Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu
TEKNOLOJİ
GELİŞTİRME BÖLGELERİ KANUNU
Kanun Numarası :
4691 Kabul Tarihi : 26/6/2001
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih :
6/7/2001 Sayı : 24454
Covid-19 Pandemi Hk.7244
s.k.atıf yapılmıştır
Genelgeler 1
Tasarruflu yazılar 1
Gümrük
Muafiyetleri Ek
Madde 2
Amaç
Madde 1 - Bu Kanunun amacı, üniversiteler, araştırma kurum ve kuruluşları ile üretim
sektörlerinin işbirliği sağlanarak, ülke sanayiinin uluslararası rekabet
edebilir ve ihracata yönelik bir yapıya kavuşturulması maksadıyla teknolojik
bilgi üretmek, üründe ve üretim yöntemlerinde yenilik geliştirmek, ürün
kalitesini veya standardını yükseltmek, verimliliği artırmak, üretim
maliyetlerini düşürmek, teknolojik bilgiyi ticarileştirmek, teknoloji yoğun
üretim ve girişimciliği desteklemek, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yeni ve
ileri teknolojilere uyumunu sağlamak, [1] teknoloji yoğun alanlarda yatırım olanakları yaratmak, araştırmacı ve
vasıflı kişilere iş imkânı yaratmak, teknoloji transferine yardımcı olmak ve
yüksek/ileri teknoloji sağlayacak yabancı sermayenin ülkeye girişini hızlandıracak
teknolojik alt yapıyı sağlamaktır.
Kapsam
Madde 2 - Bu Kanun, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin kuruluşunu, işleyişini, yönetim
ve denetimini ve bunlarla ilgili kişi ve kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklarını
kapsar.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Sanayi
ve Teknoloji Bakanlığını, (03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile
değişik)[2]
b) Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Bölge): Yüksek/ileri teknoloji kullanan ya
da yeni teknolojilere yönelik firmaların, belirli bir üniversite veya yüksek
teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsünün olanaklarından
yararlanarak teknoloji veya yazılım ürettikleri/geliştirdikleri, teknolojik bir
buluşu ticari bir ürün, yöntem veya hizmet haline dönüştürmek için faaliyet
gösterdikleri ve bu yolla bölgenin kalkınmasına katkıda bulundukları, aynı
üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsü alanı
içinde veya yakınında; akademik, ekonomik ve sosyal yapının bütünleştiği siteyi
veya bu özelliklere sahip teknoparkı,
c) Araştırma ve Geliştirme (AR-GE): Araştırma ve geliştirme, kültür, insan
ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yazılım
dahil yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için
sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları,
(Değişik: 2/3/2011-6170/1 md.)
d) AR-GE Merkez veya Enstitüleri: Kamuya ait, yetişmiş nitelikli insan gücü
ile günün modern teknolojilerine dayalı makine, donanım ve yazılımı içinde
bulunduran, teknoloji ve ürün geliştirilmesine yönelik AR-GE faaliyetlerinin
yapıldığı mekânları,
e) Üretim Birimleri: Bölge içerisinde bu Kanunun amacına uygun olarak
faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerce kurulan veya kullanılan, yeni ve
yüksek teknolojilere dayalı ve çevreye zarar vermeyen üretim birimlerini,
f) Girişimci: Bölgedeki hizmet ve imkânlardan yararlanmak isteyen veya
yararlanmakta olan gerçek ve tüzel kişileri,
g) Yenilik: Sosyal ve ekonomik ihtiyaçlara cevap verebilen mevcut pazarlara
başarı ile sunulabilecek ya da yeni pazarlar yaratabilecek; yeni bir ürün ya da
mal, hizmet, uygulama, yöntem veya iş modeli fikri ile oluşturulan süreçleri ve
süreçlerin neticelerini, (Değişik: 2/3/2011-6170/1 md.)
h) Üründe Yenilik: Teknolojik açıdan yeni ürün, önceki ürün kuşağıyla
karşılaştırıldığında malzemesi, parçaları ve yerine getirdiği işlevler
açısından öze ilişkin, teknolojik farklar gösteren bir ürünü,
ı) Üretim Yöntemlerinde Yenilik: Geleneksel üretim tesislerinde
üretilemeyen, yeni ya da geliştirilmiş ürünlerin üretilmesinde veya halen
üretilmekte olan ürünlerin yeni tekniklerle üretilmesinde kullanılan yöntemi,
i) Üniversite: Mühendislik ve temel bilimler dallarında yapılanmasını gerek
insan gücü ve teknik donanım olarak tamamlamış ve gerekse doktora öğrencisi
seviyesinde yeterli araştırma elemanı olduğu Yükseköğretim Kurulu tarafından
onaylanan üniversiteleri,
j) Kurucu Heyet: Bölgenin içinde veya bulunduğu ilde yer alan en az bir
üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da kamu AR-GE merkez veya
enstitüsü ve diğer kuruluş temsilcilerinden oluşan, Bölge yönetici şirketi
kuruluşuna kadar geçen süreçte ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde Bölgenin
kurulması ile ilgili tüm iş ve işlemlerden sorumlu heyeti,
(Değişik: 2/3/2011-6170/1 md.)
k) Yönetici Şirket: Bu Kanuna uygun ve anonim şirket olarak kurulan,
Bölgenin yönetimi ve işletmesinden sorumlu şirketi,
l) Yazılım: Bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi teknolojilerine dayalı
bir diğer cihazın çalışmasını ve kendisine verilen verilerle ilgili gereken
işlemleri yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve bunların
kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da içeren belgelerin, belli
bir sistematik içinde, tasarlama, geliştirme şeklindeki ürün ve hizmetlerin
tümü ile bu ürün ya da mal ve hizmetlerin lisanslama, kiralama ve tüm hakları
ile devretme gibi teslim şekillerinin tümünü, (Değişik:
2/3/2011-6170/1 md.)
m) AR-GE Personeli: AR-GE faaliyetlerinde doğrudan
görevli araştırmacı, yazılımcı ve teknisyenleri, (2/3/2011-6170/1 md.
İle eklenmiştir)
n) Araştırmacı: AR-GE faaliyetleri ile yenilik
tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin
tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer
alan en az lisans mezunu uzmanları, (2/3/2011-6170/1 md. İle
eklenmiştir)
o) Teknisyen: Meslek lisesi veya meslek
yüksekokullarının tasarım, teknik, fen veya sağlık bölümlerinden mezun, teknik
bilgi ve deneyim sahibi kişileri, (Ek: 2/3/2011-6170/1 md.; Değişik:
16/2/2016-6676/8 md.)
p) Destek
Personeli: AR-GE veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle
doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri
personeli, (Ek: 2/3/2011-6170/1 md.; Değişik: 16/2/2016-6676/8 md.)
r) Yazılımcı
Personel: Yazılım olarak tanımlanan süreçte çalışıp program geliştiren, üreten,
alanında yeterli deneyime veya eğitime sahip nitelikli personeli, (2/3/2011-6170/1 md. İle eklenmiştir)
s) Kuluçka Merkezi (İnkübatör): Özellikle genç
ve yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla; girişimcilere bölge içinde veya
dışında ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara
erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden
sağlandığı yapıları, (03.02.2021 / 31384
sayılı R.G. 7263 s.k. ile değişik)[3]
t) Teknoloji Transfer Ofisi (TTO): Teknoloji geliştiricisi AR-GE kurum ve kuruluşları ile
teknoloji kullanıcısı sanayi şirketleri veya diğer teknoloji ya da AR-GE kurum
ve kuruluşları arasında bilgilendirme, koordinasyon, araştırmayı yönlendirme,
yeni AR-GE şirketlerinin oluşturulmasını teşvik etme, işbirliği geliştirme, fikri mülkiyet haklarının
korunması, pazarlanması, satılması, fikri mülkiyetin satışından elde edilen
gelirlerin yönetilmesi konularında faaliyet gösteren yapıyı, (2/3/2011-6170/1 md. İle eklenmiştir)
u) Teknolojik Ürün: Toplumsal ihtiyaçları
karşılamak ve yaşam standardını yükseltmek amacıyla nitelikli işgücü tarafından
bilimsel bilgi ve teknolojik araştırmalar kullanılarak ortaya çıkarılan, var
olandan belirgin bir şekilde farklılık gösteren, katma değeri ve rekabet
edebilirliği yüksek ürünü, (2/3/2011-6170/1 md. İle
eklenmiştir)
v) İhtisas Teknoloji Geliştirme Bölgesi
(İhtisas TGB): Aynı sektör grubunda ve bu sektör grubuna dâhil alt sektörlerde
faaliyet gösteren girişimcilerin yer aldığı tematik teknoloji geliştirme
bölgelerini, (Ek: 16/2/2016-6676/8 md.)
y)
AR-GE Projesi: Amacı, kapsamı,
genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş,
gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak ayni ve/veya nakdî destek tutarları,
sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve
AR-GE faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar
çerçevesinde gerçekleştirilen ve araştırmacı ve/veya yazılımcı personel
tarafından yürütülen projeyi, (Ek: 16/2/2016-6676/8 md.)
z) Tasarım Faaliyeti: Sanayi alanında ve Cumhurbaşkanının[4] uygun göreceği
diğer alanlarda katma değer ve rekabet avantajı yaratma potansiyelini haiz,
ürün veya ürünlerin işlevselliğini artırma, geliştirme, iyileştirme ve
farklılaştırmaya yönelik yenilikçi faaliyetlerin tümünü, (Ek: 16/2/2016-6676/8 md.)
aa) Tasarım Projesi: Amacı, kapsamı, genel
ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak
ayni veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının
paylaşım esasları tespit edilmiş ve tasarım faaliyetlerinin her safhasını
belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde tasarımcı tarafından
yürütülen projeyi, (Ek: 16/2/2016-6676/8 md.)
bb) Tasarım
Personeli: Tasarım faaliyetlerinde doğrudan görevli tasarımcı ve teknisyenleri, (Ek: 16/2/2016-6676/8 md.)
cc) Tasarımcı: Tasarım faaliyetleri
kapsamındaki projelerin gerçekleştirilmesi ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde
yer alan, üniversitelerin; mühendislik, mimarlık veya tasarım ile ilgili
bölümlerinden mezun en az lisans derecesine sahip kişiler ile tasarım
alanlarından herhangi birinde en az lisansüstü eğitim derecesine sahip diğer
kişileri, (Ek: 16/2/2016-6676/8 md.)
dd) Bölge Alanı: Arazi üzerinde, koordinat
değerleriyle sınırları belirlenmiş Bölgenin müstakil her bir alanını, (Ek: 16/2/2016-6676/8 md.)
ee) Desteklenecek Programlar:
Yükseköğretim kurumlarının matematik, fizik, kimya ve biyoloji lisans programları
ile Yükseköğretim Kurulundan alınan görüş üzerine Bakanlıkça belirlenecek diğer
programları, (03.02.2021 /
31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile değişik)[5]
ff) Kuluçka Girişimcisi: Kuluçka merkezlerinde yer
alan AR-GE, teknolojik yenilik, yazılım ve tasarım faaliyetlerinde bulunan ve
nitelikleri ve bu merkezlerde bulunabilecekleri süre Bakanlıkça yönetmelikle
belirlenen erken aşama girişimcileri, (03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
gg) AR-GE Binası: Bölgelerde AR-GE, tasarım ve yenilik
faaliyeti yürüten girişimcilere tahsis edilecek ofislerin, ortak alanların ve
Bölge hizmetlerinin sunulması ile ilgili birimlerin yer aldığı yapıyı, (03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
hh) Atölye: Girişimciler tarafından AR-GE, yenilik ve
tasarım faaliyetleri kapsamında ihtiyaç duyulan makine ve ekipmanların
bulunduğu yapıyı ya da alanı, (03.02.2021 /
31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
ıı) Stajyer: Yükseköğretim Kurulunca yükseköğretim kurumlarında veya Milli
Eğitim Bakanlığınca mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında verilmesi
uygun görülen her düzeydeki alana özgü olarak belirlenen teorik ve uygulamalı
dersler dışında, öğretim programlarıyla kazandırılması öngörülen mesleki bilgi,
beceri, tutum ve davranışların geliştirilmesi, sektörün tanınması, iş hayatına
uyum, gerçek üretim ve hizmet ortamında yetişmek amacıyla işletmelerde mesleki
çalışma yapan öğrencileri, (03.02.2021 / 31384
sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
İfade eder.
Kuruluş
Madde 4 - (Değişik: 2/3/2011-6170/2 md.) Bölge ile ilgili başvurular Kurucu Heyet ya da
yönetici şirket tarafından yapılır. Başvuruları
değerlendirmek üzere Bakanlık temsilcisi başkanlığında, Hazine ve Maliye
Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe
Başkanlığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumu Başkanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Küçük ve Orta
Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ve Bakanlık
tarafından belirlenecek teknoloji konusunda faaliyet gösteren en az biri özel
kuruluştan olmak şartıyla iki kurum veya kuruluştan birer temsilcinin katılımı
ile Değerlendirme Kurulu oluşturulur(cümle 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile değişik)[6].
Değerlendirme Kurulunun çalışmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
belirlenir. (Değişik birinci fıkra: 16/2/2016-6676/9
md.)
Cumhurbaşkanı,[7]
Bölge kuruluşu ile Bölgeye ek alan katılmasına , Bölge sınırı değişikliğine ya da Bölge alanı iptaline[8] karar verir. Bu kararlar Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.
Bölgelerdeki planlama sürecinde imar planları ve
değişiklikleri, parselasyon planları ve değişiklikleri, çıkacak yönetmeliğe
uygun olarak Bölgenin yönetici şirketince hazırlanır ve Bakanlık tarafından
onaylanarak yürürlüğe girer. Kesinleşen imar planları, bilgi için ilgili
kurumlara gönderilir. Arazi ve bina temini, planlama ve projelendirme, alt yapı
ve üst yapının inşası ile ilgili harcamalar yönetici şirkete aittir.
Teknik sorumluluğu yönetici şirket tarafından
belirlenecek proje müellifi ve fenni mesule ait olmak üzere 3/5/1985 tarihli ve
3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine uygun olarak hazırlanan veya
hazırlattırılan uygulama projeleri Bakanlık tarafından onaylanır.
Bakanlık tarafından onaylanarak yürürlüğe giren
uygulama imar planına göre; arazi kullanımı, yapı ve tesislerin
projelendirilmesi, inşası ile ilgili ruhsat ve izinler, 3194 sayılı Kanun
hükümlerine uygun olarak Bakanlık tarafından verilir.
Bölge alanının Organize Sanayi Bölgesi içerisinde
yer alması durumunda, uygulama projelerinin onaylanması ile ruhsat ve izinlerin
verilmesi işlemleri, 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri
Kanununa göre yapılır. (Ek fıkra: 16/2/2016-6676/9 md.)
Bölgelerde ihtiyaç duyulacak araziler 4/11/1983
tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre sağlanabilir.
Bölge alanları içinde yer alan üniversite
arazileri, bu üniversitelerin uygun görüp izin vermeleri durumunda, mülkiyeti
ilgili üniversitede kalmak kaydıyla Bölgenin yönetici şirketine tahsis
edilebilir. Bu durum diğer kamu
kurum ve
kuruluşlarına ait araziler için
de geçerlidir. Bölge içerisinde yer alan Hazinenin özel mülkiyetinde
veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlar üzerinde irtifak
hakkı tesisinin veya kullanma izni verilmesinin talep edilmesi halinde, Maliye
Bakanlığı tarafından yönetici şirket lehine ilk beş yılı bedelsiz
olarak, devam eden yıllar için
yatırım konusu taşınmazın emlak vergi değerinin binde ikisi karşılığında
irtifak hakkı tesis edilir veya kullanma izni verilir. İrtifak hakkı tesis
edilen ve kullanma izni verilen bu taşınmazlar üzerinde yapılacak
faaliyetlerden hasılat payı alınmaz. Bu fıkranın uygulamasına ilişkin usul ve
esasları belirlemeye ve irtifak hakkı veya kullanma izni bedelini, Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenen sosyo-ekonomik gelişmişlik
sıralamasına göre iller itibarıyla farklılaştırmaya veya sıfıra kadar indirmeye
Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Bölge kurulması için öngörülen alanda veya Bölgenin
bulunduğu ilin sınırları içinde üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü veya
kamu AR-GE merkez veya enstitüsünün bulunması ve yörede yeterli AR-GE, sanayi potansiyelinin bulunması ve finansal
yeterlilik şartı aranır. AR-GE sanayi potansiyeli ve finansal yeterlilik
kriterleri yönetmelikle belirlenir.
Bölge olarak belirlenen araziler hiçbir şekilde
başka amaçlarla kullanılamaz.
Bakanlık, gerekli görmesi halinde Teknoloji
Geliştirme Bölgelerindeki kira üst limitlerini belirlemeye yetkilidir. (Ek fıkra: 16/2/2016-6676/9 md.)
Yönetici şirket[9]
Madde 5 - (Değişik:
2/3/2011-6170/3 md.)
Bölgenin yönetimi ve işletmesinden sorumlu yönetici
şirketin kurucuları arasında, Bölgenin içinde veya bulunduğu ilde yer alan en
az bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da kamu AR-GE merkez veya
enstitüsü bulunur.
Yönetici şirkete ayrıca, Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliğine bağlı odalar ve borsalar, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları
Konfederasyonuna bağlı odalar, birlikler ve federasyonlar, yerel yönetimler,
bankalar ve finansman kurumları, yerli ve yabancı özel hukuk tüzel kişileri,
AR-GE ve teknoloji geliştirme ile ilgili vakıf, kooperatif ve dernekler, ilgili kamu kuruluşları ve ihracatçı
birlikleri kurucu ya da sonradan ortak olabilir.
Yerel yönetimler, başkaca bir işleme gerek
kalmaksızın kendi meclis kararına binaen yönetici şirkete ortak olabilir.
Yabancı özel hukuk tüzel kişileri 5/6/2003 tarihli
ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde yönetici şirkete iştirak edebilir.
Yönetici şirket esas
sözleşmesi ile esas sözleşme değişiklikleri için Bakanlık izni şartı aranır. (03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
Yönetim Kurulu tarafından yönetici şirket genel müdürlüğü
üst yönetimine atanacaklarda aranacak nitelikler yönetmelikle belirlenir.
Yönetici şirket; Bölgeye ait planlama ve
projelendirmenin yapılması, gerekli alt yapı ve üst yapı hizmetleri ile Bölge
için gerekli her türlü hizmetlerin yürütülmesi, kuluçka merkezi ve teknoloji
transfer ofislerinin kurulması, AR-GE veya tasarım projelerinin değerlendirilmesi ve projesi uygun
görülen girişimcilere yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslara göre Bölge
içerisinde yer tahsis edilmesi, Bölgenin
bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde gösterilen amaca uygun olarak yönetilmesi,
girişimcilerin ve üçüncü şahısların buna aykırı davranışlarının önlenmesi ve
gerekli önlemlerin alınması ile yükümlüdür. (1)
Kamu yararı kararı, yönetici şirketin başvurusu
üzerine Bakanlıkça verilir.
Teknoloji Geliştirme Bölgesi yönetici şirketi tarafından
bölge alanları dışında Değerlendirme Kurulunun kararı üzerine Bakanlıkça izin
verilmesi halinde kuluçka merkezi açılabilir. Bu kuluçka merkezlerinde sadece
kuluçka girişimcileri yer alabilir. Bu kapsamda açılacak merkezler ve buralarda
yer alacak girişimcilerde aranacak şartlar Bakanlıkça belirlenir. Bu Kanun
kapsamında sağlanan destek, teşvik, muafiyet ve istisnalar, bu merkezlerde de
aynen uygulanır. Yönetici şirketin görev ve sorumlulukları dahil olmak üzere,
bu merkezlere dair diğer tüm iş ve işlemlerde bu Kanun ve ilgili yönetmelik
hükümleri uygulanır. (03.02.2021 / 31384
sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
Teknoloji Geliştirme Bölgesi yönetici şirketi ile
bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için iş yeri
açma ve çalışma ruhsatı ilgili mevzuat çerçevesinde Bakanlık il müdürlükleri
tarafından düzenlenir ve bu kapsamda denetlenir. (03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
Bakanlık, Bölgede bu Kanunda belirtilen amacın
dışında faaliyet gösteren yönetici şirketi uyarır ve belirli bir süre vererek,
amacına uygun faaliyette bulunulmasını ister. Bu sürenin sonunda, yönetici
şirketin, amacı doğrultusunda faaliyet göstermediğinin tespit edilmesi
durumunda, Bakanlık görevli mahkemeye başvurarak mevcut yönetici şirketin
yönetim kurulu üyelerinin görevlerinin sona erdirilmesini, şirketin yönetimi
için kayyum tayin edilmesini ve yönetici şirketin tasfiyesini ister. Yönetici
şirketin tasfiyesine mahkemece karar verilmesi halinde, şirket ve yöneticilerin
hak ve yükümlülükleri ile sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla, Bakanlık,
yönetici şirketin mülkiyetinde olan Bölgeye ait araziyi ve üzerindeki
taşınmazları kamulaştırır ve Bölgenin yönetimini başka bir yönetici şirkete
verebilir.
Bölge kuruluş kararının Resmî Gazete'de yayımı
tarihinden itibaren; yönetici şirket kuruluşu bir yıl içerisinde
sonuçlandırılır ve Bölge en fazla üç yıl içerisinde faaliyete geçirilir. Mücbir
sebepler dışında, belirtilen süreler içerisinde; yönetici şirket kuruluşunun
tamamlanamaması, Bölgenin faaliyete geçirilememesi hallerinde, Kurucu Heyet ya
da Bölge yönetici şirketi süre uzatımı için Bakanlığa müracaat eder. Bakanlıkça
uygun görülmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere yönetici şirket kuruluşu
için en fazla altı ay, Bölgenin faaliyete geçirilmesi için en fazla bir yıl ek
süre verilebilir. Bu ek süreler içerisinde; Bölge yönetici şirketinin
kurulamaması durumunda Cumhurbaşkanının[10]
Bölgenin ilanına ilişkin kararı, Bölge alanında faaliyete geçilememesi
durumunda ise Bakanlar Kurulunun Bölge alanının ilanına ilişkin kararı hüküm ve
sonuçları ile birlikte ortadan kalkar. Ayrıca
Bölge alanında mücbir sebep halleri dışında faaliyetlerin bir yıl durması
halinde Cumhurbaşkanının söz konusu alanın ilanına ilişkin kararı, hüküm ve
sonuçları ile birlikte ortadan kalkar. Bu durum, Bakanlık tarafından ilgili
diğer kurum ve kuruluşlara bildirilir(son
iki cümle 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir). (Değişik dokuzuncu fıkra: 16/2/2016-6676/10 md.)
Yönetici şirket ortaklarından; üniversiteler,
yüksek teknoloji enstitüleri ya da kamu AR-GE merkez veya enstitüleri, yönetici
şirkete taahhüt ettikleri sermaye payını döner sermaye gelirlerinden
ödeyebilir.
Yönetici şirket, kendisine ve Bölgede bulunan
girişimcilerin faaliyetlerine ilişkin verileri Bakanlığa bildirmekle
yükümlüdür. Bu bildirime ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (Değişik onbirinci
fıkra: 16/2/2016-6676/10 md.)
Bölgede faaliyet
gösteren girişimcilerin projelerinin tamamlanma tarihinden itibaren
yönetmelikle belirlenen şartlar dahilinde yeni bir proje sunmamaları ve ilgili
mevzuat çerçevesinde yönetici şirkete iletmekle yükümlü oldukları bilgi ve
belgeleri süresinde iletmemeleri halinde, sözleşme fesholunmuş sayılır. Fesih
tahliye nedenidir. (03.02.2021 / 31384 sayılı
R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
Yönetici şirket, her türlü hesap ve işlemlerini
yıllık olarak 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetkilendirilmiş yeminli
mali müşavire inceletir. Yeminli mali müşavir, düzenlediği denetim raporunun
birer örneğini aynı süre içinde yönetici şirkete ve Bakanlığa gönderir.
Yönetici şirket, her yılın sonunda kendisine ve
Bölgede yer alan AR-GE veya tasarım faaliyetinde bulunan işletmelere sağlanan
destek ve muafiyetlerin etki değerlendirmesini yapar ve bu konuda düzenlenen
raporun bir örneğini Bakanlığa gönderir.[11]
Denetim
Madde 6 - Bölgedeki yönetici şirket ve girişimcilerin faaliyet ve uygulamaları Bakanlık
tarafından denetlenir.
Personel
Madde 7 -Yönetici şirkette ve Bölgede yer alan faaliyetlerde yürürlükteki iş ve
çalışma mevzuatına göre personel istihdam edilir. Bölgelerde 4875 sayılı Kanun,
27/2/2003 tarihli ve 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun
ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yabancı uyruklu yönetici ve vasıflı
AR-GE veya tasarım personeli çalıştırılabilir. (Değişik birinci
fıkra: 2/3/2011-6170/4 md.)
Kamu kurum ve kuruluşları ile üniversite personelinden Bölgede yer alan
faaliyetlerde araştırmacı ve idari personel olarak hizmetine ihtiyaç
duyulanlar, çalıştıkları kuruluşların izni ile sürekli veya yarı zamanlı olarak
çalıştırılabilirler. Yarı zamanlı görev alan öğretim üyesi, öğretim görevlisi,
araştırma görevlisi ve uzmanların bu hizmetleri karşılığı elde edecekleri
gelirler, üniversite döner sermaye kapsamı dışında tutulur. Sürekli olarak
istihdam edilecek personele kurumlarınca aylıksız izin verilir ve kadroları ile
ilişkileri devam eder. Bunlardan 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanununa tâbi personelin burada geçirdikleri süreler için emeklilik hakları
5434 sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükümlerine uyulmak kaydıyla saklı kalır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesinin bu maddede yer alan
düzenlemelere aykırı hükümleri uygulanmaz. (2)
Öğretim elemanları 2547 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinde öngörülen yurt
içinde ve yurt dışında geçici görevlendirme esaslarına göre yapacakları
çalışmaları Üniversite Yönetim Kurulunun izni ile Bölgedeki kuruluşlarda
yapabilirler. Aylıklı izinli olarak Bölgede görevlendirilen öğretim üyelerinin
Bölgede elde edecekleri gelirler üniversite döner sermaye kapsamı dışında
tutulur. Ayrıca, öğretim elemanları Üniversite Yönetim Kurulunun izni ile
yaptıkları araştırmaların sonuçlarını ticarileştirmek amacı ile bu bölgelerde
şirket kurabilir, kurulu bir şirkete ortak olabilir ve/veya bu şirketlerin
yönetiminde görev alabilirler.
Destek ve muafiyetler
Madde 8 - (Değişik:
2/3/2011-6170/5 md.)
Bölgelerde alt yapı,
idare binası, AR-GE binası, atölye ve kuluçka merkezi inşası ile atölyelerde
kullanılacak makine, ekipman ve yazılımlar ile AR-GE ve yenilik faaliyetleri
ile tasarım faaliyetlerini desteklemeye yönelik yönetici şirketçe yürütülen
veya yürütülecek kuluçka programları, teknoloji transfer ofisi hizmetleri ve
teknoloji iş birliği programları ile ilgili giderler, yardım amacıyla Bakanlık
bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilir. (03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile değişik)[12]
İşletmeler, Bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları
AR-GE veya tasarım projeleri sonucu elde ettikleri teknolojik ürünün üretilmesi
için gerekli yatırımı, yönetici şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin
vermesi şartıyla Bölge içerisinde yapabilirler. Söz konusu yatırıma konu olan
teknolojik ürünün üretim izin belgeleri, ilgili kurum ve kuruluş tarafından
Bakanlık görüşü alınarak, öncelikle verilir.
Bu yatırımlara ilişkin faaliyetler, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu gereğince tutulması zorunlu defterlerde, yatırım yapan işletmelerin
Bölgede yürüttükleri AR-GE veya tasarım faaliyetlerinden ayrı olarak izlenir.
Bu yatırımlar nedeniyle Bölgede çalışan personel ve bu yatırımlarından elde
edilecek kazançlar Bölge dışında faaliyet gösteren işletmelerin ve bunların personelinin
tabi olduğu esaslara göre vergilendirilir.
Yönetici şirket, bu Kanunun uygulanması ile ilgili
olarak düzenlenen kâğıtlar yönünden damga vergisinden, yapılan işlemler
bakımından harçlardan ve Bölge alanı içerisinde sahip olduğu taşınmazlar dolayısıyla
emlak vergisinden muaftır[13].
Atık su arıtma tesisi işleten Bölgelerden, belediyelerce atık su bedeli
alınmaz.
Desteklenecek program[14] alanlarında en az lisans derecesine sahip Ar-Ge
personeli istihdam eden Teknoloji Geliştirme Bölgeleri firmalarının, bu
personelin her birine ödedikleri aylık ücretin o yıl için uygulanan asgari
ücretin aylık brüt tutarı kadarlık kısmı, iki yıl süreyle [15] Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesine konulacak
ödenekten karşılanır. Ancak bu kapsamda her bir Teknoloji Geliştirme Bölgesi
firmasına sağlanacak destek, ilgili ayda Teknoloji Geliştirme Bölgesi
firmasında istihdam edilen toplam personel sayısının yüzde onunu geçemez. Bu destek, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri
yönetici şirketlerinde kuluçka merkezi ve teknoloji transfer ofisi
hizmetlerinde istihdam edilen desteklenecek programlar mezunu personele de
aynen uygulanır(son
cümle 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile değişik)[16]. (01.07.2017 tarihli, 30111 sayılı R.G. 7033 s.k. ile
eklenmiştir)
Bölgelerde yer alan firmalara, istihdam ettikleri
doktora öğrencisi AR-GE personeli için, iki yıl süreyle Bakanlık bütçesine konulacak
ödenekle sınırlı olmak üzere, Bakanlıkça yönetmelikle belirlenen şartlar
çerçevesinde destek verilebilir. (03.02.2021
/ 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
Bu Kanun kapsamında stajyer istihdam eden firmalar,
Bakanlık bütçesine konulacak ödenekle sınırlı olmak üzere, Bakanlıkça
yönetmelikle belirlenen şartlar çerçevesinde desteklenebilir. (03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
Bu maddenin uygulamasına
ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile
Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça hazırlanacak
yönetmelikle belirlenir. (03.02.2021 / 31384
sayılı R.G. 7263 s.k. ile değişik)[17]
Yönetmelikler
Madde 9 - Değerlendirme Kurulunun çalışmalarına, Bölgelerin yer seçimine, yapılabilirlik
raporlarının hazırlanış kriterlerine, kuruluşuna, işletilmesine, arazi
kullanımına, Bölgede yer alacak faaliyetler ve bunlarla ilgili koşullara
ilişkin usul ve esaslar, Bölgelerin kurulması için Bakanlık bütçesine konulan
ödeneğin kullanım esasları ile bu Kanunun uygulanmasına dair diğer hususlar
Bakanlık tarafından, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay
içinde hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.
Uygulanmayacak hükümler
Madde 10 - (Değişik:
2/3/2011-6170/6 md.)
Bu Kanun kapsamına giren Bölgelerdeki
faaliyetlerde; 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol
Kanunu, 3/12/2010 tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886
sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/1/2002 tarihli ve 4734
sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.
Ek
Madde 1- (Ek: 16/2/2016-6676/13 md.)
İhtisas TGB'leri, bu Kanun hükümlerine
tabi olup, Bölgelere sağlanan destek, teşvik, muafiyet ve istisnalardan aynen
yararlanırlar. Mevcut Bölgelerin İhtisas TGB'lere dönüştürülebilmesi için
aranan kriterler yönetmelikle belirlenir.
Ek Madde 2- (Ek:
16/2/2016-6676/13 md.)
Bu Kanun kapsamında yürütülen yazılım,
AR-GE, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılmak üzere
ithal edilen eşya, gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen
kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan müstesnadır.
Ek Madde 3- (03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir)
1/1/2022 tarihinden
itibaren geçici 2 nci madde kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna
edilen kazançları tutarı 1.000.000 Türk lirası ve üzerinde olan gelir ve
kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın yüzde ikisi pasifte geçici
bir hesaba aktarılır. Bu fıkra kapsamında aktarılması gereken tutar
yükümlülüğü, yıllık bazda 20.000.000 Türk lirası ile sınırlıdır. Bu tutarın,
geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye'de yerleşik girişimcilere
yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın
alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da bu Kanun
kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere
sermaye olarak konulması şarttır. Söz konusu tutarın ilgili yılın sonuna kadar
aktarılmaması durumunda, bu Kanun kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna
edilen kazançlar tutarının yüzde yirmisi, ilgili yılda yararlanılan gelir ve
kurumlar vergisi istisnasına konu edilemez. Bu tutar nedeniyle zamanında
alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.
Cumhurbaşkanı bu fıkrada yer alan tutar ve oranları birlikte ya da ayrı ayrı
sıfıra kadar indirmeye, beş katına kadar artırmaya yetkilidir. Bu fıkranın
uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Geçici hükümler
Geçici
Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce kuruluşu Bakanlıkça onaylanmış teknoparklar, bu Kanun hükümlerine
uymak kaydıyla, bu Kanunun yürürlüğe girmesiyle Bölge olarak kabul edilir ve
Kanunun sağladığı tüm muafiyet ve desteklerden istifade ederler.
Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin bu kazançlarının gayri maddi hakların satılması, devri veya
kiralanmasından elde edilmesi halinde, istisnadan yararlanılmasını, bu hakların
ilgili mevzuat çerçevesinde tescil, kayıt veya bildirim şartına bağlamaya,
mükellefin gayri maddi hak geliri ve varsa bağlı olduğu grubun satış hasılatına
göre tescil şartına bağlı olmaksızın belgelendirme usulüne tabi tutmaya,
istisnadan yararlanacak kazancı; bu kazancın elde edilmesine yönelik
faaliyetler kapsamında gerçekleştirilen nitelikli harcamaların toplam
harcamalara oranına isabet eden kısmı ile sınırlandırmaya, bu oranı toplam
harcama tutarını aşmamak üzere yüzde 30'una kadar artırımlı uygulatmaya,
nitelikli ve toplam harcamaları tanımlamaya Bakanlar Kurulu, bu kapsamda
uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Bilim,
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilidir. (01.07.2017
tarihli, 30111 sayılı R.G. 7033 s.k. ile eklenmiştir)
Geçici Madde
2 - (Ek: 25/12/2003 -
5035/44 md.)
Yönetici şirketlerin bu
Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet
gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki
yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028[18] tarihine kadar gelir ve kurumlar
vergisinden müstesnadır. (Değişik birinci
fıkra: 16/2/2016-6676/14 md.)
(Ek fıkra: 18/6/2017-7033/64 md.) Bölgede faaliyet gösteren
gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bu kazançlarının gayri maddi hakların
satılması, devri veya kiralanmasından elde edilmesi halinde, istisnadan
yararlanılmasını, bu hakların, mahiyetlerine göre, AR-GE faaliyetleri
neticesinde elde edilmesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde tescil veya kayıt
ettirilmesi ya da bildirilmesi şartına bağlamaya, istisnadan kazancın elde
edildiği vergilendirme dönemine ilişkin beyannamelerin verilmesi gereken
sürenin sonuna kadar tescil veya kayıt için yetkili kuruma başvurulmuş olması
kaydıyla bu kazançları doğuran işlemlerin gerçekleştirildiği vergilendirme
döneminden başlayarak faydalandırmaya, mükellefin gayri maddi hak geliri ve
varsa bağlı olduğu grubun satış hasılatına göre tescil şartına bağlı olmaksızın
belgelendirme usulüne tabi tutmaya, istisnadan yararlanacak kazancı; bu
kazancın elde edilmesine yönelik faaliyetler kapsamında gerçekleştirilen
nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranına isabet eden kısmı ile
sınırlandırmaya, bu oranı toplam harcama tutarını aşmamak üzere yüzde 30'una
kadar artırımlı uygulatmaya, nitelikli ve toplam harcamaları tanımlamaya
Cumhurbaşkanı[19], bu kapsamda tescil, kayıt veya bildirim şartının
yerine getirilmesine ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı[20] yetkilidir. (Ek cümle:
21/3/2018-7103/51 md.) Belirlenen
esaslar çerçevesinde tescil, kayıt veya bildirim şartının yerine getirilmemesi
durumunda, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergi, vergi ziyaı cezası
uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.
31/12/2028
tarihine kadar, bölgede çalışan AR-GE, tasarım ve destek personelinin bu
görevleri ile ilgili ücretlerinin brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı
üzerinden hesaplanan gelir vergisinden 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen asgari ücret istisnasına isabet
eden vergi düşüldükten sonra kalan vergi tutarı[21]; verilecek
muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin
edilir(cümle 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G.
7263 s.k. ile değişik)[22]. Bu
kapsamdaki ücretlere ilişkin düzenlenen kağıtların brüt asgari ücretin kırk
katını aşmayan kısmı[23] damga
vergisinden istisnadır(cümle 03.02.2021 /
31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir). Gelir vergisi stopajı ve sigorta primi işveren hissesine
ilişkin teşviklerden yararlanacak olan destek personeli sayısı, AR-GE ve
tasarım personeli sayısının yüzde onunu aşamaz. Toplam personel sayısı on beşe kadar olan Bölge firmaları için bu oran
yüzde yirmi olarak uygulanır(cümle 03.02.2021
/ 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile eklenmiştir). Hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık
ücretli izin süreleri ile 17/3/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve
Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günlerine isabet eden ücretler
de bu teşvik[24] kapsamındadır. Haftalık kırk beş saatin
üzerindeki ve ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler için bu teşvikten
faydalanılamaz[25]. Yönetici şirket, ücreti gelir vergisi stopajı
teşvikinden[26] yararlanan kişilerin Bölgede fiilen
çalışıp çalışmadığını denetler. Ancak, Bölgede yer alan işletmelerde çalışan
AR-GE ve tasarım personelinin bu Bölgelerde yürüttüğü projelerle doğrudan
ilgili olmak şartıyla, proje kapsamındaki faaliyetlerin bir kısmının Bölge
dışında yürütülmesinin zorunlu olduğu durumlarda Bölge dışındaki bu
faaliyetlere ilişkin ücretlerinin yüzde yüzünü aşmamak şartıyla Cumhurbaşkanınca[27] ayrı ayrı veya birlikte belirlenecek
kısmı ile Bölgede yer alan işletmelerde [28] çalışan
AR-GE ve tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için bir buçuk yılı,
doktora yapanlar için iki yılı geçmemek üzere Bölge dışında geçirdiği sürelere
ilişkin ücretlerin yüzde yüzünü aşmamak şartıyla Bakanlar Kurulunca ayrı ayrı
veya birlikte belirlenecek kısmı, gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında
değerlendirilir. Buna ilave olarak
gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında Bölgede çalışan personelin toplam
sayısının veya teşvike konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini
aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde Bölge dışında
geçirilen süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir.
Cumhurbaşkanı, yüzde yirmi olarak belirlenen bu oranı belirleyeceği bölgesel
ve/veya sektörel alanlarda ya da meslek gruplarına göre yüzde yüze[29] kadar artırmaya
veya tekrar kanuni oranına kadar indirmeye yetkilidir[30]. (Değişik ikinci fıkra: 16/2/2016-6676/14 md.)
Bu madde hükümleri TÜBİTAK-Marmara Araştırma Merkezi
Teknoloji Serbest Bölgesi yönetici şirketi, bu bölgede faaliyet gösteren Gelir
ve Kurumlar Vergisi mükellefleri ile bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı,
tasarımcı ve AR-GE personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri bakımından da
uygulanır. (Ek fıkra: 30/12/2004 - 5281/41
md.)
Geçici Madde
3 - (Ek: 2/3/2011-6170/8
md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu Kanunun
amacına uygun biçimde kurulmuş olan Bölgeler, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren bir yıl içinde durumlarını bu Kanuna uygun hale getirir.
Süresi içinde durumlarını Kanuna uygun hale getirmeyenler hakkında Kanunun 5
inci maddesi hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 4 - (Ek: 16/2/2016-6676/15 md.)
31/12/2028[31] tarihine
kadar uygulanmak üzere, Bölgede faaliyette bulunanlara bu Kanun kapsamındaki projelerin finansmanında kullanılmak üzere[32] gelir
ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye destekleri, beyan
edilen gelirin veya kurum kazancının yüzde onunu ve öz sermayenin yüzde
yirmisini aşmamak üzere, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın ve 13/6/2006 tarihli ve 5520
sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının
tespitinde indirim konusu yapılır. İndirim konusu yapılacak tutar yıllık olarak
1.000.000[33] Türk lirasını
aşamaz. Bu maddede yer alan oranları ve parasal sınırı yarısına kadar indirmeye
veya dört katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı[34]
yetkilidir. Bu kapsamdaki projelerin finansmanında kullanılmak üzere gelir ve
kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye desteklerinin
aktarımından itibaren en az dört yıl boyunca ilgili şirketlerde kalmaması,
payların satılması ya da yatırılan sermayenin kısmen ya da tamamen geri
alınması halinde indirim dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler
gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. (son cümle 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile değişik)[35]
Geçici Madde 5 - (Ek: 16/2/2016-6676/15 md.)
Bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten önce Cumhurbaşkanı[36]
kararı alınmış ve faaliyete geçmemiş olan Bölge alanları için 5 inci maddedeki
süreler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar.
Yürürlük
Madde 11 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 12 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Değiştiren Kanunun/ İptal Eden Anayasa Mahkemesinin
Kararının Numarası
4691 sayılı Kanunun değişen veya iptal
edilen maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
5035
8, GEÇİCİ MADDE 2
1/1/2004 tarihinden geçerli olmak üzere 2/1/2004
5281
GEÇİCİ MADDE 2
1/1/2005 tarihinden geçerli olmak üzere 31/12/2004
6170
3, 4, 5, 7, 8, 10, Geçici Madde 2 ve 3
12/3/2011
6676
3, 4, 5, 7, 8, Ek Madde 1, Ek Madde 2, Geçici Madde
2, Geçici Madde 4, Geçici Madde 5
26/2/2016 tarihini takip eden ay başında
[1] "Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunun kararları da
dikkate alınarak" ibaresi 03.02.2021 / 31384 sayılı
R.G. 7263 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[2] Mülga: a)
Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını, (Değişik: 16/2/2016-6676/8
md.)
[3] Mülga: s) Kuluçka Merkezi
(İnkübatör): Özellikle genç ve yeni işletmeleri geliştirmek amacıyla; girişimci
firmalara ofis hizmetleri, ekipman desteği, yönetim desteği, mali kaynaklara
erişim, kritik iş ve teknik destek hizmetlerinin bir çatı altında tek elden
sağlandığı yapıları, (2/3/2011-6170/1 md. İle eklenmiştir)
[4] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698
sayılı KHK ile "Bakanlar Kurulunun" ibaresi "Cumhurbaşkanının" olarak
değiştirilmiştir.
[5] Mülga: ee) Temel bilimler:
Yükseköğretim kurumlarının matematik, fizik, kimya ve biyoloji lisans
programlarını, (01.07.2017 tarihli, 30111 sayılı R.G. 7033 s.k. ile
eklenmiştir)
[6] Mülga: Başvuruları
değerlendirmek üzere Bakanlık Bilim ve Teknoloji Genel Müdürünün başkanlığında,
Maliye Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı,
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma
Kurumu Başkanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Küçük ve Orta Ölçekli
İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ve Bakanlık tarafından
belirlenecek teknoloji konusunda faaliyet gösteren bir özel kuruluştan birer
temsilcinin katılımı ile Değerlendirme Kurulu oluşturulur.
[7] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698
sayılı KHK ile "Bakanlar Kurulu, Değerlendirme Kurulunun uygun görüşü ve
Bakanlığın teklifiyle" ibaresi "Cumhurbaşkanı," olarak değiştirilmiştir.
[8] "ya da Bölge sınırı değişikliğine" ibaresi ", Bölge sınırı değişikliğine ya da Bölge alanı iptaline"
olarak 03.02.2021 / 31384 sayılı
R.G. 7263 s.k. ile değiştirilmiştir.
[9] 16/2/2016
tarihli ve 6676 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu maddenin altıncı
fıkrasında yer alan "ofislerinin kurulması," ibaresinden sonra gelmek üzere
"AR-GE veya tasarım projelerinin değerlendirilmesi ve projesi uygun görülen
girişimcilere yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslara göre Bölge içerisinde
yer tahsis edilmesi," ibaresi eklenmiştir.
[10] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698
sayılı KHK ile "Bakanlar Kurulunun" ibaresi "Cumhurbaşkanının" olarak değiştirilmiştir.
[11] 16/2/2016
tarihli ve 6676 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan "AR-GE"
ibaresi "AR-GE veya tasarım" şeklinde değiştirilmiştir.
[12] Mülga: Bölgelerde; alt
yapı, idare binası ve kuluçka merkezi inşası ile AR-GE ve yenilik faaliyetleri
ile tasarım faaliyetlerini desteklemeye yönelik yönetici şirketçe yürütülen
veya yürütülecek kuluçka programları, teknoloji transfer ofisi hizmetleri ve
teknoloji işbirliği programları ile ilgili giderlerin, yönetici şirketçe karşılanamayan kısmı, yardım amacıyla
Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilir.
[13] (Değişik
birinci cümle: 16/2/2016-6676/12 md.)
[14] "Temel bilimler" ibaresi "Desteklenecek
program" olarak 03.02.2021 /
31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile değiştirilmiştir.
[15] "Bilim," ibaresi 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile yürürlükten
kaldırılmıştır.
[16] Mülga: Bu destek, Teknoloji
Geliştirme Bölgeleri yönetici şirketlerinde istihdam edilen temel bilimler
mezunu Ar-Ge personeline de aynen uygulanır.
[17] Mülga: Bu maddenin
uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak
Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.
[18] "31/12/2023" ibaresi "31/12/2028" olarak 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[19] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698
sayılı KHK ile değişik
[20] "Maliye Bakanlığı ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı" ibaresi "Hazine ve Maliye Bakanlığı ile
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı" olarak 03.02.2021 /
31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile değiştirilmiştir.
[21] "ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi
uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisi;" ibaresi "ücretlerinin brüt
asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisinden
193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde
düzenlenen asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan
vergi tutarı;" olarak 24.07.2025 / 32965
sayılı R.G. 7555 s.k. ile değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.08.2025)
[22] Mülga: Bölgede çalışan;
AR-GE, tasarım ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri
31/12/2023 tarihine kadar her türlü vergiden müstesnadır.
[23] "düzenlenen kağıtlar" ibaresi "düzenlenen kağıtların
brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı" olarak 24.07.2025
/ 32965 sayılı R.G. 7555 s.k. ile değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.08.2025)
[24] "istisna" ibaresi "teşvik" olarak 25.12.2021 / 31700 sayılı R.G. 7346 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[25] "bu istisnadan faydalanamaz" ibaresi "için bu
teşvikten faydalanılamaz" olarak 25.12.2021 / 31700 sayılı R.G. 7346 s.k. ile değiştirilmiştir.
[26] "istisnasından" ibaresi "stopajı teşvikinden" olarak 25.12.2021 / 31700 sayılı R.G. 7346 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[27] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698
sayılı KHK ile değişik
[28] "en az bir yıl süreyle" ibaresi 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile yürürlükten
kaldırılmıştır.
[29] "bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde yetmiş
beşe" ibaresi "bölgesel ve/veya sektörel alanlarda ya da meslek gruplarına göre
yüzde yüze" olarak 12.03.2023 / 32130 sayılı R.G. 7440
s.k. ile değiştirilmiştir.
[30] "Buna ilave olarak Bölgede yer alan işletmelerde gelir
vergisi stopajı teşvikine konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde
yirmisini aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde ilgili
personelin Bölge dışında geçirdikleri süreler de gelir vergisi stopajı teşviki
kapsamında değerlendirilir. Yüzde yirmi olarak belirlenen bu oran Cumhurbaşkanı
tarafından yüzde elliye kadar artırılabilir. Bu kapsamda teşvikten
yararlanılması için Bölge yönetici şirketinin onayının alınması ve Bakanlığın
bilgilendirilmesi zorunludur. Yönetici şirketin onayı ile Bölge dışında
geçirilen sürenin Bölgede yürütülen görevle ilgili olmadığının tespit edilmesi
halinde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin cezalardan ilgili işletme
sorumludur" cümleleri "Buna ilave olarak gelir vergisi stopajı teşviki
kapsamında Bölgede çalışan personelin toplam sayısının veya teşvike konu edilen
toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla bu fıkrada
belirtilen durumlar haricinde Bölge dışında geçirilen süreler de gelir vergisi
stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. Cumhurbaşkanı, yüzde yirmi olarak
belirlenen bu oranı belirleyeceği bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde
yetmiş beşe kadar artırmaya veya tekrar kanuni oranına kadar indirmeye
yetkilidir" olarak 25.12.2021 / 31700 sayılı R.G. 7346
s.k. ile değiştirilmiştir.
[31] "31/12/2023" ibaresi "31/12/2028" olarak 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[32] "Bakanlık tarafından uygun görülen alanlarda
gerçekleştirecekleri projelerinin finansmanında kullanılmak üzere" ibaresi "bu Kanun kapsamındaki projelerin finansmanında kullanılmak
üzere" olarak 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263
s.k. ile değiştirilmiştir.
[33] "500.000" ibaresi "1.000.000" olarak 03.02.2021 / 31384 sayılı R.G. 7263 s.k. ile
değiştirilmiştir.
[34] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698
sayılı KHK ile "Bakanlar Kurulu" ibaresi
"Cumhurbaşkanı" olarak değiştirilmiştir.
[35] Mülga: Bu kapsamdaki
projelerin finansmanında kullanılmak üzere gelir ve kurumlar vergisi
mükellefleri tarafından sağlanan sermaye desteklerinin iki yıl içerisinde
ilgili projenin finansmanında kullanılmayan kısmı için indirim dolayısıyla
zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler gecikme faizi ile birlikte tahsil
edilir.
[36] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698
sayılı KHK ile "Bakanlar Kurulu" ibaresi
"Cumhurbaşkanı" olarak değiştirilmiştir.