Kamu Görevlileri Sendikiları ve Toplu Sözleşme Kanunu
KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI VE TOPLU
SÖZLEŞME KANUNU[1]
Kanun No.
4688 Kabul Tarihi: 25.6.2001
12.07.2001
Perşembe Sayı: 24460 (Asıl)
Genelgeler 1 2 3
Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 5 6
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Kanunun amacı, kamu görevlilerinin
ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerinin korunması ve
geliştirilmesi için oluşturdukları sendika ve konfederasyonların kuruluşu,
organları, yetkileri ve faaliyetleri ile sendika ve konfederasyonlarda görev
alacak kamu görevlilerinin hak ve sorumluluklarını belirlemek ve toplu sözleşme
yapılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Kanun, Devletin veya diğer kamu tüzel
kişilerinin yürütmekle görevli oldukları kamu hizmetlerinin görüldüğü genel,
katma ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara
bağlı kuruluşlarda kamu iktisadî teşebbüslerinde, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı
kararnameleriyle ya da bunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan banka ve teşekküller ile
bunlara bağlı kuruluşlarda ve diğer kamu kurum veya kuruluşlarında işçi statüsü
dışında çalışan kamu görevlileri hakkında uygulanır.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Kamu görevlisi: Bu Kanun
kapsamında yer alan kurum ve kuruluşların kadro veya pozisyonlarında istihdam
edilenlerden işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlilerini, (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.)
b) Kamu İşvereni : Kamu görevlilerinin
çalıştığı tüzel kişiliği olan ya da olmayan kamu kurum ve kuruluşlarını,
c) Kamu İşveren Vekili : Kamu kurum ve
kuruluşlarını temsile ve bütününü sevk ve idareye yetkili olanlar ile bunların
yardımcılarını,
d) İşyeri : Kamu hizmetinin yürütüldüğü
yerleri,
e) Kurum : Kuruluş kanunları veya
kuruluşlarına ilişkin mevzuatlarında görev, yetki ve sorumlulukları belirlenen,
hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından idarî bir bütünlüğe sahip
işyerlerinden oluşan kuruluşları,
f) Sendika : Kamu görevlilerinin ortak
ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için
oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları,
g) Konfederasyon : Değişik hizmet
kollarında bu Kanuna tabi olarak kurulmuş en az beş sendikanın bir araya
gelerek oluşturdukları tüzel kişiliği olan üst kuruluşları,
h) Toplu
sözleşme: Bu Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde kamu görevlilerinin mali
ve sosyal haklarını belirlemek üzere yürütülen toplu sözleşme görüşmeleri
sonucunda mutabık kalınması durumunda taraflarca imzalanan sözleşmeyi, (Değişik:
4/4/2012-6289/3 md.)
ı) Toplantı tutanağı: Toplu sözleşme
görüşmeleri sonucunda toplu sözleşme imzalanamaması halinde, tarafların
uzlaştığı ve uzlaşamadığı konuların yer aldığı tutanağı, (Değişik:
4/4/2012-6289/3 md.)
j) İşyeri sendika temsilcisi: Bir
işyerinde en çok üye kaydetmiş sendikaca o işyerinden seçilen kamu görevlisini, (Değişik:
4/4/2012-6289/3 md.)
k) Sendika işyeri temsilcisi: Bir
işyerinde en çok üye kaydetmiş sendika dışındaki her bir sendika tarafından o
işyerinden seçilen kamu görevlisini, (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.)
ifade eder.
Kamu işveren vekilleri bu Kanun bakımından
kamu işvereni, hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından bağlı tüm birimler
ise asıl işyerinden sayılır. Kamu işvereninin birden fazla işyeri varsa, bu
Kanun bakımından bu işyerlerinin tamamı işyerinden sayılır.
İKİNCİ KISIM
Kuruluş Esasları ve Organlar
BİRİNCİ BÖLÜM
Kuruluş Esasları
Kuruluş
Madde 4 - Sendikalar hizmet kolu esasına göre,
Türkiye çapında faaliyette bulunmak amacıyla bir hizmet kolundaki kamu
işyerlerinde çalışan kamu görevlileri tarafından kurulur.
Bir hizmet kolunda birden fazla sendika
kurulabilir. Meslek veya işyeri esasına göre sendika kurulamaz.
Hizmet kolları
Madde 5 - Sendikaların kurulabilecekleri hizmet
kolları aşağıda belirtilmiştir:
1. Büro, bankacılık ve sigortacılık
hizmetleri.
2. Eğitim, öğretim ve bilim hizmetleri.
3. Sağlık ve sosyal hizmetler.
4. Yerel yönetim hizmetleri.
5. Basın, yayın ve iletişim hizmetleri.
6. Kültür ve sanat hizmetleri.
7. Bayındırlık, inşaat ve köy hizmetleri.
8. Ulaştırma hizmetleri.
9. Tarım ve ormancılık hizmetleri.
10. Enerji, sanayi ve madencilik
hizmetleri.
11. Diyanet ve vakıf hizmetleri.
(Mülga ikinci fıkra:
4/4/2012-6289/31 md.)
Kuruluş işlemleri
Madde 6 - Sendika ve konfederasyonlar önceden izin
almaksızın serbestçe kurulurlar.
Sendika kurucusu olabilmek için
(…) kamu görevlisi olarak çalışmak yeterlidir.
Sendikanın kurucuları; sendika tüzüğü ve
kamu görevlisi olduklarını gösterir belge ile sendikayı ilk genel kurula kadar
sevk ve idare edeceklerin isimlerini kuruluş dilekçelerinin ekinde sendika
merkezinin bulunacağı ilin valiliğine vermek zorundadırlar. (Değişik üçüncü fıkra:
4/4/2012-6289/4 md.)
Konfederasyon kurucuları, konfederasyon tüzüğü ile sendikaların
konfederasyon kurulmasına ilişkin kurucular kurulu kararını ve konfederasyonu
ilk genel kurula kadar sevk ve idare edeceklerin isimlerini konfederasyon
merkezinin bulunacağı ilin valiliğine vermek zorundadırlar. Konfederasyonu ilk
genel kurula kadar sevk ve idare edecekler, üyesi oldukları sendikaların
zorunlu organlarına seçilmemişlerse, kamu görevlisi olduklarını gösterir
belgeyi eklemekle yükümlüdürler. (Değişik dördüncü fıkra: 4/4/2012-6289/4 md.)
Yukarıda anılan belge ve tüzüklerin ilgili
valiliğe verilmesi ile sendika veya konfederasyon tüzel kişilik kazanır.
Valilik, tüzük ve belgelerin birer
örneğini, onbeş işgünü içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderir. (Değişik altıncı fıkra:
4/4/2012-6289/4 md.)
Tüzüğün veya bu
Maddede sayılan belgelerin içerdikleri bilgilerin kanuna aykırılığının tespit
edilmesi ya da bu Kanunda öngörülen kuruluş koşullarının gerçekleşmediğinin
anlaşılması halinde, ilgili valilik eksikliklerin bir ay içinde tamamlanmasını
ister. Tamamlanmadığı takdirde sendika veya konfederasyonun faaliyetinin
durdurulması için ilgili valilik bir ay içinde iş mahkemesine başvurur.
Mahkeme, kanuna aykırılığın veya
eksikliğin giderilmesi için altmış günü aşmayan bir süre verir. Verilen süre
sonunda tüzük ve belgeler kanuna uygun hale getirilmemişse, mahkeme sendika
veya konfederasyonun kapatılmasına karar verir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,
sendika ve konfederasyonlar için birer bilgi kaydı tutar.
Tüzük
Madde 7 - Sendika ve
konfederasyonların tüzüklerinde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
a) Sendika veya konfederasyonun adı,
merkezi ve adresi.
b) Sendika veya
konfederasyonun amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere sürdürülecek çalışma
konuları ile çalışma usulleri.
c) Sendikanın faaliyet göstereceği hizmet
kolu.
d) Sendika kurucularının ad ve soyadları,
meslek veya görevleri ve adresleri; konfederasyonu kuran sendikaların hizmet
kolları ile ad ve adresleri.
e) Sendika veya konfederasyona üyelik
koşulları, üyelikten çıkma ve çıkarılmanın usul ve esasları.
f) Konfederasyon, sendika ve sendika
şubesi genel kurul delegelerinin belirlenmesi usulü.
g) Genel kurulun görev ve yetkileri,
oy kullanma ve karar alma usul ve yeter sayıları ile yönetim, denetleme ve
disiplin kurullarının oluşumu, bu kurulların görevleri ve toplantı usulü. (Değişik: 4/4/2012-6289/5 md.)
h) Sendika veya konfederasyonun genel kurul
dışındaki zorunlu organlarına üyelerin seçilme usulü, asil ve yedek üye sayısı,
görev ve yetkileri.
ı) Sendika veya konfederasyonların
yöneticilerinde aranılacak şartlar.
j) Sendika
şubelerinin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri, genel kurulların toplantılarına
ve kararlarına ilişkin usul ve esaslar ile sendika genel kurulunda şubelerin
temsil şekli.
k) Üyelik ödentisinin oranı. (Değişik: 4/4/2012-6289/5 md.)
l) Sendika veya konfederasyonun iç denetim
usulü.
m) Harcamaların nasıl yapılacağı, yetkilerin
nasıl verileceği ve yetki sınırları.
n) Tüzüğün değiştirilmesi usulü,
yapılacak ilk genel kurula sunulması ve geçmişe etkili olmaması kaydıyla ilgili
makamlarca veya mahkemelerce kanuna aykırı görülerek düzeltilmesi istenen tüzük
hükümlerinin değiştirilmesi için yönetim kuruluna yetki verilebilmesi. (Değişik: 4/4/2012-6289/5 md.)
o) Sendika veya
konfederasyonun feshi, kendiliğinden dağılması, başka bir sendika veya
konfederasyonla birleşmesi veya mahkeme kararıyla kapatılması hallerinde mal
varlığının tasfiye usulü.
p) Sendika veya
konfederasyonun zorunlu organlarının oluşumuna kadar kuruluşun işlerini
yürütmeye ve temsile yetkili geçici yönetim kurulu üyelerinin ad ve soyadları
ile adresleri.
r) Sendika ve konfederasyon
temsilcilerinin seçiminde yetkili kurulun belirlenmesi, temsilcilerin
nitelikleri ve görevden alınma usulü.
s) Gelirlerini ne şekilde muhafaza
edecekleri ve zorunlu giderleri için kasalarında tutacakları azamî nakit
mevcudu.
t) Demirbaşların satış ve terkininde
uygulanacak usul ve esaslar.
İKİNCİ BÖLÜM
Organlar ve Seçimler
Zorunlu organlar
Madde 8 - Sendika şubesi, sendika ve
konfederasyonların zorunlu organları genel kurul, yönetim kurulu, denetleme
kurulu ve disiplin kuruludur.
Sendika ve
konfederasyonlar, birinci fıkrada belirtilen organların dışında da organlar
kurabilir. Tüzüklerinde belirtilmesi kaydıyla genel kurul dışındaki organlar,
görev, yetki ve sorumluluklarını kurulacak bu organlara devredebilir. (Değişik
ikinci fıkra: 4/4/2012-6289/6 md.)
Genel kurullar tarafından zorunlu
organlara seçilen üyelerin ad ve soyadları, meslek ve görevleri, adresleri ile
tüzük değişiklikleri ve açılan, kapatılan veya birleştirilen şubeler; sendika
şubesinin, sendikanın veya konfederasyonun bulunduğu illerin valiliklerine
(…) ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına otuz gün içinde bildirilir.
Genel kurulların oluşması
Madde 9 - Sendika ve sendika şubesi genel
kurulları üyelerden oluşur.
Sendika şubesi genel kurulları ve üye
sayısı bini aşan sendikaların genel kurulları delegelerle yapılabilir. (Değişik ikinci fıkra:
4/4/2012-6289/7 md.)
Delegeler üyeler
tarafından gizli oy, açık sayım ve döküm esasına ve sendika tüzüğündeki
hükümlere göre seçilir.
Konfederasyon genel
kurulları, üye sendikalarca seçilen en çok beşyüz delegeden oluşur. Üye sendikaların
genel kurulda kaç delegeyle temsil edileceği konfederasyon tüzüğünde
belirtilir.
Sendika şubeleri ile sendika ve
konfederasyonların yönetim ve denetleme kurulu üyeleri bu sıfatla kendi genel
kurullarına delege olarak katılırlar.
Delege sıfatı, müteakip olağan genel kurul
için yapılacak delege seçimine kadar sürer.
Tüzüklere delege seçilmeyi engelleyici
hükümler konulamaz.
Genel kurulların toplantı zamanı ve karar
yeter sayısı
Madde 10 - Sendika veya
konfederasyonun ilk genel kurulu tüzel kişilik kazanmasından başlayarak altı ay
içinde yapılır.
Olağan genel kurul toplantıları dört yılı
aşmamak üzere tüzüklerde belirtilen sürede yapılır. (Değişik ikinci fıkra: 4/4/2012-6289/8 md.)
İki genel kurul toplantısı arasındaki
döneme ilişkin faaliyet ve hesap raporu, denetleme kurulu veya denetçi raporu
ile gelecek döneme ilişkin bütçe önerisi, genel kurula katılacaklara toplantı
tarihinden en az onbeş gün önce yazılı veya elektronik ortamda gönderilir ve
internet sitesinde ilan edilir. (Değişik ikinci fıkra: 4/4/2012-6289/8 md.)
Olağanüstü genel kurul, yönetim kurulu
veya denetleme kurulunun gerekli gördüğü durumlarda ya da genel kurul üye veya
delegelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine en geç altmış gün içinde
toplanır.
Genel kurula çağrı yönetim kurulu
tarafından yapılır.
Toplantı yeter sayısı üye ya da delege
tamsayısının salt çoğunluğudur. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa, ikinci
toplantı en çok onbeş gün sonraya bırakılabilir. Bu toplantıda salt çoğunluk
aranmaz.
Karar yeter sayısı toplantıya katılan üye
veya delege sayısının salt çoğunluğudur.
Yukarıdaki hükümlere aykırı hareket eden
sendika şubesi, sendika veya konfederasyon yönetim kuruluna; üyelerinden
birinin veya durumu tespit eden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının
başvurusu üzerine, iş davalarına bakmakla görevli mahkeme kararı ile işten el
çektirilir. Bu takdirde görevli mahkeme, genel kurulu kanun ve tüzük hükümleri
gereğince altmış günü geçmemek kaydıyla en kısa zamanda toplamak ve yeni
yönetim kurulu seçilinceye kadar cari işleri yürütmekle görevli olmak üzere
Medenî Kanun hükümleri gereğince bir veya üç kayyım tayin eder.
Seçimlerde uygulanacak esaslar
Madde 11 - Genel kurullarda seçimler yargı
gözetimi altında serbest, eşit, gizli oy, açık sayım ve döküm esasına göre yapılır.
Genel kurul toplantıları, genel kurullarda
yapılacak seçimler, seçimlere yapılacak itirazlar, seçimlerin iptali ve
yenilenmesine ilişkin hususlarda 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 14 üncü
Maddesi ile 52 nci Maddesinde yer alan hükümleri uygulanır.
Seçimlere ilişkin usul ve esaslar, sendika
ve konfederasyonların tüzüklerinde belirtilir.
Genel kurulların görevleri
Madde 12 - Genel kurulların görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Organların seçimi.
b) Tüzük değişikliği.
c) Yönetim ve denetleme kurulu raporlarının
görüşülmesi ve aklanması.
d) Yönetim kurulunca hazırlanan çalışma
programı ve bütçenin görüşülerek karara bağlanması.
e) Sendika ve konfederasyonların
tüzüklerinde belirtilen konularda yönetim kuruluna yetki verilmesi.
f) Taşınmaz malların
satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması konusunda yönetim
kuruluna yetki verilmesi.
g) Sendika ve konfederasyon yönetim kurulu
üyelerine verilecek her türlü ücret ve diğer görevlilerin huzur hakkı ve
yolluklarının belirlenmesi.
h) Sendika şubesi açma, şubeleri
birleştirme veya kapatma; sendika şubesi açma ve başlangıçtaki kuruluş
şartlarını kaybeden şubeleri kapatma konularında yönetim kuruluna yetki verme. (Değişik: 4/4/2012-6289/9 md.)
i) Aynı hizmet kolunda bulunmak koşuluyla
başka bir sendika ile birleşme ve katılma.
j) Başka bir konfederasyonla birleşme ve
katılma.
k) Konfederasyonlara üye olma veya
üyelikten çekilme.
l) Amaçlarına uyan uluslararası
kuruluşlara üye olma veya çekilme.
m) Fesih kararı verme.
n) Mevzuatta veya sendika tüzüklerinde genel
kurulca yapılması belirtilen diğer işlemlerin yerine getirilmesi ve herhangi
bir organın görev alanına girmeyen konuların karara bağlanması.
Şube genel kurulları sadece yukarıdaki
(a), (c) ve (n) bentlerinde belirtilen görevlerini yerine getirirler.
Yönetim, denetleme ve disiplin
kurullarının oluşması, görevleri ve toplantıları
Madde 13 - Sendika şubesi ve sendika yönetim
kurulları en az üç, en çok yedi üyeden; konfederasyon yönetim kurulları ise en
az beş, en çok on üyeden oluşur.
Disiplin kurulu en az üç, en çok beş
üyeden, denetleme kurulu en az üç, en çok beş denetçiden oluşur. Şubelerde bir
denetçi ile yetinilebilir.
Yönetim, denetleme ve disiplin kurulları
ile kurulması uygun görülen diğer organların oluşumu, görev ve yetkileri ile
toplanma ve karar alma usulleri Sendikalar Kanununun 16, 17, 18 ve 19 uncu
Maddelerinde belirtilen esaslara uygun olarak sendika veya konfederasyonların
tüzüklerinde düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Üyelik ve Güvenceler
BİRİNCİ BÖLÜM
Üyelik
Sendika üyeliğinin kazanılması
Madde 14- (Değişik: 24/6/2004-5198/1 md.)
Sendikalara üye olmak serbesttir.
Kamu görevlileri çalıştıkları işyerinin
girdiği hizmet kolunda kurulu bir sendikaya üye olabilirler.
Sendikaya üyelik, kamu görevlisinin üç
nüsha olarak doldurup imzaladığı üye formu ile sendikaya başvurması ve
başvurunun sendika yetkili organınca kabulü ile kazanılır.
Üyelik başvurusu, sendika tarafından en
çok otuz gün içinde reddedilmediği takdirde üyelik istemi kabul edilmiş
sayılır. Haklı bir sebep gösterilmeden üyeliği kabul edilmeyen kamu
görevlisinin, bu kararın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde iş
davalarına bakmakla görevli mahallî mahkemede dava açma hakkı vardır.
Sendika, üyeliği kesinleşen kamu
görevlisinin başvuru belgesinin bir örneğini üyenin kendisine verir, bir örneği
sendikada kalır, bir örneğini üyelik ödentisine esas olmak ve dosyasında
saklanmak üzere onbeş gün içinde işverene gönderir.
Birden çok sendikaya üye olunamaz. Birden
çok sendikaya üyelik halinde sonraki üyelikler geçersizdir.
Aynı tarihli birden fazla üyeliğe ilişkin
bildirimler dikkate alınmaz ve bu husus kamu işvereni tarafından ilgiliye ve
sendikalara yazılı olarak bildirilir.
Sendika üyesi olamayacaklar
Madde 15 - Bu Kanuna göre kurulan sendikalara;
a) Cumhurbaşkanlığı
merkez teşkilatında, bağlı kurullarında ve Diyanet İşleri Başkanlığı,
Savunma Sanayii Başkanlığı ile İletişim Başkanlığı hariç olmak üzere
bağlı kuruluşlarında, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinde çalışan kamu
görevlileri, (16.05.2025 / 32902 R.G. 7547 s.k ile değişik)[2]
b) Yüksek yargı organlarının başkan ve
üyeleri, hâkimler, savcılar ve bu meslekten sayılanlar,
c) Bakanlar, bakan yardımcıları, bu
Kanun kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların başkanları, genel müdürleri ve
bunların yardımcıları, yönetim kurulu üyeleri, merkez teşkilâtlarının denetim
birimleri yöneticileri ve kurul başkanları, hukuk müşavirleri, bölge, il ve
ilçe teşkilâtlarının en üst amirleri ile bunlara eşit veya daha üst düzeyde
olan kamu görevlileri,[3] (…) belediye başkanları ve
yardımcıları,
d) Yükseköğretim Kurulu Başkan ve üyeleri
ile Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri, üniversite ve yüksek
teknoloji enstitüsü rektörleri, (…)
e) Mülkî idare amirleri,
f) Silahlı Kuvvetler mensupları,
g) (İptal: Anayasa Mahkemesi'nin 10/4/2013 tarihli ve
E.: 2013/21, K.: 2013/57 sayılı Kararı ile.)
h) Millî İstihbarat Teşkilâtı mensupları,
ı) Bu Kanun kapsamında bulunan kurum ve
kuruluşların merkezi denetim elemanları,
j) Emniyet hizmetleri sınıfı (…) (…)
k) Ceza infaz kurumlarında çalışan kamu
görevlileri,
l) Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli subay, sözleşmeli subay, astsubay,
sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve
sözleşmeli erler, (Ek: 2/1/2017-KHK-682/36 md.; Aynen kabul: 31/1/2018-7068/36 md.)
üye olamazlar ve sendika kuramazlar.
Üyeliğin sona ermesi
Madde 16- (Değişik: 24/6/2004-5198/2 md.)
Her üye üyelikten serbestçe çekilebilir.
Üyelikten çekilme, çekilmek isteyen kamu
görevlisi tarafından, üç nüsha olarak doldurulup imzalanan üyelikten çekilme
bildiriminin kurumuna verilmesi ile gerçekleşir. Kurum görevlisi, kayıt
numarası ile tarih verilen çekilme bildiriminin bir suretini derhal üyeye
vermek zorundadır. Kamu işvereni, bildirimin bir örneğini onbeş gün içinde
sendikaya gönderir.
Çekilme, kamu işverenine başvurma
tarihinden başlayarak otuz gün sonra geçerli olur. Çekilenin bu süre içinde
başka bir sendikaya üye olması halinde yeni sendikaya üyeliği, bu sürenin bitim
tarihinde kazanılır.
Üyenin, sendikadan çıkarılma kararı
sendika merkez genel kurulunca alınır. Çıkarma kararı, çıkarılana ve işverene
yazı ile bildirilir. Çıkarma kararına karşı üye, bildirim tarihinden itibaren
onbeş gün içinde görevli iş mahkemesine itiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde
kesin karar verir. Üyelik, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar sürer.
Çekilme, göreve son verilmesi veya sair
nedenlerle kamu görevinden ayrılanların üyelikleri, sendika şubesi, sendika
veya konfederasyon organlarındaki görevleri, farklı bir hizmet koluna giren
kuruma atananlardan sendika üyesi olanların ise üyelikleri, varsa sendika
şubesi ve sendika organlarındaki görevleri sona erer, ancak varsa konfederasyon
organlarındaki görevleri devam eder. Emekliye ayrılanların sendika şubesi,
sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri seçildikleri dönemin sonuna
kadar devam eder. (Değişik birinci cümle: 4/4/2012-6289/11 md.
Üyeliğin devamı ve askıya alınması
hallerinde 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 24 üncü maddesinde yer alan
hükümler uygulanır.
Konfederasyon ve uluslararası kuruluş
üyeliği
Madde 17 - Sendikalar, ancak bir konfederasyona üye
olabilirler. Birden çok konfederasyona üye olunması halinde sonraki üyelikler
geçersizdir.
Sendika veya konfederasyonlar,
tüzüklerinde gösterilen amaçlarını gerçekleştirmek üzere uluslararası kuruluş
kurabilir, amaçlarına uyan uluslararası kuruluşlara üye olabilir ve üyelikten
çekilebilirler. (Değişik ikinci fıkra: 4/4/2012-6289/12 md.)
Sendika ve konfederasyonlar ikinci fıkra
kapsamına giren üyelik işlemlerini ve faaliyetlerini gerçekleşme tarihinden
itibaren onbeş gün içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirir.
Bildirime ilgili kuruluş tüzüğünün bir örneği de eklenir. (Değişik üçüncü fıkra:
4/4/2012-6289/12 md.
Sendikalar ve
konfederasyonlar önceden izin almaksızın, serbestçe, yabancı ülkelerdeki
amaçlarına uyan uluslararası kuruluşların üye veya temsilcilerini Türkiye'ye
davet edebilir veya yabancı ülkelerdeki toplantılarına kendi üye veya
temsilcilerini gönderebilirler.
İKİNCİ BÖLÜM
Güvenceler
Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin
güvencesi
Madde 18- (Değişik: 24/6/2004-5198/3 md.)
Kamu görevlileri, iş saatleri dışında veya
işverenin izni ile iş saatleri içinde sendika veya konfederasyonların bu
Kanunda belirtilen faaliyetlerine katılmalarından dolayı farklı bir işleme tâbi
tutulamaz ve görevlerine son verilemez.
Kamu işvereni, işyeri sendika temsilcisi,
sendika işyeri temsilcisi, sendika il ve ilçe temsilcisi ile sendika ve sendika
şube yöneticilerinin işyerini (…)19 sebebini açık ve kesin
şekilde belirtmedikçe değiştiremez.
Kamu işvereni kamu görevlileri arasında
sendika üyesi olmaları veya olmamaları nedeniyle bir ayırım yapamaz.
Sendika veya konfederasyonu ilk genel
kurula kadar sevk ve idare edecek yönetim kurulu üyeleri, genel kurulda yönetim
kuruluna seçilenler ile sendika şube yönetim kurulu üyeleri seçildikleri
tarihten itibaren durumlarını en geç otuz gün içinde kurumlarına yazılı olarak
bildirirler. Söz konusu yöneticiler (…) sendika tüzüğünde belirtilen
hükümlere göre, ayrıca yazılı talepte bulunmaları halinde bu görevleri
süresince aylıksız izine ayrılırlar. Talepte bulunmayanlar ise kurumlarındaki
görevlerine devam ederler. İzine ayrılmayan yönetim kurulu üyeleri haftada bir
gün kurumlarından izinli sayılırlar. Sendika yönetim kurulu üyelerinin, bu
fıkrada belirtilen haklardan yararlanabilmesi için bağlı bulundukları
sendikanın şube kurulması için öngörülen üye sayısına ulaşması, konfederasyon
yönetim kurulu üyelerinin bu fıkrada belirtilen haklardan yararlanabilmesi için
ise konfederasyona bağlı sendikaların toplam üye sayısının genel kurullarını
delegelerle yapabilecek sendika üye sayısına ulaşması gerekir. (Ek cümle: 4/4/2012-6289/13 md.)
Sendika şubeleri en az 400 üye ile
kurulur. Sendika şubesi bulunmayan il ve ilçelerde il ve ilçe
temsilciliği kurulabilir. İldeki üye sayısı 100 ve daha fazla olan sendikanın
il temsilcisi ile ilçedeki üye sayısı 50 ve daha fazla olan sendikanın ilçe
temsilcisi haftada dört saat izinli sayılır. (Ek cümleler: 4/4/2012-6289/13 md.)
(Mülga altıncı fıkra:
4/4/2012-6289/13 md.)
Aylıksız izine ayrılan yöneticilerin bu
süreleri, emekli kesenekleri ve karşılıklarının yöneticisi oldukları
sendikaları tarafından her ay Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığına ödenmesini
kabul etmeleri koşuluyla kazanılmış hak aylığı ile emeklilik hizmetine sayılır.
Kurumlarından
aylıksız izinli sayılan sendika, konfederasyon ve şube yönetim kurulu üyeleri
ile bunların bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin sağlık giderlerinin
kurumlarınca karşılanmasına devam olunur.
Aylıksız izinli sayılanlardan herhangi bir
nedenle sendika veya konfederasyon organlarındaki görevlerinden ayrılanlar,
görevlerinin son bulması tarihinden itibaren otuz gün içinde ayrıldıkları kurum
ve kuruluşa yazılı müracaat etmeleri durumunda, kamu işvereni bu kimseleri otuz
gün içinde eski görevlerine ya da uygun diğer bir göreve atamak zorundadır.
Otuz gün içinde görevlerine başlamak için başvurmayanlar görevlerinden çekilmiş
sayılırlar.
Görevden uzaklaştırma, re'sen emeklilik,
göreve son verilmesi, tayin veya sair hallerde görevlinin mahkemeye başvurması
halinde, mahkeme kararı kesinleşinceye kadar sendikadaki görevi devam eder.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Faaliyetler, Yasaklar ve Yönetime Katılma
BİRİNCİ BÖLÜM
Faaliyetler ve Yasaklar
Sendika ve konfederasyonların yetki ve
faaliyetleri
Madde 19 -Kamu görevlileri sendikaları ile
konfederasyonlar, bu Kanundaki hükümler çerçevesinde, toplu sözleşme
görüşmelerinde taraf olmaya yetkilidir. (Değişik birinci fıkra: 4/4/2012-6289/14 md.)
Sendika ve konfederasyonlar kuruluş
amaçları doğrultusunda toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeterek aşağıdaki
faaliyetlerde bulunabilirler:
a) Genel olarak kamu personelinin hak
ve ödevleri, çalışma koşulları, yükümlülükleri, iş güvenlikleri ile sağlık
koşullarının geliştirilmesi konularında görüş bildirmek ve toplu sözleşmenin
uygulanmasını izlemek üzere yapılacak çalışmalara temsilciler göndermek. (Değişik: 4/4/2012-6289/14 md.
b) Devlet personel mevzuatında kamu
görevlilerinin temsilini öngören çeşitli kurullara temsilci göndermek.
c) Verimlilik araştırmaları yapmak,
sonuçlarla ilgili raporlar düzenlemek, önerilerde bulunmak ve işverenlerle bu
konularda ortak çalışmalar yapmak.
d) Üyelerin meslekî yeterliliklerinin
artırılması ve sorunlarının çözülmesi ile sendikal faaliyetlerinin geliştirilmesine
yönelik kurs, seminer ve sosyal amaçlı toplantılar düzenlemek, bilimsel
çalışmalar yapmak ve yayınlarda bulunmak.
e) Üyelerin ortak
ekonomik ve sosyal hak ve menfaatleri ile personel hukukunu ilgilendiren
konularda ilgili kurumlara ve yetkili makamlara sunulmak üzere çalışmalar
yapmak ve öneriler getirmek.
f) Üyelerin idare ile ilgili doğacak
ihtilaflarında, ortak hak ve menfaatlerinin izlenmesinde veya hukukî yardım
gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyelerini veya mirasçılarını, her
düzeyde ve derecedeki yönetim ve yargı organları önünde temsil etmek veya
ettirmek, dava açmak ve bu nedenle açılan davalarda taraf olmak.
g) Üyeleri ve ailelerinin yararlanmaları
için hizmet amacıyla, eğitim ve sağlık tesisleri, dinlenme yerleri, misafirhane
spor alanları ve benzeri yerler ile kitaplık, kreş, yuva ve huzur evleri,
yardımlaşma sandıkları kurmak ve yönetmek ile herhangi bir bağışta bulunmamak
kaydı ile üyeleri için kooperatifler kurulmasına yardım etmek ve nakit
mevcudunun yüzde onundan fazla olmamak kaydıyla bu kooperatiflere kredi vermek.
h) Yangın, su baskını, deprem gibi
tabii afetlerin vukuunda, gerektiğinde üyelik şartı aranmaksızın nakit
mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla afete uğrayan bölgelerde konut, sağlık
ve eğitim tesisleri yapılması amacıyla kamu yararına çalışan dernekler ve
Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile (İbare 01.07.2025 / 32943 R.G. 7551 s.k ile değişik)[4] kamu kurum ve kuruluşlarına aynî ve nakdî
yardımda bulunmak, afete uğrayan bölgelerde konut ve sağlık tesisleri yapmak. (Değişik: 4/4/2012-6289/14 md.)
ı) Gerektiğinde,
nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla ve Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığı ile koordinasyon halinde, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun mülga 64 üncü maddesi ve 31/5/2006 tarihli
ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci
maddesinin sekizinci fıkrasında sayılanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve
Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve
Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun ek 1 inci
maddesi hükümlerine göre nakdî tazminat ödenmesi veya aylık bağlanması hakkı
bulunanlara aynî ve nakdî yardımda bulunmak. (Ek: 14/4/2016-6704/14 md.)
Yasaklar
Madde 20 - Bu Kanuna göre
kurulan sendika ve konfederasyonların yönetim ve işleyişleri Anayasada
belirtilen Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı olamaz.
Sendika ve konfederasyonlar kamu
makamlarından maddî yardım kabul edemez, siyasî partilerden maddî yardım alamaz
ve onlara maddî yardımda bulunamazlar.
Sendika ve konfederasyonlar siyasî
partilerin kuruluşu içinde yer alamazlar; siyasî partilerin ad, amblem, rumuz
veya işaretlerini kullanamazlar.
Sendika ve konfederasyonlar ticaretle
uğraşamazlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Yönetime Katılma
Kamu Personeli Danışma Kurulu
Madde 21 - (Değişik: 4/4/2012-6289/15 md.)
Kamu Personeli Danışma Kurulu, kamu
görevlileri sendikaları ve konfederasyonları ile kamu idareleri arasında sosyal
diyaloğun geliştirilmesi, kamu personel mevzuatının ve kamu yönetimi
uygulamalarının değerlendirilmesi, yönetimin daha iyi işleyen bir yapıya
kavuşturulması için ortak çalışmalar yürütülmesi, kamu görevlilerinin yönetime
katılımının sağlanması ve kamu yönetiminin karşılaştığı sorunlara çözümler
geliştirilmesi amacıyla; Cumhurbaşkanının görevlendireceği Cumhurbaşkanı
yardımcısı veya bakanın başkanlığında, en çok üyeye sahip üç konfederasyonun
genel başkanı ile her bir hizmet kolunda en çok üyeye sahip kamu görevlileri
sendikasının başkanı ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kamu kurum ve
kuruluşlarının temsilcilerinden oluşur. Kurula gündemde yer alan konulara göre
diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yetkilileri de davet edilebilir.
28 inci maddede belirtilen toplu sözleşme
konuları ile kurumsal konular dışında kalan ve kamu personel sistemini
ilgilendiren genel nitelikli konular, Kurulda değerlendirilir.
Kurul, her yıl mart ve kasım aylarında
toplanır. Kurulun sekretarya hizmetleri Devlet Personel Başkanlığınca
yürütülür.
Kurum idarî kurulları
Madde 22 - Kurum düzeyinde kamu görevlilerinin
çalışma koşulları ve kanunların kamu görevlilerine eşit uygulanması konularında
görüş bildirmek üzere, eşit sayıda kamu işveren vekili ile en çok üyeye sahip
sendikaca, üyeleri arasından belirlenen temsilcilerin katıldığı kurum idarî
kurulları oluşturulur. Bu kurullar yılda iki kez toplanır.
İşyeri sendika temsilcileri ve sendika
işyeri temsilcileri
Madde 23 - (Değişik: 4/4/2012-6289/16 md.)
İşyerlerinde 30 uncu madde uyarınca
yapılan tespite göre kamu görevlilerinden en çok üye kaydetmiş sendika, işyeri
sendika temsilcisi seçmeye yetkilidir. İşyerindeki kamu görevlisi sayısı 200'e
kadar ise bir, 201-600 arasında ise en çok iki, 601-1000 arasında ise en çok
üç, 1001-2000 arasında ise en çok dört, 2000'den fazla ise en çok beş işyeri
sendika temsilcisi seçilebilir. Bu temsilcilerden biri ilgili sendika
tarafından baştemsilci olarak görevlendirilebilir.
İşyeri sendika temsilcileri, işyerlerinde
kamu görevlilerinin işveren veya işyeri ile ilgili sorunlarını dinlemek, ilgili
yerlere iletmek ve kamu görevlileri ile işveren arasında iletişim sağlamak
amacıyla işyerinden seçilir. İşyeri sendika temsilcileri bu görevlerini
işyerinde, haftada dört saat olmak üzere yerine getirirler ve bu sürede izinli
sayılırlar.
Bir işyerinde en çok üye kaydetmiş
sendikanın dışında faaliyette bulunan sendikalar da, bu Kanun kapsamına giren
sendikal faaliyetlerin yürütülmesi açısından koordinasyon görevini yürütmek
üzere o işyerinden sendika işyeri temsilcisi belirleyebilirler.
Kamu işvereni, yönetim ve hizmetin
işleyişini engellemeyecek biçimde sendika temsilcilerine çalışma saatleri
içinde ve dışında görevlerini yapabilmeleri için imkânlar ölçüsünde kolaylıklar
sağlar.
BEŞİNCİ KISIM
Sendika ve Konfederasyonların Gelirleri,
Giderleri ve Denetimi
BİRİNCİ BÖLÜM
Gelir ve Giderler
Gelirler
Madde 24 - Sendika ve konfederasyonların gelirleri;
a) Üyelerinin ödeyecekleri üyelik
ödentilerinden,
b) Bu Kanuna göre yapabilecekleri
faaliyetlerden elde edilecek gelirlerden,
c) Bağış ve yardımlardan,
d) Mal varlığından elde edilen gelirlerden,
oluşur.
Sendika ve konfederasyonlar, kendilerinin
veya Türkiye Cumhuriyeti Devletinin üyesi bulunduğu uluslararası kuruluşlar
hariç, dış kaynaklardan Cumhurbaşkanının izni olmadıkça yardım ve bağış kabul
edemezler.
Sendika ve konfederasyonlar tüm nakdî
gelirlerini bankalara yatırmak zorundadırlar. Zorunlu giderler için kasalarında
tutacakları azamî nakit mevcudu tüzüklerinde gösterilir.
Üyelik ödentisi
Madde 25- (Değişik: 24/6/2004-5198/4 md.)
Kamu görevlileri sendikasına, kamu
görevlisinin ödeyeceği üyelik ödentileri, 14 üncü madde çerçevesinde doldurulan
üyelik başvuru formuna ve sendika tüzüğünde belirtilen aylık ödenti tutarına
göre kamu işverenince aylığından kesilerek beş gün içinde sendikaların banka
hesaplarına yatırılır ve ödenti listesinin bir örneği ilgili sendikaya
gönderilir. Kamu işvereni, sendikaya üye olan ve üyelik ödentisi kesilen kamu
görevlilerinin listesini her ayın son haftasında, işyerinde herkesin
görebileceği yerde ve kurumsal düzeyde duyurulabilecek diğer araçlarla ilan
eder.
(Değişik ikinci fıkra:
1/7/2006-5538/14 md.) Aylık
üyelik ödenti tutarı; kamu görevlisinin kadro ya da pozisyonuna bağlı ve her ay
mutat olarak ödenmekte olan damga vergisine tâbi aylık brüt gelirleri
toplamına, sendika tüzüğünde belirtilen oran uygulanmak suretiyle hesaplanır.
Ödenti tutarı, 15 inci derecenin birinci kademesinden aylık alan Devlet
memurunun damga vergisine tâbi brüt gelirleri toplamının binde dördünden az,
otuzda birinden fazla olamaz.
Sendika tüzüğüne, üyelik ödentisi dışında
her ne ad altında olursa olsun, üyelerden başka bir kesinti yapılmasını öngören
hükümler konulamaz.
Sendika merkez genel kurul kararıyla
üyelikten çıkarılan üyelerin isimlerinin sendikaca onbeş gün içinde işverene
bildirilmesi zorunludur.
Konfederasyonlara üyelerince ödenecek
ödenti miktarı, sendikaların ödenti tutarlarının yüzde beşinden aşağı olmamak
üzere konfederasyonların genel kurullarınca belirlenir.
Giderler
Madde 26 - Sendika ve konfederasyonlar gelirleri
tüzüklerinde belirtilen amaçları ve bu Kanunda gösterilen faaliyetleri dışında
kullanamazlar ve bağışlayamazlar.
Sendika ve konfederasyonlar, gelirlerinin
en az yüzde onunu üyelerinin mesleki bilgi ve tecrübelerini artırmak için
kullanmak zorundadırlar.
Vergi Usul Kanununa göre demirbaş sayılan
her türlü eşya veya malzeme demirbaş defterine kaydedilir ve bunlar hiçbir
şekilde gider olarak işlem göremez.
Sendika şubeleri, sendika ve
konfederasyonlar yardımlaşma sandıkları dışında, üyeleri, yöneticileri veya
diğer kişi ve kuruluşlara borç para veremez ve elde ettikleri gelirleri
dağıtamazlar.
Sendika ve
konfederasyonların tutacakları defterler, tasdik şekli, kayıtların düzenlenme
usul ve esasları bir yönetmelikle belirlenir. Muhasebe kayıtları bilanço esasına
göre tutulur.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim
İdarî ve malî denetim
Madde 27 - Sendika şubesi, sendika ve
konfederasyonların yönetim ve işleyişleri ile gelir ve giderleri ve bunlarla
ilgili her türlü işlemlerin kanunlar ve ilgili diğer mevzuat ile tüzük ve genel
kurul kararlarına uygun olup olmadığı hususlarındaki idari ve mali denetim,
denetleme kurulları ya da denetçiler tarafından yapılır. Denetimin esasları
hakkında Sendikalar Kanununun 47 nci Maddesine göre çıkarılan tüzük hükümleri
uygulanır.
Sendikalar ve konfederasyonların yıllık
hesapları 1.6.1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre denetim yetkisi almış
meslek mensupları tarafından denetlenerek, bağımsız denetim raporu hazırlanır.
Bu raporlar genel kurula sunulur.
Sendika ve
konfederasyonlar her hesap ya da bütçe dönemine ait bilanço ve hesaplarıyla
çalışma ve denetleme raporlarını ait oldukları dönemi izleyen üç ay içinde
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına; sendikalar ayrıca bağlı bulundukları
konfederasyona gönderirler.
ALTINCI KISIM
Toplu Sözleşme
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Toplu sözleşmenin kapsamı
Madde 28 - (Değişik: 4/4/2012-6289/18 md.)
Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali
ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu
görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü
zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti,
harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri,
yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.
Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak
üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika
üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz.
Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin
yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir.
8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre aylık ödenmekte olanların aylıklarının
hesabında da toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık
katsayıları esas alınır. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamındaki sigortalılık hali esas alınarak bağlanan yaşlılık, malullük veya
ölüm aylıklarında yapılacak artışlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 55 inci
maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz ve bu aylıklar toplu sözleşme hükümlerine
göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak
artırılır.
Toplu sözleşmenin tarafları ve imza
yetkisi
Madde 29 - (Değişik: 4/4/2012-6289/19 md.)
Toplu sözleşme görüşmelerine kamu idaresi
adına Kamu İşveren Heyeti, kamu görevlileri adına Kamu Görevlileri Sendikaları
Heyeti katılır.
Kamu İşveren
Heyeti, Cumhurbaşkanının görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın
başkanlığında, Cumhurbaşkanınca belirlenen bakanlıklar ile kamu kurum ve
kuruluşlarının temsilcilerinden oluşur. (16.05.2025 / 32902 R.G. 7547 s.k ile değişik)[5]
Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti, bağlı
sendikaların toplam üye sayısı itibarıyla en fazla üyesi bulunan
konfederasyonun Heyet Başkanı olarak belirleyeceği bir temsilci ile her bir
hizmet kolunda en fazla üyeye sahip kamu görevlileri sendikaları tarafından
belirlenecek birer temsilci, bağlı sendikaların üye sayıları esas alınmak
kaydıyla toplam üye sayıları itibarıyla birinci, ikinci ve üçüncü sırada
bulunan konfederasyonlar tarafından belirlenecek birer temsilci olmak üzere
onbeş üyeden oluşur. Heyet Başkanı ve temsilciler, toplu sözleşme
görüşmelerinin başlamasından onbeş gün önce konfederasyonlar tarafından Devlet
Personel Başkanlığına bildirilir. Heyet Başkanlığı sıfatını haiz konfederasyon
temsilcisinin toplu sözleşme görüşmelerine katılmaması veya görüşmelerden
çekilmesi halinde Heyet Başkanlığı yetkisi, en çok üyeye sahip ikinci sırada
bulunan konfederasyon temsilcisi tarafından kullanılır. Her bir hizmet kolunda
en fazla üyeye sahip kamu görevlileri sendikaları tarafından belirlenecek
temsilcinin toplu sözleşme görüşmelerine katılmaması veya görüşmelerden
çekilmesi halinde aynı hizmet kolunda en fazla üyeye sahip ikinci sırada
bulunan kamu görevlileri sendikası temsilcisi Kamu Görevlileri Sendikaları
Heyetine dahil edilir.
Toplu sözleşmeyi imzalamaya kamu idaresi
adına Kamu İşveren Heyeti Başkanı, kamu görevlileri adına sözleşmenin kamu
görevlilerinin geneline yönelik bölümü için Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti
Başkanı ve hizmet kollarına yönelik bölümleri için ilgili sendika temsilcisi
yetkilidir.
Bu madde hükümlerine göre toplu sözleşmenin
imzalanan bölümlerine ilişkin Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.
İKİNCİ BÖLÜM
Üye Sayılarının Tespiti ve Toplu Sözleşme
Görüşmeleri
Üye sayılarının tespiti
Madde 30- (Değişik: 24/6/2004-5198/5 md.)
(Mülga birinci fıkra: 4/4/2012-6289/20
md.)
Sendika ve
konfederasyonların üye sayılarının belirlenmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:
a) Kurumlarca yapılacak tespit;
Tespite ilişkin toplantıya kurumun işveren
vekili ile tahakkuk memuru veya mali hizmetler birimi yetkilisi ve kurumun
hizmet kolunda faaliyette bulunan sendikalardan birer temsilci katılır.
Toplantı her yıl 15 mayıs tarihinden sonra beş iş günü içerisinde kurumca
belirlenerek sendikalara bildirilen yer ve günde yapılır.
Bu Kanuna tâbi olarak kurumda çalışan kamu
görevlilerinin, 15 mayıs tarihi itibarıyla listesi ile üyelerinden aidat
kesintisi yapılan sendikaların üyelerini gösterir liste, toplantıya
katılanlarca değerlendirilir. Bu değerlendirmeden sonra, toplam kamu görevlisi
sayısı ile sendika üyesi kamu görevlilerinin sendikalara göre toplam sayılarını
belirten tutanak toplantıya katılan taraflarca imzalanır. İmzalı tutanak, kamu
işvereni ve sendikalarca mayıs ayının son iş gününe kadar Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığına gönderilir.
Kurumların taşra teşkilatları, yukarıdaki
esaslara göre tarafların katılımı ile yapılacak toplantı neticesinde
düzenlenecek tutanakları kurum merkezinde yapılacak tespitte değerlendirilmek
üzere 15 mayıs tarihini takip eden iki iş günü içerisinde kurum merkezine
gönderirler. Bu tutanaklar kurum merkezinde tarafların katılımı ile tek tutanak
haline getirilir.
b) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca
kurumlardan ve sendikalardan gelen müşterek imzalı listeler üzerinden yapılacak
tespit;
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,
kurumlarda çalışan toplam kamu görevlisi sayısı ile sendikalar itibarıyla
üyelik kesintisi yapılan üye sayılarını dikkate alarak her yıl 15 mayıs tarihi
itibarıyla hizmet kollarındaki bütün kamu görevlileri sayısı ile hizmet
kolundaki sendikaların üye sayılarını tespit eder. Buna göre (…) kamu
görevlileri sendikaları ile konfederasyonların toplam üye sayısını belirler ve
sonuçları her yıl temmuz ayının ilk haftasında Resmî Gazetede yayımlar.
Sonuçların yayımı tarihinden itibaren beş
işgünü içinde kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonlarının üye
sayılarının yanlışlığı iddiasıyla sendika ve konfederasyonlarca Ankara İş
Mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkeme itirazı onbeş gün içinde karara bağlar. (Ek fıkra: 4/4/2012-6289/20 md.
Toplu sözleşme görüşmeleri
Madde 31 - (Değişik: 4/4/2012-6289/21 md.)
Toplu sözleşme görüşmeleri son rakamı tek
olan yıllarda yapılır.
Kamu görevlilerinin geneline yönelik toplu
sözleşme teklifleri Kamu Görevlileri Sendikaları Heyetinin konfederasyon
temsilcisi üyeleri, her bir hizmet koluna ilişkin toplu sözleşme teklifleri ise
Heyetin ilgili sendika temsilcisi üyesi tarafından hazırlanır ve toplu sözleşme
görüşmelerinin başlama tarihinden en az bir hafta önce Kamu İşveren Heyetine
sunulmak üzere Devlet Personel Başkanlığına verilir. Toplu sözleşme
görüşmelerinin başlangıcında Kamu İşveren Heyeti Başkanı ile Kamu Görevlileri
Sendikaları Heyeti Başkanı, Devlet Personel Başkanlığına verilen talepler esas
alınmak suretiyle genel ve hizmet koluna ilişkin toplu sözleşme görüşme
gündemini belirler. Toplu sözleşme görüşmeleri, genel ve hizmet kollarını
ilgilendiren taleplerin topluca görüşülmesi suretiyle yürütülür. Birden fazla
hizmet kolunu ilgilendiren hususlar, kamu görevlilerinin geneline yönelik
konular arasında görüşülür.
Kamu İşveren Heyeti Başkanının
belirleyeceği kurum temsilcileri ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyetinin
toplam sayısı onbeşi geçmemek üzere belirleyeceği temsilciler, toplu sözleşme
görüşmelerine teknik heyet olarak iştirak edebilirler.
Toplu sözleşme görüşmelerine, ağustos ayının
ilk işgünü Kamu İşveren Heyeti Başkanınca belirlenen ve Kamu Görevlileri
Sendikaları Heyetine dahil konfederasyonlara görüşmelerin başlamasından en az
bir hafta önceden bildirilen yerde başlanır. Toplu sözleşme süreci, Kamu
Görevlileri Hakem Kurulu kararının alınması da dahil olmak üzere en geç ağustos
ayının son işgünü tamamlanır. Hafta sonu tatil günleri hariç olmak üzere resmî
tatil günlerine rastlayan günlerde toplu sözleşme görüşmelerine ara verilir.
Toplu sözleşme görüşmelerinin yürütülmesinde uygulanacak yöntem ve görüşme
takvimi yönetmelikle düzenlenir.
Toplu sözleşme görüşme süreci sonunda,
kamu görevlilerinin geneline yönelik mali ve sosyal haklara ilişkin bölüm ile
her bir hizmet koluna özgü mali ve sosyal haklara ilişkin bölümlerden ve tek
metinden oluşan toplu sözleşme veya toplantı tutanağı imzalanır. Toplu
sözleşmeye kurumsal hiyerarşiyi bozacak ve aynı veya benzer unvanlı kamu
görevlilerinin mali ve sosyal hakları arasında kurumlar arası dengesizliğe yol
açacak hükümler konulamaz.
İmzalanan toplu sözleşme metinleri Resmî
Gazetede yayımlanır.
Toplu sözleşme görüşmelerine katılmaya
yetkili hiçbir konfederasyon temsilcisinin toplu sözleşme görüşmelerine
katılmaması veya toplu sözleşme görüşmelerinin uzlaşmazlıkla sonuçlanmasına
rağmen tarafların Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurmaması halinde, kamu
görevlilerine sonraki iki mali yıl boyunca uygulanacak mali ve sosyal haklar
genel hükümlere göre belirlenir.
Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması
Madde 32 - (Değişik: 4/4/2012-6289/22 md.)
27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge
tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine
belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel
meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge
tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip
sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından
yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel
idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay
içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından
toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna
başvurulamaz.
Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi
ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli
idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini
izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere
sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak
sayılmaz.
İlgili mahalli idarenin; vadesi geçmiş
vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen
en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde
ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin
toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin
belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmibeşini aşması
hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Sözleşmenin yapılmasından
sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz
kalır.
(Ek: 4/4/2012-6289/23 md.)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uyuşmazlıkların Çözüm Usulleri
Uyuşmazlık hali
Madde 33 - (Değişik: 4/4/2012-6289/23 md.)
Toplu sözleşme görüşme süreci sonunda
toplu sözleşme imzalanamaması halinde, üzerinde uzlaşılan ve uzlaşılamayan
konuları içeren toplantı tutanağı, tutanağın kamu görevlilerinin geneline
yönelik bölümü Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti Başkanı ve hizmet kollarına
yönelik bölümleri ilgili sendika temsilcisi ile Kamu İşveren Heyeti Başkanı
tarafından imzalanır.
Toplu sözleşme görüşmelerinin
uzlaşmazlıkla sonuçlanması ve toplantı tutanağı imzalanamaması halinde Devlet
Personel Başkanlığı tarafından görüşmelerin uzlaşmazlıkla sonuçlandığına dair
tespit tutanağı tutulur.
Toplantı tutanağı imzalanmasından veya
görüşmelerin uzlaşmazlıkla sonuçlandığının tespit tutanağı ile belirlenmesinden
itibaren üç işgünü içerisinde sözleşmenin ilgili bölümlerini imzalamaya yetkili
olanlar tarafından imzalamaya yetkili oldukları bölümler için Kamu Görevlileri
Hakem Kuruluna başvurulabilir.
Toplu sözleşme kapsamına girmeyen konulara
ilişkin olarak Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.
Kamu Görevlileri Hakem Kurulu
Madde 34 - (Değişik: 4/4/2012-6289/24 md.)
Kamu Görevlileri Hakem Kurulu her toplu
sözleşme dönemi için;
a) Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay Başkan,
Başkanvekili, Başkan Yardımcısı veya Daire Başkanları arasından
Cumhurbaşkanınca Başkan olarak seçilecek bir üye, (16.05.2025 / 32902 R.G. 7547 s.k ile değişik)[6]
b) Cumhurbaşkanınca
belirlenen bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarından dört üye, (16.05.2025 / 32902 R.G. 7547 s.k ile değişik)[7]
c) Bağlı sendikaların üye sayısı
itibarıyla en fazla üyeye sahip konfederasyon tarafından belirlenecek iki,
bağlı sendikaların üye sayısı açısından ikinci ve üçüncü sırada bulunan
konfederasyonlardan birer üye,
d) Üniversitelerin
kamu yönetimi, iş hukuku, kamu maliyesi, çalışma ekonomisi, iktisat ve işletme
bilim dallarından en az Doçent unvanını taşıyanlar arasından Cumhurbaşkanınca
seçilecek bir üye, (16.05.2025 / 32902 R.G. 7547 s.k ile değişik)[8]
e) Bağlı
sendikaların üye sayısı itibarıyla en fazla üyeye sahip konfederasyon
tarafından üç, bağlı sendikaların üye sayısı açısından ikinci ve üçüncü sırada
bulunan konfederasyonlar tarafından ikişer olmak üzere (d) bendinde belirtilen
bilim dallarından en az Doçent unvanını taşımak kaydıyla, önerilecek toplam
yedi öğretim üyesi arasından Cumhurbaşkanınca seçilecek bir üye, (16.05.2025 / 32902 R.G. 7547 s.k
ile değişik)[9]
olmak üzere onbir üyeden oluşur.
Birinci fıkranın
(b) bendi gereğince belirlenen üyeler, konfederasyonlarca belirlenen üyeler ile
öğretim üyeleri, toplu sözleşme görüşmelerinin başlamasından iki hafta önce
Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun sekretaryasına bildirilir. Kamu Görevlileri
Hakem Kurulunun Başkan ve diğer üyeleri, toplu sözleşme görüşmeleri başlamadan
önce belirlenir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Başkanı ve her bir üyesi için
aynı usul ve esaslar çerçevesinde birer yedek üye görevlendirilir. (16.05.2025 / 32902 R.G. 7547 s.k ile değişik)[10]
Kamu Görevlileri Hakem Kurulu, Başkanın
çağrısı üzerine Başkan dahil en az sekiz üyenin katılımı ile toplanır. Mazereti
nedeniyle toplantıya katılamayacak üyelerin yerine yedekleri çağrılır. Çalışma
programı, toplantı gündemi, toplantı veya tespit tutanağının inceleme usul ve
esasları ile toplantıya ilişkin diğer hususlar Başkan tarafından belirlenir.
Kamu Görevlileri Hakem Kurulu, tarafların başvuru tarihinden itibaren beş gün
içinde kararını verir.
Kamu Görevlileri Hakem Kurulu, toplantıya
katılanların çoğunluğu ile karar alır. Kurul üyeleri çekimser oy kullanamazlar.
Oyların eşitliği halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Karara katılmayan üyeler, ayrı ayrı veya
birlikte, karşı oy şerhini ve gerekçesini tutanağa yazdırır.
Kurul kararları kesindir ve toplu sözleşme
hükmündedir.
Kurul kararları taraflara üç gün
içerisinde yazılı olarak bildirilir ve Resmî Gazetede yayımlanır.
Her toplantı günü için toplantıya katılan
Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Başkanına (5000), üyelere (4500) gösterge
rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda toplantı
ücreti ödenir.
Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun
sekretarya hizmetleri Devlet Personel Başkanlığınca yürütülür. Toplu sözleşme
görüşmeleri ile Kamu Görevlileri Hakem Kurulu çalışmalarına katılacak olanların
ağırlama, konaklama, yolluk ve gündelikleri ile diğer her türlü giderleri
Devlet Personel Başkanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
(…)
Uyuşmazlığın tespiti, çözümü ve Uzlaştırma
Kurulu
Madde 35 - (Mülga: 4/4/2012-6289/31 md.)
YEDİNCİ KISIM
Çeşitli, Geçici ve Son Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Sendika ve konfederasyonların katılma ve
birleşmesi
Madde 36 - Genel Kurul kararıyla sendikaların başka
bir sendikaya veya konfederasyonların başka bir konfederasyona katılması
halinde katılan sendika veya konfederasyonun bütün hak, borç, yetki ve
menfaatleri katıldığı sendika veya konfederasyona kendiliğinden geçer.
Birleşen sendika veya konfederasyonların
bütün hak, borç, yetki ve menfaatleri birleşme sonucu meydana getirdikleri yeni
tüzel kişiliğe kendiliğinden geçer.
Bu madde hükümleri gereğince katılan veya
birleşen sendika ve konfederasyonların üyeleri, ayrı bir işleme gerek
olmaksızın devralan veya yeni kurulan sendika veya konfederasyonun üyesi
olurlar.
Birleşme ile ilgili diğer usul ve esaslar
sendika veya konfederasyonların tüzüklerinde gösterilir.
Kapatma
Madde 37 - Anayasada belirtilen Cumhuriyetin
niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı faaliyetlerde bulunan sendika ve
konfederasyon, merkezlerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcısının istemi
üzerine iş davalarına bakmakla görevli mahallî mahkeme kararı ile kapatılır.
Yukarıdaki fıkraya aykırı hareket eden
sendika şubesi, sendika ve konfederasyonlar hakkında 2908 sayılı Dernekler
Kanununun 54 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır.
Ceza hükümleri
Madde 38 - (Değişik: 23/1/2008 - 5728/494 md.)
Bu Kanunun;
a) 20, 24 ve 26 ncı maddelerinde yer alan
hükümlere aykırı hareket edenler, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası,
b) 8, 14, 16 ve 17 nci maddelerinde yer
alan hükümlere aykırı hareket eden kişiler, elli günden az olmamak üzere adlî
para cezası,
ile cezalandırılır.
Faaliyetin durdurulmasında kayyım tayini
Madde 39 - Faaliyeti durdurulan sendika veya
konfederasyonun mallarının idaresi, menfaatlerinin korunması ve durdurma süresi
sonunda yeniden faaliyete geçebilmesi için genel kurul yapılması, Medenî Kanun
hükümleri gereğince tayin olunacak bir veya üç kayyım tarafından sağlanır.
Fesih, infisah ve kapatma halinde malların
devri
Madde 40 - Fesih, infisah ve kapatma hallerinde, mal
varlıkları 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 46 ncı maddesindeki hükümler
çerçevesinde tasfiye edilir.
Ancak, tasfiye sonucunda kalacak para ve
mallar, ilgili sendika veya konfederasyonun tüzüğünde aksine bir hüküm
bulunmadığı takdirde Hazineye devredilir.
Yönetmelikler
Madde 41 - Bu Kanunun uygulanması bakımından;
a) Kurumların girecekleri hizmet kolları,
b) Sendika ve konfederasyon üyeliklerine
başvuru belgeleri ile çekilme bildirimlerinin şekli ve içereceği bilgiler,
c) Kamu Personeli Danışma
Kurulu ve Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun çalışma usul ve esasları, toplu
sözleşme görüşmelerinin yapılma usul ve esasları ile bu Kanunun uygulanmasını
göstermek üzere ihtiyaç duyulacak diğer hususlar, (Değişik: 4/4/2012-6289/25 md.)
d) Sendika üye sayıları ve bunların
bağlı bulundukları konfederasyonların belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar, (Değişik: 4/4/2012-6289/25 md.)
e) Sendika ve konfederasyonların
tutacakları defterler, tasdik şekli ve kayıtların düzenlenme usul ve esasları,
f) (Mülga: 4/4/2012-6289/25 md.)
Kanunun yayımı tarihinden itibaren dört ay
içinde, kamu görevlileri sendikaları konfederasyonlarının da görüşleri alınmak
suretiyle Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Devlet
Personel Başkanlığınca birlikte hazırlanacak yönetmeliklerle belirlenir.
Uygulamanın izlenmesi
Madde 42 - Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Kamu görevlileri sendika ve
konfederasyonlarının kuruluşu, yetkili organlarının oluşumu ve bu organların
çalışma usulleri ile görevleri, sendika ve konfederasyonların tüzel kişi olarak
hak ve yükümlülükleri ve faaliyetleri gibi konularda karşılaşılacak sorunları
gidermeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,
b) Personel
konularına ilişkin olarak karşılaşılacak sorunları Maliye Bakanlığı ile Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşlerini alarak gidermeye Devlet Personel
Başkanlığı,
Yetkilidir.
Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı yukarıda belirtilen hususlar
ile ihtiyaç duyulacak diğer hususlarda bu kurumlardan birinin talebi üzerine
ortak çalışma yapabilirler. Bu çalışmalara Kamu Personeli Danışma Kuruluna
temsilci gönderen kamu görevlileri sendikaları konfederasyonunun temsilcileri
de davet edilir.
Diğer kanunların uygulanması
Madde 43 - Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2821
sayılı Sendikalar Kanunu, 2908 sayılı Dernekler Kanunu, 743 sayılı Türk Medeni
Kanunu ile sendika ve konfederasyonlarda görev alacaklar hakkında kamu
görevlilerinin tabi oldukları personel kanunlarının ilgili hükümleri uygulanır.
Değiştirilen kanun hükmü
Madde 44 - (11/4/2001 tarihli ve
4641 sayılı Ekonomik ve Sosyal Konseyin Kuruluşu, Çalışma Esas ve Yöntemleri
Hakkında Kanunun 2 nci maddesi ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Ödenek tahsisi
Geçici Madde 1 - Bu Kanun gereğince yapılacak harcamalar
için Maliye Bakanlığı bütçesinin transfer tertibinden Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı bütçesinin ilgili tertiplerine yeterli miktarda ödenek
aktarılır.
Kadro tahsisi
Geçici Madde 2 - Bu Kanunla getirilen hizmetlerin
yürütülebilmesi için, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı merkez teşkilatında
kullanılmak üzere ekli (1) sayılı cetvelde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı cetvellerin adı geçen Bakanlığa ait
bölümüne eklenmiştir.
Geçici Madde 3 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesini müteakip
kurulacak sendikalardan üye sayıları, ulaşım hizmetleri, bayındırlık, inşaat ve
köy hizmetleri ile bankacılık ve sigorta hizmetleri hizmet kollarında 1500,
enerji, sanayi ve madencilik hizmetleri ile tarım ve ormancılık hizmetleri
hizmet kollarında 3000, basın yayın ve iletişim hizmetleri ile yerel yönetim
hizmetleri hizmet kollarında 4000, büro hizmetleri ile sağlık ve sosyal
hizmetler hizmet kollarında 10 000, eğitim, öğretim, bilim ve kültür hizmetleri
hizmet kolunda 18 000 ve daha fazla olduğu ve konfederasyonlardan kendi
içindeki sendikalarda bulunan kamu görevlisi üye sayısı 35 000 ve daha fazla
olduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenerek Resmî Gazetede
yayımlananlar bakımından, bu Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasında yer
alan yüzde beş oranı, 2002 yılında toplu görüşme yapmaya yetkili kamu
görevlileri sendikaları ve bu sendikaların bağlı oldukları konfederasyonlar
belirleninceye kadar geçecek süre içinde uygulanmaz.
Yukarıdaki fıkra uyarınca Resmî Gazetede
yayımlanacak belirlemeden sonra ilgililerin aylıksız izinli geçen sürelerine
ilişkin aylık ve özlük hakları kendilerine ödenir.
Geçici Madde 4 - Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş
bir yargı kararına müstenit olmamak üzere, bu Kanunun yayımı tarihine kadar,
memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdetmeleri nedeniyle kamu
görevlileri haklarında idarî, malî veya adlî takibat yapılmaz, başlatılanlar
işlemden kaldırılır.
Geçici Madde 5 - Bu Kanunun 41 inci maddesinin (a), (b) ve
(e) bentlerinde belirtilen yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girmesini izleyen
otuz gün içinde yürürlüğe konulur.
Geçici Madde 6 - Bu Kanunun yayımı tarihinde faaliyette
bulunan kamu görevlileri kuruluşları, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren
sekiz ay içinde;
a) Mevcut tüzüklerine göre olağanüstü
genel kurullarını yaparak, tüzük ve örgütlenmelerini bu Kanun hükümlerine göre
düzenlemek,
b) Yeni örgüt ve
tüzüklerine göre ilk olağan genel kurullarını da yapmak zorundadırlar.
Belirlenen süre içerisinde, bu Kanuna
uygun olarak yeni tüzüklerini düzenlememiş ve ilk olağan genel kurullarını
yapmamış kuruluşlar bu Kanunda tanımlanan sendikaların hak ve yetkilerini
kullanamazlar.
c) Bu Kanunun yayımından sonra tüzüklerini
bu Kanuna uyduran sendikalar tüm üyelik belgelerini bu Kanuna göre çıkarılacak
yönetmelik hükümlerine uygun olarak yeniden düzenleyerek birer örneğini olağan
genel kurul tarihinden itibaren iki ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığına göndermek zorundadırlar.
d) Hizmet kollarına
göre yetkili sendikalar belirleninceye kadar oran şartı aranmaksızın üyelik aidatlarının
kaynaktan kesilmesine devam edilir.
Geçici Madde 7 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren
faaliyette bulunan kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyon
yöneticilerinin yetkili sendikalar belirlenene kadar özlük haklarının
ödenmesine devam edilir.
Geçici Madde 8 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte
kurulu bulunan kamu görevlileri sendikaları, genel kurul kararı ile mal
varlıklarını, hak ve borçlarını her hangi bir sendika, konfederasyon veya
Bakanlar Kurulunca kamu yararına çalıştığı belirlenen kuruluşlara üç ay
içerisinde devredebilirler. Devir ve intikal işlemleri her türlü vergi, resim
ve harçtan muaftır.
Geçici Madde 9-(Ek: 24/6/2004-5198/7 md.)
2004 yılı için;
a) 30 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a)
bendinde öngörülen tespit, 15 Temmuz 2004 tarihi itibarıyla gerçekleştirilerek
20 Temmuz 2004 tarihine kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına
gönderilir.
b) 30 uncu maddenin ikinci fıkrasının (b)
bendi gereğince Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılacak tespit ise 30
Ağustos 2004 tarihine kadar Resmî Gazetede yayımlanır.
c) 32 nci maddenin birinci fıkrasındaki
"Ağustos ayının onbeşinci günü", "Eylül ayının onbeşinci
günü" olarak uygulanır.
Tüzük değişikliği
Geçici Madde 10- (Ek: 1/7/2006-5538/15 md.)
İlgili sendika
tüzüklerinde bu maddenin yayımından önce farklı yöntemlerle belirlenmiş olan
ödenti tutarları, ilk genel kurulda tüzük değişikliği yapılmak kaydıyla,
sendika yönetim kurulu tarafından bu maddenin yayımı tarihinden itibaren en geç
bir ay içinde bu Kanuna uygun olarak yeniden düzenlenir ve Maliye Bakanlığına
bildirilir; bildirim tarihini takip eden aybaşından itibaren üyelik
ödentilerinin hesaplanmasında uygulanır.
Geçici Madde 11- (Ek: 4/4/2012-6289/27 md.)
2012 ve 2013
yıllarına ilişkin mali ve sosyal hakları belirlemek üzere yapılacak toplu
sözleşme görüşmelerine, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay
içerisinde başlanır. Kamu Görevlileri Sendikaları Heyet üyelerinin bildirimi,
toplu sözleşme tekliflerinin verilmesi ve görüşmelerin başlama tarihinin
bildirimi ile Kamu Görevlileri Hakem Kurulu üyelerinin belirlenmesine ilişkin
29, 31 ve 34 üncü maddelerde öngörülen süreler dikkate alınmaz. Bu toplu
sözleşme görüşmelerine katılacak sendika ve konfederasyonların belirlenmesinde
7/7/2011 tarihli ve 27987 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 4688 sayılı Kamu
Görevlileri Sendikaları Kanunu Gereğince Kamu Görevlileri Sendikaları ile
Konfederasyonların Üye Sayılarına İlişkin 2011 Temmuz İstatistikleri Hakkında
Tebliğ hükümleri esas alınır.
Geçici Madde 12- (Ek: 4/4/2012-6289/28 md.)
30 uncu maddenin ikinci fıkrasının (a)
bendinde öngörülen tespit 2012 yılı için 15 Haziran 2012 tarihi esas alınarak
gerçekleştirilir ve en geç 29 Haziran 2012 tarihine kadar Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığına gönderilir. Aynı fıkranın (b) bendi uyarınca yapılacak
tespit ise 15 Haziran 2012 tarihi esas alınarak yapılır ve 10 Ağustos 2012
tarihine kadar Resmî Gazetede yayımlanır.
Geçici Madde 13- (Ek: 4/4/2012-6289/29 md.)
41 inci maddenin birinci fıkrasının (c)
bendinde belirtilen yönetmelik bir ay içinde yürürlüğe konulur.
Geçici Madde 14- (Ek: 4/4/2012-6289/30 md.)
15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili
sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge
sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz
konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan
sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri
çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015
tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler,
sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde
sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen
toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra
hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme
yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan
tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca
yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri
dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine
kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte
uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen
ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak
ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.
Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş
bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, 15/3/2012 tarihine kadar, memur
temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta
bulunarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi
kapsamındaki idarelerde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun
ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali
takibat ve yargılama yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.
Geçici Madde 15 - (Ek: 2/7/2018-KHK-703/197 md.)
10/5/2018 tarihli ve 7142
sayılı 6771 Sayılı Kanunla Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Yapılan
Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Çeşitli Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Konusunda Yetki Kanununa dayanılarak
çıkarılan kanun hükmünde kararnameler ile Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle
teşkilatları yeniden düzenlenen kamu kurum ve kuruluşlarının bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanun gereğince dahil oldukları hizmet kollarında
oluşan değişiklikler, personelin talebiyle sendika üyeliğini değiştirmesi
durumu hariç olmak üzere,
a) Bu Kanun ve buna bağlı mevzuatta yer
alan sendikal haklar açısından 15/05/2019 tarihine kadar,
b) Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet
Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını
Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmeden yararlanma açısından söz konusu Toplu
Sözleşmenin yürürlük süresi boyunca,
uygulanmaz.
Geçici Madde 16- (Ek: 16/11/2022-7421/10 md.)
Konusu suç teşkil etmemek kaydıyla; bu
maddenin yürürlük tarihine kadar bu Kanun veya 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümlerine aykırı olarak sosyal denge
tazminatı ödediği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir
belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare
birliklerinin yetkili veya görevli olan sorumluları hakkında yapılan bu
ödemeler nedeniyle idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış olanlar
işlemden kaldırılır.
GEÇİCİ MADDE 17- Konusu suç teşkil etmemek kaydıyla; bu
Kanun hükümleri uyarınca imzalanan toplu sözleşmeler ve Kamu Görevlileri Hakem
Kurulu kararlarındaki usul ve esaslara aykırı olarak 31/5/2025 tarihine kadar
kamu görevlilerine giyim yardımı, kıyafet yardımı, koruyucu giyim yardımı,
koruyucu giyim malzemesi ve koruyucu donanım malzemesi yardımı yapan kamu kurum
ve kuruluşlarının yetkili veya görevli olan sorumluları hakkında idari ve/veya
mali takibat ve yargılama yapılamaz, başlamış olanlar işlemden kaldırılır. (24.07.2025 /
32965 sayılı R.G. 7555
s.k. ile eklenmiştir)
Yürürlük
Madde 45 - Bu Kanun yayımını takip eden 30 uncu
günün sonunda yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 46 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.
4688
SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
1 - 24/6/2004 tarihli ve 5198 sayılı
Kanunun Geçici Maddeleri :
Geçici Madde 1- Bu Kanun çerçevesinde çıkarılacak yeni yönetmelikler
yürürlüğe girinceye kadar, mevcut yönetmeliklerin 4688 sayılı Kanuna aykırı
olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Geçici Madde 2- 4688 sayılı Kanunun 18 inci
maddesine göre, konfederasyonların ve sendikaların yönetim kurulu üyelerinin,
bu Kanunun yayımı tarihinden önceki sendikal faaliyetleri ve aylıksız izinleri
ile ilgili olarak idari ve mali takibat yapılamaz, başlatılmış olanlar işlemden
kaldırılır.
Geçici Madde 3- Bu Kanunun yayımı tarihinden önce, 4688
sayılı Kanunun 31 inci maddesi uyarınca açılmış bulunan davalar işlemden
kaldırılır.
[1] (Başlık, 11.04.2012 tarihli, 28261 sayılı R.G. 6289 s.k. ile
değişik)
[2] Mülga; a) Cumhurbaşkanlığı
merkez teşkilatında, bağlı kurullarında ve Diyanet İşleri Başkanlığı, Savunma
Sanayi Başkanlığı ile İletişim Başkanlığı hariç olmak üzere bağlı
kuruluşlarında, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinde çalışan kamu
görevlileri, (Değişik: 2/7/2018-KHK-703/197 md.)
[3] "Bakanlar, bakan yardımcıları, bu Kanun kapsamında
bulunan kurum ve kuruluşların başkanları, genel müdürleri ve bunların
yardımcıları, yönetim kurulu üyeleri, merkez teşkilâtlarının denetim birimleri
yöneticileri ve kurul başkanları, hukuk müşavirleri, bölge, il ve ilçe
teşkilâtlarının en üst amirleri ile bunlara eşit veya daha üst düzeyde olan
kamu görevlileri," ibaresi "Bakanlar, bakan yardımcıları, bu Kanun kapsamında
bulunan kurum ve kuruluşların başkanları, genel müdürleri ve bunların
yardımcıları, yönetim kurulu üyeleri, merkez teşkilâtlarının denetim birimleri
yöneticileri ve kurul başkanları, hukuk müşavirleri, bölge, il ve ilçe
teşkilâtlarının en üst amirleri ile bunlara eşit veya daha üst düzeyde olan
kamu görevlileri," olarak 16.05.2025 / 32902 R.G. 7547 s.k ile değişik
[4] Anayasa Mahkemesince iptal edilen "Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti
tanınan vakıflar ile" ibaresi "Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan
vakıflar ile" olarak 01.07.2025 / 32943 R.G. 7551 s.k ile yeniden düzenlenmiştir.
[5] Mülga; Kamu İşveren Heyeti, Cumhurbaşkanının
görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın başkanlığında,
Cumhurbaşkanınca belirlenen bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının
temsilcilerinden oluşur.
[6] Mülga; a) Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay Başkan, Başkanvekili,
Başkan Yardımcısı veya Daire Başkanları arasından Cumhurbaşkanınca Başkan
olarak seçilecek bir üye,
[7] Mülga; b) Cumhurbaşkanınca belirlenen bakanlıklar ile kamu
kurum ve kuruluşlarından dört üye,
[8] Mülga; d) Üniversitelerin kamu yönetimi, iş
hukuku, kamu maliyesi, çalışma ekonomisi, iktisat ve işletme bilim dallarından
en az Doçent unvanını taşıyanlar arasından Cumhurbaşkanınca seçilecek bir üye,
[9] Mülga; e) Bağlı sendikaların üye sayısı
itibarıyla en fazla üyeye sahip konfederasyon tarafından üç, bağlı sendikaların
üye sayısı açısından ikinci ve üçüncü sırada bulunan konfederasyonlar
tarafından ikişer olmak üzere (d) bendinde belirtilen bilim dallarından en az
Doçent unvanını taşımak kaydıyla, önerilecek toplam yedi öğretim üyesi
arasından Cumhurbaşkanınca seçilecek bir üye,
[10]