Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Montreal Protokolü
Ozon
Tabakasının Korunmasına Dair Montreal Protokolü
Kanun Tarihi: 6 Haziran 1990
Kanun Sayısı: 3656
Protokolle
ilgili değişiklikler metin içerisine işlenmiştir.
ü 17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı
BKK'nın SON İKİ MADDESİ
ü 17.09.2003 tarihli, 25232
sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK nın Son 2 Maddesi.
Ozon
Tabakasını İncelten Maddelerin Azaltılmasına İlişkin
Yönetmelik
Bu
Protokol'a Taraf Olan Devletler,
Ozon Tabakasının Korunmasına ilişkin Viyana Sözleşmesine
Taraf Devletler olarak,
Bu Sözleşme
uyarınca, insan sağlığını ve çevreyi, ozon tabakasını değiştiren ya da
değiştirme olasılığı bulunan insan faaliyetlerinin yarattığı veya
yaratabileceği olumsuz etkilere karşı korumak için gerekli önlemleri almakla yükümlü
olduklarını akılda tutarak,
Bazı maddelerin dünya çapında yayılmasının ozon
tabakasını bariz bir şekilde tüketebileceğinin veya insan sağlığı ve çevre
üzerinde olumsuz etkiler yaratabilecek şekilde değiştirebileceğinin farkında
olarak,
Bu maddelerin yayılmalarının
iklim üzerindeki potansiyel etkilerinin bilincinde olarak,
Ozon tabakasını tükenmeye karşı korumak için alınacak
önlemlerin, ekonomik ve teknik imkanlar elverdiğince bilimsel bilgilere
dayandırılması gerektiğini bilerek,
Ozon tabakasını tüketen maddeleri bilimsel gelişmelere,
ekonomik ve teknik imkanlara bağlı olarak ve gelişme yolundaki ülkelerin
gelişmeye olan ihtiyaçlarını akılda tutarak ortadan kaldırmayı nihai hedef
olarak benimseyip, bu maddelerin dünya üzerindeki yayılmalarını adil bir
şekilde kontrol edebilmek için gerekli tedbirleri alarak ozon tabakasını
korumaya kararlı olarak,
Gelişme yolundaki ülkelerin bu maddelere ilişkin
taleplerinin karşılanabilmesi için ek maddi kaynaklar ve uygun teknolojilere
ulaşma olanaklarını da içeren özel koşullar gerektiğini, bunun için gerekli
fonların büyüklüğünün tahmin edilebileceğini akılda tutarak ve fonların
bilimsel olarak ortaya konulan ozon tabakasının incelmesi probleminin ve bunun
zararlı etkileriyle dünyanın mücadele edebilme gücünde önemli değişiklikler
yapacağını hatırlatarak,
Bazı kloroflorokarbonların emisyonlarını kontrol
altına almak için ulusal ve bölgesel düzeyde şimdiden bazı önlemlerin alınmış
olduğunu kaydederek,
Ozon tabakasını tüketen maddelerin yayılmalarının
azaltılması ve kontrol edilmesine alınmasına yönelik alternatif teknolojilerin
araştırılması, geliştirilmesi ve transferinde gelişme yolundaki ülkelerin
ihtiyaçlarını da gözönüne alacak şekilde uluslararası işbirliğini artırmanın
önemini dikkate alarak,
aşağıdaki kararlar almışlardır:
MADDE 1 -
TANIMLAR
Bu Protokolde adı geçen:
1. "Sözleşme" 22 Mayıs 1985'de kabul edilen
Ozon Tabakasının Korunmasına İlişkin Viyana Sözleşmesi,
2. "Taraflar"
başka bir yerde aksi belirtilmediği sürece, bu Protokole Taraf olan devletler,
3. "Sekreterya" Sözleşmenin Sekreteryası,
4. (Değişik: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) Kontrol Altındaki Madde
ister tek başına, isterse karışım halinde bulunsun, bu Protokol'un Ek A,
Ek B, Ek C veya Ek E'sinde
sıralanan herhangi bir maddedir. Bu tanım ilgili ek'de belirtilmediği sürece,
bu maddelerin izomerlerini kapsar, ancak bu maddenin depolanması ve taşınması
sırasında kullanılan kaptakinden başka, üretimi yapılmış bir ürünün içinde
bulunan herhangi bir kontrol altındaki madde veya karışımını tanımlamakta
kullanılmaz.
5. "Üretim"
üretilen kontrol altındaki maddenin miktarından Taraflarca tespit edilecek
teknolojiler yoluyla ortadan kaldırılan madde miktarının ve kimyasal bir işlem
yoluyla diğer kimyasal maddelerin üretiminde tamamen kullanılan miktarın
çıkarılmasıyla elde edilen miktardır. Yeniden işlenen ve tekrar kullanılan
miktarlar "üretim" olarak değerlendirilmeyecektir.
6. "Tüketim" kontrol altındaki maddelerin
üretimi artı ithalatı eksi ihracatı,
7. "Hesaplanan Seviyeler" 3. Madde uyarınca
belirlenecek üretim, ithalat, ihracat, tüketim seviyeleri,
8. "Sınai
rasyonelleşme" ekonomik verimliliğe ulaşma veya arzda tesislerin kapanması
sonucu ortaya çıkması beklenen yetersizliklere çözüm bulunabilmesi amacıyla
taraflardan birinin hesaplanmış üretim seviyesinin tamamen ya da kısmen bir
diğer tarafa aktarılması demektir.
9.
.......
MADDE 2 -
KONTROL ÖNLEMLERİ
1. Tarafların her biri bu Protokolün yürürlüğe giriş
tarihini takip eden yedinci ayın ilk gününden itibaren başlayacak oniki aylık
dönemde, ve bundan sonra gelecek her oniki aylık dönemde, Ek A Grup I'de
sıralanan kontrol altındaki maddelerin hesaplanmış tüketim seviyelerinin,
kendilerinin 1986 için hesaplanmış tüketim seviyelerini aşmamasını temin
edeceklerdir. Aynı dönemin sonunda, bu maddelerden birini ya da daha çoğunu
üreten Taraflardan her biri bu maddelerin kendileri için hesaplanmış üretim
seviyesinin, 1986 için hesaplanmış üretim seviyesini aşmamasını temin
edeceklerdir; bu seviye 1986 seviyesinin yüzde onundan daha fazla artmamış ise
bu son durum istisna teşkil edecektir. Bu artışa ancak 5. Madde uyarınca
faaliyet gösteren Tarafların temel iç taleplerini karşılamak veya Taraflar
arasında sınai rasyonelleşmeyi tesis etmek için izin verilebilecektir.
2. Tarafların her biri, bu
Protokolün yürürlüğe giriş tarihini takip eden otuzyedinci ayın ilk gününden
itibaren başlayacak oniki aylık dönemde ve bundan sonra gelecek her oniki aylık
dönemde Ek A Grup II'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin hesaplanmış
tüketim seviyelerinin kendilerinin 1986 için hesaplanmış tüketim seviyelerini
aşmamasını temin edeceklerdir. Bu maddelerden birini ya da daha çoğunu üreten
Tarafların her biri, bu maddelerin kendileri için hesaplanmış üretim
seviyesinin, 1986 için hesaplanmış üretim seviyesini aşmamasını temin
edeceklerdir; bu seviye 1986 seviyesinin yüzde onundan daha fazla artmamış ise
bu son durum istisna teşkil edecektir. Bu artışa ancak 5. Madde uyarınca
faaliyet gösteren Tarafların temel iç taleplerini karşılamak veya Taraflar
arasında sınai rasyonelleşmeyi tesis etmek için izin verilebilecektir. Bu önlemlerin
uygulama mekanizmaları Taraflarca ilk bilimsel değerlendirmeyi izleyen birinci
toplantıda tespit edilecektir.
3. Tarafların her biri 1
Temmuz 1993 ile 30 Haziran 1994 arasındaki dönemde ve bundan sonraki her oniki
aylık dönemde Ek A Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelere ait kendi
hesaplanmış tüketim seviyelerinin yılda, 1986 seviyesinin yüzde seksenini
aşmamasını temin edeceklerdir. Bu maddelerden bir ya da daha fazlasını üreten
Tarafların her biri bu maddelerin üretimi için kendi hesaplanmış üretim
seviyelerinin aynı süreler içinde 1986 yılındaki hesaplanmış üretim
seviyelerinin yıllık yüzde seksenini aşmamasını temin edecektir. Bununla
birlikte, 5. Maddeye uygun olarak faaliyet gösteren Taraf devletlerin temel iç
taleplerini karşılamak amacıyla veya Taraflar arasında sınai rasyonelleşmeyi
tesis edebilmek için, hesaplanmış üretim seviyelerinin 1986'daki hesaplanmış
üretim seviyelerini en fazla yüzde on aşacak şekilde yükselmesine izin
verilebilecektir.
4. Tarafların her biri 1
Temmuz 1998 ile 30 Haziran 1999 tarihleri arasındaki dönemde ve bundan sonraki
her oniki aylık dönemde, Ek A Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddeler
için hesaplanmış tüketim seviyelerinin, 1986'da hesaplanan tüketim seviyesini
yıllık olarak yüzde elliden fazla aşmamasını temin edeceklerdir. Bu maddelerden
birini ya da daha fazlasını üreten her Taraf Devlet, aynı dönem içerisinde bu
maddeler için hesaplanan üretim seviyesinin, 1986'da hesaplanmış üretim
seviyesini yüzde elliden fazla aşmamasını temin edecektir. Bununla birlikte 5.
Madde uyarınca faaliyet gösteren Taraf Devletlerin temel iç taleplerinin
karşılanması amacıyla veya Taraflar arasında sınai rasyonelleşmeyi tesis
edebilmek için, hesaplanmış üretim seviyesinin 1986 için hesaplanmış üretim
seviyesini en fazla yüzde onbeş aşacak şekilde yükselmesine izin
verilebilecektir. Taraflar bu maddelerin Taraflar için hesaplanmış tüketim
seviyelerinin en az üçte ikisini temsil edenlerin katıldığı ve oy kullandığı
bir toplantıda üçte iki çoğunlukla aksi kabul edilmediği sürece bu fıkra
yürürlükte kalacaktır. Bu karar 6. Maddede belirtilen değerlendirmeler
çerçevesinde ele alınacak ve hükme bağlanacaktır.
5. Tarafların herhangi biri,
bir veya daha fazla kontrol dönemlerinde Madde 2 A'dan 2 F'ye ve Madde 2H'ye
kadar olan maddelerde belirtilen kendisine ait hesaplanmış üretim seviyesinin
bir bölümünü diğer bir taraf devlete devredebilir, ancak ilgili Taraf
Devletlerin hesaplanan toplam bileşik üretim seviyeleri bu maddelerde
belirtilen sınırları aşmamalıdır. Böyle bir devri, ilgili Tarafların her
birince, bu devrin şartları ve uygulanacağı dönem de belirtilecek biçimde
Sekreterya'ya bildirilecektir.(Madde 2H'de" ibaresi 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag
Değişiklikleri ile eklenmiştir). (17.09.2003
tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
5. (Ek fıkra:
8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) 5. Maddenin 1.
fıkrası uyarınca faaliyet göstermeyen herhangi bir Taraf devlet, bir veya daha
fazla kontrol dönemlerinde, Madde 2 F'de belirtilen kendisine ait hesaplanmış
tüketim seviyesinin bir bölümünü diğer bir tarafa devredebilir, ancak kendisine
ait hesaplanmış tüketim seviyesini devredecek tarafın Ek A Grup I'de sıralanan
kontrol altındaki maddelere ilişkin 1989 yılı için kendisine ait kişi başına
hesaplanmış tüketim seviyesi 0.25 kg'ı ve ilgili tarafların hesaplanan toplam
bileşik tüketim seviyeleri Madde 2 F'de belirtilen sınırları aşamaz. Böyle bir
tüketim devri, ilgili tarafların her birince, bu devrin şartları ve uygulanacağı
dönem de belirtilecek biçimde Sekreterya'ya bildirilecektir.
6. 5. Madde uyarınca
faaliyet göstermeyen ve Ek A veya Ek B'deki kontrol altındaki maddelerin
üretildiği tesislerin inşaatına başlamış bulunan veya 16 Eylül 1987'den önce
böyle tesisler için anlaşma yapmış olan ve bunu 1 Ocak 1987'den önce ulusal
mevzuatına geçirmiş bulunan herhangi bir Taraf devlet, 1986 için hesaplanmış
üretim seviyesini belirlerken bu tesislerin üretimini kendi 1986 üretimine
ilave edebilir, ancak bu tesislerin 31 Aralık 1990 tarihinde tamamlanacak
olması ve söz konusu tesislerin bu Taraf devletin hesaplanmış kontrol altında
madde tüketim seviyesini yılda kişi başına 0.5 kg'dan daha fazla arttırmaması
gerekmektedir.
7. 5. fıkra uyarınca yapılan
herhangi bir üretim devri veya 6. fıkra uyarınca üretime yapılan herhangi bir
ekleme, devir ya da ekleme işleminden daha sonra olmamak üzere Sekreteryaya
iletilecektir.
8. (a) Sözleşmenin 1 (6) Maddesinde tanımlanan bir
bölgesel ekonomik bütünleşme örgütüne üye olan Taraf Devletler bu madde ve
Madde 2 A'dan Madde 2I'ya kadar olan maddelerin tüketimle ilgili
yükümlülüklerini ortaklaşa olarak yerine getirmeye karar veribilirler, ancak
toplam hesaplanmış tüketim seviyeleri bu madde ve Madde 2 A'dan Madde 2 E'ye
kadar olan maddelerde belirtilen seviyeleri aşmamalıdır. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile
yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
(b) Bu türden herhangi bir
anlaşmaya giren Taraflar, anlaşmada söz konusu olan tüketim azalmasının
yürürlüğe giriş tarihinden daha önce Sekreteryayı bu anlaşmanın koşullarından
haberdar edeceklerdir.
(c) Bu tür bir anlaºma ancak söz konusu bölgesel
ekonomik bütünleşme örgütüne üye tüm devletler ve örgütün kendisi Protokole
Taraf iseler ve bu uygulama biçimini Sekreteryaya bildirdilerse geçerli
olacaktır.
9. (a) Taraflar 6. Maddede belirtilen değerlendirmeleri
esas alarak aşağıdaki hususlarda karar alabileceklerdir:
(i) (Değişik: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname
eki Kopenhag Değişiklikleri) Ek A, Ek B, Ek C ve/veya Ek B'de belirtilen ozon tüketme
potansiyellerinde değişiklik yapılıp yapılmayacağı, yapılacaksa bu
değişikliklerin neler olduğu,
(ii) Kontrol altındaki
maddelerin üretim veya tüketimlerinde yeni değişiklikler ve indirimler yapılıp
yapılmayacağı, yapılacaksa bu değişiklik ve indirimlerin kapsam, miktar ve
zamanlamaları,
(b) Bu tür değişiklik
önerileri, görüşülecekleri Taraf Devletler toplantısından en az altı ay önce
Sekreterya tarafından Taraflara iletilecektir.
(c) Bu kararların alınması sırasında Taraflar
uzlaşma sağlamak hususunda tüm gayretlerini göstereceklerdir. Uzlaşma sağlama
yolunda tüm çabalar karşılıksız kaldığı ve anlaşmaya varılamadığı takdirde,
Protokol'un 5. Maddesinin 1. paragrafına uygun faaliyet gösteren Taraf
Devletler'in çoğunluğunun bulunduğu ve oy kullandığı ve bu paragrafa uygun
faaliyet göstermeyen Taraf Devletlerin çoğunluğunun bulunduğu ve oy kullandığı
bir toplantıda oyların üçte ikisi ile bu kararlar alınacaktır.
(d) Tarafların tümü için bağlayıcı olacak olan
bu kararlar, Depoziter ülke tarafından taraflara iletilecektir. Bu kararlar
aksi belirtilmediği sürece, Depoziter devlet tarafından bildirildikleri
tarihten itibaren altı ay geçtikten sonra yürürlüğe gireceklerdir.
10. (a) Bu Protokolün 6. Maddesinde belirtilen
değerlendirmelere dayanarak ve Sözleşmenin 9. Maddede açıklanan prosedür
çerçevesinde Taraflar aşağıdaki hususlarda karar alabilirler:
(i) Bu Protokolün eklerinden
herhangi birine bu maddelerden herhangi birinin eklenmesi veya çıkartılması, bu
yapılacaksa hangi maddeler olduğunun tespiti.
(ii) Bu maddeler için
uygulanacak kontrol önlemlerinin mekanizması, kapsamı ve zamanlaması.
b) Sözkonusu kararlar Toplantıda mevcut bulunan ve oy
kullanan Tarafların üçte ikisinin oylarıyla kabul edildiği takdirde yürürlüğe
gireceklerdir.
11. Taraflar, bu Madde ve
Madde 2 A'dan Madde 2I'ya kadar olan maddelerde belirtilen hükümlerle sınırlı
kalmaksızın, bu Madde ve Madde 2 A'dan 2 E'ye kadar olan maddelerin gerekli
kıldığından daha sıkı önlemler alabilirler.
(17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK
ile değişik)
Madde 2 C: Diğer Tamamen Halojenlenmiş CFC'ler
1. Tarafların her biri 1
Ocak 1993 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her
12 aylık dönemde, Ek B Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin
kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyelerinin yılda, 1989'da kendilerine
ait hesaplanmış tüketim seviyesinin % 80'ini aşmamasını temin edeceklerdir. Bu
maddelerin bir veya daha fazlasını üreten taraf ülkelerin her biri aynı
dönemler dahilinde bu maddelerin kendilerine ait hesaplanmış üretim
seviyelerinin yılda, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin %
80'ini aşmamasını temin edeceklerdir. Ancak, Protokol'un 5. Maddesinin 1.
fıkrası çerçevesinde faaliyet gösteren tarafların temel iç ihtiyaçlarının
karşılanması amacıyla bu limit, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim
seviyesinin % 10'u kadar aşılabilir.
2. Tarafların her biri 1
Ocak 1997 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her
12 aylık dönemde, Ek B Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin
kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyelerinin yılda, 1989'da kendilerine
ait hesaplanmış tüketim seviyesinin % 15'ini aşmamasını temin edeceklerdir. Bu
maddelerin bir veya daha fazlasını üreten taraf ülkelerin her biri aynı
dönemler dahilinde bu maddelerin kendilerine ait hesaplanmış üretim
seviyelerinin yılda, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin %
15'ini aşmamasını temin edeceklerdir. Ancak, Protokol'un 5. Maddesinin 1.
fıkrası çerçevesinde faaliyet gösteren tarafların temel iç ihtiyaçlarının
karşılanması amacıyla bu limit, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim
seviyesinin % 10'u kadar aşılabilir.
3. Tarafların her biri 1
Ocak 2000 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her
12 aylık dönemde, Ek B Grup I'de sıralanan Kontrol altındaki maddelerin
kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyelerinin sıfırı aşmamasını temin
edeceklerdir. Bu maddelerin bir veya daha fazlasını üreten taraf ülkelerin her
biri aynı dönemler dahilinde bu maddelerin kendilerine ait hesaplanmış üretim
seviyelerinin sıfırı aşmamasını temin edeceklerdir. Ancak, Protokol'un 5.
Maddesinin 1. fıkrası çerçevesinde faaliyet gösteren tarafların temel iç
ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla bu limit, 1989'da kendilerine ait
hesaplanmış üretim seviyesinin % 15'i kadar aşılabilir.
Madde 2 D: Karbon Tetraklor
1. Tarafların her biri 1 Ocak 1995 tarihinden itibaren
başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her 12 aylık dönemde, Ek B Grup
II'deki kontrol altındaki maddenin kendilerine ait hesaplanmış tüketim
seviyesinin yılda, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesinin %
15'ini aşmamasını temin edeceklerdir. Bu maddeyi üreten taraf ülkelerin her
biri aynı dönemler dahilinde bu maddenin kendilerine ait hesaplanmış üretim
seviyesinin yılda 1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin %
15'ini aşmamasını temin edeceklerdir. Ancak Protokol'un 5. maddesinin 1.
fıkrası çerçevesinde faaliyet gösteren tarafların temel iç ihtiyaçlarının
karşılanması amacıyla bu limit, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim
seviyesinin % 10'u kadar aşılabilir.
2. Tarafların her biri 1
Ocak 2000 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her
12 dönemde, Ek B Grup II'deki kontrol altındaki maddenin kendilerine ait
hesaplanmış tüketim seviyesinin sıfırı aşmamasını temin edeceklerdir. Bu
maddeyi üreten taraf ülkelerin her biri aynı dönemler dahilinde, bu maddenin
kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin sıfırı aşmamasını temin
edeceklerdir. Ancak, Protokol'un 5. Maddesinin 1. fıkrası çerçevesinde faaliyet
gösteren tarafların temel iç ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla bu limit,
1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin % 15'i kadar aşılabilir.
Madde 2 E: 1,1,1- Trikloretan (Metil Kloroform)
1. Tarafların her biri 1 Ocak 1993 tarihinde itibaren
başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her 12 dönemde, Ek B Grup
III'deki kontrol altındaki maddenin kendilerine ait hesaplanmış tüketim
seviyesinin yılda, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesini
aşmamasını temin edeceklerdir. Bu maddeyi üreten taraf ülkelerin her biri aynı
dönemler dahilinde bu maddenin kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin
yılda, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesini aşmamasını temin
edeceklerdir. Ancak, Protokol'un 5. Maddesinin 1. fıkrası çerçevesinde faaliyet
gösteren tarafların temel iç ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla bu limit,
1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin % 10'u kadar aşılabilir.
2. Tarafların her biri 1
Ocak 1995 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha s onra gelecek
her 12 dönemde, Ek B Grup III'deki kontrol altındaki maddenin kendilerine ait
hesaplanmış tüketim seviyesinin yılda, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış
tüketim seviyesinin % 70'ini aşmamasını temin edeceklerdir. Bu maddeyi üreten
Taraf ülkelerin herbiri aynı dönemler dahilinde bu maddenin kendilerine ait
hesaplanmış üretim seviyesinin yılda, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış
üretim seviyesinin % 70'ini aşmamasını temin edeceklerdir. Ancak, Protokol'un
5. Maddesinin 1. fıkrası çerçevesinde faaliyet gösteren tarafların temel iç
ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla bu limit, 1989'da kendilerine ait
hesaplanmış üretim seviyesinin % 10'u kadar aşılabilir.
3. Tarafların her biri 1
Ocak 2000 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her
12 aylık dönemde, Ek B Grup III'deki kontrol altındaki maddenin kendilerine ait
hesaplanmış tüketim seviyesinin yılda, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış
tüketim seviyesinin % 30'unu aşmamasını temin edeceklerdir. Bu maddeyi üreten
taraf ülkelerin her biri aynı dönemler dahilinde, bu maddenin kendilerine ait
hesaplanmış üretim seviyesinin yılda, 1989'da kendilerine ait hesaplanmış
üretim seviyesinin % 30'unu aşmamasını temin edeceklerdir. Ancak, Protokol'un
5. Maddesinin 1. fıkrası çerçevesinde faaliyet gösteren tarafların temel iç
ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla bu limit, 1989'da kendilerine ait
hesaplanmış üretim seviyesinin % 10'u kadar aşılabilir.
4. Tarafların her biri 1
Ocak 2005 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her
12 aylık dönemde, Ek B Grup III'deki kontrol altındaki maddenin kendilerine ait
hesaplanmış tüketim seviyesinin sıfırı aşmamasını temin edeceklerdir. Bu
maddeyi üreten taraf ülkelerin her biri aynı dönemler dahilinde bu maddenin
kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin sıfırı aşmamasını temin
edeceklerdir. Ancak, Protokol'un 5. maddesinin 1. fıkrası çerçevesinde faaliyet
gösteren tarafların temel iç ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla bu limit,
1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin % 15'i kadar aşılabilir.
5. Taraflar 1992 yılında bu Maddede belirtilenden daha hızlı bir azaltma
programının uygulanabilirliğini gözden geçireceklerdir.
Madde 2 F: (Ek:
8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) Hidrokolofloro
karbonlar
1. Tarafların her biri 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren
başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her 12 aylık dönemde; Ek C
Grup I'da sıralanan kontrol altındaki maddelerin kendilerine ait hesaplanmış
tüketim seviyesinin yılda:
a) Ek A Grup I'de sıralanan kontrol altındaki
maddelerin 1989'da kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesinin % 3.1'inin,
ve
b) Ek C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki
maddelerin 1989'da kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesinin toplamını
aşmamasını temin edeceklerdir. 2. Tarafların her biri 1 Ocak 2004 tarihinden
itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her 12 aylık dönemde; Ek
C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin kendilerine ait hesaplanmış
tüketim seviyelerinin yılda, bu Maddenin 1. fıkrasında belirtilen toplamın %
65'ini aşmamasını temin edeceklerdir.
3. Tarafların her biri 1
Ocak 2010 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her
12 aylık dönemde; Ek C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin
kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesinin yılda, bu Maddenin 1.
fıkrasında belirtilen toplamın % 35'ini aşmamasını temin edeceklerdir.
4. Tarafların her biri 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren
başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her 12 aylık dönemde; Ek C Grup
I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin kendilerine ait hesaplanmış tüketim
seviyesinin yılda, bu Maddenin 1. fıkrasında belirtilen toplamın % 10'unu
aşmamasını temin edeceklerdir.
5. Tarafların her biri 1
Ocak 2020 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her
12 aylık dönemde; Ek C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin
kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesinin yılda, bu Maddenin 1. fıkrasında
belirtilen toplamın % 0.5'ini aşmamasını temin edeceklerdir.
6. Tarafların her biri 1 Ocak 2030 tarihinden itibaren
başlayan 12 aylık dönem ve daha sonra gelecek her 12 aylık dönemde; Ek C Grup
I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin kendilerine ait hesaplanmış tüketim
seviyelerinin sıfırı aşmamasını temin edeceklerdir.
7. Tarafların her biri 1
Ocak 1996 tarihinden itibaren:
a) Ek C Grup I'de sıralanın kontrol altındaki maddelerin
kullanımını çevre açısından daha uygun alternatif madde veya teknolojilerin
bulunamadığı uygulamalarla sınırlı tutulmasını,
b) Ek C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki
maddelerin kullanımının insan yaşamı veya insan sağlığının korunması için olan
ender durumların dışında, şu anda Ek A, Ek B ve Ek C'de sıralanan kontrol
altındaki maddelerle karşılanan uygulama alanlarının dışında olmamasını, ve
c) Ek C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki
maddelerin kullanımının diğer çevresel, güvenlik ve ekonomik düşünceleri
karşılamaya ek olarak ozon tabakasının incelmesini en aza indirgeyecek biçimde
seçilmesini, temin etmek için gayret göstereceklerdir.
(Aşağıdaki fıkralar, 17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G.
ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile eklenmiştir)
Bu maddelerin bir veya daha fazlasını üreten Taraf ülkelerin her biri, 1 Ocak 2004 tarihinden başlayan oniki aylık dönem ve daha sonra gelecek her oniki aylık dönemde, Ek C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesinin yılda: (a) Ek C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin 1989'da kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesi ile Ek A Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin 1989'da kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesinin %2.8'inin toplamı ile (b) Ek C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin 1989'da kendilerine ait hesaplanmış üretim seviyesi ile Ek A Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelerin 1989'da kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesinin %2.8'inin toplamının ortalamasını aşmamasını temin edeceklerdir. Ancak, 5. Maddenin 1. fıkrası uyarınca faaliyet gösteren tarafların temel iç ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla hesaplanmış üretim seviyesi bu limiti, Ek C Grup I'de sıralanan kontrol altındaki maddelere ait yukarıda tanımlanan hesaplanmış üretim seviyesinin %15'i kadar aşabilir.
Madde
2 G: (Ek:
8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) Hidrobromofloro karbonlar
Tarafların her biri 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık dönem ve
daha sonra gelecek her 12 aylık dönemde Ek C Grup II'de sıralanan kontrol
altındaki maddelerin kendilerine ait hesaplanmış tüketim seviyesinin sıfırı
aşmamasını temin edeceklerdir. Bu maddeleri üreten tarafların herbiri aynı
dönemler dahilinde bu maddelerin kendileri için hesaplanmış üretim
seviyelerinin sıfırı aşmamasını temin edeceklerdir. Bu fıkra Tarafların kararı
ile izin verilecek ve Taraflarca zorunlu olarak kabul edilen kullanımları
karşılamak için gerekli üretim ve tüketim seviyelerinin dışında kalan üretim ve
tüketim seviyelerine uygulanacaktır.
Madde 2 H: (Ek: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki
Kopenhag Değişiklikleri) Metil Bromür Tarafların her biri 1 Ocak 1995'den itibaren başlayan 12
aylık dönem ve daha sonra gelecek her 12 aylık dönemde, Ek E'de yer alan
kontrol altındaki maddenin hesaplanmış tüketim seviyesinin yılda, kendilerinin
1991 için hesaplanmış tüketim seviyesini aşmamasını temin edeceklerdir. Bu
maddeyi üreten tarafların her biri aynı dönemler dahilinde bu maddenin
hesaplanmış üretim seviyesinin yılda, 1991'de kendilerine ait hesaplanmış
üretim seviyesini aşmamasını temin edeceklerdir. Ancak, Protokolun 5.
Maddesinin 1. fıkrası çerçevesinde faaliyet gösteren tarafların temel iç
ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla bu limit, 1991'de kendilerine ait
hesaplanmış üretim seviyesinin % 10'u kadar aşılabilir. Bu Madde altındaki
hesaplanmış tüketim ve üretim seviyeleri karantina ve gemi yükleme öncesi
uygulamalar için kullanılan miktarları içermeyecektir.
Madde
2 I: Bromoklorometan
(17.09.2003
tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile eklenmiştir)
Tarafların
her biri 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren başlayan oniki aylık dönem ve daha
sonra gelecek her oniki aylık dönemde, Ek C Grup III'deki kontrol altındaki
maddenin kendilerine ait hesaplanmış tüketim ve üretim seviyesinin sıfırı
aşmamasını temin edecektir. Bu fıkra Tarafların kararı ile izin verilecek ve
Taraflarca zorunlu olarak kabul edilen kullanımları karşılamak için gerekli
üretim ve tüketim seviyelerinin dışında kalan üretim ve tüketim seviyelerine
uygulanacaktır
MADDE 3 -
KONTROL SEVİYELERİNİN
HESAPLANMASI
2. Madde 2 A'dan 2 I'ya kadar olan maddeler ve 5.
Maddelerin uygulanması amacıyla Tarafların her biri, Ek A, Ek B, Ek C veya Ek E'de
belirtilen her Grup için aşağıda belirtilen hesaplanmış seviyeleri
belirleyeceklerdir: (Değişik: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile
yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
(a) Üretim İçin
(i) Kontrol altındaki maddelerden herbirisine ait kendi
yıllık üretim miktarını Ek A, Ek B, Ek C veya Ek E 'de buna karşı gelen ozon
tüketim potansiyeliyle çarparak, ve
(ii) Elde edilen sayıları
her bir grup içinde toplayarak,
(b) İthalat ve ihracat miktarları için üstte (a)
bendinde belirtilen işlem tersine işletilerek, ve
(c)
Tüketim için ise yukarıda (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde hesaplanmış
bulunan rakamlardan üretim ve ithalat rakamlarını birbiriyle toplayıp elde
edilen rakamdan ihracat rakamını çıkartarak hesaplama yapılacaktır. Ancak, 1
Ocak 1993'den itibaren, ihracatta bulunan bir Tarafa ait tüketim seviyesi
hesaplanırken ihracat miktarı çıkartılamayacaktır.
MADDE 4 -
TARAF OLMAYAN DEVLETLERLE YAPILAN TİCARETİN
KONTROLÜ
1. Tarafların her biri 1 Ocak 1990 tarihinden itibaren,
bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devletten Ek A'da sıralanan kontrol
altındaki maddelerin ithal edilmesini yasaklayacaktır.
1.
Tekrar - Tarafların her biri bu fıkranın yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl
içerisinde bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devletten, Ek B'de sıralanan
kontrol altındaki maddelerin ithal edilmesini yasaklayacaktır.
1. 2. Tekrar - (Ek: 8.8.1995-95/7184 s.
Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) Tarafların her biri bu fıkranın yürürlüğe girmesinden sonraki 1 yıl
içerisinde bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devletten, Ek C Grup II'de
sıralanan kontrol altındaki maddelerin ithal edilmesini yasaklayacaktır.
1. 3. Tekrar, Tarafların her biri bu fıkranın yürürlüğe girmesinden sonraki 1 yıl içerisinde bu Protokole taraf olmayan herhangi bir devletten, Ek E'deki kontrol altındaki maddenin ithal edilmesini yasaklayacaktır. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK ile eklenmiştir)
1.
4. Tekrar: Tarafların her biri 1 Ocak 2004 tarihinden itibaren, bu Protokole taraf olmayan herhangi bir
devletten, Ek C Grup I'de sıralanan
kontrol altındaki maddelerin ithal
edilmesini yasaklayacaktır. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G.
ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile eklenmiştir)
1. 5. Tekrar: Tarafların her biri bu fıkranın
yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl
içerisinde bu Protokole taraf olmayan
herhangi bir devletten, Ek C Grup III'deki kontrol altındaki maddenin ithal edilmesini
yasaklayacaktır. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK
ile eklenmiştir)
2. Tarafların her biri 1
Ocak 1993 tarihinden itibaren, bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devlete
Ek A'da sıralanan kontrol altındaki maddelerin ihraç edilmesini
yasaklayacaktır.
2. Tekrar - Tarafların her
biri, bu fıkranın yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl içerisinde bu
Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devlete Ek B'de sıralanan
kontrol altındaki maddelerin ihraç edilmesini yasaklayacaktır.
2. 2. Tekrar - (Ek: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag
Değişiklikleri) Tarafların her biri bu fıkranın yürürlüğe girmesinden 1 yıl sonra bu
Protokol'e taraf olmayan devletlere Ek C Grup II'de sıralanan kontrol altındaki
maddelerin ihracını yasaklayacaktır.
2. 3. Tekrar, Tarafların her biri bu fıkranın yürürlüğe girmesinden sonraki 1 yıl içerisinde bu Protokole taraf olmayan devletlere Ek E'deki kontrol altındaki maddenin ihracını yasaklayacaktır.(17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK ile eklenmiştir)
2.
4. Tekrar: Tarafların her biri 1 Ocak 2004 tarihinden itibaren, bu Protokole taraf olmayan herhangi bir devlete
Ek C
Grup I'de sıralanan kontrol altındaki
maddelerin ihracını yasaklayacaktır. (17.09.2003
tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile eklenmiştir)
2. 5. Tekrar: Tarafların her biri bu fıkranın
yürürlüğe girmesinden sonraki 1 yıl
içerisinde bu Protokole taraf olmayan
devletlere Ek C Grup III'deki kontrol altındaki maddenin ihracını yasaklayacaktır. (17.09.2003
tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile eklenmiştir)
3. Taraflar 1 Ocak 1992'ye
kadar, Sözleşme'nin 10. Maddesinde belirtilen işlemlere uygun olarak Ek A'da
sıralanan kontrol altındaki maddeleri içeren ürünler listesini bir Ek halinde
hazırlayacaklardır. Bu Ek'e prosedüre uygun bir şekilde itiraz etmeyen tüm
Taraf Devletler söz konusu Ek'in yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl
içerisinde bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devletten söz konusu
ürünlerin ithal edilmesini yasaklayacaklardır.
3. Tekrar - Taraflar bu fıkranın yürürlüğe girmesinden
sonraki üç yıl içerisinde Sözleşme'nin 10. Maddesinde belirtilen işlemlere
uygun olarak, Ek B'de sıralanan kontrol altındaki maddeleri içeren ürünlerin
listesini bir Ek halinde hazırlayacaklardır. Bu Ek'e prosedüre uygun bir
şekilde itiraz etmeyen tüm Taraf Devletler, söz konusu Ek'in yürürlüğe
girmesinden sonraki bir yıl içerisinde bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir
devletten söz konusu ürünlerin ithal edilmesini yasaklayacaklardır.
3. 2. Tekrar - (Ek: 8.8.1995-95/7184 s.
Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) Taraflar bu fıkranın yürürlüğe girmesinden sonraki üç yıl içerisinde
Sözleşmenin 10. Maddesinde belirtilen işlemlere uygun olarak, Ek C Grup II'de
sıralanan kontrol altındaki maddeleri içeren ürünlerin listesini bir Ek halinde
hazırlayacaklardır. Bu Ek'e prosedüre uygun bir biçimde itiraz etmeyen tüm
Taraf Devletler; söz konusu Ek'in yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl
içerisinde bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devletten söz konusu
ürünlerin ithal edilmesini yasaklayacaklardır.
4. Taraflar 1 Ocak 1994'e
kadar bu Protokol'e taraf olmayan devletlerden Ek A'da sıralanan
kontrol altındaki maddeler ile üretilen fakat bu maddeleri içermeyen ürünlerin
ithalinin yasaklanmasının veya kısıtlanmasının mümkün olup olmadığını tespit
edeceklerdir. Mümkün görüldüğü takdirde taraflar Sözleşme'nin 10. Maddesinde
belirtilen işlemlere uygun olarak bu tür ürünleri belirten bir Ek
hazırlayacaklardır. Bu Ek'e prosedüre uygun bir şekilde itiraz etmeyen tüm
Taraf Devletler, söz konusu Ek'in yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl
içerisinde bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devletten söz konusu
ürünlerin ithal edilmesini yasaklayacaklardır.
4. Tekrar - Taraflar bu
fıkranın yürürlüğe girmesinden sonraki beş yıl içerisinde bu Protokol'e taraf
olmayan devletlerden Ek B'de sıralanan kontrol altındaki maddeler
ile üretilen fakat bu maddeleri içermeyen ürünlerin ithalinin yasaklanmasının
veya kısıtlanmasının mümkün olup olmadığını tespit edeceklerdir. Mümkün
görüldüğü takdirde, taraflar Sözleşme'nin 10. Maddesinde belirtilen işlemlere
uygun olarak bu tür ürünleri belirten bir Ek hazırlayacaklardır. Bu Ek'e
prosedüre uygun bir şekilde itiraz etmeyen tüm Taraf Devletler, söz konusu
Ek'in yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl içerisinde, bu Protokol'e taraf
olmayan herhangi bir devletten söz konusu ürünlerin ithal edilmesini
yasaklayacak veya kısıtlayacaklardır.
4. 2. Tekrar - (Ek: 8.8.1995-95/7184 s.
Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) Taraflar, bu fıkranın yürürlüğe girmesinden sonraki 1 yıl içerisinde bu
Protokol'e taraf olmayan devletlerden Ek C Grup II'de sıralanan kontrol
altındaki maddelerle üretilen fakat bu maddeleri içermeyen ürünlerin ithalinin
yasaklanmasının veya kısıtlanmasının mümkün olup olmadığını tesbit
edeceklerdir. Mümkün görüldüğü takdirde Taraflar Sözleşmenin 10. Maddesinde
belirtilen işlemlere uygun olarak bu ürünleri belirten bir Ek
hazırlayacaklardır. Ek prosedüre uygun şekilde itiraz etmeyen tüm Taraf
Devletler, söz konusu Ek'in yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl içerisinde,
bu Protokole taraf olmayan herhangi bir devletten söz konusu ürünlerin ithal
edilmesini yasaklayacak veya kısıtlayacaklardır.
5. Tarafların her biri, bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devlete Ek A, B, C ve E'deki kontrol altındaki maddelerin üretiminde kullanılan ve üretimde bu maddeleri kullanan teknolojilerin ihraç edilmesinin önüne geçebilmek için uygun olan tüm aşamaları taahhüt eder. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK ile değişik) (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)6. Taraflar bu Protokole taraf olmayan herhangi bir devlete, Ek A, B, C ve E'deki kontrol altındaki maddelerin üretilmesini imkan dahiline getirecek ürünlerin,ekipmanın, tesislerin veya teknolojilerin ihracını sağlayabilecek ödenek, yardım, kredi, garanti ya da sigorta programlarının temininden kaçınacaklardır. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK ile değişik) (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik) 7. 5. ve 6. fıkralar kontrol altına alınan maddelerin muhafazasını, geri kazanılmasını, yeniden işlenmesini veya bertaraf edilmesini mümkün kılan, alternatif maddelerin geliştirilmesini hızlandıran veya Ek A, B, C ve E'deki kontrol altındaki maddelerin yayılmalarının azalmasına katkıda bulunan ürünlere, ekipmana, tesislere ve teknolojilere uygulanmayacaktır. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK ile değişik) (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)8. Tarafların bir toplantısında bu Protokol'e taraf olmayan herhangi bir devletin bu maddeye, Madde 2, Madde 2A'dan 2I'ya kadarki maddelere tümüyle uyduğu tespit edildiği ve bu devlet 7. Maddede belirtilen verileri sunduğu takdirde, bu maddenin hükümleriyle sınırlı kalınmaksızın söz konusu devletle bu Maddenin 1'den 4 2. Tekrar'a kadarki fıkralarda belirtilen ithalat ve ihracatın yapılmasına izin verilebilir. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK ile değişik) (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
9.
Bu maddenin amaçları çerçevesinde "Bu Protokol'e Taraf Olmayan
Devlet" terimi, kontrol altındaki herhangi bir maddenin bu madde için
belirlenen kontrol önlemleri tarafından kısıtlanmasını kabul etmeyen bir devlet
veya bölgesel ekonomik bütünleşme örgütünü kapsayacaktır.
10. (Ek fıkra: 8.8.1995-95/7184
s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) Taraflar 1 Ocak 1996'ya kadar, Ek C Grup I ve Ek E'de
sıralanan kontrol altındaki maddelerin Protokol'e taraf olmayan devletlerle
yapılacak ticareti konusunda bu Maddede belirtilen önlemleri genişletmek için
Protokol'de değişiklik yapıp yapmama konusunu ele alacaklardır.
Madde
4A: Taraflarla Ticaretin Kontrolü(17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile
yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK ile eklenmiştir.)
1. Taraflardan biri, kontrol altındaki bir madde için kendisine uygulanan geçiş döneminin (azaltma süresinin/phase-out date) bitiminde, Protokol, uyarınca üstlendiği yükümlülüğü yerine getirmek üzere tüm önlemleri almış olmasına karşın, bu maddenin, Taraflarca temel olduğu kabul edilen kullanımlar dışındaki bir kullanım dolayısıyla, iç tüketim için üretimini durduramıyorsa, tahrip amaçlı olanların dışında, bu maddenin kullanılmış, yeniden işlenmiş ve temizlenmiş olan miktarının ihracını yasaklayacaktır. 2. Bu maddenin 1 inci fıkrası, Sözleşme'nin 11 inci maddesinin uygulanmasına (işlemesine) ve Protokolün 8 inci maddesinde düzenlenen Protokol hükümlerine uyulmaması süreci saklı kalmak kaydıyla (without prejudice) uygulanır.4B: Ruhsat Verme (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK ile değişik)1. Tarafların her biri 1 Ocak 2000 veya bu maddenin kendisi için yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde (hangisi daha sonra ise) EK A, B, C ve E'de sıralanan yeni, kullanılmış, yeniden işlenmiş ve temizlenmiş kontrol altındaki maddelerin ithalat ve ihracatı bakımından bir ruhsat verme sistemi kuracak ve uygulanacaktır. 2. Bu maddenin 1 inci fıkrasına bağlı olmaksızın, 5 inci maddenin 1 inci fıkrasına uygun hareket eden bir Taraf, Ek C ve Ek E'de yer alan kontrol altındaki maddelerin ithalat ve ihracatı bakımından bir ruhsat sistemini kurmak ya da uygulamak konumunda olmadığına karar verirse, bu eylemleri yapmayı sırasıyla 1 Ocak 2005 ve 1 Ocak 2002 tarihine dek erteleyebilir. 3. Tarafların herbiri ruhsat sistemini yürürlüğe koyduğu tarihten itibaren 3 ay içerisinde sistemin kurulması ve işleyişi ile ilgili olarak Sekreteryaya rapor sunacaktır. 4. Sekretarya düzenli olarak kendisine ruhsat sistemi konusunda rapor sunan tarafların bir listesini hazırlayarak bütün taraflara dağıtacak ve bu bilgiyi ele alınması için Uygulama Komitesine, uygun tavsiyeleri de taraflara iletecektir.
MADDE 5 -
GELİŞME YOLUNDA ÜLKELERİN ÖZEL DURUMLARI
1. Gelişme yolundaki ülkelerden biri olan ve bu
Protokolun kendisi için yürürlüğe girdiği tarihte veya 1 Ocak 1999'a kadarki
herhangi bir tarihte, Ek A'da sıralanan kontrol altındaki maddelere ait kişi
başına hesaplanmış tüketim seviyesi yılda 0.3 kilogram'ın altında olan bir
Taraf Devlet (Ek
ibare: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) 29 Haziran 1990'da Londra'da
Taraflar II. Toplantısında kabul edilen ayarlamalar veya değişikliklere
getirilecek daha ileri ayarlamaların bu maddenin 8. fıkrasında sözü edilen
belirlemelerin yapılmasından sonra bu fıkra altında faaliyet gösteren taraflara
uygulanmak ve bu belirlemelerin sonuçlarına dayandırılmak şartıyla, - temel iç
talebini karşılayabilmek için Madde 2 A'dan 2 E'ye kadar olan maddelerde
belirtilen kontrol önlemlerine uyma yükümlülüğünü bu maddelerde belirtilen
tarihlerden on yıl sonraya erteleyebilecektir.
1. Tekrar - (Ek fıkra: 8.8.1995-95/7184
s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) Taraflar 1 Ocak 1996'ya kadar; bu Maddenin 8.
fıkrasında sözü edilen belirlemeleri, 6. Maddeye uygun olarak yapılan
değerlendirmeler ve diğer ilgili bilgileri gözönünde bulundurarak, 2. Maddenin
9. fıkrasında açıklanan prosedürle:
a) Madde 2 F'nin 1'den 6'ya kadarki fıkraları konusunda,
bu Maddenin 1. fıkrası uyarınca faaliyet gösteren taraflara Ek C Grup I'de
sıralanan kontrol altındaki maddelerin tüketimi için baz alınacak yıl, ilk
seviyeler, kontrol programı ve azaltma tarihlerinin neler olacağına,
b) Madde 2 G konusunda, bu
Maddenin 1. fıkrasına uygun faaliyet gösteren Taraf Devletler'e Ek C Grup II'de
sıralanan kontrol altındaki maddeler için hangi üretim ve tüketim azaltma
tarihlerinin uygulanacağına, ve
c) Madde 2 H konusunda, bu Maddenin 1. fıkrasına uygun
faaliyet gösteren taraflara uygulanacak EK E'de sıralanan kontrol altındaki
maddelere getirilecek kontrol önlemlerine baz alınacak yıl, ilk seviyeler ve
üretim ve tüketim için kontrol programının neler olacağına karar vereceklerdir.
2. Ancak bu Maddenin 1.
fıkrasına uygun faaliyet gösteren herhangi bir taraf devletin Ek A'da sıralanan
kontrol altındaki maddelere ait hesaplanmış tüketim seviyesi yılda kişi başına
0.3 kilogramı, Ek B'de sıralanan kontrol altındaki maddelere ait hesaplanmış
tüketim seviyesi yılda kişi başına 0.2 kilogramı aşamayacaktır.
3. Bu Maddenin 1. fıkrasına uygun faaliyet gösteren
Taraf Devletler, Madde 2 A'dan 2 E'ye kadar olan maddelerde belirtilen kontrol
önlemlerini yerine getirirken:
a) Ek A'da sıralanan
kontrol altındaki maddeler için, kontrol önlemlerine uygunluğunun tespitinde
esas olmak üzere, 1995 ve 1997 yıllarını da kapsayan döneme ait hesaplanmış
tüketim seviyesi yıllık ortalamasını veya kişi başına 0.3 kilogramlık
hesaplanmış tüketim seviyesini (bunlardan hangisi daha düºükse onu);
b) Ek B'de sıralanan kontrol altındaki maddeler
için, kontrol önlemlerine uygunluğunun tesbitinde esas olmak üzere, 1998 ve
2000 yıllarını da kapsayan döneme ait hesaplanmış tüketim seviyesi yıllık
ortalamasını veya kişi başına 0.2 kilogramlık hesaplanmış tüketim seviyesini
(bunlardan hangisi daha düşük sonu) temel almak hakkına sahip olacaktır.
4. Bu Maddenin 1. fıkrasına
uygun faaliyet gösteren Taraf Devletler'den herhangi biri, Madde 2 A'dan 2 I'ya
kadar olan maddelerde belirtilen kontrol önlemlerinin kendisi için yürürlüğe
girmesinden önce, kontrol altındaki bu maddelerden yeterli miktarda elde
edemeyeceğini tespit ederse, bu durumu Sekreterya'ya bildirebilir. Sekreterya
derhal böyle bir bildirinin kopyasını konunun gelecek toplantıda ele alınması
ve uygun eylemlere karar verilmesi için taraflara iletecektir. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile
yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
5. Bu Maddenin 1. fıkrasına
uygun faaliyet gösteren Taraf Devletler'in Madde 2 A'dan 2 E'ye kadar olan
maddelerde ve Madde 2I'da (Ek ibare: 8.8.1995-95/7184
s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) ve bu Maddenin 1. Tekrar fıkrasına uygun
olarak karar verilen Madde 2 F'den 2 H'ye kadar olan Maddelerde belirtilen
kontrol önlemlerine uyma yükümlülüklerini yerine getirebilme kapasitelerinin
geliştirilmesi ve bu kontrol önlemlerinin söz konusu Taraf Devletler'ce yerine
getirilmesi; Madde 10'la sağlanan ekonomik işbirliği ve Madde 10 A ile sağlanan
teknoloji transferinin etkili bir biçimde uygulanmasına bağlıdır. (17.09.2003
tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
6. Bu Maddenin 1. fıkrasına
uygun faaliyet gösteren Taraf Devletler'in herhangi biri herhangi bir tarihte,
mümkün olan bütün tedbirleri almış olmasına rağmen Madde 10 ve Madde 10 A'nın
yetersiz yürütülmesinden dolayı, Madde 2 A'dan 2 E'ye kadar olan Maddelerde ve
Madde 2I'da
belirtilen yükümlülüklerin birini veya tümünü (Ek ibare: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki
Kopenhag Değişiklikleri) , veya bu Maddenin 1. Tekrar fıkrasına uygun olarak karar verilen
Madde 2 F'den 2 H'ye kadarki Maddelerde belirtilen yükümlülüklerin birini veya
tümünü - yerine getiremediğini yazılı olarak Sekreterya'ya bildirebilir. Sekreterya
bu Maddenin 5. fıkrasını gözönüne alarak, hemen bu bildirinin bir kopyasını
gelecek toplantıda konunun görüşülebilmesi ve uygun eylemlere karar
verilebilmesi amacıyla taraflara iletecektir. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı
R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
7. Yukarıdaki 6. fıkrada
sözü edilen uygun eylemlerin belirlendiği taraflar toplantısı ile bildirinin
yapıldığı tarih arasındaki dönem süresince veya tarafların karar vereceği daha
ileriki bir dönem dahilinde; 8. Madde'de sözü edilen ve Protokol hükümlerine
uymadığı tespit edilen Taraf Devletler'e uygulanacak işlemler, bildiriyi yapan
taraf devlete uygulanmayacaktır.
8.
1995'den daha geç olmamak üzere bir Taraflar Toplantısı, bu Maddenin 1.
fıkrasına uygun faaliyet gösteren Taraf Devletler'in, ekonomik işbirliği ve
onlara yapılacak teknoloji transferinin etkili uygulanmasını da kapsayan
durumlarını belirleyecek ve bu devletlere uygun kontrol önlemlerinin programı
hakkında gerekliliğine inanılan revizyonları kabul edecektir.
(17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile aşağıdaki hüküm eklenmiştir.)L. Madde 5, fıkra 8 2. Tekrar. Aşağıdaki cümle, Protokolün 5. Maddesinin 8 2. Tekrar fıkrası (a) bendinin sonuna eklenecektir:
1 Ocak 2016 tarihinden itibaren bu
Maddenin 1. fıkrası uyarınca faaliyet gösteren taraflardan her biri 2F
Maddesinin 8. fıkrasında belirtilen kontrol önlemlerine uyacak ve bu kontrol
önlemlerine uygunluğunun tesbitinde esas olmak üzere 2015 yılı hesaplanmış
tüketim ve üretim seviyeleri ortalamasını kullanacaktır;
9. Bu Maddenin 4, 6 ve 7.
fıkralarında bahsedilen tarafların kararları; 10. Maddeyle belirlenen ve karar
alınırken uygulanan prosedüre uygun olarak alınacaktır.
MADDE 6 -
KONTROL ÖNLEMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE
GÖZDEN GEÇİRİLMESİ
Taraflar, 1990'dan itibaren ve daha sonra en az her dört
yılda bir mevcut bilimsel, çevresel, teknik ve ekonomik veriler ışığında 2.
Madde ve Madde 2 A'dan 2 I'ya kadar olan maddelerde belirtilen kontrol
önlemlerini değerlendirmeye tabi tutacaklardır. Her değerlendirmeden en az bir
yıl önce, Taraflar yukarda değinilen alanlarda yetişmiş uzmanların katıldığı
paneller düzenleyecekler, bu panellerin kompozisyonunu ve çalışma şartlarını
tespit edeceklerdir. Bu paneller toplandıktan sonra bir yıl içerisinde
sekretarya aracılığı ile vardıkları sonuçları Taraflara ileteceklerdir. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile
yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
MADDE 7 -
RAPORLARIN SUNULMASI
1. Her taraf devlet Protokole taraf olduktan sonraki üç
ay içerisinde Sekreterya'ya Ek A'da sıralanan kontrol altındaki maddelerin her
birisi için 1986 yılı üretim, ithalat ve ihracatıyla ilgili istatistiki
verilerini, gerçek veriler temin edilemediği takdirde bunlara ilişkin en iyi
tahmini rakamlarını sunacaktır.
2. Her taraf
devlet; Protokol Ek B ve Ek C
Grup I ve II'de sıralanan kontrol altındaki maddelerle ilgili hükümlerin
kendisi için yürürlüğe girmesinden sonraki üç aylık süreyi aşmamak kaydıyla
Sekreterya'ya: (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK
ile değişik)
- EK B ve EK C'de sıralanan kontrol altındaki
maddelerin her biri için 1989 yılı,
- EK E'de sıralanan kontrol altındaki madde için
1991 yılı, üretim, ithalat ve ihracatıyla ilgili istatistiki verilerini, gerçek
veriler temin edilemediği takdirde bunlara ilişkin en iyi tahmini rakamlarını
sunacaklardır.
3. Her taraf devlet EK A, B, C ve E'de
sıralanan kontrol altındaki maddelere ait hükümlerin kendisi için yürürlüğe
girdiği yıl ve daha sonra gelecek her yıla ait, EK A, B, C ve E'de sıralanan
kontrol altındaki maddelerin herbiri için, 1. Maddenin 5. Fıkrası uyarınca
kendisine ait yıllık üretimleri ile ilgili istatistiki verileri ve ayrı ayrı
belirtilmek üzere:
- Bir kimyasal işlemde kullanılan ozon tabakasını
incelten madde miktarına ait,
- Taraflarca onaylanacak teknolojilerle bertaraf edilen
madde miktarlarına ait, ve
- Taraf Devletler'den
yapılan ithalat ve bunlara yapılan ihracata ve taraf olmayan devletlerden
yapılan ithalat ve bunlara yapılan ihracata ait, istatistiki verilerini
Sekreterya'ya sunacaklardır. Veriler ait oldukları yılın bitiminden sonraki 9
aylık süreyi aşmadan Sekreterya'ya iletilecektir. Tarafların
her biri EK
E'deki kontrol altındaki maddenin yıllık olarak karantina ve taşıma
öncesi uygulamaları için kullanılan miktarına ait istatistiki veriyi
Sekretaryaya sunacaktır. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077
BKK ile değişik)
3. Tekrar - (Ek: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag
Değişiklikleri)
Her taraf
devlet, yeniden işlenilen Ek A Grup II ve Ek C Grup I'de
sıralanan kontrol altındaki maddelerin her birisine ait yıllık ithalat ve
ihracatıyla ilgili istatistiki verilerini Sekreterya'ya sunacaktır.
4. Madde 2, fıkra 8 (a)'ya
uygun faaliyet gösteren taraflar için, söz konusu tarafların üyesi oldukları
bölgesel ekonomik bütünleşme örgütünün örgüt içinde ve bu örgüte üye olmayan
devletlerle yapılan ithalat ve ihracata ait verileri sağlaması durumunda, bu
Maddenin 1, 2, 3 ve 3. Tekrar fıkralarında belirtilen ithalat ve ihracata ait
istatistiki veri sunma koşulu yerine getirilmiş olacaktır.
MADDE 8 -
PROTOKOL HÜKÜMLERİNE UYULMAMASI
Taraflar, ilk toplantılarında, bu Protokol hükümlerine
uyulup uyulmadığının tespitine ve uymadığı tespit edilen Taraf Devletler'e
uygulanacak işlemlere ilişkin prosedürleri ve kuramsal işleyiş biçimlerini
görüşecek ve kabul edeceklerdir.
MADDE 9 -
ARAªTIRMA,
GELİŞTİRME, HALKIN BİLİNÇLENDİRİLMESİ VE BİLGİ DEĞİŞİMİ
1. Tarafların, kendi ulusal politikaları, düzenlemeleri
ve uygulamaları ile uyumlu olarak ve gelişme yolunda ülkelerin ihtiyaçlarını
özellikle gözönünde bulundurarak, aşağıdaki hususlarda araştırma, geliştirme
faaliyetlerinin ve bilgi alışverişinin hızlandırılması için doğrudan ya da
uzman uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla işbirliğine gideceklerdir.
a) Kontrol altındaki maddelerin muhafazası, geri kazanılması,
yeniden işlenmesi veya bertaraf edilmesi hususlarında iyileştirme
sağlayabilecek veya bu maddelerin emisyonlarını azaltan en iyi teknolojiler, (Fıkradaki "...ve geçiş
maddelerinin ..." ibaresi 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag
Değişiklikleri ile metinden çıkartılmıştır).
b) Kontrol altında tutulan maddeler, bu maddeleri
içeren ürünler ya da bu maddeler kullanılarak üretilen ürünler için
sunulabilecek alternatifler; ve
c) İlgili kontrol stratejilerinin faydaları ve
maliyetleri.
2. Taraflar, kontrol altında tutulan maddelerin veya
ozon tabakasını tüketen diğer maddelerin yayılmalarının çevresel etkileri
konusunda halkın bilinçlendirilmesini hızlandırılması için tek tek, ortaklaşa
ya da uzman uluslararası kuruluşlar aracılığı ile işbirliğine gideceklerdir.
3. Her Taraf Devlet bu
Protokolün yürürlüğe girmesinden sonraki iki yıl içerisinde ve bundan sonraki
her iki yılda bir Sekreterya'ya bu madde uyarınca yürüttüğü faaliyetlerin bir
özetini sunacaktır.
MADDE 10 -
FİNANS MEKANİZMASI
1. Taraflar, Protokol'un 5. Maddesinin 1. paragrafı
altında faaliyet gösteren Taraf Devletler'in Protokol Madde 2 A'dan 2 E'ye ve
Madde 2 I kadar olan maddelerde (Ek ibare: 8.8.1995-95/7184
s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri) ve 5. Maddenin 1. Tekrar fıkrasına uygun
olarak karar verilen Madde 2 F'den 2 H'ye kadarki Maddelerde -belirtilen
kontrol önlemlerine uyumlarını sağlamak için, teknoloji transferi de dahil
olmak üzere bu devletlere finansal ve teknik işbirliği sağlamak amacıyla bir
mekanizma oluşturacaklardır. 5. Maddenin 1. fıkrası altında faaliyet gösteren
Taraf Devletlerin Protokol kontrol önlemlerine uymalarını sağlamak amacıyla, bu
devletlere yapılacak diğer finans transferine ek, iştiraklerden oluşan bu
mekanizma, söz konusu devletlerin üzerinde mutabakata varılmış bütün ek
maliyetlerini karşılayacaktır. Taraflar toplantısı ek maliyetlerin
kategorilerini gösteren bir listeye karar verecektir. (17.09.2003
tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
2. i. fıkra uyarınca oluşturulan
bu mekanizma, çok-taraflı bir Fonu kapsayacaktır. Bu mekanizma diğer
çok-taraflı, bölgesel ve ikili işbirliği yollarını da içerebilir.
3. Çok-taraflı fon:
(a) Taraflar tarafından belirlenen kriterlere göre
üzerinde anlaşmaya varılmış ek maliyetleri hibe veya ayrıcalık esasına göre
(hangisi uygunsa) karşılayacaktır;
(b) Şu amaçlar doğrultusunda takas-ofisi işlevlerini
finanse edecektir:
i) 5. Maddenin 1. fıkrasına uygun faaliyet gösteren
Taraf Devletlere ülke özel çalışmalar ve diğer teknik işbirliği aracılığıyla,
bu tarafların işbirliği ihtiyaçlarının tanımlanmasına yardım etmek;
ii) Tanımlanan bu
ihtiyaçların karşılanması için teknik işbirliğini kolaylaştırmak;
iii) 9. Madde uyarınca sağlanan bilgi ve ilgili
materyalleri dağıtmak ve geliştirme yolundaki Taraf Devletlerin faydalanması
için seminerler, eğitim oturumları ve diğer ilgili faaliyetleri düzenlemek,
iv) Gelişme yolundaki Taraf Devletler için elverişli
diğer çok taraflı, bölgesel ve ikili işbirliği yollarını kolaylaştırmak ve
izlemek,
(c) Çok-taraflı Fonun sekreterliğine ait hizmetleri ve
ilgili destek giderlerini finanse edecektir.
4. Çok-taraflı Fon, Fon'un
ayrıntılı politikalarına karar verecek olan tarafların otoritesiyle
işleyecektir.
5. Taraflar, çok-taraflı fonun amaçlarına ulaşmasını
sağlamak amacıyla, özel çalışma politikaları, rehberler ve idari düzenlemeler
ile kaynak harcamalarını da içeren uygulamaların geliştirilmesi ve izlenmesi
için bir İcra Komitesi oluşturacaklardır. İcra Komitesi, tarafların karar verdiği
referans şartlarında belirlenen görev ve sorumlulukları Uluslararası İmar ve
Kalkınma Bankası (Dünya Bankası), Birleşmiş Milletler Çevre Programı, Birleşmiş
Milletler Kalkınma Programı veya uzmanlık alanlarına bağlı olarak diğer uygun
kuruluşlarla işbirliği yaparak ve bu kuruluşların yardımıyla yerine
getirecektir. Protokol'un 5. Maddesi 1. fıkrasına uygun faaliyet gösteren ve
göstermeyen tarafların dengeli bir biçimde temsil edilmesi esasına göre
seçilecek olan İcra Komitesi üyeleri taraflarca onaylanacaktır.
6. Çok-taraflı Fon,
Birleşmiş Milletler matrah ölçeği esasına göre 5. Maddenin 1. fıkrasına uygun
faaliyet göstermeyen Taraf Devletlerin konvertible para veya bazı durumlarda
ülkelerin aynî ve/veya kendi ulusal paraları ile yapacakları iştiraklerle finanse
edilecektir. Diğer taarfların bu Fona iştirakleri teşvik edilecektir.
Tarafların kararı ile belirlenecek bir yüzdeye kadarki ve kriterlere uygun olan
ikili işbirliği ve tarafların kararıyla kabul edilecek bazı özel durumlardaki
bölgesel işbirliği; en azından aşağıdaki hususlar sağlandığında Çok-taraflı
Fon'a bir katkı olarak değerlendirilebilir:
a) Kesinlikle bu Protokol
hükümlerine uyma ile iliºkili olur,
b) Ek kaynaklar sağlar,
c) Üzerinde anlaşmaya varılmış ek maliyetleri karşılar.
7. Taraflar her mali dönem için Çok-taraflı Fon'un
programına ait bütçesine ve her taraf devletin bu Fon'a yapacağı iştiraklerin
yüzdesine karar vereceklerdir.
8. Çok-taraflı Fon kaynaklarının harcanması, faydalanan
tarafın muvafakatıyla yapılacaktır.
9. Bu madde kapsamındaki Tarafların kararları mümkün
olduğu kadar oy birliği ile alınacaktır. Oy birliği sağlama yolundaki tüm
çabaların karşılıksız kalması ve bir karara ulaşılamaması durumunda kararlar,
5. Maddenin 1. fıkrasına uygun faaliyet gösteren tarafların çoğunluğunun
bulunduğu ve oy kullandığı ve 5. Maddenin 1. fıkrasına uygun faaliyet
göstermeyen tarafların çoğunluğunun bulunduğu ve oy kullandığı toplantıda hazır
bulunan ve oylamaya katılan tarafların üçte iki çoğunluğu ile kabul
edilecektir.
10. Bu madde'de oluşturulan
Finans Mekanizması, çevre sorunları ile ilgili olarak gelecekte
geliştirilebilecek herhangi bir düzenlemeyi etkilemeyecektir.
Madde 10 A: Teknoloji Transferi Tarafların her biri,
finas mekanizması tarafından desteklenen programlara uygun olarak:
a) 5. Maddenin 1. fıkrasına uygun faaliyet gösteren
Taraf Devletlere en elverişli, çevre açısından güvenli ikame maddelerin ve
ilgili teknolojilerin en geniş biçimde transferinin sağlanmasını tamin etmek,
b) Yukarıdaki (a) bölümünde
söz edilen transferlerin adilane ve uygun koşullarda gerçekleşmesini temin
etmek, için mümkün olan her tedbiri alacaktır.
MADDE 11 -
TARAFLARIN TOPLANTILARI
1. Taraflar, düzenli aralıklarla toplanacaklardır.
Sekreterya Tarafların ilk toplantısını bu Protokolün yürürlüğe girmesinden
sonraki ilk bir yıl içerisinde ve bu dönem içinde gerçekleşmesi programlanmış
ise Sözleşmeye Taraf Devletler Konferansı ile bağlantılı olarak
düzenleyeceklerdir.
2. Taraflar, aksine bir
karar almadıkları sürece, daha sonraki olağan toplantılar Sözleşmeye Taraf
Devletler Konferansı toplantıları ile bağlantılı şekilde yapılacaktır.
Olağanüstü toplantılar, Tarafların toplantılarında gerekli görülebilecek
herhangi bir zamanda veya Taraflardan birinin yazılı isteği üzerine, ancak bu
isteğin Sekreterya tarafından kendilerine iletilmesinden sonraki altı ay
içerisinde Tarafların en az üçte biri tarafından desteklenmesi halinde
yapılabilecektir.
3. Taraflar, ilk
toplantılarında:
(a) Toplantıların işleyiş kurallarını mutabakat yoluyla
tespit edecekler;
(b) 13. Maddenin 2. fıkrasında belirtilen mali kuralları
mutabakat yoluyla tespit edecekler;
(c) 6. Maddede belirtilen panelleri kuracaklar ve
çalışma ilkelerini belirleyecekler;
(d) Madde 8'de belirtilen iºlemler ve kurumsal
mekanizmaları ele alacak ve onaylayacaklar;
(e) 10. Maddenin 3. fıkrasında değinilen çalışma
planlarının hazırlanmasına başlayacaklardır.
4. Tarafların
toplantılarının işlevleri şunlar olacaktır:
(a) Protokolün uygulanmasının gözden geçirilmesi;
(b) 2. Maddenin 9. fıkrasında belirtilen değişiklikler
ya da indirimlerle ilgili kararların alınması;
(c) 2. Maddenin 10. fıkrası uyarınca, maddelere ilişkin
herhangi bir ek'e veya ilgili kontrol önlemlerine ilave yapılması ya da
bunlardan birinin çıkartılması;
(d) Gerekli görüldüğü takdirde 7. Madde ile 9. Maddenin
3. fıkrasında sözü edilen bilgilerin rapor edilmesinde kullanılacak prosedür ve
rehberlerin hazırlanması;
(e) 10. Maddenin 2. fıkrası uyarınca sunulan
teknik yardım taleplerinin değerlendirilmesi;
(f) 12. Maddenin (c) bendi uyarınca Sekreterya
tarafından hazırlanan raporların değerlendirilmesi;
(g) Kontrol önlemlerinin (...) 6. Maddeye uygun olarak
değerlendirilmesi; (1) (Fıkradaki "...ve geçiş maddeleri hakkındaki durumun..."
ibaresi 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag Değişiklikleri ile metinden
çıkartılmıştır).
h) Bu Protokolün veya herhangi bir ekinin değiştirilmesi
veya yeni bir ek hazırlanmasına ilişkin öneriler olduğu takdirde bunların
incelenmesi ve benimsenmesi;
i) Bu Protokolün uygulanması
için bir bütçe hazırlanması ve kabul edilmesi; ve
j) Bu Protokolün amaçlarına uygun kazanımlar sağlanması
için gerekli görülebilecek herhangi bir faaliyetin ele alınması ve böyle bir
faaliyete girişmesi.
5. Birleºmiº Milletler, uzman kuruluşları ve
uluslararası Atom Enerji Ajansının yanısıra bu Protokole taraf olmayan herhangi
bir devlet Tarafların toplantısında gözlemci sıfatıyla temsil edilebilecektir.
Ozon tabakasının korunmasına ilişkin alanlarda uzman olup Tarafların herhangi
bir toplantısına gözlemci sıfatıyla katılmak istediğini Sekreteryaya bildiren
Ulusal ya da Uluslararası bir hükümet kuruluşu veya gönüllü kuruluş mevcut
Taraf Devletlerin en az üçte biri itirazda bulunmadığı sürece toplantıya kabul
edilebilir. Gözlemcilerin kabul ve katılımları, Taraflarca kabul edilecek
işleyiş kurallarına tabi olacaktır.
MADDE 12 -
SEKRETERYA
Bu Protokol'un amaçları çerçevesinde, Sekreterya:
(a) 11. Maddede belirtilen Taraf Devletler
toplantılarını düzenleyecek ve hizmet sunacak;
(b) 7. Madde uyarınca bir Taraf Devletçe sunulan
verileri toplayacak ve istenen bilgileri sunacak;
(c) 7. ve 9. Maddeler uyarınca elde edilen bilgilere
dayanan raporları hazırlayıp düzenli olarak Taraflara iletecek;
(d) 10. Madde uyarınca kendisine iletilen herhangi bir
teknik yardım talebini, bu talebin karşılanmasını kolaylaştırmak amacıyla
Taraflara iletecek;
(e) Taraf
olmayan devletleri gözlemci olarak tarafların toplantılarına katılmaya ve bu
Protokolün hükümlerine uygun davranmaya teşvik edecek;
(f) Gerektiğinde, Taraf Devletlerden olmayan bu
gözlemcilere (c) ve (d) bentlerinde belirtilen bilgileri ve talepleri
aktaracak; ve
(g) Taraflarca uygun görülecek ve bu Protokolün
amaçlarına ulaşmasını ağlayacak diğer görevleri yürütecektir.
MADDE 13 -
MALİ HÜKÜMLER
1. Sekreteryanın bu Protokolle ilgili olarak yürüteceği
faaliyetler de dahil olmak üzere, bu Protokolün işleyişi için gerekli görülecek
fonlar esas olarak Tarafların katkılarıyla oluşturulacaktır.
2. Taraflar ilk toplantılarında bu Protokolün
işleyişi için gerekli mali kuralları mutabakat yoluyla belirleyeceklerdir.
MADDE 14 -
PROTOKOLÜN SÖZLEŞME İLE İLİŞKİSİ
Bu Protokolde aksi belirtilmediği sürece, Sözleşmenin
protokollere ilişkin hükümleri bu Protokolle de uygulanacaktır.
MADDE 15 -
İMZA
Bu Protokol 16 Eylül 1987'de Montreal'de, 17 Eylül
1987'den 16 Ocak 1988'e kadar Ottowa'da ve 17 Ocak 1988'den 15 Eylül 1988'e
kadar New York'taki Birleºmiº Milletler Genel Merkezinde Devletlerin ve
bölgesel ekonomik bütünleºme örgütlerinin imzalarına açık olacaktır.
MADDE 16 -
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ
1. Kontrol altında tutulan maddelerin 1996 tahmini
global tüketiminin en az üçte ikisini temsil eden Devletler ya da bölgesel
ekonomik bütünleşme örgütlerince en az oniki kabul, onay veya katılma belgesi
depoziter ülkeye sunulduğu ve Sözleşmenin 17. Maddesinin 1. fıkrasında
belirtilen hükümler yerine getirildiği takdirde bu Protokol 1 Ocak 1989
tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihte söz konusu koşullar gerçekleşmediği
takdirde Protokol, bu koşulların yerine getirildiği tarihten sonraki doksanıncı
günde yürürlüğe girecektir.
2. Birinci fıkrada
belirtilen bölgesel bir ekonomik bütünleşme örgütünce sunulan bir belge bu
örgüte üye Devletlerce sunulan belgelere ek bir belge olarak sayılmayacaktır.
3. Bu Protokolün
yürürlüğe girmesinden sonra, herhangi bir Devlet ya da bölgesel ekonomik
bütünleşme örgütü kendi onay, kabul veya katılma belgesini sunduktan sonraki
doksanıncı günde Protokole Taraf olmuş sayılacaktır.
MADDE 17 -
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞTEN SONRA KATILAN TARAF
DEVLETLER
Bu Protokole yürürlüğe giriş
tarihinden sonra Taraf olan tüm Devletler ya da bölgesel ekonomik bütünleşme
örgütleri, 5. Madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 2 ve 2 A'dan 2 I 'ya kadar
olan maddeler ve 4. Maddenin Protokole yürürlüğe girdiği tarihte Taraf olmuş
bulunan devletler ve bölgesel ekonomik bütünleşme örgütleri için bu tarihten
itibaren geçerli olan tüm yükümlülüklerini yerine getireceklerdir. (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile
yayımlanan 2003-6077 BKK ile değişik)
MADDE 18 -
REZERVLER
Bu Protokole hiç bir rezerv konamaz.
MADDE 19 -
ÇEKİLME
Tarafların herhangi biri Madde 2 A'nın 1. fıkrasında
belirtilen yükümlülükleri üstlendikten itibaren dört yıl geçmesinden sonraki
herhangi bir zamanda, Depozitere yazılı bildirimde bulunarak Protokol'den
çekilebilecektir.
Bu çekilme, bildirimin Depoziter Devlet tarafından
alınışından itibaren bir yıl geçtikten sonra veya çekilmeyle ilgili bildirimde
belirtilebilecek daha sonraki bir tarihte yürürlüğe girecektir.
MADDE 20 -
ORİJİNAL METİNLER
Arapça, Çince, İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolca
metinlerin eşit derecede geçerli olduğu bu Protokolün orijinal metni Birleşmiş
Milletler Genel Sekreteri tarafından emanete alınacaktır.
BU
SÖZLEŞME AŞAĞIDA İMZASI BULUNAN TAM YETKİLİ TEMSİLCİLER TARAFINDAN USULÜNE
UYGUN OLARAK İMZALANMIªTIR.
MONTREAL, ONALTI EYLÜL BİNDOKUZYÜZSEKSENYEDİ.
EKLER
EK A - KONTROL EDİLEN MADDELER
EK B - KONTROL ALTINDAKİ
MADDELER
EK C - KONTROL ALTINDAKİ
MADDELER
EK E - KONTROL ALTINDAKİ MADDELER
EK A
KONTROL EDİLEN MADDELER
Grup Madde Ozon Tüketim
Potansiyeli*
Grup I
CFCL3 (CFC-11) 1.0
CF2CL2 (CFC-12) 1.0
C2F3CL3 (CFC-113) 0.8
C2F4CL2 (CFC-114) 1.0
C2F5CL (CFC-115) 0.6
Grup II
CF2BrCL (halon-1211) 3.0
CF3Br (halon-1301) 10.0
C2F4Br2 (halon-2402) (Tespit edilecek)
(*) - Bu ozon tüketim
potansiyelleri mevcut bilgilere göre tespit edilen tahminlerdir ve periyodik
olarak gözden geçirilecek, yenileneceklerdir.
EK B
KONTROL ALTINDAKİ MADDELER
Grup Madde Ozon Tüketim
Potansiyeli*
Grup I
CF3CL (CFC-13) 1.0
C2FCL5 (CFC-111) 1.0
C2F2CL4 (CFC-112) 1.0
C3FCL7 (CFC-211) 1.0
C3F2CL6 (CFC-212) 1.0
C3F3CL5 (CFC-213) 1.0
C3F4CL4 (CFC-214) 1.0
C3F5CL3 (CFC-215) 1.0
C3F6CL2 (CFC-216) 1.0
C3F7CL (CFC-217) 1.0
Grup II
CCL4 Karbon tetraklorür 1.1
Grup III
C2H3CL3* 1,1,1-trikloroetan (metil kloroform) 0.1
(*) - Bu formül
1,1,2-trikloroetana karşılık gelmez.
(Değişik: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki Kopenhag
Değişiklikleri)
EK C
KONTROL ALTINDAKİ MADDELER
Grup Madde İzomer
Sayısı Ozon Tüketme Potansiyeli*
Grup I
CHFCL2 (HCFC-21)** 1 0.04
CHF2CL (HCFC-22)** 1 0.055
CH2FCL (HCFC-31) 1 0.02
C2HFCL4 (HCFC-121) 2 0.01-0.04
C2HF2CL3 (HCFC-122) 3 0.02-0.08
C2HF3CL2 (HCFC-123) 3 0.02-0.06
CHCL2CF3 (HCFC-123)** - 0.02
C2HF4CL (HCFC-124) 2 0.02-0.04
CHFCLCF3 (HCFC-124)** - 0.022
C2H2FCL3 (HCFC-131) 3 0.007-0.05
C2H2F2CL2 (HCFC-132) 4
0.008-0.05
C2H2F3CL (HCFC-133) 3 0.02-0.06
C2H3FCL2 (HCFC-141) 3 0.005-0.07
CH3CFCL2 (HCFC-141b)** - 0.11
C2H3F2CL (HCFC-142) 3 0.008-0.07
CH3CF2CL (HCFC-142b)** - 0.065
C2H4FCL (HCFC-151) 2 0.003-0.005
C3HFCL6 (HCFC-221) 5 0.015-0.07
C3HF2CL5 (HCFC-222) 9 0.01-0.09
C3HF3CL4 (HCFC-223) 12 0.01-0.08
C3HF4CL3 (HCFC-224) 12 0.01-0.09
C3HF5CL2 (HCFC-225) 9 0.02-0.07
CF3CF2CHCL2 (HCFC-225ca)** - 0.025
CF2CLCF2CHCLF (HCFC-225cb)** - 0.033
C3HF6CL (HCFC-226) 5 0.02-0.10
C3H2FCL5 (HCFC-231) 9 0.05-0.09
C3H2F2CL4 (HCFC-232) 16
0.008-0.10
C3H2F3CL3 (HCFC-233) 18
0.007-0.23
C3H2F4CL2 (HCFC-234) 16
0.01-0.28
C3H2F5CL (HCFC-235) 9 0.03-052
C3H3FCL4 (HCFC-241) 12 0.004-0.09
C3H3F2CL3 (HCFC-242) 18
0.005-0.13
C3H3F3CL2 (HCFC-243) 18
0.007-012
C3H3F4CL (HCFC-244) 12 0.009-0.14
C3H4FCL3 (HCFC-251) 12 0.001-0.01
C3H4F2CL2 (HCFC-252) 16
0.005-0.04
C3H4F3CL (HCFC-253) 12 0.003-0.03
C3H5FCL2 (HCFC-261) 9 0.002-0.02
C3H5F2CL (HCFC-262) 9 0.002-0.02
C3H6FCL (HCFC-271) 5 0.001-0.03
GrupII
CHFBr2 1 1.00
CHF2Br (HBFC-22B1) 1 0.74
CH2FBr 1 0.73
C2HFBr4 2 0.3-0.8
C2HF2Br3 3 0.5-1.8
C2HF3Br2 3 0.4-1.6
C2HF4Br 2 0.7-1.2
C2H2FBr3 3 0.1-1.1
C2H2F2Br2 4 0.2-1.5
C2H2F3Br 3 0.7-1.6
C2H3FBr2 3 0.1-1.7
C2H3F2Br 3 0.2-1.1
C2H4FBr 2 0.07-0.1
C3HFBr6 5 0.3-1.5
C3HF2Br5 9 0.2-1.9
C3HF3Br4 12 0.3-1.8
C3HF4Br3 12 0.5-2.2
C3HF5Br2 9 0.9-2.0
C3HF6Br 5 0.7-3.3
C3H2FBr5 9 0.1-1.9
C3H2F2Br4 16 0.2-2.1
C3H2F3Br3 18 0.2-5.6
C3H2F4Br2 16 0.3-7.5
C3H2F5Br 8 0.9-1.4
C3H3FBr4 12 0.08-1.9
C3H3F2Br3 18
0.1-3.1
C3H3F3Br2 18 0.1-2.5
C3H3F4Br 12 0.3-4.4
C3H4FBr3 12 0.003-0.3
C3H4F2Br2 16 0.1-1.0
C3H4F3Br 12 0.07-0.8
C3H5FBr2 9 0.04-0.4
C3H5F2Br 9 0.07-0.8
C3H6FBr 5 0.02-0.7
Grup III (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK ile eklenmiştir) CH2BrC1 Bromoklorometan 1 0.12
*Ozon Tüketme Potansiyelinin
(OTP) aralık olarak verildiği durumlarda, Protokol amaçları için bu aralıktaki
en yüksek değer kullanılacaktır. Listede tek değer olarak verilen OTP'ler
laboratuvar ölçümlerine dayanan hesaplamalar kullanılarak çıkartılmıştır.
Aralık içinde belirtilen değerler tahmini değerlerdir ve daha az kesinlik ifade
eder. Aralık izomer gruplarına aittir.
Üst değer izomerin en yüksek OTP'sinin bir tahmini, alt
değer ise izomerin en düşük OTP'sinin bir tahminidir.
(Ek ibare: 8.8.1995-95/7184 s. Kararname eki
Kopenhag Değişiklikleri)
EK E
KONTROL ALTINDAKİ MADDELER
Grup Madde Ozon Tüketim
Potansiyeli
Grup I
CH3Br Metil Bromür 0.7
Madde 2. 1990 DEĞİŞİKLİKLERİ
İLE İLİŞKİ
Hiçbir taraf devlet veya
bölgesel ekonomik bütünleşme örgütü; 29 Haziran 1990'da Taraf Ülkeler II.
Toplantısında karar verilen Değişikliğe önceden veya ard arda onay, kabul veya
katılma belgesi sunmadığı sürece; bu değişiklik için böyle bir belgeyi
depozitere sunamaz.
Madde 3. YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ
1.Bu Değişiklik, Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair
Montreal Protokolu'na taraf olan devletler veya bölgesel ekonomik bütünleşme
örgütlerince en az yirmi onay, kabul veya katılma belgesi sunulduğu takdirde 1
Ocak 1994 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu koşulun söz konusu tarihe kadar
gerçekleşmemesi durumunda, Değişiklik bu koşulun sağlanmasını takip eden
doksanıncı günde yürürlüğe girecektir.
2.1. Paragrafın amaçları
doğrultusunda, bir bölgesel ekonomik bütünleşme örgütü tarafından sunulan böyle
bir belge, bu örgüte üye devletlerce sunulan belgelere ek bir belge olarak
değerlendirilmeyecektir.
3.1.
Paragraf uyarınca bu Değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra, Protokol'e taraf
herhangi bir devlet tarafından Değişiklik için onay, kabul veya katılma
belgesinin sunulmasını takip eden doksanıncı günde söz konusu değişiklik bu
Taraf devlet için yürürlüğe girecektir.
MADDE 2. 1992 DEĞİŞİKLİKLERİ İLE İLİŞKİ (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK'nın SON İKİ MADDESİ) Hiçbir Devlet ya da bölgesel ekonomik bütünleşme örgütü, 25 Kasım 1992 tarihinde Kopenhag'da Taraflar Dördüncü Toplantısında kabul edilen değişiklik için, daha önce, ya da bununla aynı zamanda bir onay, kabul, tasvip ya da katılma belgesi sunmadıkça, işbu değişiklik için benzer bir belge sunamaz.MADDE 3. YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ (17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6072 sayılı BKK'nın SON İKİ MADDESİ) 1. İşbu Değişiklik, Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal Protokolüne Taraf olan Devletler ya da bölgesel ekonomik bütünleşme örgütlerince en az yirmi onay, kabul ya da tasvip belgesinin verilmesi koşuluna bağlı olarak, 1 Ocak 1999 tarihinde yürürlüğe girer. Bu koşulun sözkonusu tarihe dek gerçekleşmemesi durumunda, Değişiklik, bu koşulun sağlanmasını izleyen doksanıncı günde yürürlüğe girecektir. 2. 1 inci fıkra bakımından, bir bölgesel ekonomik bütünleşme örgütünce sunulan böyle bir belge, bu örgüte üye devletlerce sunulan belgelere ek bir belge olarak sayılmayacaktır. 3. Bu değişiklik, 1 inci fıkrada düzenlendiği biçimde yürürlüğe girdikten sonra, Protokole Taraf herhangi bir devlet bakımından onay, kabul ya da tasvip belgesinin sunulduğu günü izleyen doksanıncı günde yürürlüğe girecektir.
17.09.2003 tarihli, 25232 sayılı R.G. ile yayımlanan 2003-6077 BKK
nın Son 2 Maddesi.
Madde 2: 1997 Değişikliği ile İlişki Hiçbir Devlet ya da bölgesel ekonomik bütünleşme örgütü; 17 Eylül 1997 tarihinde Montreal'de Taraflar Dokuzuncu Toplantısında kabul edilen Değişiklik için, daha önce, ya da bununla aynı zamanda bir onay, kabul ya da uygun bulma ya da katılma belgesi sunmadıkça, işbu Değişiklik için benzer bir belge sunamaz. Madde 3: Yürürlüğe Giriş 1. İşbu Değişiklik, Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal Protokolü'ne Taraf olan Devletler veya bölgesel ekonomik bütünleşme örgütlerince en az yirmi onay, kabul ya da uygun bulma belgesinin verilmesi koşuluna bağlı olarak, 1 Ocak 2001 tarihinde yürürlüğe girer. Bu koşulun sözkonusu tarihe dek gerçekleşmemesi durumunda, Değişiklik, bu koşulun sağlanmasını izleyen doksanıncı günde yürürlüğe girecektir. 2. 1. fıkra bakımından, bir bölgesel ekonomik bütünleşme örgütü tarafından sunulan böyle bir belge, bu örgüte üye devletlerce sunulan belgelere ek bir belge olarak sayılmayacaktır. 3. Bu Değişiklik, 1. fıkrada düzenlendiği biçimde yürürlüğe girdikten sonra, Protokol'e Taraf herhangi bir devlet bakımından onay, kabul ya da uygun bulma belgesinin sunulduğu günü izleyen doksanıncı günde yürürlüğe girecektir.