpara Taşı, Korundum, Diyasporit, Kuvars, Kuvarsit ve
bileşiminde en az % 80 SiO2 ihtiva eden Kuvars kumu, Feldispat (Feldispat ve
Feldispatoid grubu mineraller), Mika (Biyotit, Muskovit, Serisit, Lepidolit,
Flogopit), Nefelinli Siyenit, Kalsedon (Sileks, Çört).
b) Turba, Linyit, Taşkömürü,
(..)[2] Antrasit, Asfaltit, Bitümlü
Şist, Bitümlü Şeyl, Kokolit ve Sapropel
(Petrol Kanunu hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla) (24.06.2010 tarih ve 27621
sayılı R.G. - 5995 s.k.ile değişik)
c) Altın, Gümüş, Platin,
Bakır, Kurşun, Çinko, Demir, Pirit, Manganez, Krom, Civa, Antimuan, Kalay,
Vanadyum, Arsenik, Molibden, Tungsten (Volframit, Şelit), Kobalt, Nikel, Kadmiyum,
Bizmut, Titan (İlmenit, Rutil), Alüminyum (Boksit, Gipsit, Böhmit), Nadir
toprak elementleri (Seryum Grubu, Yitriyum Grubu) ve Nadir toprak mineralleri
(Bastnazit, Monazit, Ksenotim, Serit, Oyksenit, Samarskit, Fergusonit), Sezyum,
Rubidyum, Berilyum, İndiyum, Galyum, Talyum, Zirkonyum, Hafniyum, Germanyum,
Niobyum, Tantalyum, Selenyum, Telluryum, Renyum.
ç) Uranyum, Toryum, Radyum gibi elementleri içeren
radyoaktif mineraller ve diğer radyoaktif maddeler. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
V. Grup madenler
Elmas, Safir, Yakut, Beril,
Zümrüt, Morganit, Akuvamarin, Heliodor, Aleksandirit, Agat, Oniks, Sardoniks,
Jasp, Karnolin, Heliotrop, Kantaşı, Krizopras, Opal (İrize Opal, Kırmızı Opal,
Siyah Opal, Ağaç Opal), Kuvars kristalleri (Ametist, Sitrin, Neceftaşı (Dağ
kristali), Dumanlı Kuvars, Kedigözü, Avanturin, Venüstaşı, Gül Kuvars),
Turmalin (Rubellit, Vardelit, İndigolit), Topaz, Aytaşı, Turkuaz (Firuze),
Spodümen, Kehribar, Lazurit (Lapislazuli), Oltutaşı, Diopsit, Amozonit,
Lületaşı, Labrodorit, Epidot (Zeosit, Tanzonit), Spinel, Jadeit, Yeşim veya
Jad, Rodonit, Rodokrozit, Granat Minarelleri (Spesartin, Grosüllar Hessanit,
Dermontoit, Uvarovit, Pirop, Almandin), Diaspor Kristalleri, Kemererit.
VI. Grup madenler (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile yürürlükten
kaldırılmıştır)
Bu gruplarda yer alan
madenlerin özellikleri ile bu maddede yer almayan bir madenin grubunun
tespitine ait esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Bu Kanuna göre verilen
ruhsatlar başka amaçla kullanılmaz.
Tanımlar:
Madde 3.- (5177 Sayılı Kanun ile değişik-
05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Kanunda geçen deyimler
aşağıda açıklanmıştır:
Bakanlık : Enerji ve Tabiî Kaynaklar
Bakanlığı.
Genel Müdürlük: Genel Müdürlük: Maden ve
Petrol İşleri Genel Müdürlüğü. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Takaddüm Hakkı: Maden hakkı için ilk
müracaat edene tanınan öncelik.
Ruhsat Hukuku : Ruhsat sahiplerinin
ruhsattan doğan hak ve yükümlülükleri.
Buluculuk : Herhangi bir ruhsat döneminde bir
kaynak veya rezervin ulusal maden kaynak ve rezerv raporlama koduna göre
hazırlanmış rapor sonucunda ortaya çıkartılması. (28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Arama Ruhsatı : Belirli bir alanda maden
arama faaliyetlerinde bulunulabilmesi için verilen yetki belgesi.
İşletme Ruhsatı : İşletme faaliyetlerinin
yürütülebilmesi için verilen yetki belgesi.
İşletme İzni : Bir madenin işletmeye
alınabilmesi için izin.
Ruhsat: Madenlerin aranması ve işletilmesi için
yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Genel Müdürlükçe verilen
belge. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k.
ile değişik)
Beyan : İlgililerin resmi kuruluşlara herhangi bir
durumu belirlemek veya açıklamak maksadı ile yazılı ve/veya elektronik ortamda
vermiş oldukları belge. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Maden Sicili : Tüm madencilik faaliyetleri
ile ilgili bilgilerin kaydedildiği yer.
Pasa : Mevcut ekonomik ve teknik
şartlara göre işletilmesi mümkün olmayan, ancak işletme gereği istihsal edilen
cevher.
Prospeksiyon : Madencilik arama
faaliyetlerine mesnet teşkil edecek ön bilgilerin toplanması işi.
Görünür
Rezerv: Kaynağın üç boyutu ile
belirlenmiş olan ve bu boyutlar içerisinde sürekliliği konusunda en az risk
taşıyan, jeolojik, madencilik, metalürjik, ekonomik, pazarlama, hukuki,
çevresel, sosyal, mali etkenlerin altında ve günün şartlarında işletilebilir
kısmı. (18.02.2015 tarih ve 29271
sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
Ekonomik Cevher: (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile madde metninden çıkarılmıştır)
Kamulaştırma : İşletme ruhsat süresi
boyunca ruhsat alanında kalan özel mülkiyet arazilerine madencilik faaliyeti
için alınan kamulaştırma kararı.
Nezaret : İşletmelerin tekniğine ve
emniyet nizamnamelerine uygun olarak yürütülmesinin kontrolü.
Nezaretçi : İşletmelerin teknik ve
emniyet yönünden nezaretini yapan sorumlu ve yetkili maden mühendisi.
Taksir : Ruhsat alanlarının bu Kanun
gereğince küçültülmesi.
(…)(28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile mülga)[3]
Faaliyet Raporu : (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile madde metninden
çıkarılmıştır)
Teknik Belge : Maden arama ve işletme
faaliyetleri ile Kanunda belirtilen diğer işler için ilgili mühendis ve diğer
teknik elemanlar tarafından hazırlanan imalât haritası, jeolojik, jeofizik,
hidrojeolojik etüt, harita, kesitler, raporlar ve bunun gibi teknik içerikli
belge.
Satış Bilgi Formu : (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile madde metninden
çıkarılmıştır)
Faaliyet Bilgi Formu : (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile madde metninden
çıkarılmıştır)
Arama Faaliyet Raporu : Ruhsat sahalarında
yürütülen arama faaliyetleri ile ilgili Genel Müdürlüğe verilmesi gereken
belge.
İmalât Haritası : İşletmelerde üretim yapılan
yerleri, miktarları ve yapılış şeklini gösterir ölçekli beyan niteliğinde
harita.
Proje: Yer kabuğundaki maden kaynaklarının değerlendirilmesi
amacına dönük seçilmiş bir teknoloji kullanarak mevcut bir potansiyel talebini
karşılamak üzere mal ve cevher üretmek için çalışmaları düzenleyen beyan
niteliğinde rapor. (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
Kantar Fişi : Cevher nakillerinde
cevherin ağırlığını gösterir tartı makbuzu.
Sevk Fişi : 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 2365 sayılı Kanunla değişik 240 ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(A) bendinde yer alan taşıma irsaliyelerindeki bilgileri ihtiva eden beyan
niteliğinde belge.
İhtisaslaşmış Devlet
Kuruluşu : Madencilik faaliyetleri ile ilgili
konularda ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşları. (28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Maden Hakları : Madenlerin aranması, bulunması, görünür
rezervinin geliştirilmesi ve işletilebilmesi için verilen izinler ve maden
yataklarının bulunmasına yardımcı olanlara tanınan maddî imkânlar. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Teminat : (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile madde metninden
çıkarılmıştır)
Devlet Hakkı : Maden istihracı ile sağlanacak gelirden
Devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısım. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Kritik Cevher Stokları : Ekonominin buhranlı
dönemleri geçiştirebilmesi için gerekli ekonomik büyüklükteki cevher stokları.
Mücbir Sebep : Sel, yangın, deprem, grizu
patlaması, çökme, heyelan ve benzeri haller.
Beklenmeyen Haller : Tenör, jeoloji, pazarlama,
ulaştırma ve alt yapı şartlarındaki beklenmeyen değişiklikler ile ilgili
mevzuat gereğince diğer kurumlardan alınması gereken izinlerin alınamaması
durumları.
Altyapı Tesisi:
Madencilik faaliyetleri için zorunlu ve temdit dahil ruhsat süresi ile sınırlı
olan yol, su, haberleşme, enerji nakil hattı, madencilik
faaliyetleri kapsamında ihtiyaç duyulan elektrik enerjisini karşılamak üzere
kurulan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız enerji üretim
tesisleri,[4] bant
konveyör, havai hat, kuyu tesisleri, şantiye binası, yemekhane, atölye, kantar
tesisleri, maden stok alanı, pasa döküm alanı, atık barajı, trafo, patlayıcı
madde ve müştemilatı deposu gibi geçici yapı ve binaları. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
Geçici Tesisler: Maden ruhsatının süresine bağlı olarak yapılan tesis ve altyapı
tesisleri.(24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
(…)(28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile mülga)[5]
Tesis:
Madencilik faaliyetleri için zorunlu olan her türlü kırma, eleme, öğütme, kesme
ve sayalama tesisleri ile işleme tesisi kapsamında asfalt üretim, hazır beton,
yapı elemanı tesisleri, sallantılı masa, jig, konsantratör, flotasyon, liç,
kalsinasyon, bioksidasyon ve benzeri cevher hazırlama ve zenginleştirme
tesisleri, karıştırma, depolama, stoklama, atık kazanma ve atık bertaraf
tesisleri gibi geçici üniteleri. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile eklenmiştir)
Maden Arama Projesi: Arama ruhsat sahasında bir termin planı dahilinde, ekonomik olarak işletilebilecek bir maden
yatağı bulabilmek için arama
süresi boyunca yapılacak olan arama
faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik yatırım
bilgilerini ve mali yeterliliği içeren projeyi. (24.06.2010 tarih ve 27621
sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
Ön İnceleme Raporu: Hedef sahayı seçmenin gerekçeleri, nedenleri ve aranacak
maden/madenlerin belirtildiği; mevcut bilgiler doğrultusunda hazırlanmış yorum
ve değerlendirmeleri içeren raporunu. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile eklenmiştir)
Ön Arama
Faaliyet Raporu: Ön arama döneminde
maden arama projesinde belirtilen madene yönelik elde edilen veriler
doğrultusunda tenör/kalite tahminini içeren kaynak raporu. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile değişik)
Genel Arama
Faaliyet Raporu: Genel arama
döneminde madene yönelik maden arama projesinde belirtilen yöntem ve
uygulamalar ile detay arama dönemine ilişkin öngörülen sondaj, yarma, kuyu,
galeri gibi arama faaliyetlerine ait bilgileri içeren kaynak raporu. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile değişik)
Detay Arama
Faaliyet Raporu: Detay arama
döneminde madene yönelik maden arama projesinde belirtilen yöntem ve
uygulamalar ile sondaj, yarma, kuyu, galeri gibi arama faaliyetlerine ilişkin
bilgileri ve diğer belgeleri kapsayan kaynak raporu. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
Kaynak: Yerkabuğunda veya derinliklerinde; biçim, nitelik ve
nicelik olarak muhtemel ekonomik beklentileri karşılayacak katı, sıvı ve gaz
birikimleri. (18.02.2015 tarih ve 29271
sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
Oda Sicil Belgesi: Mühendislerin odaya üyeliklerinin devam ettiğine dair yılda bir kez
alınan belgeyi. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
Muhammen Bedel: I. Grup (a) bendi madenler için mülk sahibinin izni alınarak verilen ruhsatlarda veya ruhsat süre uzatım işlemlerinde madenin cinsi, rezervi ve yeri dikkate alınarak ilgili il özel idaresi tarafından belirlenen bedeli. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
İşletme
Faaliyet Raporu: Yıllık işletme
faaliyetine ilişkin üretim, satış tutarı ve miktarı, stok ve bunun gibi
bilgiler ile toplam gelir ve tahakkuk eden Devlet hakkı gibi mali durumu
gösteren ve şekli yönetmelikle belirlenen belge. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
Rezerv: Kaynağın, boyutları ve tenörü/kalitesi belirlenmiş ve
günün şartlarında ekonomik olarak üretilebilir ve işlenebilir kısmı. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir)
Muhtemel
Rezerv: Sürekliliği görünür rezervde
olduğu kadar tarif edilemeyen, ekonomik işletilebilirliği jeolojik, madencilik,
metalürjik, ekonomik, pazarlama, hukuki, çevresel, sosyal ve mali etkenler ile
ilgili belirsizlikler içeren cevher miktarı. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
Ruhsat
Bedeli: Taban
bedelinin, ruhsatın yürürlükte kaldığı takvim yılı sayısı, maden grubu, cinsi
ve alan büyüklüklerine göre belirlenen katsayılarla çarpılarak ekli (1) ve (2)
sayılı tablolarda gösterildiği şekilde hesaplanarak her yıl ocak ayının sonuna
kadar; arama ruhsatlarında tamamı Genel Müdürlüğün bütçesine ve işletme
ruhsatlarında ise % 30'u (…)[6] Genel Müdürlüğün bütçesine, % 70'si[7] ise genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere
Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması gereken tutar. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Yetkilendirilmiş
Tüzel Kişiler: Genel
Müdürlükçe yetkilendirilen, bu Kanun kapsamında Genel Müdürlüğe verilmesi
gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili ve
bunlardan sorumlu olan, şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin
mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen
mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel
kişiler. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k.
ile değişik)
Fizibilite
Dönemi: Detay arama faaliyetleri
sonunda belirlenen maden kaynağının ekonomik değer olarak işletilebilirliğini
göstermek amacıyla yapılacak çalışmaların gerçekleştiği dönemi. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir)
Fizibilite
Raporu: Bir cevher kaynağının
ekonomik olarak işletilebilirliğini göstermek amacıyla jeolojik, madencilik,
metalürjik, ekonomik, pazarlama, yasal, çevresel, sosyal ve mali etkenlerin
önerilen maden projesinde yeterli ayrıntıda incelendiği kapsamlı raporu. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir)
İşletme
Projesi Uygulama Raporu: Üretim
faaliyetine geçilinceye kadar işletme projesinin uygulanmasına ilişkin olarak
yönetmelikte belirtilen süre ve esaslar kapsamında Genel Müdürlüğe sunulması
gereken rapor. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı
R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
Daimi
Nezaretçi: İşletmede daimi olarak
istihdam edilen maden mühendisini. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
Maden
İşletme Faaliyetleri: Üretime yönelik
hazırlık çalışmaları ve üretim için yapılan faaliyetler. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Madencilik
Faaliyetleri: Madenlerin aranması,
üretime yönelik hazırlık çalışmaları, üretilmesi, sevkiyatı, cevher hazırlama
ve zenginleştirme, atıkların bertarafı, ruhsat sahasındaki stoklama/depolama
işlemleri, maden işletmelerinin kapatılması ve çevre ile uyumlu hale
getirilmesi ile ilgili tüm faaliyetler ve bu faaliyetlere yönelik geçici
tesislerin yapılması. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Görünür
Rezerv Geliştirme Hakkı: Ruhsat
sahibi ile veya ihalelik sahalara ilişkin Genel Müdürlük ile gerçek/tüzel
kişiler ve/veya kamu kurum ve kuruluşları arasında yapılan sözleşme kapsamında,
Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama koduna göre hazırlanmış rapor ile
belirlenen görünür rezervden, bu görünür rezervi ortaya çıkaran gerçek/tüzel
kişiler ve/veya kamu kurum ve kuruluşlarının aldığı pay. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Teknik
Eleman: İşletme tekniği, büyüklüğü ve
yapısal durumu göz önüne alınarak, Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında istihdam
edilen maden, jeoloji, jeofizik mühendisleri ve ihtiyaç hâlinde harita
mühendisleri ile diğer mühendisler. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Kurul:
Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen Cumhurbaşkanı yardımcısının
başkanlığında; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı, Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanı, Hazine ve Maliye Bakanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı ile
izinler hakkında karar vermeye yetkili bakanlıkların bakanlarından oluşan,
çalışma usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenen
kurul. (24.07.2025 / 32965
sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)
Rehabilitasyon:
Madencilik faaliyetleri nedeniyle bozulan, topoğrafyası değişen alanlara
yönelik; emniyetli hâle getirme, düzenleme, duraylılığı sağlama, düzeltme, üst
toprağı serme, tohum ekme, fidan dikme, arazi yapısı uygun yerlerde rekreasyon
alanları oluşturma, bitkilendirme, ağaçlandırma, kimyasal ve fiziksel
iyileştirme kapsamında yapılan çalışmalar. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)
Rehabilitasyon Bedeli Hesabı: Rehabilitasyon çalışmalarının giderlerinde
kullanılmak üzere; I. Grup (a) bendi madenlerde yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı veya il özel idaresi adına, diğer maden grup ve bentlerinde Genel
Müdürlük adına kamu bankaları nezdinde açılan, ruhsat sahiplerine ait
teminatların bulunduğu özel hesap. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)
Tahsil Dairesi: Bu Kanuna göre 6183 sayılı Kanun kapsamında takibi gereken alacaklardan I. Grup (a) bendi madenlere ilişkin olanlar için yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı veya il özel idaresinin ilgili tahsil birimi, diğer grup ve bentlere dâhil madenlere ilişkin olanlar için ilgili vergi dairesi. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)Devletin hüküm ve tasarrufu: Madde 4 - Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir. Hakların bölünmezliği, devir ve intikali:
Madde 5 - Madenler üzerinde tesis olunan ilk
müracaat (takaddüm), arama ruhsatı, buluculuk, görünür rezerv geliştirme ve
işletme ruhsatı haklarının hiçbiri hisselere bölünemez. Her biri bir bütün
hâlinde muameleye tabi tutulur. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Maden ruhsatları, görünür
rezerv geliştirme hakkı[8] ve buluculuk hakkı
devredilebilir. Devir yapılmadan önce arama ve işletme ruhsatlarının
devredildiği tarihteki ruhsat bedelinin iki katı tutarında devir bedeli alınır.
Devir Bakanlık onayı ile gerçekleşir. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
Durum maden siciline şerh edilir. Devir muamelesi maden siciline şerh edilmesi ile tamam olur. Maden hak ve vecibeleri miras yolu ile intikal eder. Bu hak ve vecibeler, bütün mirasçıların vekaletini havi bir vekaletname ile 6 ncı maddede belirtilen niteliklere sahip mirasçılardan birine veya üçüncü bir şahsa devredilir. Mirasçıların ittifak edememeleri halinde mirasçılardan birinin müracaatı ile mahkeme mirasçılardan bu hakkın en ehil olana tahsisine veya bu da mümkün olmazsa ruhsatın satılmasına karar verir. Mahkeme bu hususu basit muhakeme usulü ile halleder. Eger dava söz konusu değil ise 6 ay içerisinde intikal işlemleri tamamlanmayan ruhsatlar fesh edilir. (..)[9]
Devir ve intikal işlemlerine ilişkin usul ve esaslar
yönetmelikle belirlenir. (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
Madenler üzerindeki hakların devir ve intikali bu Kanun ve yönetmelikte gösterilen hükümlerin tatbikini geciktirmez. Maden hakkı: Madde 6- Maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil[10] T.C. vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzelkişiliği haiz şirketlere, bu hususta yetkisi bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idarelerine verilir. Maden hakları gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir. Devlet memurları, diğer kamu görevlileri, Genel Müdürlüğün merkez ve taşra teşkilatında çalışan yevmiyeli ve mukaveleli personel, arama ve işletme ruhsatı alamaz.Maden arama veya işletme hakkını haiz iken memur olanlar memuriyete geçişlerinden itibaren 6 ay zarfında bu haklarını devretmeye mecburdurlar. 3 üncü fıkradaki yasaklamaya tabi olup miras yoluyla kendisine maden ruhsatı intikal eden mirasçı, durumundaki mani hal ortadan kalkmadığı takdirde 5 inci maddenin 4 üncü fıkrası hükmü uygulanır. Buluculuk ve görünür rezerv geliştirme hakları, maden siciline bilgi amaçlı şerh edilir. 24 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükümleri kapsamında ruhsat hukukunun sona ermesi hali hariç ruhsatın devri, intikali, terki ve ruhsatın iptali, sicile şerh edilmiş buluculuk ve görünür rezerv geliştirme haklarını ortadan kaldırmaz. Genel Müdürlük, buluculuk ve görünür rezerv geliştirme haklarının tarafı değildir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Madencilik faaliyetlerinde
izinler (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Madde 7. - Madencilik faaliyetlerinin yapılması ve ruhsatlandırma
işlemlerinin yürütülmesi ile ilgili olarak yeni verilecek ruhsat alanlarına
maden işletme yöntemi, faaliyetin yapıldığı bölge, madenin cinsi, yapılacak
yatırımın çevresel etkileri, şehirleşme ve benzeri hususlar dikkate alınarak,
temdit talepleri dahil ruhsat verilen alanlarda kazanılmış haklar korunmak
kaydıyla, ilgili kurumların görüşleri alınarak Bakanlık tarafından kısıtlama
getirilebilir. İlk müracaat veya ihale yolu ile yapılacak ruhsatlandırmalarda
müracaatın yapılacağı alanlar diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalar
gözönüne alınarak Bakanlıkça ruhsat müracaatına kapatılabilir. Kısıtlama gerekçesi
ortadan kalkan alanlar ihale yoluyla aramalara açılır. Bu Kanun dışında
madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak yapılacak her türlü kısıtlama ancak
kanun ile düzenlenir. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile değişik)[11]
Özel çevre koruma bölgeleri, 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanununa göre korunan
alanlar, sulak alanlar, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları, ormanlar,
12/3/1982 tarihli ve 2634
sayılı Turizmi Teşvik Kanununa göre ilan edilen kültür ve turizm koruma ve
gelişim bölgeleri, turizm merkezleri, 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı
Kanununa göre korunması gerekli alanlar, birinci derece askeri yasak bölgeler,
1/5000 ölçekli imar planı onaylanmış alanlar, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu kapsamında kalan sit alanları ile madencilik amacı dışında tahsis edilen
ve Genel Müdürlük tarafından uygun görüş verilen elektrik santralleri, organize
sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri, petrol, doğal gaz ve jeotermal boru
hatları gibi yatırım alanlarına ait koordinatlar ilgili kurumlar tarafından
Genel Müdürlüğe bildirilir. (24.07.2025
/ 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[12]
Ormanlar hariç ikinci fıkra kapsamında
bildirilen alanlarda ruhsat düzenlenmeden önce Genel Müdürlük, ilgili kuruma
proje hakkında görüşünü sorarak izin talebinde bulunur. İlgili kurum
değerlendirmelerini tamamlayarak üç ay içinde izin talebine cevap verir. Bu
süre içerisinde cevap verilmemesi durumunda ilgili kuruma Genel Müdürlükçe bir
ay ilave süre verilir. Bu süre sonunda da karar bildirilmezse, izin verilmiş
sayılır. Verilen izin, işletme ruhsatına geçiş veya temdit değerlendirmelerinde
o alanda devam eder. Ancak idarenin projede veya rehabilitasyon projesinde
değişiklik talep etmesi mümkündür. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[13]
Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi
ile madencilik faaliyeti için zorunlu tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve
altyapı tesislerine 31/8/1956 tarihli ve 6831
sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre Genel Müdürlüğün talebi üzerine üç ay
içinde yirmi dört ay süreyle bedelsiz izin verilir. Genel Müdürlükçe talep edilmesi
halinde izin süresi on iki ay uzatılır. Genel Müdürlükçe alınan bedelsiz izne
ilişkin taahhüt senedi Orman Genel Müdürlüğüne verilir. Ancak verilen bedelsiz
iznin işletilmesi, gerçek ve tüzel kişilere devredilmesi veya işlettirilmesi
halinde alınması gereken bedeller Orman Genel Müdürlüğünün özel bütçe hesabına
yatırılarak, bedelli taahhüt senedi en geç bir ay içerisinde Orman Genel
Müdürlüğüne verilir. Bu fıkranın yürürlüğe girmesinden önce verilen izinler
ruhsat süresince devam eder ve altı ay içerisinde Genel Müdürlüğe devredilir.
Arama faaliyeti için izin verilen alanlarda mücbir sebepler ve kısıtlayıcı
yasal hükümler hariç işletme faaliyetine de izin verilir. İzin süreçlerinde
mevzuatı gereği alınması gereken kurum görüşleri, çevresel etki değerlendirmesi
belgesi gibi belgeler Genel Müdürlükçe alınır. Tarım ve Orman Bakanlığı
tarafından verilen izin, çevresel etki değerlendirmesi yönünden uygun görüş
olarak kabul edilir. (24.07.2025
/ 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[14]
Yaban hayatı koruma ve geliştirme sahalarında maden
arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için gerekli geçici tesislere
çevresel etki değerlendirme raporunda belirlenen esaslar dahilinde izin
verilir. Alınan izinler, temditler dahil ruhsat hukuku sonuna kadar devam eder. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
Uygulanan yöntem, teknoloji ve derinliğe bağlı olarak
projesi Genel Müdürlükçe uygun bulunan yeraltı madencilik faaliyetlerinin
tekabül ettiği yüzey alanı için herhangi bir izin alınmaz. Yeraltı madencilik
faaliyetlerine bağlı olarak gerekli olan yerüstü tesisleri veya galeri ağzının
isabet ettiği alan için gerekli izinlerin alınması zorunludur. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
7 Ruhsat
düzenlendikten sonra alan, izne tâbi hâle gelse dahi madencilik faaliyetlerine
devam edilir. Ancak ruhsat sahasında kültür varlığının tespiti hâlinde
madencilik faaliyetlerine devam edilebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığının
uygun görüşü aranır. Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun görüş vermemesi
durumunda Genel Müdürlük tarafından hesaplanan yatırım giderleri tutarındaki
tazminat, lehine kısıtlama kararı verilen idarenin bütçesinden ruhsat sahibine
ödenir. (24.07.2025 / 32965
sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[15]
Kazanılmış haklar korunmak kaydıyla içme ve kullanma
suyu rezervuarının maksimum su seviyesinden itibaren 1000-2000 metre mesafe
genişliğindeki şeritte galeri usulü patlatma yapılmaması, alıcı ortama arıtma
yapılmadan doğrudan su deşarj edilmemesi şartıyla çevre ve insan sağlığına
zarar vermeyeceği bilimsel ve teknik olarak belirlenen maden arama ve işletme
faaliyetleri ile altyapı tesislerine izin verilir. 2000 metreden sonraki koruma
alanı içinde çevresel etki
değerlendirmesi raporuna göre
yapılması uygun bulunan maden istihracı
ve her türlü tesis yapılabilir. Ancak faaliyet sırasında alıcı ortama yapılacak
deşarjlarda ilgili yönetmelikte belirtilen limitlere uyulması zorunludur. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı
ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatları il özel
idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı[16] tarafından verilir. Maden
ruhsat sahalarında, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat
sahasındaki geçici tesisler dışındaki faaliyetler ve/veya tesisler için
Bakanlığın izni olmaksızın hiçbir surette işyeri açma ve çalışma ruhsatı
düzenlenemez.[17] Bu
ruhsatların verilmesi sırasında 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu
hükümlerine göre belediyelerin tahsil ettiği işyeri açma izni harcı büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlığı, büyükşehir belediyesi olmayan illerde[18] il özel idaresi tarafından tahsil edilir. Bu bedelin %
50'si ruhsatın bulunduğu bölgeyle sınırlı olarak altyapı yatırımlarında
kullanılmak üzere, doğrudan ilgili ilçe veya ilçelerin Köylere Hizmet Götürme
Birlikleri hesabına aktarılır. Bu alanların belediyelerin mücavir alanı
içerisinde kalması durumunda tahsil edilen harcın % 50'si ilgili belediyenin
hesabına aktarılır. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile eklenmiştir)
İlgili bakanlıkların
mevzuatı gereği yapacakları inceleme ve denetimlerde; ruhsat alanlarında ilgili
Kanun[19]
esaslarına uygun çalışılmadığının tespiti halinde, mevzuat çerçevesinde
yapılacak işlemler Genel Müdürlüğe bildirilir. Çevre ve insan sağlığına zarar
verdiği tespit edilen madencilik faaliyetleri gerekli önlemler alınıncaya kadar
durdurulur.
Çevresel etki
değerlendirmesi işlemleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
tarafından yürütülür. Çevresel etki değerlendirmesi sürecinde ilgili kurumlar
görüşlerini en geç üç ay içinde verir. Kurumların ilave süre talep etmeleri
halinde en fazla bir ay ek süre verilir. Tüm değerlendirmelerini tamamlayarak
bu süreler içinde görüş bildirmeyen kurumun görüşü olumlu kabul edilir. İzin
vermiş kurumlar çevresel etki değerlendirmesi sürecinde olumsuz görüş veremez.
Çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararı alınan madencilik faaliyetleri
için, ilgili kurum tarafından varsa mali yükümlülükler alınarak en geç bir ay
içinde diğer işlemler tamamlanır. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[20]
İmar alanları içinde kalan madencilik faaliyetleri,
ilgili yerel merciden izin alınarak yapılır. Ruhsat alındıktan sonra imar
alanları içine alınan maden sahalarına bu hüküm uygulanmaz. İmar planı
bulunmayan alanlarda yapılan veya yapılacak olan madencilik faaliyetleri ile bu
faaliyetlere bağlı geçici tesisler ve bunların müştemilatı için imar planı
yapılmaz. İşletme ruhsatları, tapu kayıtları[21] ile
çevre düzeni ve imar planları notuna işlenir. İmarsız alanlarda yürütülen
madencilik faaliyetleri için gerekli olan geçici tesisler ve bunların
müştemilatı, inşaat ve yapı kullanma iznine tabi değildir. Ancak, yapıların fen
ve sağlık kurallarına uygun olması ve ilgili il özel idaresine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına[22] bildirilmesi zorunludur. İmarsız alanlarda yürütülen
madencilik faaliyetleri için gerekli olan geçici tesisler ve bunların
müştemilatı niteliğindeki yapıların, ruhsat sahibi tarafından madencilik
faaliyetinin sonlandırılmasını müteakip bir yıl içinde kaldırılması, bunlardan
çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararı alınmış olanların, çevresel etki
değerlendirmesi raporunda belirtildiği şekli ile her iki alanda da yol, su,
haberleşme, enerji nakil hattı, bant konveyör, havai hat ve kuyu tesislerinin
ilgili idarenin onayı ve talebi doğrultusunda bedelsiz olarak kalmasına izin
verilebilir. Diğerlerinin ise süresinde yerinden kaldırılması veya çevre ile
uyumlu hale getirilmesi zorunludur. Ruhsat sahibinin bu yükümlülüklerini yerine
getirmemesi halinde, çevre ve insan sağlığı bakımından sorumlulukları devam
eder. Ruhsat sahibi tarafından yapılması gereken işlemler valilik veya ilgili
idare tarafından yerine getirilerek yapılan masraflar 21/7/1953 tarihli ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre tahsil edilir. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile değişik)
Kamu hizmeti veya umumun
yararına ayrılmış yerlere ve bu tür tesislere 60 metre mesafe dahilinde
madencilik faaliyetleri Bakanlığın, binalara 60 metre, özel mülkiyete konu
araziye 20 metre mesafe dahilinde ise mülk sahibinin iznine bağlıdır. Bu
mesafeler, ihtiyaç halinde madencilik faaliyetlerinin boyutu, emniyet
tedbirleri ve arazinin yapısı dikkate alınarak Bakanlıkça artırılabilir.
Mesafeler yatay olarak hesaplanır.
Maden arama faaliyetleri, bu
Kanunda sayılanlar dışında herhangi bir izne tâbi değildir. İşletme
faaliyetleri ise, bu Kanuna göre Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğe göre
yürütülür.
Madencilik faaliyetleri ile Devlet ve il
yolları, otoyollar, demir yolları, havaalanı, liman, baraj, enerji tesisleri,
petrol, doğalgaz, jeotermal boru hatları, su isale hatları gibi kamu yararı
niteliği taşıyan ya da gerçek veya tüzel kişilere ait diğer yatırımların
birbirlerini engellemesi, maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi,
yatırım için başka alternatif alanların bulunamaması durumunda, madencilik
faaliyeti ve yatırımla ilgili karar, kamu yararı açısından yatırımların
önceliği ve önemini tespit etmek üzere, ilgili Bakanlığın uygun görüşü alınarak
Bakanlık tarafından verilir. Bakanlık tarafından alınan bu kararlar, kamu
yararı kararı yerine geçer. Maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale geldiği
alanın ruhsattan taksir edilmesine veya ruhsatın iptal edilmesine Bakanlık
tarafından karar verilir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Herhangi bir yatırım yapılmamış I. Grup ve II. Grup
(a) bendi[23] madenler, mıcır, kaba inşaat, baraj, gölet, liman,
yol gibi yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddeleri için verilen
ruhsatlar ile görünür rezervi belirlenmemiş diğer grup maden ruhsat sahaları
ile çakışan aynı yerdeki diğer yatırımlara Genel Müdürlükçe izin verilir.
Ruhsatlı sahalarda görünür rezervi belirlemek üzere yapılan sondaj, kuyu,
galeri, desandre gibi işler için yapılan yatırımların ve maden varlığının belgelenmesi
durumunda tespit edilen görünür
rezerv alanı dışındaki alanlar için,
diğer yatırımların madencilik faaliyetlerini engellemeyeceğine Genel Müdürlükçe
karar verilmesi halinde diğer yatırım için izin verilir. Bu alanlarda ruhsat
sahibi tarafından yapılmış yatırımı etkileyen bir husus var ise bu alanla
ilgili karar Bakanlık[24] tarafından verilir. İşletme ruhsat alanı içerisinde
ancak işletme izni veya görünür rezerv alanı dışındaki bir alanda diğer
yatırımlara Genel Müdürlükçe izin verilebilir. Yatırımın işletme izni veya
görünür rezerv alanı ile çakışması durumunda, Bakanlık[25] tarafından karar verilir. Arama ruhsatı döneminde
hiçbir yatırım yapılmamış ise diğer yatırımlara engel teşkil etmez. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
(...)[26]
Bakanlık[27] tarafından verilecek kararlarda; görünür rezerv alanı
ile diğer yatırımın çakışması halinde öncelikle madenin makul bir sürede
üretilebilme imkanının olup olmadığı,
ara ve uç ürüne yönelik madenciliğe dayalı sanayi tesislerinin hammadde
ihtiyacını karşılayan ruhsatlı sahalarda, tesisin hammadde ihtiyacını
karşılayacak şekilde alternatif alanların bulunup bulunmadığı dikkate alınarak
değerlendirme yapılır. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile değişik)
Bakanlık[28] veya Genel Müdürlük tarafından gerekli görülmesi
hâlinde hazırlatılan rapor, danışmanlık ücretleri, yapılacak tetkik ve
incelemeler için gerekli yolluk, gündelik ve benzeri tüm harcamalar yatırımcı
veya ruhsat sahibi tarafından karşılanır. Ayrıca Bakanlık[29] veya Genel Müdürlük kararı ile faaliyeti kısıtlanan
maden işletmecisinin veya yatırım sahibinin yatırım giderleri, lehine karar
verilen tarafça tazmin edilir. Madencilik
faaliyetleri ile Devlet ve il yolları, otoyollar, demir yolları, havaalanı,
liman, baraj, enerji tesisleri, petrol, doğalgaz, jeotermal boru hatları, su
isale hatları gibi kamu yararı niteliği taşıyan ya da gerçek veya tüzel
kişilere ait diğer yatırımların birbirlerini engellemesi, maden işletme
faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi, yatırım için başka alternatif alanların
bulunamaması durumunda, madencilik faaliyeti ve yatırımla ilgili karar, kamu
yararı açısından yatırımların önceliği ve önemini tespit etmek üzere, ilgili
Bakanlığın uygun görüşü alınarak Bakanlık tarafından verilir. Bakanlık
tarafından alınan bu kararlar, kamu yararı kararı yerine geçer. Maden işletme
faaliyetinin yapılamaz hale geldiği alanın ruhsattan taksir edilmesine veya
ruhsatın iptal edilmesine Bakanlık tarafından karar verilir. (üç cümle 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir) Yatırım
giderlerinin tespiti ve tazmin esasları Genel Müdürlük tarafından çıkarılan
yönetmelikle belirlenir. (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
Yatırım çakışması işlemleri
nedeniyle Bakanlıkça veya Genel Müdürlükçe herhangi bir sebeple ödenmek zorunda
kalınan tutar, lehine karar verilen tarafa rücu edilir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Madencilik faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı geçici tesisler için
verilmiş izinler, temditler dahil ruhsat hukuku devam ettiği sürece geçerlidir.
Ruhsatın temdit edilmesi hâlinde madencilik faaliyetleri ve/veya bu
faaliyetlere bağlı geçici tesisler için verilmiş bütün izinler temdit süresi
sonuna kadar hiçbir işleme gerek kalmaksızın uzatılmış sayılır. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili
karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncü
fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında
idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu
ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren,
ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat
iptal edilir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Ruhsat sahalarında ruhsat sahipleri, madencilik faaliyetleri ve
madenlerin işlenmesine yönelik faaliyetler dışında hiçbir faaliyette bulunamaz
ve geçici tesisler dışında herhangi bir tesis veya alt yapı tesisi kuramaz.
Ruhsat sahalarında ruhsat sahibi veya diğer gerçek veya tüzel kişiler ile kamu
kurum ve kuruluşları ancak Bakanlık tarafından uygun görülmesi hâlinde ticari
veya sınai faaliyette bulunabilir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Maden ruhsat sahalarında rezerv kaybına
sebebiyet verilmemesi için, arazinin vasfına bakılmaksızın ruhsat sahaları
hafriyat toprağı, cüruf, inşaat yıkıntı atığı ve benzeri atıklar için döküm
alanı olarak kullanılamaz, maden ruhsat sahalarına kamu kurum ve kuruluşları
tarafından döküm izni verilemez. Ancak maden ruhsat sahalarında rezervin
bittiğinin Genel Müdürlükçe tespiti hâlinde Genel Müdürlükçe kamu kurum ve
kuruluşlarına izin verilir. Rezervin bittiğinin tespit edilememesi veya
rezervin varlığının tespiti hâlinde ise Genel Müdürlüğe kamu kurum ve
kuruluşları tarafından yapılan döküm izni talepleri onbeşinci fıkra kapsamında
yatırım çakışması olarak değerlendirilir ve ilgili hükümlere göre
sonuçlandırılır. İhalelik sahalar için de arazinin vasfına bakılmaksızın, Genel
Müdürlüğün uygun görüşü alınması zorunludur. Bu fıkra hükümlerine aykırı
hareket edenlere 10 uncu maddenin yedinci fıkrasında belirtilen idari para
cezasının on katı tutarında idari para cezası uygulanarak bu faaliyetler
durdurulur, yapılan dökümün ruhsat sahasından veya ihalelik sahadan
kaldırılması için altı ay süre verilir, bu süre içerisinde kaldırılmaması
hâlinde bu fıkra kapsamındaki idari para cezası iki katı olarak uygulanır. Bu
işlemler valilik veya ilgili idare tarafından yerine getirilerek, yapılan
masraflar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Üçüncü veya dördüncü fıkra uyarınca ilgili kurum tarafından IV. Grup ile stratejik veya kritik madenlere izin verilmeyen hâllerde; sahanın rezerv potansiyeli, yeri, cinsi ve ekonomiye katkısı gibi hususlar dikkate alınarak Bakanlıkça yapılacak başvuru üzerine izin hakkında nihai karar, üstün kamu yararı çerçevesinde Kurul tarafından verilir. Kurul, madencilik faaliyeti lehine karar verirse ilgili kurum bir ay içinde izin kararını Genel Müdürlüğe gönderir ve ruhsat düzenlenir. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)Stratejik veya kritik madenler: (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[30]
Madde 8 - Arz
kesintisi veya yüksek fiyat artışı hâlinde ciddi ekonomik sorunlar veya
güvenlik zafiyeti doğurabilecek, sanayi üretiminin temel girdilerinden olan ve
yüksek arz riski taşıyan madenler, kritik maden olarak kabul edilir.
Ulusal
güvenlik ve ekonomik refah için yüksek öneme sahip olan ve iç veya dış etkenler
nedeniyle arzı kısıtlanabilecek madenler, stratejik maden olarak kabul edilir.
Stratejik
veya kritik madenler, Millî Savunma Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı,
Ticaret Bakanlığı ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınarak
Bakanlık tarafından tespit edilir.
Stratejik
veya kritik madenlere ilişkin madencilik faaliyetleri için 4/11/1983 tarihli ve
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümleri
doğrultusunda acele kamulaştırma yapılabilir.
Bir
önceki yıldaki üretim miktarının yüzde onunu geçmemek kaydıyla stratejik veya
kritik madenlerin belirli bir oran veya miktarda ruhsat sahiplerince
stoklanmasına Cumhurbaşkanınca karar verilebilir.
Maden teşvik tedbirleri:
Madde 9.- (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.) Madencilik faaliyetleri Cumhurbaşkanı[31] tarafından belirlenen teşviklerden yararlandırılır.
Ancak hazır beton, asfalt ve yapı elemanları üretim tesisleri, imalat sanayi
sektörü dışında madencilik faaliyeti kapsamında değerlendirilmez. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile değişik)
Ürettiği madeni yurt içinde
ve kendi tesisinde işleyip ek katma değer sağlayanlardan, bu tesislerde
üretimde değerlendirilen maden miktarı için Devlet hakkının % 50'si ve IV. Grup (c) bendi madenlerden altın,
gümüş ve platin için ise Devlet hakkının % 40'ı[32] alınmaz. Bu hüküm I. Grup madenler, II. Grup (a) ve (c) bendi
madenler ve mıcır ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol ve benzeri
yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddesi için uygulanmaz(18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile değişik).[33]
Son
fıkra Mülga (04.01.2006 tarih ve 26043 sayılı R.G.-5446
s.kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır.)
Bu Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü
fıkrası kapsamında ihale edilecek II. Grup (c) bendi ve IV. Grup maden
sahaları, 47 nci maddesinin beşinci[34]
fıkrası kapsamında ihtisaslaşmış Devlet kuruluşları ile bunların bağlı
ortaklıklarına devredilen maden sahaları, bu kuruluşlar ve bunların bağlı
ortaklıkları ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından ihale edilecek
maden sahaları için işletme izni düzenlendiği tarihten başlamak üzere, ilk on
yıl süreyle 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamında ağaçlandırma bedeli hariç
herhangi bir bedel alınmaz. (05.12.2017 tarih
ve 30261 sayılı R.G. 7061 s.k.ile eklenmiştir)
IV. Grup işletme izinli maden ruhsat
sahalarının cinsi, rezervi, bulunduğu bölge, tenörü, istihdamı, yatırım ve ülke
ihtiyaçları dikkate alınarak ara ve uç ürün üretmek şartıyla, bu ruhsatlardan
işletme izni düzenlendiği tarihten başlamak üzere, on yıl süreyle 6831 sayılı
Kanun kapsamında ağaçlandırma bedeli hariç diğer bedellerin alınıp
alınmayacağını belirlemeye Cumhurbaşkanı[35] yetkilidir. (05.12.2017
tarih ve 30261 sayılı R.G. 7061 s.k.ile eklenmiştir)
Bu maddenin dördüncü ve beşinci fıkraları
kapsamı dışındaki sahalardan işletme izni düzenlendiği tarihten başlamak üzere
ilk on yıl süreyle 6831
sayılı Kanuna göre alınan arazi izin bedelinin % 50'si alınır. Alınan arazi
izin bedelinde her yıl 213
sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispeti
artışı dışında başkaca bir artış yapılmaz. (05.12.2017
tarih ve 30261 sayılı R.G. 7061 s.k.ile eklenmiştir)
Beyan usulü: Madde 10 - Madencilik faaliyetlerinin bu Kanun hükümlerine göre devamı süresince teknik ve mali konularda yapılan[36] beyanlar ile yetkili kişilerce tanzim edilen raporlar doğru kabul edilir. Teknik elemanlar sadece ihtisas sahibi oldukları konularda beyanda bulunabilirler ve beyanları ile sorumludurlar. Ruhsat sahipleri ise teknik konular dışındaki tüm beyanlardan sorumludurlar.
Üçüncü fıkra; (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[37]
Beyanlardaki hata ve
noksanlıklar, idarenin tespiti ve sorumluların uyarılmasından itibaren iki ay
içerisinde düzeltilir. Bu sürede gerekli düzeltmenin yapılmaması halinde 20.000 TL idari para cezası uygulanır ve beyanlardaki hata ve noksanlıklar düzeltilinceye kadar
maden üretim faaliyetleri durdurulur.[38]
Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda
bulunmak suretiyle bu Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya
haksız surette hak iktisabına sebep olan teknik elemana ve daimi nezaretçiye
1.000 TL idari para cezası uygulanır. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanların üç
yıl içinde tekrarı hâlinde teknik elemana ve daimi nezaretçiye 5.000 TL idari
para cezası uygulanarak bu Kanun gereğince yapacakları beyanlar bir yıl süreyle
geçersiz sayılır. Fiilin her tekrarında hak mahrumiyeti uygulamasına devam
edilir. Uygulanan uyarı ve hak mahrumiyeti, teknik elemanın bağlı bulunduğu
mesleki teşekküle bildirilir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Daimi nezaretçi, atandığı ruhsat
sahasındaki faaliyetleri düzenli bir şekilde denetleyerek tespit ve önerilerini
daimi nezaretçi defterine haftada en az bir kez kaydetmek zorundadır. Bu süre
içerisinde işletmede yeni bir durumun ve/veya işletme güvenliği açısından
riskli bir durumun ortaya çıkması hâlinde bu hususu aynı gün deftere kaydetmesi
zorunludur. Aksi takdirde daimi nezaretçiye 1.000 TL idari para cezası
uygulanır. İkinci kez bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda daimi nezaretçiye
5.000 TL idari para cezası uygulanarak bu Kanun gereğince yapacakları beyanlar
bir yıl süreyle geçersiz sayılır. Daimi nezaretçi defterini, daimi nezaretçi
ile ruhsat sahibi veya vekili imzalar. Defterin ibraz edilmemesi, ruhsat sahibi
ya da vekili tarafından imzalanmaması veya düzenli tutulmaması hâlinde, ruhsat
sahibine 31.054 TL idari para cezası verilir. Bu fıkranın ihlalinin ruhsat
sahibi veya vekili tarafından aynı yıl içerisinde tekrarı hâlinde idari para
cezası iki kat olarak uygulanır. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Gerçek dışı veya yanıltıcı
beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya[39] haksız surette hak iktisap
eden ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari
para cezası verilir[40]. Bu fıkranın ikinci kez
ihlâli halinde bir önceki ceza katlanarak uygulanır. İlk tespit tarihinden itibaren üç yıl
içinde madde hükümlerinin üç kez ihlâl edildiğinin tespiti hâlinde ruhsat iptal
edilir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k.
ile değişik)
Bu Kanuna göre;
a) Ruhsatın ait olduğu grup dışında veya birden fazla bendi
bulunan grupta kendi bendi dışında veya üretim hakkı olmayan madenin üretilmesi
ve/veya sevk edilmesi,
b) Arama ruhsat döneminde arama faaliyetleri yapılırken zorunlu
olarak maden çıkarılması veya numune alınması dışında izinsiz üretim ve/veya
satış yapılması,
c) Ruhsat sahibinin kamulaştırılan alanı kamulaştırma amacı
dışında kullanması ve/veya ruhsat alanını madencilik faaliyetleri dışında
kullanması ve/veya kullandırması,
ç) Galeri atımı yöntemi ile patlatma yapılması,
d) Genel Müdürlükçe faaliyeti durdurulan sahalarda üretim
faaliyetinde bulunulması, sahanın güvenli hale getirilmesi ile ilgili
faaliyetler sonucunda üretilen madenin ve/veya faaliyetler durdurulmadan önce
üretilmiş stoktaki madenin Genel Müdürlükten izin alınmadan sevk edilmesi,
e) Ruhsat sahasında yapılan üretim veya satışların beyan
edilmemesi,
f) Yapılmayan üretimin Genel Müdürlüğe yapılmış olarak beyan
edilmesi,
g) Arama faaliyet raporlarında yapıldığı beyan edilen asgari
faaliyetlerin yapılmaması veya eksik yapılması,
ğ) Patlatma izni olmaksızın patlayıcı madde kullanılarak üretim
yapılması,
h) İşletme ruhsatlarında işletme izni olmadan ve/veya işletme izin
alanı dışında maden üretilmesi veya sevk edilmesi,
ı) 7 nci madde kapsamındaki gerekli izinler alınmadan ve/veya
gerekli izinlerin alınmadığı alanda maden üretilmesi veya sevk edilmesi,
haksız yere hak iktisabı sayılır. Haksız yere hak iktisabına imkan
veren bu hususlarla ilgili yapılmış beyanlar da gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar
olarak kabul edilir." (fıkra 28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Bu maddede belirtilen
şekilde ve/veya haksız yere[41] iktisap edilen haklar geri
alınır. (5177 Sayılı Kanun ile EKLENMİŞTİR- 05.06.2004 tarihli, 25483
sayılı R.G.)
Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri mahfuzdur.
Bu Kanun kapsamında tanımlanan işlemleri
yapmak üzere kurulan yetkilendirilmiş tüzel kişiler Genel Müdürlükten yetki
belgesi almakla yükümlüdür. Yetkilendirilmiş tüzel kişilere yetki belgesinin
verilmesi, denetimi, uyarılması, yetki belgelerinin askıya alınması ve belgenin
iptal edilmesi ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Yetkilendirilmiş tüzel kişilere Genel
Müdürlüğe vermiş oldukları her türlü bilgi, belge ve beyanın gerçek dışı veya
yanıltıcı olması hâlinde 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Bu
fıkradaki ihlalin üç yıl içinde tekrarı hâlinde idari para cezası iki katı
olarak uygulanır ve bu Kanun gereğince yapacakları beyanlar bir yıl süreyle geçersiz
sayılır. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k.
ile eklenmiştir)
Faaliyetlerin denetimi: Madde 11 - Genel Müdürlük,[42] maden hakları ile ilgili bütün faaliyetlerin yürütülmesini ve vecibelerin yerine getirilmesini kontrol ve denetimini yapmak ve yönlendirmek için teknik ve mali konuları yerinde incelemek maksadıyla ihtisaslaşmış diğer Devlet kuruluşlarından ve üniversitelerden de[43] yararlanarak inceleme raporu hazırlatır. Birinci fıkraya göre yapılan inceleme sonunda gerçek dışı ve/veya yanıltıcı beyanda bulundukları tespit edilenler hakkında 10 uncu madde hükümleri uygulanır.
Ruhsat sahibi veya vekilinin mahallinde
yapılan tetkik ve incelemelere katılmaması veya ruhsat sahibince ya da
vekilince herhangi bir nedenle tetkik ve incelemelerin engellenmesi hâlinde
31.054 TL, bu fiillerden herhangi birinin tekrarı hâlinde ise iki katı
tutarında idari para cezası uygulanır, mahallinde tetkik ve inceleme
gerçekleştirilinceye kadar üretim faaliyetleri durdurulur. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)[44]
İnceleme yapacakların nitelikleri, incelemenin nasıl yapılacağı ve raporların tanzimi ile diğer hususlar yönetmelikte belirtilir.
Üretim ve sevkiyat (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Madde 12.- Üretilen madenin sevk fişi
ile sevkiyatı zorunludur.
Konveyör ve boru hattı ile
sevkiyat, ocak ve tesis mesafesi, nakil güzergahının durumu, cevherin tüvanan,
konsantre, yarı mamul ve mamul olarak taşınması göz önüne alınarak sevk fişi
kullanımı ile altın, gümüş, platin gibi kıymetli metallerin entegre
tesislerinde ve zenginleştirme tesisleri ile bu tesislerden elde edilen
ürünlerin sevk fişi kullanımı ve denetimi ile ilgili hususlar yönetmelikle
belirlenir.
Sevk fişi
olmaksızın maden sevk edildiğinin mülki idare amirlikleri, il özel idareleri, yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlıkları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşu
tarafından tespit edilmesi hâlinde, ilgili mülki idare amiri tarafından sevk
edilen madene el konulur ve ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten sevk fişi
olmaksızın sevk edilen miktar için söz konusu madenin ocak başı satış bedelinin
beş katı tutarında idari para cezası verilir. Bu fıkranın ihlalinin tekrarı
hâlinde sevk fişi olmaksızın sevk edilen miktar için sevk edilen madenin ocak
başı satış bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Denetim ve
inceleme sonucunda, yaptığı üretim ve sevkiyatı sevk fişi ile kayıt altına
almadığı veya bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken
Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının
beş katı tutarında idari para cezası verilir. Bu fıkranın ihlalinin tekrarı
hâlinde bildirilmeyen miktar için madenin ocak başı satış bedelinin on katı
tutarında idari para cezası uygulanır. (28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Ruhsatı olmadan
veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde
faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu
fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında
üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm
madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası
uygulanır. Üretim hakkı olmayan madenin üretiminin yapıldığının tespiti hâlinde
faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare amirliklerince el konulur.
Bu fiili işleyen kişilere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra
kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış
olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para
cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak
bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır. Bu fıkranın
ihlalinin tekrarı hâlinde madenin ocak başı satış bedelinin on katı tutarında
idari para cezası uygulanır. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Hammadde üretim
izni olmadan ve/veya Genel Müdürlüğe bildirilen yüklenici dışında gerçek veya
tüzel kişiler tarafından üretim yapıldığının tespit edilmesi durumunda
faaliyetler durdurularak üretilen hammaddeye mülki idare tarafından el konulur.
Bu fiili işleyen kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya
el konulma imkânı ortadan kalkmış olan hammaddenin kamuya ait projelerde
kullanıldığının tespit edilen kısmına ocak başı satış bedeli tutarında,
hammaddenin kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan projeler dışında kullanılan,
ticarete konu edilen ve/veya satışının yapıldığı tespit edilen kısmına ise ocak
başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. Herhangi
bir işleme tabi tutulmadan kullanılan hammaddeler için ocak başı satış bedeli,
tüvenan hammaddenin ocak başı fiyatına göre, herhangi bir işleme tabi tutularak
kullanılan hammaddeler için ise ocak başı satış bedeli işlem görmüş hammaddenin
ocak başı fiyatına göre hesaplanır. El konulan madenler, mülki idare
amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme
ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır.
Bu fıkranın ihlalinin tekrarı hâlinde madenin ocak başı satış bedelinin on katı
tutarında idari para cezası uygulanır ve hammadde üretim izni iptal edilir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Ruhsatlı, ancak işletme izni olmadan aynı
grupta üretim yapıldığının tespiti hâlinde, faaliyetler durdurularak üretilen
madene el konulur. Bu fiili işleyen kişilere, ödenmesi gereken Devlet hakkına
ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma
imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin beş katı
tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare
amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına
aktarılır. Bu fıkranın ihlalinin tekrarı hâlinde madenin ocak başı satış
bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Ticarî amaç taşımayan ve
köylülerin kendi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere köy muhtarının yazılı
izni ile üretilip sevk edilen yapı hammaddeleri için bu madde hükmü uygulanmaz.
Ruhsat bedeli[45] ve Devlet hakkı alınmaz.
Genel Müdürlük veya ilgili kamu kurum ve
kuruluşları tarafından uygulanacak idari para cezasının hesaplanmasında esas
alınacak ocak başı satış fiyatı, bir önceki yıl geçerli olan ocak başı satış
fiyatının, ilgili yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması sureti ile
hesaplanır. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli, cezalar ve diğer
yaptırımlar[46]: (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
MADDE 13 - Ruhsat ve rehabilitasyon
bedellerinin tamamının[47] her yıl ocak ayının sonuna kadar
yatırılması zorunludur. I. Grup (a) bendi maden ruhsatları hariç diğer grup
madenlerin ruhsat bedelleri Genel Müdürlüğün belirlediği bankada açılacak hesaba,
rehabilitasyon bedelleri rehabilitasyon bedeli hesabına yatırılır[48]. Yatırılan işletme ruhsat bedelinin % 70'si[49] genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere
ilgili muhasebe birimince Hazine hesabına on beş işgünü içinde aktarılır. I.
Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi olan
illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı hesabına, diğer illerde ise
il özel idaresi hesabına yatırılır. Ruhsat ve rehabilitasyon bedelinin
tamamının[50] ocak ayının sonuna kadar yatırılmaması
halinde yatırılmayan kısmın o yıl haziran ayının son gününe kadar 6183 sayılı
Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı oranında artırılarak
yatırılması[51] zorunludur, aksi halde ruhsat iptal
edilir(Cümle 02.12.2020 / 31322 sayılı R.G. 7257 s.k. ile değişik)[52]. Ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin
yatırılması[53] ile ilgili ruhsat sahibine ayrıca
herhangi bir tebligat ve bildirim yapılmaz. İptal edilen ruhsatlar için ocak
ayının sonuna kadar ödenmesi gereken ruhsat ve rehabilitasyon bedelinin
ödenmeyen kısmı ruhsatı iptal eden idarelerce 6183 sayılı Kanun hükümlerine
göre takip ve tahsil edilir[54]. Genel Müdürlükçe iptal edilen ruhsatlara
dair ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin takibini ilgili tahsil daireleri
yapar[55]. Kaynak tuzlaları, lületaşı ve oltutaşı
için düzenlenen ruhsatlardan ruhsat bedeli alınmaz. (…)[56] (28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Arama ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 1.000 TL,
işletme ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 10.000 TL olup, bu bedeller ile bu
Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır. Ruhsat bedeli; arama ruhsatlarında, ekli (1) sayılı
tabloda; işletme ruhsatlarında ise ekli (2) sayılı tabloda
belirtilen şekilde hesaplanır. (Cümle
28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik YÜRÜRLÜK 31.12.2019) Kuruşlar liraya iblağ edilir.
Rehabilitasyon
bedeli, işletme ruhsat bedeli kadardır. Tahsil edilen bedeller vadeli hesapta
nemalandırılır. Rehabilitasyon bedeli ve nema geliri; sadece rehabilitasyon
için kullanılır, haczedilemez, rehnedilemez, temlik edilemez. Nemalandırmaya
ilişkin diğer hususlar Bakanlık tarafından yönetmelikle belirlenir. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)
Rehabilitasyon
yükümlülüğü kalmayan ruhsat sahiplerine, ödedikleri rehabilitasyon bedelinin
kullanılmayan kısmı iade edilir. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)
Madencilik
faaliyeti yürütülen alanların rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla Genel
Müdürlükçe belirlenen yükümlülükler yerine getirilinceye kadar Genel Müdürlük
tarafından üretim faaliyeti durdurulabilir. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)
Kamu
kurum ve kuruluşlarına ait olmayan hammadde üretim izinlerine, aynı gruptaki
ruhsatların rehabilitasyon yükümlülüklerine ilişkin hükümler uygulanır. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)
Kamu
kurum ve kuruluşları uhdesindeki hammadde üretim izni sahalarının
rehabilitasyonu, bu kamu kurum ve kuruluşlarının yükümlülüğündedir.
Rehabilitasyon uygulamaları, izin sahibi kamu kurum ve kuruluşlarının
bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanır. Rehabilitasyon, ayrılan bu
kaynağın Tarım ve Orman Bakanlığına aktarılması suretiyle Tarım ve Orman
Bakanlığı tarafından da gerçekleştirilebilir. Rehabilitasyon yükümlülüğünü
ihlal eden kamu kurum ve kuruluşlarına, eksiklikleri gidermesi için bir ay süre
verilir. Bu sürede de eksiklik giderilmezse faaliyet durdurulur. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)
Kanunun rehabilitasyon çalışmalarına ilişkin Genel
Müdürlüğe verdiği görev ve yetkiler; I. Grup (a) bendi madenlerde yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığı veya il özel idaresi tarafından kullanılır. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir)
Bu Kanuna göre
verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde Genel Müdürlüğün
muhasebe birimi hesabına ödenir. İdari para cezalarına karşı otuz gün içinde
idare mahkemelerinde dava açılabilir. Verilen idari para cezalarına karşı yargı
yoluna başvurulması takip ve tahsilatı durdurmaz. Genel Müdürlük genel bütçeye
gelir kaydedilmek üzere ilgili bedeli en geç on beş iş günü içerisinde Hazine
hesabına aktarır. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun
hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine
bildirilir. İlgili tahsil dairesi idari para cezası tamamen tahsil edildikten
itibaren en geç bir ay içerisinde durumu Genel Müdürlüğe bildirir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
I. Grup (a) bendi maden ruhsatları hariç
diğer grup madenlerde ruhsat birleştirme, izin alanı değişikliği, ihale, küçük
alanların ihalesi, rödövans ve devir talepleri, 16 ncı maddenin onbirinci
fıkrası gereğince yapılan talepler, işletme ruhsatı ve süre uzatımı
taleplerinde işletme ruhsat taban bedelinin Genel Müdürlüğün bütçesine gelir
kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması (…)[57] hâlinde müracaat edilir. I. Grup (a)
bendi madenlerde ise işletme ruhsat taban bedelinin büyükşehir belediyesi olan
illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde ise il özel
idaresi hesabına gelir kaydedilmek üzere yatırıldığına dair belge ile[58] müracaat edilir. Aksi takdirde bu fıkra
kapsamındaki müracaatlar ruhsat taban bedelleri iade edilmeksizin reddedilir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Ruhsat sahiplerinin ruhsat yürürlük
yazısı, ruhsat devri, rödövans sözleşmesi, izin alanı değişikliği, ruhsat
birleştirme, ruhsat alanı küçültme, terk, mera tahsis değişikliği, geçici
tatil, işletme izni, pasa değerlendirme, pasa döküm alanı, 16 ncı maddenin
onbirinci fıkrası gereğince yapılan zaruri üretim izni, kamu yararı kararı,
kamulaştırma kararı ve patlayıcı madde talepleri; aktif edilmiş tebligata esas
kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat
sistemi (e-Tebligat) adresinin bulunması, (…)[59] ruhsat harcı, ruhsat bedeli, rehabilitasyon
bedeli[60] ve Devlet hakkı borcu olmaması, işletme
izni olan işletme ruhsatlarında daimi nezaretçi atamasının yapılmış olması,
yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili
hükümleri kapsamında ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir
şekilde ibraz edilmesi şartıyla değerlendirmeye alınır, aksi takdirde talep
reddedilir. Ruhsat devir taleplerinde tahakkuk etmiş/edecek, diğer taleplerde
ise tahakkuk etmiş ve son ödeme tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu olmaması
aranır. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k.
ile eklenmiştir)
Devlet hakkı (Başlık, 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Madde 14 - (Değişik: 26/5/2004 - 5177/8 md.)
Devlet hakkı, ocaktan
çıkarılan madenin ocak başındaki fiyatından alınır. (Değişik
birinci fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.)
Üretilen madenin hammadde
olarak kullanılması veya satılması hâlinde, aynı pazar ortamında madenin
işletmelerdeki tüvenan olarak ocak başı satışında uygulanan fiyat, ocak başı
satış fiyatıdır. Madenlerden alınan Devlet hakkına esas olan emsal ocak başı
satış fiyatı, bölgeler de dikkate alınarak her madene ait ayrı ayrı ve
uygulandığı yıl için belirlenerek Genel Müdürlükçe ilan edilir. Ruhsat
sahipleri tarafından Devlet haklarının beyanında kullanılan ocak başı satış
fiyatı, Genel Müdürlükçe ilan edilen ocak başı satış fiyatından daha düşük
olamaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.) (Değişik
fıkra:14/2/2019-7164/14 md.)
Tüvenan madenin, herhangi bir
zenginleştirme işlemine tabi tutulduktan veya bir prosesten geçirildikten sonra
satış fiyatının oluştuğu durumlarda,
ocak başı satış fiyatı, madenin ocakta üretiminden ilk satışının
yapıldığı aşamaya kadar oluşan nakliye, zenginleştirme ve varsa farklı prosese
ait kullanılan tesis ve ekipmanın amortismanı dahil giderler çıkarılarak oluşan
fiyattır. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.)
Devlet hakkı;
a) I. Grup (a) bendi
madenlerin valilik veya il özel idaresince belirlenen ve ilan edilen
boyutlandırılmış ve/veya yıkanmış piyasa satış fiyatı üzerinden % 4 oranında,
b) I. Grup (b) bendi
madenlerden % 4 oranında,
c) II. Grup (a) ve (c) bendi
madenlerden % 4 (Kaba inşaat, baraj, gölet, liman gibi yapılarda kullanılan
tüvenan hammadde dışında bu maddedeki Devlet hakkı boyutlandırılmış fiyat
üzerinden alınır.) oranında,
ç) II. Grup (b) bendi
madenlerde doğal taşın özelliklerine ve bulunduğu bölgeye göre ocakta oluşan
piyasa satış fiyatı üzerinden % 4,5 oranında,
d) III. Grup kaynak
tuzlarından % 1 oranında, bu grubun diğer madenlerinden % 5 oranında,
e)
IV. Grup madenlerden; altın, gümüş, platin, bakır, kurşun, çinko, (…)[61] alüminyum ve uranyum oksit madenlerinden ekli (3)
sayılı tabloda belirtilen oranlarda, uranyum oksit dışındaki radyoaktif
mineraller ve diğer radyoaktif maddelerden % 8 oranında, diğerlerinden ise % 3
oranında, (04.10.2025 / 33037 R.G. 10442 s.CK - IV. Grup madenler ile krom madeni için
belirlenen Devlet hakkı oranlarının 1/1/2025 tarihinden itibaren % 25 artırımlı
olarak uygulanması)
f) V. Grup madenlerden % 4
oranında,
alınır. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/8 md. Değişik: 4/2/2015 - 6592/10
md.)
Ruhsat sahibi tarafından
beyan edilen ocak başı satış fiyatı Genel Müdürlük tarafından denetlenir ve
eksik beyanlar tamamlattırılır. İşletme izni olan maden ruhsatlarından her yıl
en az ruhsat bedelinin % 50 fazlası[62] kadar Devlet hakkı alınır. Ancak, kaynak tuzlaları,
lületaşı ve oltutaşı için düzenlenen ruhsatlardan alınacak Devlet hakkında bu
şart aranmaz. (Ek fıkra:
10/6/2010-5995/8 md.) (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/14 md.)
IV. Grup (c) bendi madenlerin
yurt içinde entegre tesislerde kullanılarak metal hale getirilmesi halinde
ödenmesi gereken Devlet hakkının % 75'i alınmaz. (Ek
fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.)
Yeraltı işletme yöntemi ile
üretim yapılması durumunda ödenmesi gereken Devlet hakkının % 50'si alınmaz. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.)
Altın, gümüş ve platin
madenleri bu madde ile getirilen herhangi bir özel indirimden istifade edemez. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.) Altın, gümüş ve platin dışındaki diğer
madenler ise bu madde kapsamında belirtilen özel indirimlerin sadece birinden
istifade edebilirler. Bu madde kapsamında belirtilen özel indirimlerden
istifade edenler, bu Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen
teşviklerden yararlanamaz. (Ek
cümle:14/2/2019-7164/14 md.)
Bu yerlerin Devlet ormanlarına rastlaması ve Tarım ve
Orman Bakanlığınca verilen iznin beş hektarı geçmemesi hâlinde, bu alandan
ağaçlandırma bedeli dışında başkaca bir bedel alınmaz. Sahanın rehabilite
edilerek teslim edilmesinden sonra, talep edilmesi hâlinde teslim edilen saha
kadar aynı şartlarda izin verilir. (Değişik
fıkra:14/2/2019-7164/14 md.)
10 Bir ruhsat sahasında defaten verilen iznin beş
hektarı geçmesi hâlinde, beş hektarı aşan kısım için orman mevzuatı hükümlerine
göre fon bedelleri hariç diğer bedeller alınır. (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/14 md.)
Ruhsatın temdit edilmesi durumunda, aynı ruhsat sahası
içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilen sahanın beş hektarı
geçmemesi hâlinde ağaçlandırma bedeli, beş hektarı geçmesi hâlinde beş hektarı
aşan kısım için fon bedelleri hariç orman mevzuatı hükümlerine göre bedel
alınır(Değişik fıkra:14/2/2019-7164/14 md.).
(Mülga fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.)
Ruhsat sahibi tarafından Genel
Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılan Devlet hakkı tutarının; (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/14 md.)
a) Büyükşehir belediyesi olan
illerde, tamamı genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere anılan muhasebe birimince
Hazine hesabına on beş işgünü içinde aktarılır. Bu tutarın % 50'sini, yarısı
kırsalda kullanılmak kaydıyla, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına
aktarılmak üzere İçişleri Bakanlığı bütçesine ödenek eklemeye İçişleri Bakanı
yetkilidir.
b) Büyükşehir belediyesi
olmayan illerde ise % 25'i il özel idaresi hesabına, % 25'i ruhsatın bulunduğu
bölgeyle sınırlı olarak altyapı yatırımlarında kullanılmak üzere, doğrudan
ilgili ilçeye veya ilçelerin köylere hizmet götürme birlikleri hesabına, % 50'si
de genel bütçeye kaydedilmek üzere Hazine hesabına anılan muhasebe birimince on
beş işgünü içinde aktarılır.
Genel Müdürlük, Devlet
hakkının, bu Kanun hükümlerine uygun ve doğru bir şekilde hesap ve beyan
edilmesine ilişkin tüm hususları, ruhsat sahasının büyüklüğü, maden grubu veya
türü, işletme cirosu veya işletmenin kamuya ait olup olmaması hususlarını
dikkate alarak, 3568 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yeminli mali
müşavirlerin tasdikine tabi tutabilir. (Ek
fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.) (Ek cümleler:14/2/2019-7164/14 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait olmayıp, bu maddenin
altıncı veya yedinci fıkrası kapsamında belirtilen özel indirimlerden veya 9
uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen teşviklerden yararlanan ruhsatlar
ile ruhsat sahiplerinin kendi çimento üretim tesisinin hammadde ihtiyacını
tedarik ettiği ruhsatların, altın, gümüş ve/veya platin işletme izni olan
ruhsatların ve ilgili mali mevzuat kapsamında yeminli mali müşavir tasdikine
tabi olan ruhsat sahiplerinin ruhsatlarının Devlet hakkı beyan formunun yeminli
mali müşavirlerin tasdiki ve ruhsat sahibinin imzası ile verilmesi zorunludur.
Bu zorunluluğa uymayan Devlet hakkı beyanları verilmemiş sayılır. Yeminli mali
müşavirler yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile
sınırlı olmak üzere, kaybına uğratılan Devlet hakkından ve kesilecek cezalardan
ruhsat sahibi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Yeminli
mali müşavirlerin tasdik raporlarına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye
Bakanlığının uygun görüşü alınarak yönetmelikle belirlenir.
Devlet hakkı oranlarında, madenin cinsi, üretildiği
bölge ve benzeri kriterler gözetilerek Cumhurbaşkanınca en fazla % 25 oranında
indirim ve artırım yapılabilir.
Devlet hakkının tamamı, her yıl haziran ayının son
gününe kadar ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına
yatırılır. (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/14
md.)
17 Kamu kurum ve
kuruluşlarınca yol, köprü, baraj, gölet, liman gibi projelerin inşasında
kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimi için Genel Müdürlükçe ilgili
kamu kurum ve kuruluşlarına izin verilir. Üretim yapılacak yerlerde ruhsatlı
alanlar var ise kamu yatırımının ihtiyacı olan üretim madencilik faaliyetlerine
engel olmayacak ve kaynak kaybına yol açmayacak şekilde yapılır. Bu izinler
çerçevesinde yapılacak üretimden Devlet hakkı alınmaz ve izinler proje süresini
aşamaz. (Ek cümleler: 4/2/2015 - 6592/10 md.) 8/6/1994 tarihli ve 3996
sayılı Kanun kapsamında Yap-İşlet-Devret modeli ile yapılan kamu yatırımları
için, ihale sözleşmelerinde hammadde temin sorumluluğunun görevli şirket
yükümlülüğüne bırakılması hâlinde hammadde üretim izni sözleşme konusu işte
kullanılmak ve proje süresiyle sınırlı olmak üzere görevli şirkete de verilir.
Bu durumda kullanılan hammaddenin ocak başı satış fiyatı üzerinden ihaleyi alandan
her yıl haziran ayı sonuna kadar Devlet hakkı (…)[63] alınır. Devlet hakkının[64] eksik yatırılması veya hiç yatırılmaması hâlinde
20.000 TL idari para cezası verilir ve üç ay içinde tamamlanması istenir. Aksi
hâlde üretim faaliyeti durdurulur.
Bu Kanun kapsamında ruhsat
sahipleri için öngörülen idari para cezaları hammadde üretim izin belgesi ile
çalışılan sahalarda faaliyeti yürüttüğü tespit edilen gerçek ya da tüzel
kişiler için veya faaliyette bulunanın tespit edilememesi hâlinde ise hammadde
üretim izin belgesi sahipleri için geçerlidir. (Ek fıkra: 4/2/2015 - 6592/10 md.) (Değişik
fıkra:14/2/2019-7164/14 md.)
Süresinde tahakkuk ettirilmeyen Devlet hakkına,
tahakkuk ettirilmesi gereken ayın son gününden tahakkuk ettirildiği tarihe
kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak
gecikme zammı oranında faiz uygulanır.
Hammadde üretim izni talep edilen alanın 20 kilometre
yakınında Genel Müdürlükçe tespit edilen pasa, artık ve atık olması hâlinde
bunlar projede kullanılır. Söz konusu pasa, artık ve atığın projede
kullanılması için fiziksel ve kimyasal özelliklerinin uygun olmadığının uzman
kuruluş raporu ile belgelendirilmesi hâlinde hammadde üretim izni talep
edilebilir. (Ek fıkra:14/2/2019-7164/14 md.)
Buluculuk hakkı (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Madde 15.- Ruhsat sahibi, arama ve/veya işletme
ruhsatı süresince Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre
hazırlanan teknik raporlar ile kaynak veya rezerv olarak bildirdiği madenlerin
bulucusu sayılır. Bu hakkı talep eden ruhsat sahibine buluculuk belgesi
verilir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k.
ile değişik)
Buluculuğa konu madenin
bulucusu dışında bir başkası tarafından işletilmesi halinde, bu alandan
üretilen maden için tahakkuk eden buluculuk hakkı her yıl haziran ayı sonuna
kadar bu alanda üretim yapan kişiler tarafından hak sahibine ödenir.
Buluculuk hakkı, yıllık ocak
başı satış tutarının % 1' idir. Buluculuk hakkı hesabında kullanılacak ocak başı satış fiyatı,
Genel Müdürlük tarafından her yıl belirlenerek ilan edilen ve Devlet hakkı
ödemelerinde esas alınan ocak başı satış fiyatından daha düşük olamaz. (Cümle 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Üçüncü kişiler, ihalelik sahalara ilişkin
Genel Müdürlük ile veya ruhsat sahibi ile yaptıkları sözleşmeler kapsamında
ruhsat sahasındaki görünür rezervi tespit etmeye ve/veya geliştirmeye yönelik
yaptıkları faaliyetler sonucunda, tespit ettikleri ve/veya geliştirdikleri
görünür rezervde pay sahibi olabilirler. Görünür rezervi geliştirme hakkına
yönelik yapılan sözleşmeler Genel Müdürlüğe başvurulması hâlinde maden siciline
bilgi amaçlı şerh edilir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
İlk müracaat ve
ruhsatlandırma (5177 Sayılı Kanun ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483
sayılı R.G.)
Madde 16.- II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki
ruhsatlar ihale ile verilir. I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için
doğrudan işletme ruhsatı verilir. II. Grup (b) bendi, III. Grup,[65] IV. Grup madenler,[66] V. Grup madenler arama ruhsatı[67] ile aranır. II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler
için yapılan müracaatların işletme ruhsat taban bedeli ödenerek yapılması
zorunlu olup müracaatlarda öncelik hakkı esastır. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
I. Grup (a) bendi madenler
için alanlar il özel idarelerince ihale edilerek işletme ruhsatı verilir. İhale
edilecek alanlar Genel Müdürlüğün uygun görüşü alınarak belirlenir. Bu
madenlerin ihale bedeli büyükşehir
belediyesi dışındaki illerde[68] il özel idarelerinin
hesabına yatırılır. Özel mülkiyete tâbi alanlar ihale edilemez. Mülkiyet
sahibinin kendi mülkiyeti üzerinde ruhsat talep etmesi halinde bir bedel
alınmaz. Bu madenler için, özel mülkiyete
tabi alanlarda mülk sahibinin izninin alınması halinde büyükşehir belediyesi
olan illerde valiliklerce, diğer illerde[69] İl Özel İdaresi tarafından belirlenen muhammen
bedelin yatırılmasını müteakip üçüncü şahıslara da ruhsat verilir (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir). I. Grup (a) bendi maden ruhsatlarının alanları 10 hektarı geçemez.
Denizlerdeki kum ve çakıl, SiO2 oranına bakılmaksızın I. Grup (a) bendi maden
sayılır ve bu alanlarda 20 hektara kadar ruhsat verilir. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile değişik)
I. Grup (a) bendi madenlerin
ihale edilmesi, ruhsatlandırılması, işletilmesi, işletmelerin denetlenmesi ile
ilgili usul ve esaslar Genel Müdürlükçe[70] hazırlanacak yönetmelikte
belirlenir.
I. Grup (b) bendi madenlerde 50 hektarı, II. Grup (a)
ve (c) bendi madenlerde 100 hektarı geçmeyecek şekilde doğrudan işletme
ruhsatı; II. Grup (b) bendi madenlerde 100 hektarı, III. Grup madenlerde 500
hektarı, IV. Grup madenlerde 2.000 hektarı geçmeyecek şekilde ve tamamı
denizlerde verilen III. ve IV. Grup madenlerde 50.000 hektarı geçmeyecek
şekilde arama ruhsatı düzenlenir. V. Grup madenlerde 1.000 hektarı geçmeyecek
şekilde arama ruhsatı[71] düzenlenir. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
Ruhsatlar, sahibinin ruhsat bedellerini
ödeyerek müracaatta bulunması ve birleştirmeye konu tüm ruhsatlarının işletme
izinli olması şartıyla, düzenlenme tarihi daha eski olan ruhsatta
birleştirilebilir.(28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik) Diğer ruhsatlar
hangi aşamada olursa olsun birleştirilemez. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarının
ruhsatları hangi aşamada olursa olsun birleştirilebilir.(İki cümle 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir) Birleştirme
sonucunda ortaya çıkan alan, bu maddede belirtilen alan sınırlamasını geçemez.
Ancak işletme ruhsatı safhasında görünür maden rezervinin mücavir ruhsat
alanlarında bir bütünlük teşkil etmesi, ortak işletme yapılmasının zorunlu veya
üretimin entegre tesisi beslemeye yönelik olması hâlinde bu alan kısıtlaması
aranmaz. Mevcut işletme ruhsat alanında uygun ve yeterli yer bulunamaması
hâlinde zorunlu tesis ve altyapı tesisleri için bitişik alandaki ruhsat sahası
ile safhasına bakılmaksızın ve alan sınırlaması aranmaksızın birleştirme
yapılarak işletme ruhsatı düzenlenir. I. ve II. Grup ruhsatlar, birleştirme
sonucunda alan sınırlamasını geçemez. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
7 Ruhsat
müracaatlarının hak sağlamasını veya ihale yolu[72] ile hak sağlanan sahaların ihâle bedelinin
yatırılmasını müteakip iki ay içinde ön inceleme raporu ile arama dönemi
faaliyetlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli olan mali yeterliliği de
içeren maden arama projesinin verilmesi, proje için gerekli toplam yatırım
tutarının yüzde beşi kadar yatırım teminatı sunulması[73] ve ruhsat bedelinin yatırılması hâlinde arama ruhsatı
verilir. (…)[74] (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile değişik)
II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için
müracaatlar, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita koordinatları esas alınarak
tespit edilen noktalarla sınırlandırılmış alanlar için Genel Müdürlüğe doğrudan
yapılır. Talep edilen alanın müsait olan kısmı müracaat tarihinde müracaat
edene bildirilir ve iki ay içinde ön inceleme raporu, arama dönemi
faaliyetlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli olan mali yeterliliği de
içeren maden arama projesinin verilmesi, ruhsat bedelinin yatırılması hâlinde
arama ruhsatı verilir. Ruhsat bedelinin yatırılmaması ve bu belgelerin
tamamlanmaması durumunda bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın
müracaatlara açık hâle gelir. II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için
yapılan müracaatların değerlendirilmesi sonucunda hak sağlanan alanların ayrı
alanlar şeklinde oluşması durumunda, müracaat sahibinin talebi hâlinde bu
alanlardan her birine ayrı ayrı ruhsat verilir. Ruhsatı alınmayan alanlar başka
bir işleme gerek kalmaksızın müracaatlara açık hâle gelir. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir)
Sekizinci
fıkra; (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[75]
Ruhsatlar, sicile
kaydedildiği tarihte yürürlüğe girer.
Bir grup için verilen
ruhsat, diğer gruptaki madenler için hak sağlamaz. Ancak ruhsata konu madenin
üretilmesi için, işletme faaliyetinin zarurî neticesi olarak çıkarılan diğer
grup madenler Genel Müdürlükten izin almak sureti ile değerlendirilebilir.
İşletme projesinde belirtilen termin plânına göre belirtilen süre içinde
ruhsata konu madenin ekonomik olarak işletilmemesi halinde, üretilmiş olan
diğer grup madenlerin satış bedelinin iki katı tutarında idarî para cezası
alınarak bu madenlerin üretimi için verilmiş izin iptal edilir.
IV. Grup ruhsatların alt bentleri hariç aynı grup ruhsatlar[76] birbiri üzerine verilemez. Kazanılmış haklar korunmak kaydı ile ayrı grup ruhsatların birbiri üzerine verilebilmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Denizlerde alınan; Kokolit, Sapropel ve Hidrojen
Sülfür ruhsat sahipleri, arama ruhsat yürürlülük tarihinden itibaren bir yıl
içerisinde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı veya Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına
bağlı bir şirketi en az bir yönetim kurulu üyeliği ile bir denetçi üye verme ve
sermaye koyma şartı aramaksızın, en az yüzde on hisse olmak kaydıyla şirketine
ortak almak zorundadır. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile eklenmiştir)
Arama faaliyeti (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
MADDE 17 - (18.02.2015 tarih
ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik) Arama ruhsatının düzenlenmesinden sonraki ilk bir yıl
ön arama dönemidir. Ön arama dönemini takip eden genel arama dönemi; IV. Grup
madenlerde iki yıl, diğer grup madenlerde bir yıldır. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[77]
Genel arama dönemi yükümlülükleri yerine
getirilen arama ruhsatı, IV. Grup madenlerde dört yıl detay arama dönemine hak
sağlar. IV. Grup madenlerde detay arama döneminin, diğer madenlerde genel arama
döneminin sonuna kadar üç boyutu ve miktarıyla rezerv belirlenmiş olarak
işletme ruhsat talebinde bulunulmaması hâlinde ruhsat iptal edilir. (24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[78]
Arama dönemlerinin süresinden önce tamamlanması
hâlinde dönem sonu beklenmeden sonraki aşamalara geçilebilir.
Arama dönemleri ile ilgili proje, arama faaliyet
raporları ve diğer belgeler yetkilendirilmiş tüzel kişilerce hazırlanır.
Ön, genel ve detay arama faaliyet raporlarının ilgili
dönemin sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Faaliyet
raporlarının süresinde verilmemesi veya yönetmelikte belirlenen asgari
faaliyetlerin yapılmaması hâlinde ilgili dönemin sonunda, raporlara ilişkin
eksikliklerin Genel Müdürlük tarafından verilecek bir aylık sürede
tamamlanmaması hâlinde ise verilen sürenin sonunda teminat irat kaydedilerek
arama ruhsatı iptal edilir. (24.07.2025
/ 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[79]
Asgari faaliyetler yapılmış olmakla
birlikte arama faaliyetlerinin projeye uygun yürütülmediğinin tespiti hâlinde
yıllık gerçekleşmeyen yatırıma karşılık gelen teminat miktarı irat kaydedilir.
Teminatın, yatırımın gerçekleşen kısmına karşılık gelen miktarı talebi hâlinde
ruhsat sahibine iade edilir. Yatırım programının iki yıl üst üste yüzde ellinin
altında gerçekleştirilmesi durumunda verilen teminat irat kaydedilir ve ruhsat
iptal edilir. Arama faaliyetleri sonucunda işletilebilir rezerv bulunmadığının
Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre raporlanması ve talep
edilmesi hâlinde arama ruhsat bedelleri ile ihale bedeli ruhsat sahibine iade
edilir. (24.07.2025 / 32965
sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik)[80]
IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi maden arama
ruhsatlarında detay arama dönemini takiben fizibilite çalışmalarına ihtiyaç
duyularak gerekçesi ile birlikte Genel Müdürlüğe müracaatta bulunmaları ve
talebin uygun bulunması hâlinde, detay arama dönemi sonrasında iki yıllık bir
fizibilite dönemine hak sağlar. İki yıllık süre sonuna kadar fizibilite
raporunun verilmesi zorunludur. Fizibilite döneminin sonuna kadar Genel
Müdürlüğe verilen fizibilite raporunun uygun bulunmaması hâlinde
eksikliklerinin bir ay içinde giderilmesi ruhsat sahibine yazılı olarak
bildirilir. Tebliğ tarihinden sonra eksikliklerin verilen sürede tamamlanmaması
hâlinde ya da arama ruhsat süresi sonuna kadar işletme ruhsat talebinde
bulunulmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Bu dönemde detay arama dönemi
ruhsat bedelinin iki katı tutarında ruhsat bedeli alınır.
Arama döneminde teknolojik araştırma, geliştirme,
pilot çalışmalar ve pazar araştırmaları yapmak üzere arama faaliyet raporu ile
birlikte müracaat eden ruhsat sahibine, arama ruhsat döneminde arama
faaliyetleri yapılırken zorunlu olarak çıkan madenden numune alınmasına ve sevk
edilmesine izin verilebilir.
Jeolojik haritalama, jeofizik etüd,
sismik, karot, kırıntı ve numune alma ile bunlara yönelik sathi hazırlık
işlemleri içeren faaliyetler için çevresel etki değerlendirmesi kararı aranmaz. (05.12.2017 tarih ve 30261 sayılı R.G. 7061 s.k.ile
eklenmiştir)
Aramanın sınırları: Madde 18 - Arama ruhsat sahibi, arama faaliyetinin teknik gereklerini yerine getirebilmek için çevresindeki ruhsat sahalarında, saha veya işletmeye zarar vermeyecek şekilde prospeksiyon yapabilir. Arama ruhsat sahibinin, prospeksiyon yaptığı işletme ruhsat sahalarında daha evvel kayıtlara geçmemiş bir maden varlığının tespitinde 15 inci madde hükümlerine göre sadece ihbar hakkı doğar. Ön işletme ruhsatı:
Madde 19 - Mülga (5177 Sayılı Kanun
ile Yürürlükten Kaldırılmıştır- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Ön işletme faaliyeti:
Madde 20 - Mülga (5177 Sayılı Kanun
ile Yürürlükten Kaldırılmıştır- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Arama ve ön işletme dönemlerinde cevher istihracı:
Madde 21 - Mülga (5177 Sayılı Kanun
ile Yürürlükten Kaldırılmıştır- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Sahaların yeni aramalara açılması:
Madde 22 - Mülga (5177 Sayılı Kanun
ile Yürürlükten Kaldırılmıştır- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Ön işletme ruhsatının feshi:
Madde 23 - Mülga (5177 Sayılı Kanun
ile Yürürlükten Kaldırılmıştır- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
İşletme
ruhsatı ve madenin işletilmesi (5177 Sayılı Kanun ile değişik- 05.06.2004
tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Madde 24. İşletme ruhsatı taleplerinde, I. Grup (b) bendi ve II. Grup (a) ve
(c) bendi madenler için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde,
diğer maden grupları için arama ruhsat süresi sonuna kadar arama ruhsat süresi
sonuna kadar[81] (…)[82] Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat
taban bedeli (…)[83] yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel
kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve bu
projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin
belgelerin ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin
(KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat
sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep
reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile
ruhsatlandırılır. Projedeki teknik eksiklikler iki ay içerisinde Genel Müdürlük
tarafından ruhsat sahibine bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren
üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054
TL idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda
projedeki teknik eksiklikleri tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve
ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır.
Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade
edilmez, işletme ruhsat bedeli ise iade edilir. Taleplerin uygun görülmesi
hâlinde bir ay içinde işletme ruhsatı düzenlenir. (28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Ruhsatların süre uzatım taleplerinde;
ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç on iki ay[84] öncesine kadar (…)[85] Genel Müdürlüğün bütçesine gelir
kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş
tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi
ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya
kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi
tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Bu yükümlülüğe uymayan ruhsat
sahiplerine 100.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve ruhsat süresinin
bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar da belirtilen yükümlülükleri
yerine getirmeyen ruhsat sahiplerinin talepleri reddedilerek ruhsatları süresi
sonunda iptal edilerek ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale
yolu ile ruhsatlandırılır[86]. Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya
mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik
eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş
ruhsat harcı, ruhsat bedeli (…)[87] ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler
Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir,
eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır.
Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası
uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması veya yönetmelikle belirlenen asgari üretim
faaliyetlerinin yerine getirilmemesi[88] durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu
alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek
ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan
işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez. Süre uzatım talebinin uygun
görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde
işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden
itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme
faaliyetleri yapılamaz. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
I. Grup (a)
bendi madenlerin işletme ruhsat süresi beş yıldır. Diğer grup madenlerin
işletme ruhsat süresi on yıldan az olmamak üzere projesine göre belirlenir. I.
Grup (a) bendi ve diğer gruplardaki maden işletme ruhsatlarının süresi, sürenin
bitiminden altı ay önce süre uzatma talebinin olması ve uygun bulunması hâlinde
uzatılabilir. I. Grup (a) bendi maden işletme ruhsat süresini uzatma
taleplerinde, işletme ruhsat bedelinin beş katından fazla olmamak üzere
büyükşehir belediyesi olan illerde valilik, diğer illerde ise il özel idaresi
tarafından belirlenen uzatma bedeli alınır. Süre uzatımları dahil toplam işletme
ruhsat süresi I. Grup madenlerde otuz yılı, II. Grup madenlerde kırk yılı,
diğer grup madenlerde ise elli yılı geçmeyecek şekilde projesine göre Genel
Müdürlük tarafından belirlenir. I. Grup madenlerde otuz yıldan altmış yıla
kadar, II. Grup madenlerde kırk yıldan seksen yıla kadar sürenin uzatılmasına
Bakan, diğer grup madenlerde ise elli yıldan doksandokuz yıla kadar sürenin
uzatılmasına Cumhurbaşkanı yetkilidir. Ruhsat süreleri, süre uzatımları dahil
bu süreleri aşamaz ve süresinin sonuna gelen ruhsat alanları başka bir işleme
gerek kalmaksızın ruhsat sahasındaki buluculuk ve görünür rezerv geliştirme
hakkı düşürülerek ihalelik saha konumuna gelir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait
ruhsatlarda süre sınırları uygulanmaz. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından
ihale edilen ruhsat sahalarında ruhsat süre başlangıcı hak sahibi adına
ruhsatın düzenlendiği tarihtir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
4 Arama ruhsatlı
sahalara, geçici tesis alanı ile arama süresince belirlenen görünür ve/veya
muhtemel rezerv alanı üzerine, arama ruhsatının diğer kısımları taksir
edilerek, işletme ruhsatı verilir. Ancak maden işletme faaliyetlerinin
yapılması mümkün olmayan küçük alanlar içerecek şekilde işletme ruhsatı
düzenlenemez. Maden işletme faaliyetleri yapılamayacak nitelikte küçük alanlar
içerir şekilde yapılan işletme ruhsat taleplerinde bu alanlar Genel Müdürlükçe
ruhsattan taksir edilir. Taksir edilen küçük alan, taksir edildiği ruhsatın
mücaviri sayılmaz. İşletme ruhsatlarında, geçici tesis alanı ve görünür rezerv
alanına işletme izni verilir. Muhtemel rezerv alanlarının IV. Grup maden
işletme ruhsat sahalarında on yıl (…)[89] içinde Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv
Raporlama Koduna göre kaynak ve/veya rezerv haline getirilmeyen alanlar da
taksir edilir. İşletme ruhsatlarında muhtemel rezerv alanlarının Ulusal Maden
Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre kaynak ve/veya rezerv alanı haline
getirilmesine yönelik yapılacak faaliyetlerde 17 nci maddenin dokuzuncu fıkrası
hükmü uygulanır. İşletme ruhsatlarında, işletme izin alanı dışında kalan
alanlarda görünür rezervin tespitine yönelik yapılacak arama faaliyetlerinde
alınması gerekli izinler arama ruhsatları ile aynı hükümlere tabidir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
III. Grup madenlerde,
projede üretilmesi öngörülen madenler için gerekli su miktarı ve gaz debisi
esas alınır. Bu grup madenler, rezervuar, beslenme alanı ve havzanın tabiî
dengesini bozmayacak, kapasitesini aşmayacak ve işletme tesislerini kapsayacak
şekilde ruhsatlandırılır.
V. Grup madenlerin üretimi
işletme ruhsatı[90] ile yapılır. Arama ruhsatı[91] süresi sonuna kadar yapılan
çalışmaları içeren arama faaliyet raporu ve ruhsat
taban bedelinin[92] ödendiğine dair belge ile
müracaatta bulunulması halinde işletme sertifikası hakkı doğar.
V. Grup madenlerde işletme ruhsatı süresi
beş yıl olup bu süre uzatılabilir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
V. Grup madenlerin üretimi
arazi yüzeyinden toplanarak yapılır. Bu madenlerin işletilmesi için yarma,
galeri gibi faaliyette bulunulmasının gerekmesi durumunda, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce[93] işletme projesi
hazırlanarak Genel Müdürlükten izin alınması zorunludur.
Görünür rezervi
belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka
grup işletme ruhsatı verilemez. Ayrı ayrı üretilmesi imkanı olmayan farklı
gruptaki madenler için üst üste işletme ruhsatı verilemez. Ancak farklı
gruptaki ruhsat taleplerinin aynı kişiye ait olması veya talep sahiplerinin
aralarında mutabakat sağladıklarını belgelemeleri hâlinde bu şart aranmaz. IV.
Grup maden ruhsat sahaları üzerine V. Grup maden ruhsatı verilemez. V. Grup
maden ruhsat sahalarının üzerine ise IV. Grup maden ruhsatı verilebilir. Ancak
bu durumda IV. Grup maden ruhsat sahalarında yapılan madencilik faaliyetlerinde
elde edilen V. Grup madenlerin V. Grup maden ruhsat sahibine IV. Grup maden
ruhsat sahibi tarafından herhangi bir bedel talep edilmeksizin teslim edilmesi
zorunludur. Aksi takdirde 10 uncu maddenin yedinci fıkrası ile 12 nci maddenin
beşinci fıkrası kapsamında işlem tesis edilir. Ayrıca V. Grup maden
ruhsatlarında, 16 ncı maddenin on birinci fıkrası kapsamında zaruri üretim
ve/veya pasa değerlendirme izni verilmez. (28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Aynı alanda ayrı veya aynı gruplara ait
ruhsat faaliyetlerinin çakışmasından dolayı, ruhsat sahipleri arasında
uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları hâlinde,
Genel Müdürlük, projeler üzerinde ve/veya yerinde inceleme yapar. İnceleme
sonucunda bu alanda ayrı ayrı çalışma imkânının tespiti hâlinde, çalışma
esasları Genel Müdürlükçe belirlenir. Bu mümkün değilse öncelik hakkı esas
alınarak faaliyete izin verilir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
11 (…)[94] Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden
itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki
değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel
Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe
verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Bu iznin verildiği tarihten
itibaren Devlet hakkı alınır[95].
Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000
TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada
belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi
uzatılmaz. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı
R.G. 6592 s.k. ile değişik)
Beş yıllık dönemde, üretimin en az olduğu
herhangi üç yılında yaptığı toplam üretim miktarı projede beyan edilen bir
yıllık üretim miktarının % 30'undan az olması durumunda, ruhsat sahiplerine 77.632[96] Türk lirası idari para cezası verilir. (…)[97] Yılların belirlenmesi, takvim yılı
hesabına göre yapılır. Dönemlerin hesaplanmasında, işletme izninin verildiği
yıl ile üretime ilişkin tespitin yapıldığı yıl dikkate alınmaz. Ancak mücbir
sebepler, beklenmeyen haller veya Genel Müdürlük tarafından kabul edilen
işletme projesi ve termin planına göre madene ulaşmak amacıyla galeri, kuyu
ve/veya dekapaj için geçirilen süreler, projede beyan edilen yıllık üretim
miktarı ile orantılı olarak dikkate alınır. Bu fıkrada geçen idari para cezası
hariç diğer oranları iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye ve
ruhsat türlerine göre farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı[98] yetkilidir. (05.12.2017
tarih ve 30261 sayılı R.G. 7061 s.k.ile değişik)
Bu Kanun[99] kapsamında maden arama ve işletme ruhsatlarının
verilmesi, birleştirilmesi, sürelerinin uzatılması, devir ve intikalleri ile rehabilitasyon
bedeli[100] iadelerine ilişkin müracaatlarda 6183 sayılı
Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması şartı aranır. (02.12.2020 /
31322 sayılı R.G. 7257 s.k. ile eklenmiştir)
Üretilecek madenin kullanıldığı entegre metalurji,
seramik, çimento, kireç ve kimya tesisleri termik santral ve IV. Grup
madenlerin zenginleştirme tesislerini beslemeye yönelik aynı tesis sahibine
ait, kurulu tesislerinden uzaklığı, hangi tesislerin bu uygulamaya tabi olacağı
ve diğer usul ve esasları yönetmelikle belirlenen ruhsatlara on ikinci fıkra
hükümleri uygulanmaz. Ancak, üretim yapılamayan her bir ruhsat için, projede
belirtilen üretim miktarının % 10'u üzerinden Devlet hakkı alınır. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
Ereğli Kömür Havzasındaki taşkömürü ve 10/6/1983 tarihli ve 2840 sayılı Bor Tuzları, Trona ve Asfaltit Madenleri ile Nükleer Enerji Hammaddelerinin İşletilmesini, Linyit ve Demir Sahalarının Bazılarının İadesini Düzenleyen Kanunda sayılan bor tuzu, toryum ve uranyum madenleri ile bu ruhsatlarda birlikte işletilme zorunluluğu olan, kompleks halde bulunan madenler için bu maddede yazılı süreler uygulanmaz. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)İşletme ruhsat süresi:
Madde 25 - Mülga (5177 Sayılı Kanun
ile Yürürlükten Kaldırılmıştır- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
İşletme izni:
Madde 26 - Mülga (5177 Sayılı Kanun
ile Yürürlükten Kaldırılmıştır- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
İşletme izninin devir edilemeyeceği: Madde 27 - İşletme izni devredilemez. İşletme ruhsatı bir bütün olarak ve yönetmelikte belirtilecek esaslar çerçevesinde devredilebilir. Madenlerin işletmeye alınması:
Madde 28 - Mülga (5177 Sayılı Kanun
ile Yürürlükten Kaldırılmıştır- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
İşletme faaliyeti:
MADDE 29 - (18.02.2015 tarih
ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik) Bu Kanun kapsamında yer altındaki maden işlerinde
faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşlarının yer altındaki maden işlerine
ilişkin 11/9/2014 tarihi ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla,
5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında devam
eden sözleşmeler ile bu Kanun kapsamındaki rödövans sözleşmelerinde, 22/5/2003
tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 41,53 ve 63 üncü maddelerinde 10/9/2014
tarihli ve 6552 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ile bu Kanunun ek 9 uncu
maddesiyle sınırlı olmak kaydıyla meydana gelen maliyet artışları fiyat farkı
olarak ödenir. Fiyat farkı ödenmesine ilişkin esas ve usuller; 4735 sayılı
Kanun kapsamında imzalanan sözleşmeler için Kamu İhale Kurumunun teklifi,
rödövans sözleşmeleri için ise Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca
belirlenir.(27.01.2017 tarih ve 29961 sayılı
R.G. 6770 s.k.ile değişik)[101]
İşletme projeleri ve değişikliklerinin uygulamaya
konulmadan önce Genel Müdürlüğe sunulması zorunludur. Aksi takdirde üretim
faaliyeti durdurulur. İşletme projeleri ve değişiklikleri ile ilgili dokümanlar
ve işletmelerin faaliyetlerinin durdurulmasına dair işlemler Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı ile Bakanlık tarafından karşılıklı olarak elektronik ortamda
erişime açılır.
Yetkilendirilmiş tüzel kişiler tarafından hazırlanan
rapor, proje ve tüm teknik belgeler ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe
verilir.
Ruhsat sahibi, her yıl nisan ayı sonuna kadar bir
önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili teknik
belgeleri, işletme faaliyet raporunu ve işletme sahasında arama yapmış ise
arama ile ilgili bilgileri Genel Müdürlüğe vermekle yükümlüdür. Yükümlülüğün
yerine getirilmemesi hâlinde 30.000 TL idari para cezası uygulanır. Yükümlülük
yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur.
I. Grup (a) bendi madenler için ruhsat sahibi, her yıl
ocak ayı sonuna kadar bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti
ile ilgili işletme faaliyet raporunu, büyükşehir belediyesi olan illerde
valiliklere, diğer illerde il özel idaresine vermekle yükümlüdür. Bu
yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde 30.000 TL idari para cezası
uygulanır. Yükümlülük yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur.
Maden ruhsat sahaları ile hammadde üretim izin
sahalarında rezervin verimli bir şekilde değerlendirilmesi, can ve mal
güvenliği tedbirlerinin alınması amacıyla birden fazla ruhsatın birbirine
mücavir olarak bulunduğu sahalarda faaliyetlerin ortak bir proje çerçevesinde
yapılmasına hak sahiplerinin rızasının olması hâlinde Genel Müdürlük kararı
ile, ruhsat sahiplerinin rızasının olmaması hâlinde Bakan onayı ile karar
verilebilir. Bu amaçla, ortak ruhsat alanları içinde belirlenecek termin
planları dikkate alınarak işletme izin alanları yeniden düzenlenebilir.
Birbirine bitişik veya yakın maden sahalarında,
yapılan üretimin çevresel etkileri, şehirleşme, işletme güvenliği, rezervin
verimli işletilmesi ve benzeri sebeplerden dolayı yapılacak proje ve planlama
çerçevesinde Genel Müdürlüğün teklifi ve Bakan onayı ile maden bölgesi ilan
edilebilir. Maden bölgesindeki ruhsatların bir veya birden fazla ruhsatta
birleştirilmesi Genel Müdürlükçe yapılır. (27.05.2017 tarihli ve 30078
sayılı R.G. 7020 s.k.ile değişik)[102]
Maden bölgesinde belirlenen alandaki ruhsatların tüzel
kişiliği haiz bir şirkette birleştirilmesi için ruhsat sahiplerine altı aya
kadar süre verilir. Ruhsat sahiplerinin kurulacak olan bu şirketteki ortaklık
payları, maden rezervi de göz önüne alınarak belirlenir. Ruhsatların
birleştirilmesi, belirlenen alandaki toplam rezervin en az yarısına tekabül
eden ruhsat sahiplerinin talebi hâlinde gerçekleştirilir. Bu talep sahipleri
ikiden az olamaz. Talep sahibinin iki olması hâlinde ise hissedarlardan birinin
rezerv oranı en az yüzde on olmalıdır. Yeterli talebin sağlanamaması durumunda
belirlenen alandaki tüm ruhsatlar iptal edilir. Bu sahalar, alan sınırlamasına
bağlı kalmaksızın Genel Müdürlük tarafından belirlenen kriterlere göre ihale
edilerek ruhsatlandırılır. İptal edilen ruhsatlara ilişkin Genel Müdürlükçe
tespit edilen yatırım giderleri Genel Müdürlük[103] bütçesinden karşılanır.
Birleşen ruhsatların alan sınırlarını belirleme yetkisi Genel Müdürlüğe aittir.
Maden bölgesi içerisinde bulunan ihalelik sahalar, ihale taban bedeli
yatırılarak birleşen ruhsata ilave edilebilir. (27.05.2017 tarihli ve 30078
sayılı R.G. 7020 s.k.ile eklenmiştir)
Belirlenen alandaki toplam rezervin en az yarısına
tekabül eden ruhsat sahiplerince birleştirmenin talep edilmesi hâlinde,
birleştirmeye dâhil olmayan diğer ruhsatlar iptal edilir. İptal edilen
ruhsatların Genel Müdürlükçe tespit edilen yatırım giderleri, birleştirme
yapılan ruhsat sahibince ödenir ve bu ruhsat alanları birleştirilmiş ruhsata ilave
edilir. Tespit edilen yatırım giderinin ruhsat sahibince altı ay içinde
ödenmemesi hâlinde ise belirlenen alandaki ruhsatların tümü iptal edilir. (27.05.2017
tarihli ve 30078 sayılı R.G. 7020 s.k.ile eklenmiştir)
Şehirleşme, çevresel ve benzeri etkiler dikkate
alınarak bazı alanlardaki I. Grup ve II. Grup (a) madencilik faaliyetleri
valilik görüşü ile Bakanlık tarafından kısıtlanabilir. Bakan onayı ile
kısıtlanan alandaki I. Grup ve II. Grup (a) bendi maden ruhsatları, rezervi
dikkate alınmak suretiyle maden bölgesine ya da başka bir alana taşınarak
ruhsatlandırılabilir. Bu tür ruhsatlandırma işlemi ihalelik sahalar üzerinde de
ihalesiz yapılabilir. Kısıtlama ve taşınma alanlarındaki rezerv tespitleri
valiliklerce yapılır. (27.05.2017 tarihli ve 30078 sayılı R.G.
7020 s.k.ile eklenmiştir)
Maden bölgesi olan illerde bu bölgeleri yönetmek üzere
maden bölgesi komisyonu kurulur. Bu komisyon, büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve
Koordinasyon Başkanlığı bünyesinde, diğer illerde ise il özel idaresi
bünyesinde faaliyet gösterir. Komisyon; valilik, ilgili belediye ve ruhsat
sahibi şirket temsilcilerinden oluşur. (27.05.2017 tarihli ve 30078
sayılı R.G. 7020 s.k.ile eklenmiştir)
Komisyon, ruhsat sahasındaki faaliyetlerin projeye,
çevre ve insan sağlığına uygun yürütülmesini kontrol ederek madencilik
faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması dâhil gerekli tedbirlerin alınmasını
sağlar. Komisyon geçici olarak durdurma faaliyetlerini Genel Müdürlüğe
bildirir. Genel Müdürlük, komisyonun maden bölgeleri ile ilgili faaliyetlerini
inceler ve denetler. (27.05.2017 tarihli ve 30078 sayılı R.G.
7020 s.k.ile eklenmiştir)
Ruhsat sahibi tarafından, ocak başı satış tutarının % 1'i,[104] komisyonun maden bölgesi
için yapacağı harcamaları karşılamak üzere, büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve
Koordinasyon Başkanlığı, diğer illerde ise il özel idaresi hesabına yatırılır.
Maden bölgesindeki her grup maden işletme ruhsatı için bu Kanun kapsamında
irtifak ve/veya intifa hakkı tesis edilebilir ve kamulaştırma yapılabilir.
Maden bölgesi alanında rödövans sözleşmesi yapılamaz ve varsa mevcut
sözleşmeler iptal edilir. (27.05.2017 tarihli ve 30078 sayılı R.G.
7020 s.k.ile eklenmiştir)
Maden bölgesi ilan edilmesi, ruhsatların
birleştirilmesi, taksiri ve iptal edilmesi, yatırım giderlerinin belirlenmesi ve
ödenmesi, maden sahalarının ihale edilmesi, rezerv tespiti ve ruhsatlandırma,
bir veya birden fazla il sınırına giren maden bölgeleri komisyonunun
oluşturulması, toplanma ve çalışma süresi, görev ve yetkileri, faaliyetlerin
inceleme ve denetimi ile ruhsatların taşınması, proje ve planlaması gibi
uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. (27.05.2017 tarihli ve 30078 sayılı R.G. 7020 s.k.ile eklenmiştir)
İhale:
MADDE 30 - (18.02.2015 tarih
ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik) I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi, III. Grup ve V.
Grup maden ruhsatları ihale ile verilir[105]. Sahayla ilgili konum, rezerv ve geçmiş bilgiler
doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan hâllerde II.
Grup (b) bendi ve IV. Grup maden ruhsatları da ihale ile verilir[106]. İhale ilanı Resmî Gazete'de yayımlanır.
İhale bedeli işletme ruhsat taban bedelinden az
olamaz.
Maden ruhsat sahasının cinsi, rezervi, bulunduğu
bölge, tenörü, istihdam, yatırım, ülke ihtiyaçları ve benzeri hususlar dikkate
alınarak şartnamelerde açıkça belirtmek kaydıyla ara ve uç ürün üretme şartını
içeren ihaleler yapılabilir. Bu ihalelerde rezervin özellikleri dikkate
alınarak ihaleye katılma şartları, taban ihale bedeli, ihale bedelini ödeme şekli
ve süresi, üretim süreleri veya tesislerin yatırım süreleri ve diğer hususlar
şartnameler ile belirlenebilir.
Ruhsat sahaları arasında tek başına madencilik
yapılamayacak büyüklükteki alanlara ruhsat verilmez. Bu alanlar bitişik ruhsat
sahipleri arasında ihale edilir. İhalelik durumda olan ve madencilik
yapılabilmesi için uygun büyüklükte olmayan sahalar, çevresindeki ruhsatsız
alanlar veya diğer ihalelik sahalarla birleştirilerek ihale edilir.
Havza madenciliğini geliştirmek ve jeolojik yapıyı
aydınlatmak amacıyla yeni oluşturulan alanlar ile herhangi bir sebeple hükümden
düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş sahalar, alan sınırlamasına
bakılmaksızın birleştirilerek ihale edilebilir. Bu şekilde ihale edilen
sahaların ruhsatlandırılmasında 16 ncı maddedeki alan sınırlaması aranmaz.
Mülga 6309 sayılı Maden Kanunu hükümleri uyarınca
verilmiş olan ve bu Kanuna göre ruhsat hukuku devam eden çakışmalı işletme
ruhsat sahalarında yeni bir maden bulunması hâlinde, çakışmalı alandaki maden
hakkı bu ruhsat sahipleri arasında ihale edilerek ruhsatlandırılır.
Sahaların ihalesinden elde edilen gelirler genel
bütçeye gelir kaydedilir. Bu Kanun kapsamındaki iş ve işlemler için ihtiyaç
duyulan ödenekler Genel Müdürlük[107] bütçesinde öngörülür.
Bu madde
kapsamında bir sahanın ihalesinin iki defa yapılmasına rağmen sahaya müracaat
olmaması durumunda sahanın aramalara açık hale geleceği Genel Müdürlükçe ilan
edilir. İlan edilen sahaya bir aylık sürede müracaat olması durumunda
belirlenen ihale taban bedeli üzerinden ruhsatlandırılır. Müracaatın birden
fazla olması durumunda müracaat edenler arasında yeniden ihale edilir.
(27.03.2018 tarih ve 30373 Sayılı 2. Mükerrer R.G. 7103 s.k. ile eklenmiştir)
İhalelik sahalar, ihale
edilmeksizin ihtisaslaşmış Devlet kuruluşlarına Bakan onayı ile verilebilir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Daimi
nezaret ve teknik eleman: (18.02.2015 tarih
ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
MADDE 31 - Kaynak tuzlaları hariç olmak üzere maden ruhsat
sahalarındaki işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılır. Maden
ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetlerinde asgari bir maden mühendisi daimi
olmak üzere, işletme tekniği, büyüklüğü ve yapısal durumu göz önüne alınarak
diğer meslek disiplinlerinden mühendis istihdam edilmesi zorunludur. Daimi
nezaretçi ile vardiyalı çalışan işletmelerde işletmenin büyüklüğü ve niteliği
esas alınarak her vardiyada zorunlu olarak istihdam edilecek maden mühendisi ve
görevlendirilecek diğer mühendislerin görev, yetki ve sorumlulukları, atanma
usul ve esasları, eğitimi, çalışma usul ve esasları Bakanlıkça yürürlüğe
konulan yönetmelikle belirlenir.
Birinci fıkrada belirtilen istihdam şartlarını
sağlamadan maden işletme faaliyetinde bulunulması hâlinde 30.000 TL idari para
cezası uygulanarak maden işletme faaliyetleri durdurulur. İstihdam şartlarının
sağlanması hâlinde faaliyete izin verilir.
Ruhsatın
hükümden düşmesi ve terk edilen alanlarda alınacak tedbirler: (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile değişik)
MADDE 32 - Ruhsat sahibi sahasında gerekli emniyet tedbirlerini
almak ve sahanın son durumunu gösterir imalat haritası ve maden jeoloji
haritasını Genel Müdürlüğe vermek suretiyle terk talebinde bulunabilir.
Herhangi bir nedenle hükümden düşmüş veya ruhsat
hukuku yürürlükte olan sahalarda terk edilen alanlarda ruhsat sahibi gerekli
emniyet tedbirlerini almak ve sahanın son durumunu gösterir teknik belgeleri
Genel Müdürlüğe vermek zorundadır.
Ruhsat sahibi yukarıda belirtilen tedbirleri en geç
bir yıl içinde almak ve işletme faaliyetinde bulunulan alanı işletme projesi
doğrultusunda çevreye uyumlu hale getirmek zorundadır.
Verilen bu sürede çevre ile uyum planı çerçevesinde
gerekli güvenlik önlemlerinin ve çevresel önlemlerin alınmaması durumunda
tedbir alınana kadar sorumluluk ruhsat sahibinin olması şartıyla, bu durum
valiliğe bildirilir. Çevre ile uyum çalışması için gerekli tedbirler, çevreye
uyum planına uygun olarak orman arazilerinde ilgili orman idaresi, diğer
alanlarda il özel idareleri veya valilikler tarafından yerine getirilir. Orman
idaresi, il özel idaresi veya valilik tarafından çevre ile uyum planına uygun
olarak yapılan masraflar, ruhsat bedelinden çevre ile uyum planı çalışmaları
için emanete yatırılan tutarlardan karşılanır. Teminatların yeterli olmaması
durumunda çevre ile uyum planı çerçevesinde eksik kalan masrafların ödenmesi
için ruhsat sahibine bir ay ödeme süresi verilir. Süresinde ödenmeyen ve Genel
Müdürlük tarafından[108] ilgili vergi dairesine bildirilen tutarlar 6183
sayılı Kanuna göre ruhsat sahiplerinden tahsil edilir. İlgili idare tarafından
çevreye uyum planı dışında başkaca bir proje veya uygulama yapılması hâlinde
buna ilişkin masraflar, ilgili idare tarafından karşılanır ve ruhsat sahibinden
herhangi bir bedel talep edilmez.
Çevre ile uyum çalışmasının Hazinenin özel
mülkiyetindeki yerler ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde
yapılması hâlinde uygulamanın yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ve
Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir.
Tesislerin intikali:
MADDE 33 - Arama,
ve işletme ruhsatının fesholunması, yürürlük sürelerinin bitmesi veya terk
sebebiyle sona ermesi hallerinde ruhsat sahibine tazminat verilmeksizin
kuyular, galeriler ve bunların muhafazası için yapılmış olan iksa tesisleri
Devlete intikal eder. (5177 Sayılı Kanun ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483
sayılı R.G.)
1 inci fıkra şümulü dışında kalan tesis, vasıta, alet ve malzeme ruhsat sahibine aittir. Madencilik fonu: Tasarruflu Yazılar 1 MADDE 34 - (03.03.2001 tarihli, 24335 sayılı R.G. ile yayımlanan 4629 s.k. ile MÜLGA)[109]4629 Sayılı Kanunun GEÇİCİ MADDE-1'in A-(a)/5 bendi;[110]---------------------------------------------------------
İnceleme ve denetim
giderleri (5177 Sayılı Kanun ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı
R.G.)
MADDE 35.- Madencilik
faaliyetlerinin incelenmesi ve denetimi için yapılacak masraflar, 4629
sayılı Bazı Fonların Tasfiyesi Hakkında Kanunun geçici 1 inci maddesi gereğince
genel bütçeye özel gelir ve Genel Müdürlük bütçesine[111] özel ödenek kaydedilen
tutarlardan karşılanır.
Madencilik faaliyetlerinin
incelenmesi ve denetimleri için görevlendirilen personele 6245
sayılı Harcırah Kanununa göre hak ettikleri gündeliklerin iki katı tutarında
gündelik ödenir. Bu tutar, üç katına kadar
Cumhurbaşkanınca artırılabilir[112].
Bu maddeye göre yapılacak
ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi alınmaz ve kesinti yapılmaz.
Pasa, bakiye yığını ve cürufların muhafazası:
MADDE 36.- (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Madencilik ve müteakip
safhalarındaki faaliyetler sırasında; cevher, metal veya ekonomik değer ihtiva
eden, günün şartlarında teknik veya ekonomik değerlendirmesi mümkün olmayan
pasa, zenginleştirme bakiye yığını ve cüruflar, çevre kirliliği açısından
mahzur teşkil etmiyorsa geçirildikleri son işlemden çıktıkları şekliyle ayrı
ayrı muhafaza edilir. Bu bakiye ve pasa yığınlarının miktarları, fizikî
özellikleri, usulüne göre alınmış numunelerin analiz raporları ve döküm
alanları, faaliyet raporları, plân ve haritalarda gösterilir.
İşletme ruhsatının herhangi
bir sebeple sona ermesi halinde, sahadan üretilmiş madenlerin, pasa, bakiye
yığınları ve cürufların, ruhsat sahibince nakledilmesi için bu Kanunda
zikredilen mücbir sebepler dışında altı aylık süre verilir. Bu süre içerisinde
nakledilmeyen ve ekonomik değeri olan madenler valilik tarafından ihale
edilerek satılır. Satıştan sağlanan gelir özel idareye aktarılır. Ekonomik
değeri olmayan maddeler için 32 nci madde hükümleri uygulanır.
Birinci fıkraya aykırı hareket edenlere işletme ruhsat
taban bedeli kadar idari para cezası verilir.(18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
Mücbir sebeplerle geçici
tatil (5177 Sayılı Kanun ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı
R.G.)
MADDE 37. - Mücbir sebep veya beklenmeyen hâller dolayısıyla
işletme izni alınmış işletme ruhsat sahalarında faaliyetin geçici olarak
tatiline ruhsat sahibinin müracaatı üzerine Genel Müdürlükçe karar verilebilir.
Ruhsat sahibince müracaat tarihi, geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul
edilir. Geçici tatili kabul edilen işletme ruhsatlarına 24 üncü maddenin on
ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ruhsat hukukundan kaynaklanan diğer
yükümlülükler devam eder.(18.02.2015 tarih
ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
2,3,4.fıkralar (18.02.2015 tarih
ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır)
Sicilin teşkili ve özellikleri: MADDE 38 - Bütün maden hakları ve faaliyetleri ile ilgili teknik ve mali konuları havi maden sicili, yönetmelikte belirtildiği şekilde ilgili daire tarafından tutulur. Maden haklarının devir, intikal, haciz, rehin ve ipotek veya sona erme durumları bu sicile işlenir. Maden sicili alenidir. İlgililer sicil kayıtlarının maden sicil memurlarından biri huzurunda gösterilmesini isteyebilir. Maden sicilindeki kayıtların bilinmediği iddia edilemez. Madenler üzerine iktisap edilecek haklar tescil edilmedikçe hüküm ifade etmez. Cevherlerin rehni:
MADDE 39 -
Madenlerden çıkarılan cevherler, arama, ve işletme ruhsat sahibinin ilgili
daireye yazılı müracaatları üzerine bildirildiği şahıslara kabzedilmeksizin
rehnedilebilir. Bu durum maden siciline kaydedilir. (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Bu kabil cevherlerin rehin süresi içinde satışı, rehin alan şahısların yazılı muvafakatı ile mümkündür. Rehinle ilgili sicilin nasıl tutulacağı ve diğer işlemler, yönetmelikte belirtilir. Haciz ve ihtiyati tedbir: MADDE 40 - Madenin işletilmesinde gerekli olan kuyular, ocaklar ve galeriler ile makineler, binalar, yer altında ve yer üstünde kullanılan her türlü nakil vasıtaları madenin çıkarılması, temizlenmesi, izabesi gibi cevherin kıymetlendirilmesine yarayan alet ve tesisler ve bir senelik işletme malzemesinin üzerine münferiden haciz veya ihtiyati tedbir konulamaz. Ancak işletme hakkı ile bir bütün teşkil eden 1 inci fıkrada yazılı tesis, vasıta, alet ve malzemenin tamamı veya çıkarılmış cevherlerle bu cevherlerin bakiyeleri ve cürufu üzerine haciz ve ihtiyati tedbir konulabilir. Üçüncü şahsın rehin hakları saklıdır. Bir madenin tamamının icra yolu ile satışı 43 üncü maddede yazılı usule tabidir. Haciz ve ihtiyati tedbir dolayısıyla madenin faaliyetine müdahale edilemeyeceği: MADDE 41 - Madenin tamamına veya çıkarılmış cevherlerle bakiye yığını ve cürufuna gerek haciz veya ihtiyati tedbir konulması ve gerekse bunların icraen satışına teşebbüs edilmesi hallerinde alacaklı veya icra dairesince madenin faaliyeti durdurulamayacağı gibi bu faaliyete müdahale de edilemez. ipotek ve kapsamı:
MADDE 42 - (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Maden işletme ruhsat sahibinin maden için yapmış olduğu borcunu veya ileride bu maksatla borçlanmasının temini için maden üzerinde bir veya müteaddit derece ve sırada ipotek tesis olunabilir. İpotekli takyit edilmiş işletme ruhsatının alanlarında değişiklik olduğu takdirde mevcut ipotek, hiçbir muameleye tevessül edilmeden yeniden ita edilen ruhsat üzerinde de aynı şartlarla devam eder. İşletme ruhsatı ile bir bütün teşkil eden 40 ıncı maddenin birinci fıkrasında yazılı tesis, vasıta, alet ve malzemenin heyeti umumiyesi ipoteğin şümulune girer. Tesis olunacak ipotek ruhsat süresini geçemez. İpotek alacaklısı, maden işletme ruhsatı ile kül teşkil eden ve tapu sicilinde kayıtlı bulunan gayrimenkuller üzerinde, ön işletme ve işletme ruhsat sahibinin tasarruflarına mani olmak için umumi hükümler dairesinde tapu siciline şerh verilmesini isteyebilir. Maden işletme hakkının sona ermesi halinde ipoteğin hükmü 33 üncü maddenin birinci fıkrası şümulü dışında kalan tesis, vasıta, alet ve malzemeye inhisar eder. Maden ipoteği sicil kütüğündeki ipotek kaydının terkini ile sakıt olur. İpoteğin paraya çevrilmesi:
MADDE 43 - İpoteğin
vadesi sonunda veya alacağın muacceliyet kesbetmiş olması halinde alacaklı
alacağının tahsili için ipoteğin taalluk ettiği maden işletme ruhsatını genel
hükümler dairesinde sattırabilir.(5177 Sayılı Kanun ile değişik- 05.06.2004
tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Maden
işletme ruhsatını iktisap etmek isteyen talibin bu hakkın iktisabı için aranan
kanuni şartları haiz olması lazımdır. Talip bu şartları haiz bulunduğunu, Genel
Müdürlükten alacağı[113] vesika ile
ispat eder. İcra dairesi bu vesikayı ibraz etmiş olan talipler arasında satışı
yapar. (5177 Sayılı Kanun ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı
R.G.)
Satışın neticesi icra dairesi tarafından Genel Müdürlüğe[114] bildirilir. Keyfiyet madenin sicil kütüğüne şerh ve ipotek kaydı terkin edilir. Devir muamelesi bu surette tekemmül eder. Şahsi mesuliyet:
MADDE 44 - (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Maden ipoteğiyle temin edilen alacaktan dolayı maden işletme ruhsat sahibi şahsen de mesuldür. İpotekle takyit edilmiş bir maden işletme ruhsatının ahara devri halinde, bu hakkı devredenin borçluluk durumunda bir değişiklik husule gelmeyeceği gibi, alacağın teminatını teşkil eden ipotek de aynen baki kalır. Ancak, maden işletme ruhsatını devralan şahıs ipotekle temin edilmiş olan borcu da şahsen kabul ve taahhüt ettiği ve alacaklı, keyfiyetin Genel Müdürlükçe kendisine[115] tebliğinden itibaren, bir yıl içinde hakkını evvelki borçluya karşı muhafaza eylediğini yazı ile bildirmediği takdirde ön işletme veya işletme ruhsatını devreden evvelki borçlu borcundan kurtulur. Medeni Kanunu atıf: MADDE 45 - Türk Medeni Kanununun ipoteğe ait hükümleri maden ipoteklerine de uygulanır. İrtifak, intifa hakkı ve kamulaştırma: MADDE 46 - Maden arama dönemi içerisinde arama sahası özel mülkiyete konu gayrimenkul üzerinde kullanma amacına münhasır olmak üzere belli süreler için madenci, Genel Müdürlüğe müracaat[116] ile irtifak ve/veya intifa hakkı tesisi isteyebilir. İrtifak ve/veya intifa hakkı karşılığı, Kamulaştırma Kanununa uygun olarak seçilecek bilirkişiler tarafından tespit edilir.
Arama süresi sonunda işletme
talebi söz konusu olduğu takdirde tesis edilen irtifak ve/veya intifa hakkının
süresi işletme süresini geçmemek kaydıyla uzatılabildiği gibi yeni irtifak
ve/veya intifa hakkı talebinde de bulunulabilir.(Değişik:15/6/2001-4683/4
md.) (5177 Sayılı Kanun ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483
sayılı R.G.) İşletme ruhsat
sahasında ve/veya mücavirinde kurulacak tesislerde kullanılacak ve ruhsat
sahası dışından getirilecek olan su, doğalgaz, elektrik ve haberleşme hatları
için ruhsat sahibi Genel Müdürlüğe müracaat[117] ederek irtifak ve/veya intifa hakkı tesisi
isteyebilir(18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı
R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir).
Faaliyetler sırasında sahaya zarar verilmesi durumunda ruhsat sahibi adli merciler tarafından tespit edilecek tazminatı arazi sahibine ödemek ve sahayı kullanılabilir durumda terk etmekle yükümlüdür. İşletme ruhsatı safhasında, işletme sahası özel mülkiyete konu gayrimenkul, taraflarca anlaşma sağlanmaması halinde ruhsat sahibinin talebi üzerine Bakanlıkca 2942 sayılı Kanun hükümlerine göre kamulaştırılabilir.
İşletme ruhsatı safhasında işletme faaliyetleri için
gerekli olan özel mülkiyete konu taşınmaz, taraflarca anlaşma sağlanamaması ve
işletme ruhsatı sahibinin talebi üzerine Bakanlıkça kamu yararı bulunduğuna
karar verilmesi halinde kamulaştırılır.
Kamulaştırma işlemleri 2942
sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yapılır. Bu husustaki masraflar ve
kamulaştırma bedeli işletme ruhsatı sahibi tarafından ödenir.
(Aşağıdaki
fıkralar 5177 Sayılı Kanun ile EKLENMİŞTİR- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı
R.G.)
Kamulaştırılan taşınmaz,
tapuya Hazine adına tescil edilip ruhsat hukuku devam ettiği sürece madencilik
faaliyetlerinde kullanılmak üzere ruhsat sahibi adına tahsis edilir.
Kamulaştırılan taşınmazın,
maden işletme faaliyetleri için lüzum kalmadığının Genel Müdürlükçe tespiti[118] halinde, Kamulaştırma
Kanununda öngörülen usul ve esaslara göre belirlenecek rayiç bedeli ödenmek
kaydıyla kamulaştırılan yerin eski sahibine iade edileceği hususu, ruhsat
sahibi ve taşınmazın eski sahibine tebliğ edilir. Eski sahibinin taşınmazı altı
ay içerisinde almak istememesi durumunda taşınmaz Hazineye kalır.
Tapu siciline konulan
şerhler Genel Müdürlüğün müracaatı[119] üzerine ayrıca mahkeme
kararına gerek kalmadan silinir.
Hazinenin özel mülkiyetinde
veya Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde yapılan madencilik faaliyetleri
için bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra kira, ecrimisil alınmaz.
I. Grup madenler ve mıcır
ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her türlü
yapı hammaddesi için kamulaştırma hükümleri uygulanmaz.
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü hizmetleri ile ilgili haklar:
MADDE 47.- (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü herhangi bir ruhsat veya izne gerek kalmadan, madencilik yapılabilecek
bütün sahalarda, Kurumun yürüttüğü bir projeye bağlı olarak arama
faaliyetlerinde bulunabilir. Üçüncü kişilere ait ruhsatlı alanlarda yaptıkları
arama faaliyetleri sonucunda bulduğu aynı grup madenler ile ilgili hiçbir hak
talebinde bulunamaz. Bu alanlar içinde arama ruhsatını aldığı diğer grup
madenler, ruhsat süresi sonunda Genel Müdürlük tarafından 30 uncu madde
hükümlerine göre ihale edilir. İşletme izin sınırları içerisindeki arama
faaliyetleri ruhsat sahibinden izin alınarak yapılır.
Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü, ruhsatlı alanlarda yaptığı çalışmalar sonucu elde ettiği bilgi ve
belgeleri, bir rapor halinde Genel Müdürlüğe ve talebi halinde ruhsat sahibine
verebilir.
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün
14/6/1935 tarihli ve 2804 sayılı Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü
Kanununun 5 inci maddesine göre maden ruhsat sahipleri ile yapmış olduğu arama
ve araştırma tip sözleşmeleri maden siciline bilgi amaçlı şerh edilir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü bu Kanun hükümlerine göre arama ruhsatı alarak bulduğu madenler için UMREK
Koduna göre rapor hazırlama şartı aranmaksızın MTA tarafından hazırlanan
raporlar ile[120] 15 inci maddeye göre
buluculuk hakkını kazanır. Arama ruhsat süresi sonuna kadar Genel Müdürlüğe
devredilen bu ruhsatlar 30 uncu madde hükümlerine göre ihale edilir.
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından
buluculuk hakkı kazanılan maden ruhsat sahaları, bedeli karşılığında
ihtisaslaşmış Devlet kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıklarına Bakan onayı
ile devredilebilir. Devir aşamasında bu Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen
süreler bu kararların uygulanması esnasında aranmaz. Maden Tetkik ve Arama
Genel Müdürlüğü, Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen arama dönemi faaliyet
raporları yerine kaynak/rezerv raporu verir. (27.05.2017 tarihli ve 30078
sayılı R.G. 7020 s.k.ile değişik)[121]
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, uhdesindeki
ruhsatları bölerek aynı alan için Genel Müdürlükten birden fazla yeni ruhsat
talep edebilir. Genel Müdürlük tarafından Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü
adına yeni ruhsatlar düzenlenebilir. (12.06.2019 tarih ve 30799 sayılı R.G. 7176
s.k. ile eklenmiştir)
Bakanlık tarafından, ruhsat müracaatlarına kapatılan
alanlar ile havza ve kuşak madenciliğini geliştirmek ve jeolojik yapıyı
aydınlatmak için herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir
edilmiş alanlarda, Bakanlıkça da gerekli görüldüğü takdirde Maden Tetkik ve
Arama Genel Müdürlüğüne arama faaliyeti yaptırılmak gayesiyle ruhsat verilir.
İşletilebilecek maden varlığının belirlenmesi halinde, bu alanlardan ruhsat
müracaatına kapatılan alanlardaki madenlerin işletilmesi için Cumhurbaşkanı[122] kararı, diğer alanlar için ise bu madde ve 30 uncu
madde hükümlerine göre Genel Müdürlük tarafından ihale edilir. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü tarafından arama ve araştırma faaliyetlerinde bulunmak üzere
memuriyet mahalli dışında görevlendirilen personele Harcırah Kanununun 50 nci
maddesi ile ilişkilendirilmeksizin, her yıl Bütçe Kanunu ile belirlenen
gündelik harcırah miktarının iki katı tutarında, Harcırah Kanunu hükümlerine
göre gündelik ödenir. Bu tutar, üç katına
kadar Cumhurbaşkanınca artırılabilir[123]. Bu şekilde görevlendirilen personele Harcırah Kanununun 50 nci
maddesine göre ayrıca bir ödeme yapılmaz. Yapılacak söz konusu ödeme tutarının
yarısı, Kurumun ücretli işlerinden sağladığı gelirlerden karşılanır.(…)[124]
Yeminli teknik büroların kuruluşu, yetki alanları ve sorumlulukları: MADDE 48 - (İptal: Ana. Mah. 24/12/1986 tarih ve E. 1985/20, K. 1986/30 sayılı Kararı ile.)
Madde 49 - 2840 sayılı Kanun hükümleri
saklıdır. Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce bulunmuş ve sonra bulunacak bor
madenlerinin aranması ve işletilmesi 2840 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Bunların ihracatına ait usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca[125] tespit edilir. MADDE 50 - Bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra toryum ve uranyum madenlerinin aranması ve işletilmesi bu Kanun hükümlerine tabidir. Üretilen cevher Devlete veya Cumhurbaşkanınca[126] tespit edilecek yerlere satılır. Kaldırılan hükümler: MADDE 51 - 6309 sayılı Maden Kanunu ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır. Maden Dairesi: MADDE 52 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesini müteakip 6 ay zarfında Maden Dairesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca, teknik ve idari bakımdan ihtiyacı kafi kadro ile teçhiz edilir.
EK MADDE 1.- (5177 Sayılı Kanun
ile değişik- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
3867 sayılı Ereğli Kömür
Havzasındaki Ocakların Devletçe İşlettirilmesi Hakkında Kanun ile Devletçe
işlettirilmesi kararlaştırılan Ereğli Kömür Havzasındaki madencilik
faaliyetleri bu Kanun hükümlerine tâbidir.
Ruhsat süresi bu Kanunla
getirilen süre sınırlamasına tâbi değildir.
Türkiye Taşkömürü Kurumu ile Türkiye Kömür
İşletmeleri, uhdelerinde bulunan maden ruhsatlarını işletmeye, işlettirmeye,
bunları bölerek yeni ruhsat talep etmeye ve bu ruhsatları ihale etmeye
yetkilidir. Bu fıkra kapsamında yapılacak ihale sonucunda Türkiye Taşkömürü
Kurumu ile Türkiye Kömür İşletmeleri, ihaleyi kazananla yapacağı sözleşme
hükümleri saklı kalmak kaydıyla ihale edilen sahayı devredebilir ve ihaleyi
kazanan adına ruhsat düzenlenebilir. Ruhsat devrine esas olan sözleşme ilgili
ruhsatın siciline şerh edilir. Genel Müdürlük bu sözleşmenin tarafı değildir.
Ancak, Türkiye Taşkömürü Kurumunun halen kendisi tarafından doğrudan işletilen
işletme izin alanlarında oluşturulacak ruhsatlar bu madde kapsamında ihale
edilemez. Kamu kurum ve kuruluşları ruhsat sahalarındaki rödövansçılarının
rödövansa konu olan kısmını ruhsat sahalarından bölerek rödövans sözleşmesinin
hükümleri saklı kalmak kaydıyla rödövans sözleşmesi sona erene kadar rödövans
sözleşmesini yaptığı kişiye devredebilir ve rödövansçı adına ruhsat
düzenlenebilir. Ruhsat devrine esas olan rödövans sözleşmesi ilgili ruhsatın
siciline şerh edilir. Genel Müdürlük bu sözleşmenin tarafı değildir. Bu ruhsat
sahalarında, devralanın kurulu işletme kapasitesi veya şerh edilen sözleşmedeki
kapasiteyi aşmayacağı yönünde vereceği taahhüde istinaden, ilgili alan için
tanınan tüm muafiyetler ve bu Kanunun 7 nci maddesine istinaden alınmış bütün
izinler devredilen ruhsatlarda da aynen korunur[127]. Bu fıkra kapsamında
devredilmiş olan ruhsat sahalarında yapılacak madencilik faaliyetlerinden
doğacak Maden Kanunu, İş Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali
ve hukuki sorumluluklar ruhsatı devralana aittir. (28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
Ereğli Kömür Havzasındaki taşkömürü için kamu
tarafından yürütülecek faaliyetler, bu Kanunun hak düşürücü ve mali hükümlerine
tabi değildir, ruhsat bedeli ve Devlet hakkından muaftır. Ancak taşkömüründen
özel idare payı ve köylere hizmet götürme birliği payı alınır. Diğer madenler
için yürütülen faaliyetlerden de Devlet hakkı, özel idare payı ve köylere hizmet
götürme birliği payı alınır. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
3303 sayılı Taşkömürü
Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun ile maden işletmeciliğine
tanınan haklar, Ereğli Kömür Havzası içerisindeki taşkömürü madenciliği için
geçerlidir.
Ereğli Kömür Havzasının
imtiyaz alanının Cumhurbaşkanı[128] kararıyla küçültülmesi
sonucu serbest kalan alanlar, koordinatları Genel Müdürlükçe belirlenerek bu
Kanunun 30 uncu maddesine göre ihale edilir.
EK MADDE 2.- (5177 Sayılı
Kanun ile EKLENMİŞTİR- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Bakanlık, Genel Müdürlüğün bu Kanunda
belirtilen yetkilerinden uygun gördüklerini valiliklere verebilir.
EK MADDE 3.- (5177 Sayılı Kanun
ile EKLENMİŞTİR- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Kömür ve petrokok ithalatı
ile ilgili usul ve esaslar Çevre ve Orman Bakanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı
ile Bakanlıkça müştereken düzenlenir. Cumhurbaşkanı[129] kararı ile maden ve petrokok
ithalatından, gümrük resmine esas bedelin % 2'sine kadar ek ödeme alınabilir.
EK MADDE 4.- (5177 Sayılı Kanun
ile EKLENMİŞTİR- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Maden Kanununun uygulanması
ile ilgili eylem ve işlemler nedeni ile İdareye karşı açılan davaları, İdare
ruhsat sahiplerine bildirir. Ruhsat sahipleri İdarenin yanında davaya
katılabilir.
EK MADDE 5.- (5177 Sayılı Kanun
ile EKLENMİŞTİR- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
Bu Kanuna ekli (1) sayılı
listede yer alan kadrolar iptal edilerek, 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki (III) sayılı cetvelin "Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü" ile ilgili bölümünden çıkarılmış ve Maden İşleri Genel
Müdürlüğünde kullanılmak üzere bu Kanuna ekli (2) sayılı listede yer alan
kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı
cetvelin "Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı" ile ilgili bölümüne
eklenmiştir.
EK MADDE 6. - (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile yürürlükten
kaldırılmıştır)[130]
EK MADDE 7 -
Ruhsat sahipleri ile üçüncü kişiler arasında rödövans sözleşmeleri Genel
Müdürlüğün[131] iznine tabidir. İzin alınmaksızın yapılan rödövans
sözleşmesi ile yürütülen madencilik faaliyetleri durdurulur. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir) Genel Müdürlük rödövans sözleşmelerinin tarafı değildir. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
Kamu kurum ve kuruluşları ile iştirakleri hariç olmak
üzere yer altı kömür işletmelerinde maden ruhsat sahipleri, ruhsat sahalarının
bir kısmında veya tamamında üçüncü kişiler ile üretim faaliyetlerine yönelik
rödövans sözleşmeleri yapamaz. Aksi takdirde rödövans sözleşmesi ile yapılan
madencilik faaliyetleri durdurulur. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir)
Maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir
kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödövans
sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak İş
Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar
rödövansçıya aittir. Ancak bu durum ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan
sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile eklenmiştir)
EK MADDE 8 -
Ruhsat sahası ile ilgili bir önceki yıla ait teknik nezaretçilik ücretinin
ödendiğine dair belgelerin her yıl Nisan ayı sonuna kadar Genel Müdürlüğe
verilmesi zorunludur. Aksi taktirde Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hata ve
noksanlık kapsamında değerlendirilir. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile eklenmiştir)
EK MADDE 9 - Bu Kanunun 2 nci maddesinde sayılan 4. Grup madenlerden "Linyit" ve
"Taşkömürü" çıkarılan işyerlerinde, yer altında çalışan işçilere ödenecek ücret
miktarı 4857 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca belirlenen asgari ücretin
iki katından az olamaz. (11.09.2014
tarihli, 29116 (Mükerrer) sayılı R.G.
6552 s.k. ile eklenmiştir)
Yönetmelik: (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir)
EK MADDE 10
- Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin
yönetmelikler Bakanlık tarafından yürürlüğe konulur.
İş sağlığı ve güvenliğini ilgilendiren ve işletme
projesinde yer alması zorunlu olan yapısal ve teknik hususlarla ilgili
yönetmeliklerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının uygun görüşü alınır.
EK MADDE 11
- II. Grup (a) bendi maden ruhsat
sahiplerinin proje ile başvurması ve talep ettiği bendin alanına taksir
edilmesi hâlinde, II. Grup (b) ve (c) bendi maden ruhsatlarından birine
geçilebilir. Ancak, bu Kanuna göre hak sağlayan II. Grup (b) bendi maden
ruhsatlarından II. Grup (a) ve (c) bendi maden ruhsatlarına geçiş yapılamaz. (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir)
EK MADDE 12 - (Ek: 4/6/2016-6719/6 md.)
Bu Kanun uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarına ait IV.
Grup (b) bendi madenlere ilişkin ruhsatlar, rezerv kaybına sebep olmayacak
şekilde, elektrik üretimine yönelik olmak üzere Bakanlık onayı ile ayrı
ruhsatlara bağlanabilir.
EK MADDE 13- Maden arama, araştırma ve üretimi sırasında kamu ve
özel sektör tarafından üretilen yerbilimleri verileri, sondajlara ait karot,
kırıntı, el örneği ve benzeri numuneler ile harita, kesit, stratigrafi ve
benzeri dokümanları arşivlemek, yayımlamak, kullanıcıların hizmetine sunmak ve
numunelerin yurt dışına çıkarılması ile ilgili işlemleri yapmak amacıyla Maden
İşleri Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda ve Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü bünyesinde Türkiye Yerbilimleri Veri ve Karot Bilgi Bankası
kurulmuştur. Türkiye Yerbilimleri Veri ve Karot Bilgi Bankasına veri, numune ve
doküman kabulü, arşiv sisteminin oluşturulması, bu sistemden yararlanılması,
numunelerin yurt dışına çıkarılması ve diğer uygulamalar ile ilgili usul ve
esaslar Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Kamu ve özel
sektöre ait veri, numune ve dokümanlar bu usul ve esaslara göre Türkiye
Yerbilimleri Veri ve Karot Bilgi Bankasına gönderilir. (07.09.2016 tarihli, 29824 sayılı
R.G. 6745 s.k. ile eklenmiştir)
EK MADDE 14- (07.09.2016 tarihli, 29824 sayılı R.G. 6745 s.k. ile eklenmiştir) Uluslararası standartlar ile bilimsel ve teknik
esaslara göre yetkin kişi ve/veya yetkilendirilmiş tüzel kişiler
tarafından, madenlerin aranması, araştırılması ve üretilmesi ile ilgili açık,
güvenilir, uygulanabilir kaynak ve rezerv bilgilerini oluşturmak, bunlarla
ilgili raporlama standartları ve kriterler belirlemek, sistem kurmak,
uygulamak, geliştirmek ve yayımlamak, bu faaliyetler ile ilgili strateji ve
hedefler oluşturmak, yetkin kişi ve/veya yetkilendirilmiş tüzel kişilerde
aranan nitelikleri belirlemek, bunlara eğitim vermek, sertifikalandırmak, sicil
ve sicil kayıtlarını tutmak, denetlemek, ihtar vermek, belgeleri askıya almak
veya iptal etmek, uluslararası benzeri kuruluşlara üye olmak veya bunlarla
işbirliği yapmak, görev alanına giren konularda eğitim, araştırma ve yayın
faaliyetlerinde bulunmak ve bu faaliyetler ile ilgili düzenlemeleri yapmak ve
yayımlamak amacıyla, kısa adı UMREK olan Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv
Raporlama Komisyonu kurulmuştur. UMREK'in mali işleri dâhil her türlü
sekretarya hizmetleri Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. UMREK
eğitim, sertifika, aidat, yayın ve diğer faaliyetlerinden gelir elde edebilir.
UMREK, görevini yerine getirirken bağımsızdır. UMREK,
görevlerini yerine getirirken resmî ve özel kurum, kuruluş ve kişilerden belge,
bilgi ve görüş isteyebilir.
UMREK üyelerine verilecek huzur hakkı Cumhurbaşkanınca[132] tespit edilir.
UMREK'in teşkili, yönetimi ve çalışması ile üyelerin
atanmasında aranacak nitelikler, görev süresi ve üyeliğin sona ermesi ile
ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
EK MADDE 15-
Bu Kanun kapsamında işletme izni veya Genel Müdürlükçe izin verilmiş[133] rödovans sözleşmesi olmaksızın işletme
izni alanı dışındaki mücavir sahalara yirmi metreye kadar[134] taşmalar hariç olmak üzere, maden ocağı
açılması, maden üretilmesi veya faaliyetleri durdurulmuş maden sahalarında
üretim faaliyetlerinin durdurulmasına sebep olan durumların düzeltilmesi
ve/veya işletme güvenliğine yönelik faaliyetlerin dışında üretim faaliyetinde
bulunulması füllerini işleyenlere üç yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin
güne kadar adli para cezası verilir. Bu suçlardan hüküm giyenler, infazın
tamamlanmasından itibaren on yıl boyunca madencilik faaliyeti yapamazlar.
(27.03.2018 tarih ve 30373 Sayılı 2. Mükerrer R.G. 7103 s.k. ile eklenmiştir)
EK MADDE 16- (04.06.2025
/ 32920 R.G. 7549 s.k ile değişik)[135]
Maden
ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün (MAPEG) bütün mal ve varlıkları Devlet malı
hükmünde olup haczedilemez. Bunlar aleyhine işlenen suçlar Devlet malları
aleyhine işlenmiş sayılır.
MAPEG; ilgili
mevzuat kapsamındaki görevleri dolayısıyla yapacağı işlemler yönünden, katma
değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç, her türlü vergi, resim, harç ve
paydan, tapu ve kadastro işlemlerinden kaynaklanan her türlü döner sermaye
ücretinden muaftır. Ancak, yargı harçlarının MAPEG'in haklılığı
nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merci tarafından karar verilir.
MAPEG'e, ilgili
mevzuat ile verilen görevlerin ifası için gerekli olup MAPEG tarafından satın
alınan veya ithal edilen binek araçları hariç, motorlu vasıtalarla, motorlu,
motorsuz makine, cihaz, araç-gereç ile bunların yedek parçaları ve lastikleri,
katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç her türlü vergi, resim ve
harçtan müstesnadır.
MAPEG'in gelirleri,
vergiden müstesnadır. Bu istisna, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanunu ile 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi
Kanunu uyarınca yapılan kesintileri kapsamaz.
EK MADDE 17-
(04.06.2025 / 32920 R.G. 7549 s.k ile değişik)[136]
MAPEG'in görev
ve sorumluluklarının yerine getirilmesinden dolayı haklarında ceza davası
açılmış olanların; vekâlet verdikleri avukata, 19/3/1969 tarihli ve
1136 sayılı Avukatlık Kanununun 168 inci maddesine göre yayımlanan avukatlık
asgari ücret tarifesine göre ödedikleri ücretler ile belgelendirilmiş olmak
kaydıyla dava ile ilgili olarak yaptıkları masraflar, kesinleşmiş mahkûmiyet
kararı halinde geri alınmak kaydıyla, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürünün
teklifi ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı onayı ile karşılanabilir. Bu
fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar MAPEG tarafından yönetmelikle
düzenlenir.
EK MADDE 18- (04.06.2025
/ 32920 R.G. 7549 s.k ile değişik)[137]
MAPEG
görev alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatı, kayıtlı elektronik
posta adresi (KEP) veya Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresi
yoluyla ilgilisine tebliğ edebilir. KEP'e yapılan
tebligatlar 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca
tebliğ edilmiş sayılır.
Bu Kanun
ile 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında
ruhsat ve hak sahibi olanların, aktif edilmiş tebligata esas KEP kullanmaları
zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükümlülüklerini yerine
getirmedikleri her üç ay için 300.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
EK MADDE 19
- (26.03.2020 tarihli, 31080 Mükerrer R.G. 7226 s.k.
ile eklenmiştir. Uygulanma Tarihi:01.01.2020) Mücbir sebeplerden herhangi birinin bulunması hâlinde
Bakanlık tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak bu Kanun
kapsamındaki mali yükümlülüklerin ve/veya beyanların ertelenmesi ile mali
yükümlülüklerin taksitlendirilmesine karar verilebilir. Bu takdirde mali
yükümlülüklere ilişkin zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler erteleme
süresince işlemez.
Bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin malum olması
veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi gerekir.
Bakanlık, mücbir sebep sayılan hâller nedeniyle;
bölge, il, ilçe, mahal veya afete maruz kalanlar itibarıyla mücbir sebep hâli
ilan etmeye ve bu sürede bu Kanunda belirlenen mali yükümlülüklerden yerine
getirilemeyecek olanları tespit etmeye yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce herhangi bir nedenle hükümden düşmüş bütün GMD (Genel maden dosyası), AR (Arama ruhsatı), İT (İlk tetkik), PRT (Proje tetkik), İR (İşletme ruhsatı), İİ (İşletme imtiyazı) safhasındaki ruhsatlar paftalardan silinerek sınırlarına bakılmaksızın otomatk olarak aramalara açılır. Bu hüküm Osmanlı İmparatorluğu zamanındaki mekşuf madenlere ait ruhsatlar için de geçerlidir. Müracaatlar Geçici 5 inci maddeye göre ilan edilen günden başlayıp ilk hafta yapılacak müracaatların tamamı aynı gün yapılmış kabul edilecektir. Aramalara açılan sahaların Bakanlıkça onaylanmış listeleri ise müracaat kabul tarihinden bir ay önce ilgili dairede asılarak bütün madencilere açık tutulacaktır. Aynı sahaya aynı anda birden fazla müracaat var ise bunlardan açık artırma şeklinde, en yüksek bedeli ödemeyi taahhüt eden ruhsat almaya hak kazanacaktır. Bu bedeller bütçeye özel gelir yazılır. (03.03.2001 tarihli, 24335 sayılı R.G. ile yayımlanan 4629 s.k. ile değişik) İşletme ruhsatı ve işletme imtiyazı olan sahaların buluculuk hakkı saklıdır. GEÇİCİ MADDE 2 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan GMD, AR, İT, PRT, İR, İİ safhasındaki bütün ruhsatlar 6309 sayılı Maden Kanununda hangi madenler için verilmişse yalnız o madenlere mahsus olmak üzere kaldıkları yerden bu Kanun hükümlerine göre devam ederler. GMD safhasındaki müracaatlar bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 5 ay içerisinde ilgili daireye müracaat ederek hak sağladıkları alana tekabül eden teminatlarını kanun gereği yatırmadıkları takdirde müracaatları iptal olur. Ruhsat süresi bitimine sekiz aydan az zaman kalmış, AR, İT, PRT safhasındaki ruhsatlar Kanunun yürürlük tarihinden itibaren sekiz ay içerisinde gerekli teminat ve harçlarını yatırarak Yönetmelikte belirtildiği şekilde arama faaliyet raporlarını, ön işletme projesini veya işletme projesini vererek, ön işletme ya da işletme ruhsatı talebinde bulunmakla yükümlüdür. Bu ruhsat sahipleri, ruhsat alanını ilgili daireye müracaatla bir defaya mahsus olmak üzere küçülterek işletme sınırları dahilinde girebilir. Sahada ruhsat sahibinin bulduğu ve bunu faaliyet raporları ile tespit ve beyan ettiği başka madenler mevcut ve bu madenlere o sahada verilmiş yürürlükte bulunan başka haklar yok ise, proje verilmesi suretiyle o madenler için de ön işletme veya işletme ruhsatı şümulüne alınma hakkı doğar. Yürürlükteki işletme ruhsatları ve işletme imtiyaz sahipleri projelerini sekiz ay içinde bu Kanunda belirtilen şartlara uygun şekilde tadil etmekle yükümlüdür. Ayrıca, faaliyet raporlarını, bilançosunu Yönetmelikte belirtildiği şekilde tanzim etmek ve Devlet hakkı, varsa buluculuk hakkı, teminat ve harçlarını bu Kanun hükümlerine göre ödemek zorundadır. Ancak ödemelerin mükerrer olanları borçtan mahsup edilir. Süresi içinde tadilat yapmayan, vecibelerini yerine getirmeyen ruhsatlar feshedilir. Yanıltıcı, eksik, yanlış beyanda bulunanlar hakkında 10 uncu madde hükümleri uygulanır. Bu madde gereği feshedilen ruhsatlarla ilgili alanlar, başka ruhsat yok ise otomatik olarak aramalara açılır. O ruhsat sahasında değişik kişilere ait başka ruhsat alanları varsa ruhsat sahipleri de aralarında anlaşamazlarsa Madencilik Fonuna (üsttü çizili ibare 03.03.2001 tarihli, 24335 sayılı R.G. ile yayımlanan 4629 s.k. ile MÜLGA) en büyük hibeyi yapan, o madenin kendi ruhsatı içinde kalan kısmının, ruhsat şümulüne alınmasına hak kazanır. Teklif ruhsat sahiplerinin anında ilgili dairede karşılıklı beyanı ve açık artırma şeklinde yapılır. GEÇİCİ MADDE 3 - 6309 sayılı Maden Kanunu gereğince arza tatbik için ruhsat sahipleri tarafından yatırılmış olan masraf avansları bu Kanunun yürürlük tarihi itibariyle Bütçeye aktarılır. (03.03.2001 tarihli, 24335 sayılı R.G. ile yayımlanan 4629 s.k. ile değişik)GEÇİCİ MADDE 4 - (Mülga: 12/6/1987 - 3382/2 md.) Geçici Madde 5 - Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 6 ay süre ile hiçbir maden arama ruhsatı müracaatı kabul edilmeyecektir. Geçici Madde 6 - Vilayetler bu Kanunla ilgili işlemleri yürütebilecek şekilde gerekli doküman ve ekipmanla teçhiz edilinceye kadar maden hak ve müracaatları Ankara'daki ilgili daireye yapılır. Geçici Madde 7 - 2840 sayılı Kanunun geçici maddesinde yer alan bor tuzları sahalarında eski ruhsat sahipleri tarafından çıkarılmış cevher, bakiye yığınları, cüruf stokları ve pasalar üzerinde bunları çıkaranların her türlü hakları için belirtilen 18 aylık pasa değerlendirme süresi 1986 Aralık ayı sonu olarak değiştirilmiş ve hakları ihya edilmiştir. Adı geçen malzemelerin nakliyeleri, ödenecek Devlet hakkı ile madencilik fon katkısı ve (üsttü çizili ibare 03.03.2001 tarihli, 24335 sayılı R.G. ile yayımlanan 4629 s.k. ile MÜLGA) yapılacak beyanlar bu Kanun hükümlerine tabidir. GEÇİCİ MADDE 8 - (Ek: 12/6/1987 - 3382/3 md.) 3213 sayılı Maden Kanununun yayımı tarihinden bu Kanunun yürürlük tarihine kadar Taşocakları Nizamnamesine göre aldıkları ruhsatları Maden Kanunu kapsamına intibak ettirenler, müktesep hak olarak Maden Kanunu kapsamında kalabilir. 3213 sayılı Kanun kapsamından çıkmak isteyenlerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca Maden Sicilinden silinmek üzere müracaat etmeleri gereklidir. Sicilden silinen haklar Taşocakları Nizamnamesi hükümlerine göre işleme tabi tutularak yürütülür. 3213 sayılı Maden Kanununun kapsamına alınması için intibak yaptırmamış olan ve Taşocakları Nizamnamesine göre verilen ruhsatların 15/6/1985'den itibaren her türlü temdit ve ruhsat verme işlemlerinin ise Taşocakları Nizamnamesine göre yürütülmesine il özel idareleri yetkilidir. GEÇİCİ MADDE 9-(Ek:15/6/2001-4683/5 md.) Tekel Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunan tuz işletme hakları Tekel Genel Müdürlüğü adına, bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 3078 sayılı Tuz Kanunu ve ilgili Tüzük uyarınca verilmiş veya uzatma talebinde bulunulmuş tuz işletme izinleri hak sahipleri adına, işletme izni müracaatları müracaat sahibi adına intibak ettirilir.Yukarıdaki fıkrada belirtilen hak sahipleri bu Kanunun uygulamasına dair Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde harç ve teminatlarını yatırarak ve işletme projesi vererek ilgili Daireye müracaat ettikleri takdirde işletme ruhsatı almaya hak kazanırlar.Tuz Kanununa göre yatırılmış yıllık harçlar mükerrerliği önlemek için intibaktan sonra maden yıllık harçları ile mahsup edilir.Süresi içinde intibak için başvuruda bulunulmayan haklar iptal edilir ve 30 uncu madde hükümlerine göre ihale edilir.İntibakların yapılmasına dair esas ve usuller yönetmelikle belirlenir.GEÇİCİ MADDE 10-(Ek:15/6/2001-4683/5 md.) Kaya tuzu ruhsatlarının intibakının yapılacağı alanda maden veya göl suyu ruhsatları mevcut ise intibak, sadece tuz işletme hakkına sahip olmak kaydıyla, söz konusu ruhsat üzerine gelecek şekilde yapılır.GEÇİCİ MADDE 11-(Ek:15/6/2001-4683/5 md.) Bu Kanunun uygulamasına ilişkin esas ve usulleri belirtmek üzere Kanunun yayım tarihinden itibaren altı ay içinde bir yönetmelik çıkarılır.
GEÇİCİ MADDE 12.- Elektronik posta ile yapılacak
müracaatların başlama tarihi Genel Müdürlükçe ilân edilir. (5177 Sayılı
Kanun ile EKLENMİŞTİR- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
GEÇİCİ MADDE 13 - Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe iade
edilen veya bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iade edilmiş olup
ihalesi yapılmayan sahalar, talep edilmesi halinde Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğüne iade edilir. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 14 - (24.06.2010 tarih ve 27621
sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir) Maden
ve mermer arama, ön işletme ruhsatları, işletme projesi verilen maden grubunda,
Maden, Mermer, II., III. ve IV. Grup işletme ruhsatları ise işletme izninin
bulunduğu grupta ruhsatlandırılır. İşletme ruhsatları, 6 ay içinde hak
sağladığı diğer grup madenler için işletme izni talebinde bulunabilir. Aksi
halde işletme izninin bulunduğu maden grubu dışındaki madenlere hak sağlamaz.
Farklı gruplarda işletme iznine sahip işletme ruhsatları için bu gruplara
ruhsat düzenlenir.
IV. Grup arama ruhsat sahipleri VI. Grup kapsamındaki
madenler için 6 ay içinde VI. Gruba intibak yaptırmak zorundadır. Aksi halde bu
ruhsatlar VI. Grup madenler için hak sağlamaz. Bu süre içinde yapılan VI. Grup
yeni müracaatlar intibaklar ile doğan haklar korunarak 6 aylık süre sonunda
değerlendirilir. VI. Gruba intibak yaptıran ruhsatların IV. Grup hakları arama
ruhsat süresi sonuna kadar devam eder. Arama ruhsat süresi sonunda işletme
projesindeki maden grubunda ruhsatlandırılır.
GEÇİCİ MADDE 15 - 5177 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmiş olan
ruhsatın talep edilen ruhsat grubu alanına taksir edilmesi, talep edilen alanda
aynı gruba ait başka bir ruhsat bulunmaması ve aynı alan içinde öncelik hakkı
olan diğer grup ruhsat alanlarındaki faaliyetlere engel olmaması şartı ile 3213
sayılı Kanun kapsamına alınan madenler için arama, ön işletme ve işletme
ruhsatlarından; mermer ruhsatları II. Grup madenler, maden ruhsatları ise I
(b), III., IV., V. ve VI. Gruplardan birine hak sağlar. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 16 - Bu Kanunun yayım tarihinden önce işletme ruhsatı yürürlüğe girdiği
halde işletme izni düzenlenmeyen ruhsatlar için ruhsat yürürlük tarihinden
itibaren 3 yıl içinde Kanunun 7 nci maddesine göre gerekli izinlerin alınarak
Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Ancak bu Kanunun yayımı tarihinde 3
yıllık süresi dolmuş veya 3 yıllık sürenin dolmasına 1 yıldan az süresi kalmış
ruhsatlar için söz konusu izinlerin 1 yıl içinde alınarak Genel Müdürlüğe
verilmesi zorunludur. Aksi takdirde bu ruhsatlar feshedilir. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 17 - (24.06.2010 tarih ve 27621
sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir) Bu
Kanunun yürürlük tarihinden önce arama ruhsatı almaya hak kazanan müracaatlar
ve mevcut arama ruhsatları, arama ruhsat süresi bakımından 3213 sayılı Kanunun
17 nci maddesinin bu Kanunla değiştirilmeden önce kazanılmış haklar dikkate
alınarak işlemleri yürütülür.
Bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren yapılan
müracaatlarda hak sağlayanlardan iki ay içinde harç ve teminatını yatıranlar,
ön inceleme raporu, maden arama projesi ve mali yeterlilik raporunu, yönetmelik
yayımlandıktan sonraki bir ay içinde vermek zorundadır.
GEÇİCİ MADDE 18 - II. Grup arama ruhsat
sahipleri, II (a) Grubu madenler için işletme ruhsatı almak istemeleri halinde,
bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içerisinde Kanunun 24 üncü
maddesine göre işletme ruhsat talebinde bulunmak zorundadır. Bu sürede işletme
ruhsat talebinde bulunmayan II. Grup arama ruhsatları II (a) Grubuna hak
sağlamaz, II (b) Grubu maden ruhsatı olarak değerlendirilir. Ancak II (a) Grubu
maden işletme ruhsatları talebi halinde II (b) Grubu madenler için hak sağlar. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 19 - Bu Kanunun uygulanmasını
göstermek üzere hazırlanacak yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren üç ay içinde çıkarılır ve yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar
mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına
devam olunur. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
20 - (Ek: 4/7/2012-6353/16 md.)
2840 sayılı Kanuna ekli listedeki linyit
ruhsatları ile daha sonra bu sahalarla birleştirilmek suretiyle 2840 sayılı
Kanun kapsamına dahil olan linyit sahaları, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı
Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanuna göre Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
tarafından özelleştirilir.
Ruhsat bedelinin
tamamlattırılması: (18.02.2015 tarih
ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
21 - Mevcut ruhsatların ruhsat bedeli
yatırma yükümlülüğü 1/1/2016 tarihinde başlar. Ruhsat bedelinin süresinde
yatırılmaması hâlinde 13 üncü madde hükümleri uygulanır. Ruhsat bedelleri
yatırılan ruhsatların, ruhsat teminatları iade edilir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte teminat iradı
yapılması gerekmesine rağmen yapılamayan veya teminat irat işlemleri başlatılıp
sonuçlandırılamayan işlemler için bu Kanuna göre uygulanmamış teminat iradı
kadar idari para cezası uygulanır.
Teminat iradı işlemleri nedeniyle iptal durumuna
gelmesine rağmen iptal edilmeyen ruhsatların iptal işlemleri sonuçlandırılır.
7 nci madde
kapsamındaki izinler: (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
22 - Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihe kadar, 24 üncü maddenin on birinci fıkrası gereğince 7 nci maddeye göre
alınması gerekli olan izinler ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlarla
ilgili diğer izinler için müracaat edilmiş olmasına rağmen süresi içinde
izinleri alınamamış ruhsatlar ile anılan izinlerin süresi içinde alınarak Genel
Müdürlüğe verilemeyen ruhsatlar hakkında 30.000 TL idari para cezası uygulanır.
İdari para cezası yatırılan ruhsatlar iptal edilmez, bu ruhsatlar hakkında 24
üncü maddenin on birinci fıkrası hükümleri uygulanır.
Mevcut
rödövans sözleşmeleri: (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
23 - Mevcut rödövans sözleşmelerinin,
bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde Genel Müdürlüğe
verilmesi zorunludur. Aksi takdirde rödövans sözleşmesi ile yapılan madencilik
faaliyetleri durdurulur.
Kamu kurum ve kuruluşları ile iştirakleri hariç olmak
üzere, yer altı kömür madenciliğine dair rödövans sözleşmeleri sona
erdirilmeyen ruhsat sahalarının süre uzatım talepleri kabul edilmez.
Mevcut
ruhsat müracaatları: (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
24 - Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce müracaatı yapılmış ancak işlemleri tamamlanmamış, harç ve ruhsat
teminatları yatırılmamış ruhsat müracaatları, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren üç ay içinde ruhsat bedelinin ödenmesi hâlinde, ruhsat
işlemleri müracaat tarihindeki mevzuat hükümlerine göre tamamlanır. Bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren altı ay süreyle II. Grup (b) ve IV. Grup maden
ruhsat müracaatları alınmaz.
Mevcut
teknik nezaretçiler: (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
25 - Teknik nezaretçisi bulunan ancak
daimi nezaretçisi bulunmayan sahalarda, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren bir yıl içinde daimi nezaretçinin atanması zorunludur. Bu süre içinde
teknik nezaretçinin istifa etmesi veya azledilmesi hâlinde ise daimi nezaretçi
derhâl atanır.
Birinci fıkradaki yükümlülüklere uymayan ruhsat
sahiplerine 30.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat sahasındaki maden
işletme faaliyetleri durdurulur.
VI. Grup
maden ruhsatlarının IV. Gruba alınması: (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
26 - Yürürlükteki VI. Grup maden
ruhsatları IV. Grup olarak ruhsatlandırılır. Aynı alanda IV. Grup maden ruhsatı
bulunması hâlinde IV. Grup ve VI. Grup maden ruhsatlarının işlemleri bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki kazanılmış haklarına göre yürütülür.
Ruhsatların birbirleri ile çakışmaması hâlinde, yürürlükteki VI. Grup maden
ruhsatları, IV. Gruptaki alan sınırlamasına uymak kaydıyla tüm madenlere hak
sağlar.
Mevcut kalker,
kalsit ve dolomit ruhsatları: (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
27 - 100 hektardan büyük kalker,
kalsit ve dolomit ruhsat sahaları Genel Müdürlükçe incelenerek uygun bulunan
görünür ve muhtemel rezerv alanlarına proje ile talepte bulunulması durumunda,
100'er hektarlık alanlar hâlinde II. Grup (a) bendi maden işletme ruhsatı
verilir.
İşletme
ruhsatlarının süresi: (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
28 - Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce verilmiş olan işletme ruhsatları, 24 üncü maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen toplam ruhsat süresi bakımından eski hükümlere tabidir.
Yer
altındaki maden işlerinde maliyet artışlarının ödenmesi: (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
29 - (12.06.2019 tarih ve 30799
sayılı R.G. 7176 s.k. ile değişik) Bu
Kanun kapsamında;
a) Yer altındaki maden işlerinde faaliyet gösteren
kamu kurum ve kuruluşlarının yer altındaki maden işlerine ilişkin 11/9/2014
tarihi itibarıyla, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri
Kanunu kapsamında devam eden sözleşmeler ile bu Kanun kapsamındaki rödovans
sözleşmesi ile çalışan rödovansçılara,
b) Kanunun 2 nci maddesinde sayılan IV. Grup
madenlerden "Linyit" ve "Taşkömürü" çıkaran özel hukuk gerçek ve tüzel
kişilerinin ruhsat sahibi olarak işlettikleri yer altı maden işletmeleri ile
kamu kurum ve kuruluşlarının iştiraklerinin 11/9/2014 tarihinden önce
sözleşmeye bağlanarak işlettirdikleri yer altı maden işletmelerinde çalışan
rödovansçılara,
4857 sayılı Kanunun 41 inci, 53 üncü ve 63 üncü
maddelerinde 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ile
ek 9 uncu maddeyle oluşan maliyet artışlarının karşılanmasına ilişkin destek
verilebilir. Destek tutarları belirlenirken kömür fiyatlarının değişimi de
dikkate alınabilir. Bu destekler Genel Müdürlük bütçesine konulan ödeneklerden
karşılanır. Maliyet artışlarının karşılanmasına ilişkin usul ve esaslar ile bu
usul ve esasların uygulanma süresi Cumhurbaşkanınca belirlenir.
GEÇİÇİ MADDE
30 -(18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı
R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
Bu Kanunla getirilen yetkilendirilmiş tüzel kişilere ilişkin uygulamalar,
Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl sonra yürürlüğe girer. Bu süre
içinde bu Kanuna göre verilmesi gereken faaliyet raporları, projeler ve her
türlü teknik belgeler ile ilgili olarak 3213 sayılı Kanunun bu Kanundan önceki
hükümleri uygulanır.
Bu bir yıllık süre içinde, teknik nezaretçinin
görevinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, teknik nezaretçinin tüm
görev ve yetkileri bu sürenin sonuna kadar daimi nezaretçi tarafından
yürütülür.
GEÇİCİ MADDE
31- (09.07.2018 tarih ve 30473
Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile eklenmiştir) Mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ve Mülga Petrol İşleri
Genel Müdürlüğünün (mülga Genel Müdürlükler) çalışmalarının yürütülmesinde kullanılan
taşınırlar, taşıtlar, araçlar, gereçler ve malzemeler, yazılı ve elektronik ortamdaki
her türlü kayıtlar ve diğer dokümanlar, mülga Genel Müdürlüklerin kadrosunda bulunan
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi memurlar ile sözleşmeli personel ve 22/5/2003
tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa tâbi personel, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
yürürlüğe girdiği tarih itibariyle MAPEG'e devredilmiş sayılır.
Birinci fıkraya göre devredilmiş sayılan personelden;
a) Memurlar, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG)
adına ihdas edilmiş sayılan aynı unvanlı kadrolara bulundukları kadro dereceleriyle
hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır.
b) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre
istihdam edilen sözleşmeli personel, pozisyonlarıyla birlikte MAPEG'e devredilmiş
sayılır.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğünden önce mülga
Genel Müdürlükler adına yapılmış mevcut sözleşmeler ve protokoller MAPEG'e devredilmiş
sayılır. Genel Müdürlükler tarafından yapılmış olan sözleşme ve protokoller ile
ilgili dava ve icra takipleri dahil olmak üzere mülga Genel Müdürlüklerin leh ve
aleyhine açılmış davalar ve icra takiplerinde MAPEG kendiliğinden taraf sıfatı kazanır.
Bu maddenin uygulanması sırasında teşkilat, personel, kadro,
demirbaş devri ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Enerji
ve Tabii Kaynaklar Bakanı yetkilidir.
Devir işlemleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile
MAPEG tarafından belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde ve bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde tamamlanır.
Mülga Genel Müdürlüklere mevzuatta yapılan atıllar MAPEG'e
yapılmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE
32- Kapatılan Maden İşleri Genel Müdürlüğü
ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne ilişkin mevcut mevzuatın bu maddenin yayımlandığı
tarihte yapılan MAPEG'in kuruluşuna ilişkin düzenlemelere aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına, ilgili mevzuat yürürlüğe girinceye kadar, devam olunur. (09.07.2018
tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
33- (09.07.2018 tarih ve 30473
Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile eklenmiştir) Bu maddenin yürürlük tarihinden önce mülga Maden İşleri
Genel Müdürlüğünün ve Mülga Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev alanına ilişkin
açılmış olan davalar ve icra takipleri ile 1/1/2019 tarihine kadar açılacak olan
davalar ve icra takipleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı avukatlarınca yürütülmeye
devam olunur. 1/1/2019 tarihinden itibaren dava dosyaları ve icra takipleri MAPEG'e
devredilir. Bu süre, Bakan onayıyla 6 aya kadar uzatılabilir. Bu şekilde devredilen
dava ve icra takipleri ile ilgili olarak devir tarihine kadar yapılmış her türlü
işlem ilgili idareler adına yapılmış sayılır.
Devir tarihine kadar tahsil edilen yahut icra takibine
konulan vekâlet ücretleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı hukuk müşavirliği
ve avukatlarına 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca dağıtılır. Takibe konulmayan
vekâlet ücretleri ise MAPEG tarafından takip ve tahsil edilir. Yargılama giderleri
hakkında da aynı usulde işlem yapılır. Devam eden tüm davalarda husumet MAPEG'e
yöneltilir.
Mülga Genel Müdürlüklerin görevlerine ilişkin olarak bu
Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce yapılmış iş ve işlemler sebebiyle
açılacak davalar MAPEG'e yöneltilir.
GEÇİCİ MADDE
34- (09.07.2018 tarih ve 30473
Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile eklenmiştir) Mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğü ve mülga Petrol İşleri
Genel Müdürlüklerinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcısı ve Uzmanı kadrolarında
çalışanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde talep
etmeleri halinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında durumlarına uygun kadrolara
atanırlar, aksi halde Maden ve Petrol İşleri Uzman Yardımcısı veya Maden ve Petrol
Uzmanı kadrolarına atanmış sayılır.
Bu Kanun Hükmünde Kararname ile MAPEG kadrosuna geçen personelden,
en az dört yıllık eğitim veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler,
iktisat, işletme, mimarlık ve mühendislik fakülteleri ile MAPEG'in görev alanına
giren ve yönetmelikle belirlenen fakültelerden veya bunlara denkliği Yükseköğretim
Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından
bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce mezun olmak şartıyla,
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı teşkilatında geçen çalışma süreleri de dahil
olmak üzere MAPEG'de en az üç yıllık çalışma süresini doldurmuş ya da dolduracak
olan personel, yaş sınırına bakılmaksızın, MAPEG tarafından oluşturulacak sınav
komisyonu tarafından belirlenecek usul ve esaslar kapsamında MAPEG'de ihdas edilen
toplam uzman ve uzman yardımcısı kadrosunun yüzde yirmisi için bu maddenin yayımından
itibaren iki yıl içinde yapılacak sınavlarda başarılı olmaları ve hazırladıkları
uzmanlık tezinin kabul edilmesi halinde Maden ve Petrol Uzmanı olmaya hak kazanırlar.
Bu oran Cumhurbaşkanınca artırılabilir. Sınavda başarılı olamayanlara bir yıl içinde
ikinci kez sınav hakkı, tezi kabul edilmeyenlere altı ay düzeltme süresi verilir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinde avukat ve hukuk müşavirliği kadrosunda çalışmakta
olan ve 1/1/2019 tarihine kadar MAPEG'in avukat ve hukuk müşaviri kadrosuna geçen
personel hariç olmak üzere, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten
sonra MAPEG kadrosuna atanan personel hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz.
GEÇİCİ MADDE
35- MAPEG'in 2018 yılı harcamaları 2018
yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığınca yeni
bir düzenleme yapılıncaya kadar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2018 yılı
bütçesinde yer alan ödeneklerden karşılanır. (09.07.2018 tarih ve 30473
Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
36- MAPEG'in yapılandırılması tamamlanıncaya
kadar, MAPEG tarafından yapılması gereken görevler ve hizmetler, Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığının ve mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğü ve mülga Petrol İşleri
Genel Müdürlüklerinin mevcut birimleri ve personeli ile yürütülür. Yeniden yapılanma
sürecinde görevler ve hizmetler ile ilgili yaşanacak tereddütler hakkında karar
vermeye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yetkilidir. (09.07.2018 tarih ve 30473
Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
37- 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden
Kanunu ile 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında ruhsat
ve hak sahibi olanların 3213 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesinde düzenlenen aktif
edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) 31/8/2018 tarihine
kadar MAPEG'e sunması zorunludur. Bu tarihe kadar sunmayanlar hakkında ek 18 inci
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanır. (09.07.2018
tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 38 - Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih
itibarıyla ruhsat süresinin bitimine bir yıldan daha az süre kalan ruhsatlar
için 24 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen altı aylık süre hükmü
uygulanmaz. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
24 üncü maddenin
üçüncü fıkrasında belirtilen ruhsat sürelerini aşan şekilde temdit edilmiş
ruhsatlar temdit süresi sonuna kadar geçerli olup bu ruhsatlar azami ruhsat
sürelerini aşacak şekilde temdit edilemez. Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihte ruhsat süresi bitmiş olup sonuçlanmamış temdit talepleri ise 24 üncü
maddenin üçüncü fıkrasındaki azami ruhsat sürelerini aşacak şekilde ruhsat
süresinin bitiş tarihinden itibaren beş yılı aşmayacak şekilde temdit
edilebilir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 39 - Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce V. Grup maden ruhsat sahaları için 16 ncı maddenin onbirinci fıkrası
kapsamında verilen zaruri üretim ve/veya pasa değerlendirme izinleri iptal
edilir. IV. Grup madenlerin işletme izin alanlarıyla V. Grup madenlerin işletme
izin alanlarının çakışması durumunda, V. Grup madenlerin işletme izin alanları
taksir edilir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 40 - Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce düzenlenmiş işletme ruhsatlarındaki mümkün ve muhtemel rezerv alanlarının,
bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren IV. Grup maden işletme ruhsat
sahalarında on yıl (…)[138] içinde Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv
Raporlama Koduna göre kaynak ve/veya rezerv haline getirilmeyen alanlar taksir
edilir. Bu kapsamdaki işletme ruhsatlarında mümkün ve muhtemel rezerv
alanlarının Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre kaynak ve/veya
rezerv haline getirilmesine yönelik yapılacak faaliyetlerde 17 nci maddenin
dokuzuncu fıkrası hükmü uygulanır. Bu kapsamdaki işletme ruhsatlarında, işletme
izin alanı dışında kalan alanlarda görünür rezervin tespitine yönelik yapılacak
arama faaliyetlerinde alınması gerekli izinler arama ruhsatları ile aynı
hükümlere tabidir. (28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 41 - Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce düzenlenmiş işletme ruhsatlarının maden işletme faaliyetleri yapılamayacak
nitelikteki küçük alanları ruhsat sahibinin ve/veya bu alana mücavir ruhsat
sahibinin talebi üzerine Genel Müdürlükçe taksir edilebilir. Bu kapsamda oluşan
ihalelik sahalar taksir edildiği ruhsatın mücaviri sayılmaz. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ
MADDE 42 - 31/12/2019
tarihi dâhil bu tarihten önce düzenlenmiş işletme ruhsatları için ödenmesi
gereken 2020 yılı işletme ruhsat bedeli hesaplanırken, ruhsatın yürürlükte
kaldığı takvim yılı sayısı (RS) bir (1) olarak alınır. 31/12/2019 tarihine
kadar 6592 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi ile değişik 13 üncü maddesi hükümleri
uyarınca arama ve işletme ruhsat bedeli alınmaya devam olunur. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir YÜRÜRLÜK
31.12.2019)
GEÇİCİ MADDE
43 - 14/2/2019 tarihli ve 7164 sayılı
Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunla Devlet hakkı oranlarına ilişkin olarak bu Kanunda
yapılan değişiklikler 2018 yılı Devlet hakkı beyan, tahakkuk ve tahsilatlarında
uygulanmaz. (12.06.2019 tarih ve 30799 sayılı R.G. 7176 s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE
44 - 28/2/2019 tarihinden önce Maden
Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan kaynak veya rezerv
raporları olan madenler için bu maddenin yayımından itibaren altı ay içerisinde
Genel Müdürlüğe başvurulması halinde, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğüne
buluculuk hakkı verilir. (12.06.2019 tarih ve 30799 sayılı R.G. 7176
s.k. ile eklenmiştir)
GEÇİCİ MADDE 45- (24.07.2025 / 32965
sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ruhsat sahibi
veya rödövansçı olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından ülkenin elektrik
ihtiyacını karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetlerinin tapuda
zeytinlik olarak kayıtlı veya fiilî olarak üzerinde zeytinlik bulunan bu Kanuna
ekli Harita ve Koordinat Listesi sınırları içindeki alanlara denk gelmesi ve
faaliyetlerin başka alanlarda yürütülmesinin mümkün olmaması durumunda,
madencilik faaliyeti yürütülecek kısımdaki zeytin ağaçlarının maden sahalarının
bulunduğu ilçe ve il sınırlarına öncelik vermek suretiyle taşınmasına, sahada
madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler
inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilir.
Zeytin ağaçlarının taşınmasından kaynaklanan tüm
masraf ve taleplerden madencilik faaliyeti yürütmesi yönünde lehine karar
verilen kişi sorumludur. Zeytin ağaçlarının taşınmasının mümkün olmadığı
durumlarda ise ilgili sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu
faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate
alınarak Bakanlıkça izin verilebilmesi için, iznin öncesinde aralarında biyolog
ve ziraat mühendisinin de bulunduğu uzman kişilerden alınan görüşler
doğrultusunda Bakanlıkça belirlenecek alanda dikim normlarına uygun, faaliyet
yürütülecek alan ile eş değer büyüklükte izin verilecek maden sahalarının
bulunduğu ilçe ve il sınırlarına öncelik verilmek suretiyle taşınan ve
taşınamayan zeytin ağacı sayısının en az iki katı zeytin ağacı ile oluşan
zeytin sahası tesis edilmesi zorunludur.
Bu madde kapsamında zeytinlik olarak kayıtlı alanlar
veya fiilî olarak üzerinde zeytinlik bulunan alanlarda madencilik faaliyeti
yürütülen her yıl için, bu sahaların rehabilitasyon çalışmalarını temin etmek
üzere ruhsat sahibinden işletme ruhsat bedeli kadar ayrıca tahsilat yapılır. Bu
sahalar madencilik faaliyetlerinin öncesinde sahada bulunan zeytin ağacı sayısı
ile aynı sayıda zeytin ağacı dikilerek rehabilite edilir. Zeytin ağaçlarının
taşınması ile zeytin sahası tesis edilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça
belirlenir.
Bu madde kapsamında, yeni tesis edilecek zeytin bahçeleri ile taşınacak zeytin ağaçları için Hazine taşınmazlarına ihtiyaç duyulması halinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca uygun görülenler veya maden sahalarının bulunduğu il sınırlarında kamu iktisadi teşebbüslerine ait taşınmazlardan ilgili kamu iktisadi teşebbüsünce uygun görülenler, zeytinliği kamulaştırılan taşınmaz maliklerinden talep edenlere 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değerin yüzde biri üzerinden yirmi yıl süre ile doğrudan kiralanabilir. Kira süresi sonunda bakım yükümlülüklerini yerine getirdiği tespit edilen ve talepte bulunan kiracıların kira süresi onar yıl süreyle uzatılabilir.
GEÇİCİ MADDE 46- (24.07.2025 / 32965
sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir) 13 üncü madde gereği çevre ile uyum teminatı, teminat
mektubu olarak verilmiş olan ruhsatlarda, bu maddenin yürürlük tarihinden
itibaren herhangi bir bildirim yapılmaksızın bir yıl içerisinde teminat
mektuplarındaki kayıtlı tutar kadar bedelin rehabilitasyon bedeli hesabına
nakden yatırılması zorunludur. Aksi takdirde teminat mektupları nakde
çevrilerek rehabilitasyon bedeli hesabına aktarılır. Karşılığı nakden ödenen
ruhsatlara ait teminat mektupları ruhsat sahiplerine iade edilir.
Çevre ile uyum teminatı ödenmeyen ruhsatlara ilişkin
talepler, teminatlar nakden yatırılana kadar değerlendirilmeye alınmaz.
Bu maddenin yürürlük tarihinden önce tahsil edilen ve
bu madde kapsamında tahsil edilecek çevre ile uyum bedeli ve nakdi çevre ile
uyum teminatları rehabilitasyon bedeli hesabına aktarılır.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan ruhsatların çevre ile uyum ve ruhsat bedellerinin hesaplanmasında ve tahsilinde, bu maddenin yürürlük tarihinden önceki ilgili hükümler 1/1/2026 tarihine kadar uygulanmaya devam olunur.Yürürlük: Madde 53 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme: Madde 54 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(1) SAYILI TABLO
(28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
ARAMA RUHSAT
BEDELLERİ
Grubu
Hektar Başı Alınacak Bedel
(TL)
II (b)
40
III
15
IV
(a)
10
IV
(b)
10
IV
(c)
10
IV
(ç)
10
V
10
Denizlerdeki III. ve IV.
Gruplar
1
2.000 hektar üzeri alana sahip arama ruhsatlarından ruhsat
bedeli 2.000 hektara göre alınır. Arama ruhsat taban bedeli ve hektar başı
alınacak bedel, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden
değerleme oranı nispetinde her yıl artırılır.
ARAMA RUHSAT BEDELİNİN
HESAPLANMASI
ARB=Ta+(A
x Hb)
ARB= Arama ruhsat bedeli (TL)
Ta= Kanunun 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında
tanımlanan arama ruhsat taban bedeli (TL)
A= Ruhsat alanı (hektar)
Hb= Hektar başına alınacak bedel (TL)
(2) SAYILI TABLO
(28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
İŞLETME RUHSAT BEDELLERİ
Grubu
Hektar Basma Alınacak
Bedel (TL)
Katsayı
I (a)
1.500
6,62
I
(b)
520
6,62
II
(a)
267
4,48
II
(b)
380
4,48
II (c)
267
4,48
III
55
3,21
IV
(a)
36
3,21
IV
(b)
36
3,21
IV (c)
36
3,21
IV
(ç)
20
3,21
V
100
3,21
Tamamı Denizlerdeki III
28
3,21
Tamamı Denizlerdeki IV
18
3,21
35.000 hektar üzeri alana sahip ruhsatlardan işletme ruhsat
bedeli 35.000 hektara göre alınır.
İşletme ruhsat taban bedeli
ve hektar başına alınacak bedel her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca
belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde her yıl artırılır.
İŞLETME RUHSAT BEDELİNİN
HESAPLANMASI
x[0,7][139]
İRB= İşletme ruhsat bedeli (TL)
TBi= Kanunun 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında
tanımlanan işletme ruhsat taban bedeli (TL)
Hb= Hektar başına alınacak bedel
(TL)
A= Ruhsatın alanı (hektar)
RS= Ruhsatın yürürlükte kaldığı takvim yılı sayısı
(yıl) (Ruhsatın düzenlendiği yıl bir olarak alınır)
K= İşletme ruhsatının bulunduğu grup ve madenin
cinsi dikkate alınarak belirlenen ve tabloda yer alan katsayı
(3) SAYILI TABLO
24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değişik TABLO 3(3) sayılı tablo kapsamındaki IV. Grup madenler ile krom madeni için belirlenen Devlet hakkı oranlarının 1/1/2025 tarihinden itibaren % 25 artırımlı olarak uygulanacağı (CK 2025/10442)
5177 Sayılı Kanun'un GEÇİCİ MADDELERİ
05.06.2004 tarihli,
25483 sayılı R.G.
GEÇİCİ MADDE 1. - Bu Kanunun
yürürlük tarihinden itibaren üç ay süre ile I.Grup (a) bendi madenler için
işletme ruhsatı müracaatı ile dokuz ay süre ile I.Grup (b) bendi madenler için
işletme ruhsatı, II.Grup, III.Grup ve IV.Grup madenler için arama ruhsatı,
V.Grup madenler için sertifika müracaatları kabul edilmez. Maden Kanununun bu
Kanun ile değişik 14 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında belirtilen, kamu
kurum ve kuruluşlarınca yol, köprü, baraj, gölet, liman gibi yapıların
inşasında kullanılacak hammadde izinlerinin alınması bu kısıtlamaya tâbi
değildir. Bu süre sonunda ilk hafta yapılan müracaatlar aynı anda yapılmış
kabul edilir ve öncelik sıralaması kur'a ile belirlenir. İlk hafta içerisinde
yapılan müracaatlardan işletme ruhsat harcı kadar müracaat harcı alınır.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce verilmiş;
a) Mermer arama ruhsatları
bir yıl uzatılır. Maden arama ruhsatlarında ise talep halinde süre beş yıla
tamamlanır.
b) Ön işletme ruhsatları
süresi sonuna kadar devam eder. Bu süre içinde arama ruhsatı hukuku hükümleri
uygulanır.
c) Arama ruhsat süresi
bitmiş olup ön işletme ruhsat talebinde bulunulan sahaların harç ve teminatlarının
üç ay içinde yatırılması halinde mermer ruhsatları için bir yıl, maden
ruhsatları için iki yıl süreli arama ruhsatı verilir. Süresi içinde harç ve
teminatları tam olarak yatırılıp müracaatta bulunulmayan haklar iptal edilir.
d) İşletme ruhsat talepli
sahaların işlemleri, talep tarihindeki kanun hükümlerine göre yürütülür.
e) Dolomit işletme izin
alanları Maden İşleri Genel Müdürlüğünce incelenerek belirlenecek görünür ve
muhtemel rezerv alanlarına II. Grup ruhsat verilir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihe kadar ihale edilmek üzere ilân edilen sahaların ihale işlemleri, ilân
tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Bu ihalelerden alınan
ruhsatlar Maden Kanununun bu Kanunla değişik 16 ncı maddesinde belirtilen alan
sınırlamasına tâbi değildir.
Bu Kanunun yürürlük
tarihinden önce verilmiş ruhsatlar, Maden Kanununun bu Kanunla değişik 16 ncı
maddesinde belirtilen alan sınırlamasına tâbi değildir.
Bu Kanun uyarınca
çıkarılacak Maden Kanununun uygulanmasına dair yönetmeliğin yürürlük tarihinden
itibaren altı ay içinde ruhsat sahibinin talebi ile bir defaya mahsus olmak
üzere işletme ruhsat alanı rezerv kaybına neden olmayacak şekilde, ekonomik
olarak ayrı işletilmesinin imkân dahilinde olması ve Maden İşleri Genel
Müdürlüğü tarafından da uygun bulunması halinde, en fazla dört ayrı ruhsata
bağlanabilir.
Bor tuzu ruhsat sahalarının
rezervi (görünür+muhtemel) bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren beş yıl
içerisinde ilgili kamu kuruluşu tarafından belirlenir ve bu alanlar üzerine
aynı grup ruhsat verilmez. Bu ruhsatlar Maden Kanununun bu Kanunla değişik 16
ncı maddesinde belirtilen alan sınırlamasına tâbi değildir.
Bor tuzu ruhsatlarını
işletmekle görevli kamu kuruluşunca, sahalarında yapılacak arama
çalışmalarından sonra terk edilen veya taksir edilen alanlar, sicil kayıtlarına
işlenerek Maden Kanununun ilgili maddelerine göre 2000 hektarı geçmeyecek
alanlar şeklinde ihale edilir. Daha sonra bu alanlarda bulunacak bor tuzu
rezervleri ile ilgili hakların kullanımı ilgili kamu kuruluşuna aittir.
Bu Kanunun yürürlük
tarihinden önce verilmiş işletme ruhsat sahalarında, yürürlük tarihinden
itibaren, mermer ruhsat sahalarında üç yıl, maden ruhsat sahalarında ise beş
yıl içerisinde ruhsat sahipleri sahalarındaki rezerv alanlarını
(görünür+muhtemel) belirleyerek Maden İşleri Genel Müdürlüğüne bildirmek
zorundadır. Bu süreler sonunda görünür ve muhtemel rezerv alanı olarak
belirlenmeyen alanlar taksir edilir.
Bu Kanunun yürürlük
tarihinden önce verilmiş işletme ruhsatları, bu Kanunla kapsama alınan madenler
için hak sağlamaz. Mevcut ruhsatın talep edilen ruhsat grubu alanına taksir
edilmesi, talep edilen alanda aynı gruba ait başka bir ruhsat bulunmaması ve
aynı alan içinde öncelik hakkı olan diğer grup ruhsat alanlarındaki
faaliyetlere engel olmaması şartı ile, bu Kanunla kapsama alınan madenler için
arama ve ön işletme ruhsatları hak sağlar. Bu şekilde hak sağlayan I. Grup (a)
bendi madenlerin ruhsatları da Genel Müdürlük tarafından verilir.
Ruhsatlı ve ruhsat talepli
sahaların bu Kanun ile ilgili işlemlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve
esaslar yönetmelikle belirlenir.
GEÇİCİ MADDE 2. - Bu Kanun
ile Maden Kanunu kapsamına alınan madenler için Taşocakları Nizamnamesine göre
verilmiş yürüyen ruhsatların intibakı yapılır.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarih itibarı ile Taşocakları Nizamnamesine göre süresi içinde temdit talebinde
bulunulmuş ruhsatlar ile ruhsat almak üzere yapılan yeni müracaatlar, il özel
idarelerince müracaat tarihinde yürürlükte olan Taşocakları Nizamnamesine göre
sonuçlandırılarak uygun görülenler ruhsatlandırılır.
Valilikler, il sınırları
içindeki taşocağı ruhsatlarını bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
üç ay içinde, hak sahibi, sınır koordinatları, cinsi, süresi, ruhsat alanı,
mülkiyet durumu ve diğer bilgileri ile birlikte Maden İşleri Genel Müdürlüğüne
bildirmek zorundadır.
Ruhsat sahipleri, bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde harç ve teminatını
yatırarak; I. Grup (a) bendi madenler için faaliyet alanının koordinatları ile
il özel idarelerine, diğer grup madenler için işletme projesi ile Maden İşleri
Genel Müdürlüğüne müracaat ederek Maden Kanununa intibak yaptırmak zorundadır.
Taşocağı ruhsatlarının
faaliyet koordinatları ile ruhsat koordinatlarında farklılık olması durumunda,
valiliklerin görüşü alınarak intibak yapılır.
Çimento, kireç fabrikası
veya asfalt üretim tesisinden herhangi birine sahip olan taşocağı ruhsat
sahipleri, bu Kanuna intibaklarında mevcut taşocağı intibak alanlarını bir
defaya mahsus olmak üzere azami 50 hektarı geçmeyecek şekilde genişletme
talebinde bulunabilir. Genişletme talebinde bulunulan alanda maden veya mermer
ruhsatı bulunmaması halinde, genişletme elli hektarı geçmeyecek şekilde Maden
İşleri Genel Müdürlüğü tarafından uygun görülecek alan kadar yapılır.
Süresinde intibakı
yaptırılmayan ruhsatlar iptal edilir.
GEÇİCİ MADDE 3. - Bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihe kadar ruhsat sahipleri tarafından yatırılan yolluk
avansları, genel bütçeye özel gelir ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı
bütçesine özel ödenek kaydedilir.
GEÇİCİ MADDE 4.- Jeotermal
kaynaklar ve mineralli sularla ilgili yeni bir yasal düzenleme yapılıncaya
kadar bu kaynaklara ilişkin faaliyet izni verilmeden önce Maden İşleri Genel
Müdürlüğünün uygun görüşünün alınması zorunludur. Talepler Maden Tetkik ve Arama
Genel Müdürlüğüne incelettirilir. Uygun bulunmayan faaliyetlere izin verilmez.
Jeotermal kaynaklar ve
mineral suların bulunduğu yerlerde; bu kaynakların işletilmesi ve
değerlendirilmesine yönelik tesisler için ihtiyaç duyulan araziler, çevresinde
bulunan arazilere zarar vermeyecek tedbirlerin alınması şartıyla, kullanım
şekline ve niteliğine ve vasfına bakılmaksızın bu amaçla kullanılmak üzere
tahsis edilir.
Jeotermal kaynak ve
mineralli su sahalarında kaynak koruma alanlarının belirlenmesi zorunlu olup,
bu alanlara ilişkin öngörülen tedbirlerin uygunluğu ve denetlenmesi Maden
Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından yapılır.
Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü tarafından yapılan incelemeler sonucunda, faaliyetlerin bilim ve
tekniğine, kaynağın ve çevrenin korunmasına ve koruma alanları için öngörülen
tedbirlere uygun yürütülmediğinin tespiti halinde, alınacak tedbirler Maden
Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından belirlenir. İlgili kişi, kurum ve
kuruluşlar bu tedbirleri yerine getirmekle yükümlüdür. Aksi takdirde
faaliyetlere izin verilmez.
Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğünün almış olduğu buluculuk hakları saklıdır. Ayrıca Maden Tetkik ve
Arama Genel Müdürlüğü yatırım programları çerçevesinde yaptığı çalışmalar ile
kaynak varlığını ortaya çıkardığı alanların veya sondaj ile elde ettiği
akışkanın bulucusu olarak tescil edilir.
GEÇİCİ MADDE 5.- 26.3.1322
tarihli mülga Maadin Nizamnamesi veya 17.6.1942 tarihli ve 4268 sayılı
Madenlerin Aranma ve İşletilmesi Hakkında Kanun hükümleri gereğince içmece,
maden suları, ılıca ve kaplıcalara verilmiş işletme imtiyazı süreleri, imtiyaz
sahibince bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde temdit projesi
verilerek temdit talebinde bulunulması halinde projenin niteliğine göre Maden
İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yirmi yıla kadar uzatılabilir. Devlet hakkı
olarak yıllık cironun % 1'i alınır. Ayrıca geçmiş yıllara ait temettü hissesine
mahsup edilmek üzere ilk yılki cironun % 10'u da Devlet hakkı olarak alınır.
GEÇİCİ MADDE 6.- 4683 sayılı
Maden Kanununda Değişiklik Yapılmasına ve Tuz Kanununun Yürürlükten
Kaldırılmasına İlişkin Kanunun yürürlük tarihi olan 26.6.2001 tarihinden önce,
tuz işletme izni için müracaat edilmiş, ihalesi yapılmakla birlikte, TEKEL
Yönetim Kurulu tarafından ihalesi onaylanmamış tuzlalarla ilgili ihaleler
onanmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 7.- 10.6.1983
tarihli ve 2840 sayılı Kanunun eki listedeki demir ruhsatları 24.11.1994
tarihli ve 4046 sayılı Kanuna göre Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından
özelleştirilir.
GEÇİCİ MADDE 8.- Bu Kanunun
uygulamasına ilişkin tüm yönetmelikler Kanunun yürürlük tarihinden itibaren
sekiz ay içinde çıkarılır.
[1] "milli menfaatlere uygun
olarak" ibaresi 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k.
ile eklenmiştir
[2] ) 4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanunun 5 inci
maddesiyle, bu alt bentte yer alan "kömüre bağlı metan gazı," ibaresi metinden
çıkarılmıştır
[3] MÜLGA: Münfesih : Hakların hiçbir bildirime
gerek kalmaksızın otomatik olarak fesholması.
[4] "enerji nakil hattı,"
ibaresinden sonra gelmek üzere "madencilik faaliyetleri kapsamında ihtiyaç
duyulan elektrik enerjisini karşılamak üzere kurulan yenilenebilir enerji
kaynaklarına dayalı lisanssız enerji üretim tesisleri," ibaresi 10.04.2023 tarihli, 32159 sayılı
R.G. 7451 s.k. ile eklenmiştir.
[5] MÜLGA: Kurul: Devlet Planlama Teşkilatının bağlı olduğu bakanın başkanlığında
oluşturulan, maden işletme faaliyetleri ile diğer yatırımların kamu yararı
açısından önceliğini ve önemini tespit ederek karar veren kurulu.
[6] "çevre ile uyum planı çalışmalarını temin etmek üzere
teminat olarak, % 20'si" ibaresi 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
yürürlükten kaldırılmıştır.
[7] "% 50'si" ibaresi "% 70'i"
olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[8] "görünür rezerv geliştirme
hakkı" ibaresi 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k.
ile eklenmiştir.
[9] "Devir ve intikal
işlemlerinin ne şekilde yapılacağı yönetmelikte belirtilir." Son cümle (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile madde metninden çıkarılmıştır)
[10] "madencilik yapabileceği statüsünde
yazılı" ibaresi (28.02.2019 / 30700 RG, 7164
s.k. ile çıkarılmıştır
[11] Mülga fıkra; Orman,
muhafaza ormanı, ağaçlandırma alanları, kara avcılığı alanları, özel koruma
bölgeleri, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanı,
tarım, mera, sit alanları, su havzaları, kıyı alanları ve sahil şeritleri,
karasuları, turizm bölgeleri, alanları ve merkezleri ile kültür ve turizm
koruma ve gelişim bölgeleri, askerî yasak bölgeler ve imar alanları ile mücavir
alanlarda madencilik faaliyetlerinin çevresel etki değerlendirmesi, gayri sıhhî
müesseseler ile ilgili hususlar dahil hangi esaslara göre yürütüleceği ilgili
bakanlıkların görüşü alınarak Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak bir
yönetmelikle belirlenir. (Anayasa Mahkemesi Kararı 11.06.2009 tarih ve
27255 sayılı R.G. Esas Sayısı: 2004/70 Karar Sayısı: 2009/7 Karar Günü :
15.1.2009 ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük 11.06.2010)
[12] Mülga: Özel çevre koruma bölgeleri, milli parklar,
yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları, muhafaza ormanları, 4/4/1990
tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre korunması gerekli alanlar, 1 inci
derece askeri yasak bölgeler, 1/5000 ölçekli imar planı onaylanmış alanlar, 1
inci derece sit alanları ile madencilik amacı dışında tahsis edilen ve Genel Müdürlük
tarafından uygun görüş verilen elektrik santralleri, organize sanayi bölgeleri,
petrol, doğalgaz ve jeotermal boru hatları gibi yatırım alanlarına ait
koordinatlar ilgili kurumlar tarafından Genel Müdürlüğe bildirilir. (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
[13] Mülga: Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen
alanlara yapılan ruhsat müracaatlarının hak sağlaması hâlinde, iki ay içinde
ruhsat bedeli yatırılması ve 16 ncı maddeye göre müracaatta bulunulması
şartıyla ruhsat düzenlenir. Ruhsat sahasındaki bu alanlara ilişkin ilgili
kurumlardan izin alınması için ruhsat sahibine bir yıl süre verilir. Bu süre
içinde bu alanların izin alınamayan kısımları ruhsat sahasından taksir edilerek
ihale yolu ile ruhsatlandırılır. (28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değişik)
[14] Mülga: Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama
ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine
bağlı olarak yapılan geçici tesislere 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman
Kanunu hükümlerine göre izin verilir. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. -
5995 s.k.ile eklenmiştir)
[15] Mülga: Madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne
tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli
izinlerin alınması zorunludur. Ancak, Genel Müdürlükçe işletme ruhsatı
verildikten sonra, işletme ruhsat alanının diğer kanunlara göre izne tabi alan
haline gelmesi durumunda ilgili kanunların öngördüğü yükümlülüklerin yerine
getirilmesi suretiyle kazanılmış haklar korunarak faaliyetler sürdürülür. Diğer
kanunlara göre izne tabi alanlar, Genel Müdürlüğün görüşü alınarak
belirlenir. (24.06.2010 tarih ve 27621
sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
[16] "veya yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlığı" ibaresi 28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir.
[17] Cümle 28.02.2019 / 30700 RG,
7164 s.k. ile eklenmiştir.
[18] "büyükşehir belediyesi olan
illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, büyükşehir belediyesi
olmayan illerde" ibaresi 28.02.2019 / 30700 RG,
7164 s.k. ile eklenmiştir.
[19] "bu Yönetmelik" ibaresi (24.06.2010
tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile değişik)
[20] Mülga: Çevresel etki değerlendirmesi işlemleri Çevre
ve Orman Bakanlığı tarafından, diğer izinlere ilişkin işlemler de ilgili
bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca çevresel etki değerlendirmesi
sürecinde en geç üç ay içinde bitirilir. Bakanlık ve diğer bakanlıkların
mevzuatının gerektirdiği maddî yükümlülükler ruhsat sahibi tarafından
karşılanır.
[21] "tapu kayıtları ile" ibaresi
28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir.
[22] "veya yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlığına" ibaresi 28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir.
[23] "I. Grup" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve II. Grup
(a) bendi" ibaresi 18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile eklenmiştir.
[24] "Kurul" ibaresi "Bakanlık"
şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[25] "Kurul" ibaresi "Bakanlık"
şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[26] Mülga: Kurul, Kalkınma Bakanının başkanlığında Enerji
ve Tabii Kaynaklar Bakanı, diğer yatırımcı kurum ya da kuruluşun bağlı olduğu
bakan/bakanlar ve yatırım kararına onay veren kurumun ilgili olduğu bakan olmak
üzere asgari üç kişiden oluşur. Ancak, yatırımcı kuruluşun Kalkınma Bakanlığına
veya Bakanlığa bağlı ilgili veya ilişkili bir kurum ve katılımcı sayısının üçün
altında olması halinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kurula katılır. Kurul,
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı veya ilgili taraf bakanlardan herhangi birinin
daveti üzerine toplanır ve kararlarını üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alır.
Kurul tarafından alınan karar, kamu yararı kararı yerine geçer. Kurulun
sekretaryası, Genel Müdürlük tarafından yürütülür. (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile kaldırılmıştır)
[27] "Kurul" ibaresi "Bakanlık"
şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[28] "Kurul" ibaresi "Bakanlık"
şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[29] "Kurul" ibaresi "Bakanlık"
şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[30] Mülga:
Maden hakkının verilmeyeceği durumlar:
Madde 8 - Yürürlükte olan arama, ön
işletme veya işletme ruhsatı verilmiş maden sahası üzerinde başka ruhsat
verilmez. Mülga (5177 Sayılı
Kanun ile Yürürlükten Kaldırılmıştır- 05.06.2004 tarihli, 25483 sayılı R.G.)
[31] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[32] "ve IV. Grup (c) bendi
madenlerden altın, gümüş ve platin için ise Devlet hakkının % 40'ı" ibaresi 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir.
[33] Mülga son cümle; "Bu hüküm I. Grup madenler ve mıcır
ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her türlü
yapı hammaddesi için uygulanmaz. 04.01.2006 tarih ve
26043 sayılı R.G.-5446 s.kanun ile son cümle eklenmiştir)"
[34] "dördüncü" ibaresi "beşinci"
şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[35] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[36]"yazılı" ibaresi madde metninden 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile çıkarılmıştır.
[37] Mülga 3.fıkra; Mühendisler tarafından hazırlanan her
türlü proje, arama faaliyet raporu, faaliyet bilgi formları için geçerli olduğu
yıla ait kayıtlı oldukları oda sicil belgesinin Genel Müdürlüğe veya il özel
idarelerine verilmesi zorunludur. (24.06.2010 tarih ve
27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
[38] "ve beyanlardaki hata ve
noksanlıklar düzeltilinceye kadar maden üretim faaliyetleri durdurulur" ibaresi
28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir.
[39] "engelleyen ve" ibaresi
"engelleyen ve/veya" şeklinde 28.02.2019 / 30700
RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[40] "ruhsat sahiplerinin teminatları irad kaydedilerek iki
katına çıkarılır" ibaresi "ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası
verilir" şeklinde (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592
s.k. ile değişik)
[41] "ve/veya haksız yere"
ibaresi 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile eklenmiştir.
[42] "Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı" ibaresi "Genel Müdürlük" şeklinde 28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[43] "Devlet kuruluşlarından da"
ibaresi "Devlet kuruluşlarından ve üniversitelerden de" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[44] MÜLGA: Ruhsat sahibi veya vekilinin mahallinde
yapılan tetkik ve incelemelere katılmaması veya ruhsat sahibince herhangi bir
nedenle tetkik ve incelemelerin engellenmesi hâlinde 20.000 TL, bu fiilin
tekrarı hâlinde ise iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
[45] "Harç" ibaresi "Ruhsat bedeli" şeklinde (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
[46] "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" ibaresi
"Ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[47] "Ruhsat bedellerinin tamamının" ibaresi "Ruhsat ve
rehabilitasyon bedellerinin tamamının" olarak 24.07.2025
/ 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değiştirilmiştir.
[48] "hesaba yatırılır" ibaresi "hesaba, rehabilitasyon
bedelleri rehabilitasyon bedeli hesabına yatırılır" olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[49] "% 50'si" ibaresi "% 70'i" olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[50] "Ruhsat bedelinin tamamının" ibaresi "Ruhsat ve
rehabilitasyon bedelinin tamamının" olarak 24.07.2025 /
32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değiştirilmiştir.
[51] "artırılarak ruhsat bedeli olarak yatırılması" ibaresi
"artırılarak yatırılması" olarak 24.07.2025 / 32965
sayılı R.G. 7554 s.k. ile değiştirilmiştir.
[52] Mülga cümle: Ruhsat
bedelinin her yıl ocak ayının sonuna kadar tamamının yatırılmaması hâlinde
yatırılmayan kısmının iki katı ruhsat bedeli olarak her yıl haziran ayının son
gününe kadar yatırılması zorunludur, aksi halde ruhsat iptal edilir.
[53] "Ruhsat bedellerinin yatırılması" ibaresi "Ruhsat ve
rehabilitasyon bedellerinin yatırılması" olarak 24.07.2025
/ 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değiştirilmiştir.
[54] "İptal edilen ruhsatlar için ocak ayının sonuna kadar
ödenmesi gereken ruhsat bedelinin ödenmeyen kısmı 6183 sayılı Kanun hükümlerine
göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir" cümlesi
"İptal edilen ruhsatlar için ocak ayının sonuna kadar ödenmesi gereken ruhsat
ve rehabilitasyon bedelinin ödenmeyen kısmı ruhsatı iptal eden idarelerce 6183
sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir" olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[55] Cümle 24.07.2025
/ 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir.
[56] "Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle
getirilerek 7 nci madde kapsamındaki mülkiyet izni sahiplerinden sahanın kabul
edilerek teslim alındığına dair belgelerin Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi şartı
ile (…) bu Kanun kapsamında ruhsata ilişkin geçmiş borcunun bulunmaması hâlinde
çevre ile uyum bedeli iade edilir." ibaresi 24.07.2025
/ 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[57] "ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi
geçmiş borcun bulunmaması" ibaresi ibaresi 02.12.2020 / 31322 sayılı R.G. 7257 s.k.
ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[58] "ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi
geçmiş borcun bulunmaması hâlinde" ibaresi "ile" olarak 02.12.2020 / 31322 sayılı R.G. 7257 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[59] "6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında borcunun
bulunmaması," ibaresi 02.12.2020 / 31322 sayılı R.G. 7257 s.k. ile yürürlükten
kaldırılmıştır.
[60] "çevre ile uyum teminatı" ibaresi "rehabilitasyon
bedeli" olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k.
ile değiştirilmiştir.
[61] "krom" ibaresi 24.07.2025 /
32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[62] "ruhsat bedeli" ibaresi "ruhsat bedelinin % 50
fazlası" olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554
s.k. ile değiştirilmiştir.
[63] "ile aynı grupta bulunan işletme ruhsatlarından alınan
ruhsat bedelinin % 30'u oranında çevre ile uyum planı çalışmalarını temin etmek
üzere her yıl ocak ayının sonuna kadar teminat" ibaresi 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile yürürlükten
kaldırılmıştır.
[64] "Devlet hakkı ve teminatın" ibaresi "Devlet hakkının"
olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[65] "III. Grup ve" ibaresi "III.
Grup," şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k.
ile değiştirilmiştir.
[66] "arama ruhsatı" ibaresi 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile çıkarılmıştır.
[67] "sertifikası" ibaresi
"ruhsatı" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164
s.k. ile değiştirilmiştir.
[68] "ihale bedeli" ibaresinden sonra gelmek üzere
"büyükşehir belediyesi dışındaki illerde" ibaresi (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
[69] "izninin alınması hâlinde" ibaresinden sonra gelmek
üzere "büyükşehir belediyesi olan illerde valiliklerce, diğer illerde" ibaresi (18.02.2015
tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile eklenmiştir)
[70] "Bakanlıkça" ibaresi "Genel
Müdürlükçe" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164
s.k. ile değiştirilmiştir.
[71] "sertifikası" ibaresi
"ruhsatı" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164
s.k. ile değiştirilmiştir.
[72] "İhale yolu" ibaresi "Ruhsat müracaatlarının hak
sağlamasını veya ihale yolu" olarak 24.07.2025 / 32965
sayılı R.G. 7554 s.k. ile değiştirilmiştir.
[73] ", proje için gerekli toplam yatırım tutarının yüzde
beşi kadar yatırım teminatı sunulması" ibaresi
24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir.
[74] "Ruhsat bedelinin yatırılmaması ve bu belgelerin
tamamlanmaması durumunda bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik
saha konumuna gelir" cümlesi 24.07.2025 / 32965 sayılı
R.G. 7554 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[75] Mülga 8.fıkra; Müracaatların değerlendirilmesi
sonucunda hak sağlanan alanların ayrı alanlar şeklinde oluşması durumunda, bu
alanlardan her birine müracaat sahibinin talebi halinde ayrı ayrı da ruhsat
verilir. Ruhsatı alınmayan alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın
müracaatlara açık hale gelir.
[76] "Aynı grup ruhsatlar" ibaresi "IV. Grup ruhsatların
alt bentleri hariç aynı grup ruhsatlar" olarak 24.07.2025
/ 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile değiştirilmiştir.
[77] Mülga: Arama ruhsatının düzenlenmesinden sonraki ilk
bir yıl ön arama dönemidir. Ön arama süresi sonuna kadar, asgari faaliyetlerin
tamamlandığını ve bu faaliyetlere ilişkin yatırım harcamalarını gösteren ön
arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur. Bu süre içinde raporun
verilmemesi hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir. Genel Müdürlüğe
verilen raporların veya yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması
hâlinde eksikliklerin bir ay içinde giderilmesi ruhsat sahibine yazılı olarak
bildirilir. Tebliğ tarihinden itibaren eksikliklerin bu sürede tamamlanmaması
veya verilen raporların ya da yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun
bulunmaması hâlinde de 20.000 TL idari para cezası verilir. Arama ruhsatı, IV.
Grup madenlerde iki yıl, diğer gruplarda bir yıl olmak üzere genel arama
dönemine hak sağlar.
[78] Mülga: Genel arama dönemi süresi sonuna kadar maden
arama projesinde belirtilen maden kaynağına ilişkin bilgilerin ve bu dönemde
yapılan arama faaliyetlerine ilişkin yatırım harcamalarını da gösteren genel
arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur. Genel arama dönemi sonuna kadar
ön arama ve genel arama faaliyet raporları ile yatırım harcama kalemlerine ait
belgelerin Genel Müdürlüğe verilmemesi halinde arama ruhsatı iptal edilir.
Genel Müdürlüğe verilen ön arama ve genel arama raporlarının veya yatırım
harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde 20.000 TL idari
para cezası verilir ve eksikliklerin bir ay içinde giderilmesi ruhsat sahibine
yazılı olarak bildirilir. Tebliğ tarihinden itibaren eksikliklerin verilen
sürede tamamlanmaması veya verilen ön arama ve genel arama faaliyet raporları
ile yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması halinde arama
ruhsatı iptal edilir. İlgili mevzuat kapsamında diğer kurumların, ruhsat
sahibinin gerekli izinlere ilişkin başvurusunu olumsuz sonuçlandırması veya bu
izinlerin ruhsat sahibinden kaynaklanan nedenlerle alınamaması halinde arama
ruhsatı iptal edilir. Bu fıkradaki yükümlülükleri yerine getirilen arama
ruhsatı, IV. Grup madenlerde dört yıl detay arama dönemine hak sağlar. II. Grup
(b) bendi, III. ve V. Grup ruhsatlarda ise genel arama dönemi sonuna kadar
işletme ruhsat talebinde bulunulmaması halinde ruhsat iptal edilir. (05.12.2017
tarih ve 30261 sayılı R.G. 7061 s.k.ile değişik)
[79] Mülga: Detay arama dönemi sonuna kadar görünür maden
kaynağına ilişkin bilgilerin ve bu dönemde yapılan arama faaliyetlerine ilişkin
yatırım harcamalarını gösteren detay arama faaliyet raporunun verilmesi
zorunludur.
[80] Mülga: IV. Grup maden ruhsatlarında detay arama dönemi
sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilen raporların ve yatırım harcama kalemlerine
ait belgelerin uygun bulunmaması halinde eksikliklerin bir ay içinde
giderilmesi ruhsat sahibine yazılı olarak bildirilir(Birinci cümle, 05.12.2017
tarih ve 30261 sayılı R.G. 7061 s.k.ile değişik). Tebliğ tarihinden itibaren
eksikliklerin verilen sürede tamamlanmaması veya verilen raporların ve yatırım
harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde ya da arama ruhsat
süresi sonuna kadar işletme ruhsat talebinde bulunulmaması durumunda ruhsat
iptal edilir.
[81] "işletme ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli ve"
ibaresi 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
eklenmiştir.
[82] "6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi
geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla" ibaresi 02.12.2020 /
31322 sayılı R.G. 7257 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[83] "ve işletme ruhsat bedeli" ibaresi 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G.
7554 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[84] "altı ay" ibaresi "on iki ay" olarak 02.12.2020 / 31322 sayılı R.G. 7257 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[85] "6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi
geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla" ibaresi 02.12.2020 / 31322 sayılı R.G. 7257 s.k. ile
yürürlükten kaldırılmıştır.
[86] Cümle 02.12.2020 / 31322
sayılı R.G. 7257 s.k. ile değiştirilmiştir. Mülga Cümle: Aksi
hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale
yolu ile ruhsatlandırılır.
[87] ", çevre ile uyum teminatı" ibaresi 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
yürürlükten kaldırılmıştır.
[88] "veya yönetmelikle belirlenen asgari üretim
faaliyetlerinin yerine getirilmemesi" ibaresi
24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir.
[89] "diğer grup maden işletme ruhsat sahalarında beş yıl"
ibaresi 11.05.2024 / 32543 sayılı R.G. 7501 s.k. ile
yürürlükten kaldırılmıştır. (Yürürlük: 28.02.2024
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde)
[90] "sertifikası" ibareleri
"ruhsatı" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164
s.k. ile değiştirilmiştir.
[91] "sertifikası" ibareleri
"ruhsatı" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164
s.k. ile değiştirilmiştir.
[92] "talep harcının" ibaresi "ruhsat taban bedelinin"
şeklinde (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. 6592 s.k. ile değişik)
[93] "en az bir maden mühendisi tarafından" ibaresi
"yetkilendirilmiş tüzel kişilerce" şeklinde (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı
R.G. 6592 s.k. ile değişik)
[94] "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından
itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet
hakkı alınır" cümleleri 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G.
7554 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[95] "Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı
alınır" ibaresi 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554
s.k. ile eklenmiştir.
[96] "50.000" ibaresi "77.632"
şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[97] Mülga: İdari para cezasının uygulanmasından başlamak
üzere, geriye doğru üç yıllık dönemlerde yaptığı toplam üretim miktarı projede
beyan edilen yıllık üretim miktarının % 30'undan daha az olması durumunda
ruhsat sahiplerine 77.632 Türk lirası idari para cezası verilir. Bu fıkra
kapsamında beş yıl içerisinde iki defa idari para cezası uygulanması halinde
ruhsat iptal edilir.
[98] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[99] "madde ile 13 üncü madde" ibaresi "Kanun" olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[100] "çevreyle uyum bedeli" ibaresi "rehabilitasyon bedeli"
olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[101] Mülga 1.fıkra; İşletme faaliyeti, projesine ve bu
Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütülür. İşletme projesine aykırı faaliyette
bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, projeye uygun faaliyette bulunulması
için ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Bu süre sonunda projeye uygun
faaliyette bulunulmaması hâlinde 50.000 TL idari para cezası verilerek üretim
faaliyeti durdurulur. Ancak, projeye aykırı faaliyetlerin işletme açısından
tehlikeli olduğunun tespit edilmesi hâlinde tehlikeli durum giderilinceye kadar
üretim faaliyetleri doğrudan durdurulur.
[102] Mülga fıkra; I. Grup madenler ve II. Grup (a) bendi
madenler için valiliklerce yapılan ildeki planlama çerçevesinde Genel Müdürlüğün
uygun görüşü alınarak maden bölgeleri oluşturulabilir. Oluşturulacak maden
bölgelerinin altyapı hizmetleri valiliklerce yapılır. Kısıtlanan alandaki
ruhsatlar rezerv miktarları göz önünde bulundurularak maden bölgelerine
taşınarak ruhsatlandırılır. Bu tür ruhsatlandırma işlemi ihalelik sahalar
üzerine de yapılabilir. Bu fıkrada belirtilen taşıma işlemleri, ruhsat
sahiplerinin de rızasının olması hâlinde Genel Müdürlük kararıyla; ruhsat
sahiplerinin rızasının olmaması hâlinde 7 nci maddede belirtilen Kurul kararı
ile yapılabilir. Taşıma işlemi yapılırken ruhsat sahiplerinin kazanılmış
hakları korunur. Ruhsat sahasında bulunan tesislerin sökülmesi, taşınması ve
yeniden inşa edilmesine ilişkin masraflar Bakanlıkça tespit ettirilir ve
kısıtlama ve taşıma işlemini talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından
ruhsat sahibine ödenir. Tespit edilen masraflar dışında herhangi bir ödeme
yapılmaz.
[103] "Bakanlık bütçesinden"
ibaresi "Genel Müdürlük bütçesinden" şeklinde 28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[104] "0,5'i" ibaresi "1'i"
şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[105] "Herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş
veya taksir edilmiş alanlar ile II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler
dışındaki yeni alanlar ihale yolu ile ruhsatlandırılır" cümlesi "I. Grup, II.
Grup (a) ve (c) bendi, III. Grup ve V. Grup maden ruhsatları ihale ile verilir"
olarak 24.07.2025 / 32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[106] Cümle 24.07.2025 / 32965
sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir.
[107] "Bakanlık" ibaresi "Genel
Müdürlük" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164
s.k. ile değiştirilmiştir.
[108] "Bakanlık tarafından"
ibaresi "Genel Müdürlük tarafından" şeklinde 28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[109] MÜLGA Madde 34; Madencilik, arama, teknolojik araştırma, geliştirme, proje, tesis, altyapı, istihsal ve ihracat finansman kredileri olarak kullanılmak üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı nezdinde Madencilik Fonu adı ile bir fon kurulmuştur. Fonun kaynakları şunlardır: 1. İrad kaydedilen teminatlar. 2. Müsadere edilen cevher ve malzemelerin satışından elde edilen gelirler. 3. İhale gelirleri. 4. Maden ithalat ve ihracatından alınacak fon kesintileri. 5. Bütçeden ayrılacak ödenek. 6. Diğer gelirler.
Fonun işleyişi Muhasebe-i Umumiye Kanunu,
Devlet İhale Kanunu ve Harcırah Kanunu hükümlerine tabi değildir. Fonun
denetimi 20/10/1983 tarih ve 72 sayılı Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname esaslarına tabidir. Fon, Bakanlar Kurulu Kararı
ile kritik madenlerin stoklanmasında, yurt içi destekleme maden alımlarında,
zararına yapılacak maden ihraç bağlantılarının sübvansiyonunda kullanılabilir.
Fonla ilgili hususlar Yönetmelikte belirtilir.(1)
[110] GEÇİCİ MADDE-1'in A-(a)/5 bendi; a) Bu konularda yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar;5. 04.6.1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 34 üncü maddesi uyarınca maden ithalat ve ihracatı üzerinden mülga Madencilik Fonu adına tahsil edilmekte olan fon kesintileri, Bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümler çerçevesinde tahsil edilmeye devam edilir ve doğrudan bütçeye gelir yazılır.
[111] "Bakanlık bütçesine" ibaresi
"Genel Müdürlük bütçesine" şeklinde 28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[112] Son cümle, (09.07.2018 tarih
ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile eklenmiştir)
[113] "Bakanlıktan alacağı"
ibaresi "Genel Müdürlükten alacağı" şeklinde 28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[114] "Bakanlığa" ibaresi "Genel
Müdürlüğe" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164
s.k. ile değiştirilmiştir.
[115] "Bakanlıkça kendisine"
ibaresi "Genel Müdürlükçe kendisine" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[116] "Bakanlığa
müracaat" ibaresi "Genel Müdürlüğe müracaat" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[117] "Bakanlığa
müracaat" ibaresi "Genel Müdürlüğe müracaat" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[118] "Bakanlıkça tespiti" ibaresi
"Genel Müdürlükçe tespiti" şeklinde 28.02.2019 /
30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[119] "Bakanlığın müracaatı"
ibaresi "Genel Müdürlüğün müracaatı" şeklinde 28.02.2019
/ 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[120] "UMREK Koduna göre rapor hazırlama şartı aranmaksızın
MTA tarafından hazırlanan raporlar ile" ibaresi 11.05.2024 / 32543 sayılı R.G. 7501 s.k. ile
eklenmiştir. (Yürürlük:
28.02.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde)
[121] Mülga; Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü
tarafından buluculuk hakkı kazanılan IV. Grup (b) bendi (…)[121]
maden ruhsat sahaları, arama masrafları karşılığında ihtisaslaşmış Devlet
kuruluşlarına Bakan onayı ile devredilebilir. Devir aşamasında bu Kanunun 17
nci maddesinde belirtilen süreler bu kararların uygulanması esnasında aranmaz. (24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)
[122] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[123] Cümle, (09.07.2018 tarih ve
30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile eklenmiştir)
[124] Son cümle "MTA'nın arama ruhsatları teminattan
muaftır. (son cümle 24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı
R.G. - 5995 s.k.ile eklenmiştir)" (18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı
R.G. 6592 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır)
[125] "Bakanlar Kurulunca" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[126] "Bakanlar Kurulunca" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[127] (Cümle 02.12.2020 / 31322
sayılı R.G. 7257 s.k. ile eklenmiştir)
[128] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[129] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[130] MÜLGA: Bor Tuzları için, 2464 sayılı Belediye
Gelirleri Kanununun değişik mükerrer 97 nci maddesinin (b) bendine göre
hesaplanacak belediye payı, belediye sınırları ve mücavir alanlardan çıkartılan
madenlerden elde edilecek işletme brüt kârının % 2' sinden az olamaz.
[131] "Bakanlığın" ibaresi "Genel
Müdürlüğün" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164
s.k. ile değiştirilmiştir.
[132] "Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca" ifadesi (07.7.2018 tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700
ile değişik)
[133] "Bakanlıkça şerh
edilmiş" ibaresi "Genel Müdürlükçe izin verilmiş" şeklinde 28.02.2019 / 30700 RG, 7164 s.k. ile değiştirilmiştir.
[134] "mücavirdeki sahalara" ibaresi "işletme
izni alanı dışındaki mücavir sahalara yirmi metreye kadar" olarak 02.12.2020 / 31322
sayılı R.G. 7257 s.k. ile değiştirilmiştir.
[135] Mülga; EK MADDE 16- Maden ve Petrol İşleri
Genel Müdürlüğü (MAPEG)'nün bütün mal ve varlıkları Devlet malı hükmünde olup,
haczedilemez. Bunlar aleyhine işlenen suçlar Devlet malları aleyhine işlenmiş
sayılır.
MAPEG; ilgili mevzuat kapsamındaki görevleri
dolayısıyla yapacağı işlemler yönünden, katma değer vergisi ve özel tüketim
vergisi hariç, her türlü vergi, resim, harç ve paydan, tapu ve kadastro
işlemlerinden kaynaklanan her türlü döner sermaye ücretinden muaftır. Ancak,
yargı harçlarının MAPEG'in haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili
mercii tarafından karar verilir.
MAPEG'e, ilgili mevzuat ile verilen görevlerin ifası
için gerekli olup MAPEG tarafından satın alınan veya ithal edilen binek
araçları hariç, motorlu vasıtalarla, motorlu, motorsuz makine, cihaz,
araç-gereç ile bunların yedek parçaları ve lastikleri, katma değer vergisi ve
özel tüketim vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
MAPEG'in gelirleri, vergiden
müstesnadır. Bu istisna, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
ile 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yapılan
kesintileri kapsamaz.
[136] Mülga EK MADDE
17- MAPEG'in görev ve sorumluluklarının yerine getirilmesinden dolayı
haklarında ceza davası açılmış olanların; vekâlet verdikleri avukata, 19/3/1969
tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 168 inci maddesine göre yayımlanan
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödedikleri ücretler ile belgelendirilmiş
olmak kaydıyla dava ile ilgili olarak yaptıkları masraflar, kesinleşmiş
mahkûmiyet kararı halinde geri alınmak kaydıyla, Maden ve Petrol İşleri Genel
Müdürünün teklifi ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı onayı ile karşılanabilir.
Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller MAPEG tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
[137] Mülga; EK MADDE
18- MAPEG görev alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatı, kayıtlı
elektronik posta adresi (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat)
yoluyla ilgilisine tebliğ edebilir. Bu yollarla yapılan tebligatlar 11/2/1959
tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmiş sayılır.
4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden
Kanunu ile 30/05/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında
ruhsat ve hak sahibi olanların, aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik
posta adresi (KEP) kullanmaları zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine
getirmeyenlere, yükümlülüklerini yerine getirmedikleri her üç ay için 25.000
Türk Lirası idari para cezası uygulanır. Bu idari para cezası her yıl 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme
oranı nispetinde artırılır.
[138] "diğer grup maden işletme ruhsat sahalarında beş yıl" ibaresi 11.05.2024 / 32543 sayılı
R.G. 7501 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır. (Yürürlük: 28.02.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak
üzere yayımı tarihinde)
[139] "x [0,7]" ibaresi 24.07.2025 /
32965 sayılı R.G. 7554 s.k. ile eklenmiştir.