Kamu Himetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda tahkim yoluna başvurulması halinde uyulması gereken ilkelere dairKanun
Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve
Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde
Uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun
Kanun No. 4501 Kabul Tarihi: 21.1.2000
22.01.2000 Cumartesi / Sayı:
23941 (Asıl)
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı, kamu hizmetleri ile ilgili
imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların tahkim
yoluyla çözülmesinin öngörülmesi durumunda taraflarca sözleşme yapılırken
uyulması gereken ilke ve esasları belirlemektir.
Tanımlar
MADDE 2.- Bu Kanunda geçen;
a) Tahkim yolu: Tarafların doğmuş veya doğabilecek
bir uyuşmazlığı
aralarındaki
anlaşmaya göre hakem veya hakem kuruluna götürdükleri, usulü taraflarca
belirlenebilecek özel bir yargılama faaliyetini,
b) Milletlerarası tahkim anlaşması: Yabancılık
unsuru taşıyan kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde
bunlardan doğan uyuşmazlıkların tamamının veya bir kısmının milletlerarası
tahkim yoluyla çözülmesi için yapılan anlaşmayı,
c) Yabancılık unsuru: Sözleşmeye taraf kurulu veya
kurulacak şirket ortaklarından en az birinin yabancı sermayeyi teşvik mevzuatı
hükümlerine göre yabancı menşeli olması veya sözleşmenin uygulanabilmesi için
yurt dışı kaynaklı sermaye veya kredi veya teminat sözleşmelerinin
akdedilmesinin gerekli olması hallerinden birini,
d) Sözleşme: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz
şartlaşma ve sözleşmelerini, İfade eder.
Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıkların
milletlerarası tahkim yoluyla
Çözümü
MADDE 3.- Yabancılık unsuru taşıyan sözleşmelerde bunlardan
doğan uyuşmazlıkların;
a) Türkiye'de toplanarak Türk hukukuna ya da yabancı
hukuka göre karar verecek hakem veya hakem kurulunda,
b) Yabancı bir ülkede toplanarak Türk hukukuna ya da
yabancı hukuka göre karar verecek hakem veya hakem kurulunda,
c) Kendi tahkim usulü bulunan milletlerarası tahkim
kuruluşunda,
çözülmesi kabul edilebilir.
Tahkim yoluna ilişkin ilkeler
MADDE 4.- Tahkim yolunun öngörülmesi halinde tahkim
anlaşması, sözleşmeye konulan tahkim şartı veya ayrı bir tahkim sözleşmesi
şeklinde yapılabilir. Tahkim sözleşmesi, sözleşmenin yürürlüğe konulmasındaki
usule tabi olur.
Tahkim şartı veya tahkim sözleşmesinde; tahkim
yoluyla çözülecek uyuşmazlıklar, uygulanması istenilen tahkim kuralları, tahkim
yeri, hakem ya da hakem kurulunun seçimi ve sayısı, nitelikleri, hakem
kurulunun yetkisi, hakem kurulunun yargılama usulü, yargılamada kullanılacak
dil, uyuşmazlığın esasına uygulanacak maddi hukukun seçimi, tarafların delil
ikamesi, bilirkişilerin seçimi, uyuşmazlığın diğer tarafa ne şekilde bildirileceği,
bildirim süresi, tahkim süresi, hakem kurulunun delil toplama yetkisi ve usulü,
hakem ücreti, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve benzeri konular ayrıntılı
biçimde düzenlenir.
Hakem kararlarının tanınması, tenfizi ve temyizi
MADDE 5.- Sözleşmelere ilişkin olarak verilen hakem
kararlarının temyizi Yargıtay'da, tanıma ve tenfizi ise asliye hukuk
mahkemelerinde görülür.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 6.- Bu Kanunda ve usulüne göre yürürlüğe konulmuş
uluslararası anlaşmalarda hüküm bulunmayan hallerde, 18.6.1927 tarihli ve 1086
sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile 20.5.1982 tarihli ve 2675 sayılı
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun tahkim ile ilgili
hükümleri uygulanır.
MADDE 7.- 8.6.1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve
Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun
geçici 1'inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Ancak, birinci fıkrada belirtilen proje ve işler ile
4.12.1984 tarihli ve 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların
Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında
Kanun ve 28.5.1988 tarihli ve 3465 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki
Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi
ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanuna tabi proje ve işlere de bu Kanunun 5 inci
madde hükmünün uygulanmasına, görevli veya sermaye şirketinin, Kanunun yayım
tarihinden itibaren bir ay içinde başvurusu ve ilgili idarenin müracaatı
üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilebilir. Bu durumda idare ile görevli veya
sermaye şirketi arasında yapılmış olan sözleşme, uluslararası finansman temini
kriterleri ve idarenin yürürlükteki benzer uygulama sözleşmeleri de dikkate
alınarak, özel hukuk hükümlerine göre, Bakanlar Kurulu kararının yayımından
itibaren üç ay içinde yeniden düzenlenir. Bu süre, tarafların mutabakatı ile en
çok üç ay daha uzatılabilir.
GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kamu
hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerine göre başlatılmış
projeler ve işler, tabi oldukları usul ve esaslara göre sonuçlandırılır.
Ancak, kesinleşmiş mahkeme kararı ile iptal
edilenler hariç, birinci fıkrada belirtilen proje ve işlere de bu Kanun
hükümlerinin uygulanmasına, görevli şirketin bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren bir ay içinde başvurusu ve ilgili idarenin müracaatı üzerine Bakanlar
Kurulunca karar verilir.
Yürürlük
MADDE 8.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 9.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
21/1/2000