Fiyat İstikrarı İle Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

FİYAT İSTİKRARI İLE BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN[1] Kanun Numarası: 4059 Kabul Tarihi: 9. 12. 1994 Yayımlandığı R. Gazete: Tarih: 20. 12. 1994 Sayı: 22147 Finansal İstikrar Komitesi[2] MADDE 1- (1) Finansal sistemin sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlıklı bir şekilde desteklemesi ve piyasalarda güvenin korunması için kırılganlıkların belirlenmesi ve sistemik risklerin yönetilmesinde ilgili kurumlar arasında iş birliği ve eş güdümün sağlanması amacıyla Finansal İstikrar Komitesi kurulmuştur. (25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile değişik)[3] (2) Komite; Hazine ve Maliye Bakanının başkanlığında, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı, Strateji ve Bütçe Başkanı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Başkanından oluşur. Komitenin çalışma usul ve esasları üyesi bulunan kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir. Komitenin sekretarya faaliyetleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülür. (25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile değişik)[4] (3) Komite aşağıda sayılan hususlarda Komitede temsil edilen kurum ve kuruluşlar arasında iş birliği ve eş güdümü tesis eder: (25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile değişik)[5] a) Finansal istikrar ve güvenliği tehdit edebilecek sistemik risklerin ve kırılganlıkların[6] belirlenmesi, etkin bir şekilde izlenmesi ve yönetilmesi için gerekli yöntemlerin oluşturulması ve politika önerilerinin[7] tespit edilmesi. b) Finansal düzenlemelerin etkilerinin değerlendirilmesi. (25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile değişik)[8] c) Finansal sektörün, sürdürülebilir büyümeyi ve finansal istikrarı destekleyecek şekilde[9] sağlıklı gelişiminin sağlanması. ç) Sistemik risklerin gerçekleşmesi durumunda uygulanacak kriz yönetim planlarının oluşturulması. (4) Komite[10], görev alanı ile ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarından her türlü veri ve bilgiyi talep edebilir. Kamu kurum ve kuruluşları, talep edilen veri ve bilgiyi Komitenin belirleyeceği şekil ve süreler içerisinde vermekle yükümlüdür. (Son cümle 25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile eklenmiştir) (5) Finansal sistemin bütününe sirayet edebilecek ölçüde olumsuz bir gelişmenin Komite[11] tarafından tespiti hâlinde, üye kurum ve kuruluşların yetkileri dışında alınması gereken tedbirleri belirlemeye kendi görev, yetki ve sorumlulukları çerçevesinde Cumhurbaşkanı yetkili olup, ilgili bütün kurum ve kuruluşlar belirlenen bu tedbirleri derhâl uygulamakla yetkili ve sorumludur. Fiyat İstikrarı Komitesi (26.11.2022 / 32025 sayılı R.G. 7421 s.k. ile eklenmiştir) MADDE l/A- (1) Fiyat istikrarının kalıcı olarak tesis edilmesine ve sürdürülmesine katkı sağlamak amacıyla Fiyat İstikrarı Komitesi kurulmuştur. (2) Fiyat İstikrarı Komitesi; Hazine ve Maliye Bakanı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Tarım ve Orman Bakanı, Ticaret Bakanı, Strateji ve Bütçe Başkanı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanından oluşur. (3) Fiyat İstikrarı Komitesi, gerekli görmesi halinde ilgili sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve özel sektör temsilcilerini toplantılarına davet edebilir. (4) Fiyat İstikrarı Komitesinin görev ve yetkileri şunlardır: a) Para ve maliye politikaları arasındaki eşgüdümü gözetmek suretiyle fiyat istikrarını sağlamaya yönelik yapısal politika önerileri geliştirmek, b) Fiyat istikrarını tehdit eden riskleri izleyerek para politikası ve para politikası araçları dışında alınması gereken tedbirleri belirlemek ve ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanmasını sağlamaya yönelik tavsiyelerde bulunmak, c) Kamu tarafından belirlenen ya da yönlendirilen fiyatların fiyat istikrarı odağında uygulanmasını sağlamaya yönelik kararlar almak. (5) Fiyat İstikrarı Komitesinin sekretarya hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür. (6) Fiyat İstikrarı Komitesinin ve Sekretaryanın çalışma usul ve esasları üyesi bulunan kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir. (7) Fiyat İstikrarı Komitesi, görev alanına giren konularla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi, kamu kurum ve kuruluşlarından isteme yetkisine sahiptir. Kamu kurum ve kuruluşları, talep edilen bilgi ve belgeyi Fiyat İstikrarı Komitesinin belirleyeceği şekil ve süre içerisinde vermekle yükümlüdür. (31.12.2025 / 33124 R.G. Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 Tarihli ve E: 2024/113, K: 2025/177 Sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. Yürürlük 30.09.2025) MADDE 2 ila 6- (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile yürürlükten kaldırılmıştır) DÖRDÜNCÜ KISIM Sözleşme ile Araştırma, Etüt ve Proje Yaptırma (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile değişik) MADDE 7- (1) Hazine ve Maliye Bakanlığı, görevleri ile ilgili olarak ihtiyaç duydukları konularda araştırma, etüt ve proje ile uluslararası ikili ve çok taraflı temas ve toplantılar düzenleme ve bunlarla ilgili her türlü mal ve hizmetlerin sağlanması gibi işleri yerli ve yabancı gerçek ve tüzel kişilere sözleşme veya pazarlık usulü ile yaptırabilirler ve bu konularla ilgili mal ve hizmet satın alabilirler. Bu hususta 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz. Bu madde ile ilgili diğer hususlar Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmeliklerle belirlenir. BEŞİNCİ KISIM Çeşitli Hükümler Madde 8 - (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile yürürlükten kaldırılmıştır) Yürürlükten Kaldırılan Hükümler Madde 9 - (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile yürürlükten kaldırılmıştır) Ek Madde 1 - (Ek: 22/12/1997 - 4315/3 md. ) (14.01.2012 tarihinden geçerli olmak üzere, 02.11.2011 tarihli, 28103 sayılı Mükerrer R.G. KHK-666 ile yürürlükten kaldırılmıştır.) Ek Madde 2 - (Ek : 20/6/2001 - 4684/12 md. )[12] Ülkemizin zirai ve sınai ürün ve malları ile doğal kaynaklarından üretilen maddeleri dünya piyasalarında tanıtmak ve bulunacak yeni piyasaların şartlarını tespit ederek bunları üretim bölgelerine duyurmak, dünya piyasa hareketlerini yakından takip ederek ilgilileri zamanında haberdar etmek ve dış ticaret konusunda eğitmek, ihraç imkanı bulunan malların üretimleri ve ihracatları ile ihracatta katma değeri artırma çarelerini araştırmak, uluslararası ticari ilişkilerin geliştirilmesi için yerli ve yabancı kuruluşlar ile işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, bakanlıkların ve ticaret ve sanayi odaları ile Odalar Birliğinin ve ihracatçı birliklerinin ihracat ile ilgili faaliyetlerinde işbirliği yapmak, kamu kurum ve kuruluşları ile mesleki kuruluşlar tarafından talep edilecek bukonular ve dış ticaretle ilgili diğer konularda araştırma ve uygulamaları yapmak amacıyla tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi, idari ve mali özerkliğe sahip, Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığına bağlı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi kurulmuştur. Merkezin idare organları Yönetim Kurulu ve Genel Sekreterliktir. Yönetim Kurulu, Müsteşarın başkanlığında ihracattan sorumlu Müsteşar Yardımcısı, İhracat Genel Müdürü, Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürü ile Gümrük Müsteşarlığı, Dışişleri, Maliye, Tarım ve Köyişleri ve Sanayi ve Ticaret Bakanlıklarının birer temsilcisi ve ihracatçı birliklerinin temsilcileri ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel Sekreterinden oluşur. Müsteşar Yardımcısı aynı zamanda Merkezin Genel Sekreteridir. Genel Sekreter Merkezin sevk ve idaresinden dolayı Yönetim Kuruluna karşı sorumludur. Merkez idare organlarının görev ve yetkileri ile kararlarının ilgili bakan tarafından denetimine ilişkin usul ve esaslar Dış Ticaret Müsteşarlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir. Merkezi gelirleri; ihracatçı birliklerinin aylık gerçekleşen gelirlerinin en çok yüzde onu, Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Borsalar Birliğinin aylık gerçekleşen gelirlerinin en çok yüzde biri olmak üzere Merkez Yönetim Kurulunca belirlenen ve ilgili bakan tarafından onaylanarak kesinleşen katkı paylarından müteakip ayın 15'ine kadar yapılan aylık tahsilatlar, hizmet karşılığı alacağı ücretler, Dış Ticaret Müsteşarlığı bütçesine Merkeze yardım amacıyla konulan ödenek ile bağış ve yardımlardan oluşur. İhracatı Geliştirme Etüd Merkezinin yerine getireceği hizmetlerin gerektirdiği görevler, sözleşmeli personel eliyle yürütülür. Kurum personelinin, ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımaları zorunludur. Sözleşmeli personelin hizmete alınmaları, görev ve yetkileri, nitelikleri, atanma, ilerleme, yükselme, görevden alınma şekilleri, disiplin esasları, yükümlülükleri, unvan ve sayıları Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir. Sözleşmeli personelin ücret ile diğer mali ve sosyal hakları ile sözleşme esasları; Merkezin bağlı olduğu Dış Ticaret Müsteşarlığındaki emsali personelin mali ve sosyal haklarını geçmemek üzere, Genel Sekreterin teklifi ve Yönetim Kurulunun onayı alındıktan sonra Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir. İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi personeli hakkında, 5434 sayılı T. C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri ile ek ve değişiklikleri uygulanır. Hizmet sürelerinin değerlendirilmesi, 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. İşçi statüsünde çalışmakta iken, istekleri üzerine sözleşmeli personel statüsüne geçen personele, iş mevzuatına göre herhangi bir tazminat ödenmez. Bu personelin önceden kıdem tazminatı ödenmiş süreleri hariç, kıdem tazminatına esas olan geçmiş hizmet süreleri 5434 sayılı T. C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli ikramiyelerinin hesabında dikkate alınır. İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi personelinin emeklilik işlemlerinde, genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibarıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeleri uygulanır. Sözleşmeli statüye geçen personel hakkında, yukarıdaki hükümler dışında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır. Merkezin bütçesi ve harcamaları genel bütçeli kurumların tabi olduğu hükümlere tabi olmayıp mali yıl itibarıyla Genel Sekreterlikçe hazırlanır ve Yönetim Kurulunun uygun görüşü ve ilgili bakanın onayını müteakip yürürlüğe girer. Merkezin gelir ve giderleri, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tabidir. Yönetim Kurulu üyelerine, kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu üyelerine verilen ücreti geçmemek üzere ilgili bakanın onayı ile belirlenecek miktarda huzur hakkı verilir. Merkezin gelir, gider ve muhasebe usulleri ile diğer mali konulara ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak ilgili bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerde düzenlenir. EK MADDE 3 - 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca, tarım satış kooperatif ve birlikleri ile ilgili olarak Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu kapsamındaki yetki ve görevler ile her türlü işlemler Hazine ve Maliye Bakanlığı[13] tarafından yürütülür. Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonunun ilgili mevzuat kapsamında devir tarihi itibarıyla Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası nezdindeki gider hesabı bakiyesi genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Hazine İç Ödemeler Muhasebe Biriminin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki hesabına aktarılır. Bu tarihten sonra tarım satış kooperatif ve birlikleri tarafından yapılacak kredi geri ödemeleri genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere aynı hesaba aktarılır. Bu madde ile ilgili usul ve esaslar Cumhurbaşkanı[14] kararı ile belirlenir. (10.07.2011 tarihli 27990 sayılı R.G. KHK/646 ile değişik) Finansal İstikrar Komitesi Ek Madde 4 - (Ek: 3/6/2011-KHK-637/38 md.) Birinci fıkra; (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile yürürlükten kaldırılmıştır) (Madde, 18.01.2019 tarihli, 30659 sayılı R.G. 7161 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır.) Bireysel Katılım Sermayesi Ek Madde 5 - (Ek: 13/6/2012-6327/14 md.) (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile yürürlükten kaldırılmıştır) ALTINCI KISIM Geçici Hükümler Geçici Madde 1 - 15 (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile yürürlükten kaldırılmıştır) Yürürlük Madde 10 - Bu Kanunun geçici 2 nci maddesi ile geçici 4 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükümleri 3. 6. 1994 tarihinden, diğer hükümleri ise yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer. Yürütme Madde 11 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. I SAYILI CETVEL (Ek: 22/12/1997 - 4315/2 md.) HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI SÖZLEŞMELİ PERSONELİNE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN SÖZLEŞME ÜCRETLERİ (14.01.2012 tarihinden geçerli olmak üzere, 02.11.2011 tarihli, 28103 sayılı Mükerrer R.G. KHK-666 ile yürürlükten kaldırılmıştır.) (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile yürürlükten kaldırılmıştır) [1] Başlık, 09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile değişik. Mülga Başlık; "Hazine Müsteşarlığı İle Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun" [2] Mülga: "Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi (18.01.2019 tarihli, 30659 sayılı R.G. 7161 s.k. ile yeniden düzenlenmiştir)" Başlık, 25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile değiştirilmiştir. [3] Mülga: (1) Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi, finansal sistemin ekonomik büyümeyi sağlıklı bir şekilde desteklemesi ve piyasalarda güvenin korunması için sistemik risklerin yönetilmesi, finansal düzenlemelerde ve uygulamalarda uyumun sağlanması ve reel sektör ile koordinasyonun artırılması yönünde iş birliğinin tesis edilmesi ve bu kapsamda ihtiyaç duyulan verilerin merkezî şekilde toplanması için gerekli faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla kurulmuştur. [4] Mülga: (2) Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesine üye kurum ve kuruluşlar ile Komitenin çalışma usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetmelikle belirlenir. [5] Mülga: Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi, aşağıda sayılan hususlarda kurum ve kuruluşlar arasında iş birliğini tesis ederek düzenlemelerin ve uygulamaların koordinasyonunu sağlar: [6] "ve kırılganlıkların" ibaresi 25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile eklenmiştir. [7] "alınabilecek tedbirlerin" ibaresi "gerekli yöntemlerin oluşturulması ve politika önerilerinin" olarak 25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile değiştirilmiştir. [8] Mülga: b) Sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi amacıyla finansal kaynakların reel sektöre etkin bir şekilde dağıtılmasının sağlanması. [9] "sektörün" ibaresi "sektörün, sürdürülebilir büyümeyi ve finansal istikrarı destekleyecek şekilde" olarak 25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile değiştirilmiştir. [10] "Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi" ibaresi "Komite" olarak 25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile değiştirilmiştir. [11] "Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi" ibaresi "Komite" olarak 25.05.2021 / 31491 sayılı R.G. 7319 s.k. ile değiştirilmiştir. [12] Bu maddenin uygulaması ile ilgili olarak, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine bakınız. [13] "Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan ve Hazine Müsteşarlığı" ibaresi "Hazine ve Maliye Bakanlığı" şeklinde (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile değişik) [14] "Bakanlar Kurulu" ibaresi (09.07.2018 tarih ve 30473 Sayılı 3. Mükerrer R.G. KHK/703 ile değişik)