Karayolu Taşıma Kanunu

KARAYOLU TAŞIMA KANUNU Kanun No. 4925 Kabul Tarihi: 10.7.2003 19.07.2003 tarihli, 25173 sayılı R.G. Genelgeler 1 2 3 4 5 Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 ü Karayolu Taşıma Yönetmeliğiü Ulaştırma Hizmetleri Denetim Yönetmeliğiü Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliğiü Yabancı Plakalı Taşıtlara Verilen İdari Para Cezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmelikü LPG ve Akaryakıtın Karayoluyla transitine izin verilmeyeceği (BKK 2011/2033)ü Geçici ve Yabancı Plakalı Taşıtlardan Alınacak Geçiş Ücretlerine İlişkin Tebliğ No 68 Ceza Uygulaması Madde 27 BİRİNCİ KISIMBaşlangıç HükümleriBİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam ve TanımlarAmaçMADDE 1.- Bu Kanunun amacı; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkanların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.KapsamTasarruflu yazılar 1MADDE 2.- Bu Kanun kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini, taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsar.Ancak, özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar, genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve kamu iktisadi teşebbüslerine ait otomobillerle yapılan taşımalar, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğüne[1] ait motorlu taşıt ve bunların römorkları ile yapılan taşımalar, lastik tekerlekli traktörlerle çekilen römorklarla yapılan taşımalar bu Kanun hükümlerine tabi değildir.İl sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye sınırları içerisindeki şehiriçi taşımalar belediyelere bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabilir.Uluslararası anlaşmalar ile savaş hali, [2] olağanüstü hal ve doğal afet durumlarında uygulanacak hükümler saklıdır.TanımlarMADDE 3.- Bu Kanunda geçen;Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığını,Taşıma işleri: Taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliğini,Taşıma işleri işletmecisi: Taşıma işlerinde faaliyette bulunacak taşımacı, acente, taşıma işleri komisyoncusu, nakliyat ambarı ve kargo işletmecisini, Sorumluluk sigortası: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen zorunlu mali sorumluluk sigortasını, (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile değişik)[3] Taşıma: Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yerden varış noktasına götürülmesini,Taşımacı: Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi,Eşya (yük): İnsandan başka taşınabilen canlı veya cansız her türlü nesneyi,Kalkış noktası: Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yeri,Varış noktası: Yolcu bileti veya taşıma senedinde gösterilen, yolcu veya eşyanın götürülmek istendiği yeri,Gönderen: Eşyayı taşımacıya teslim eden, gönderileni belirleyen ve taşıma senedini imzalayan kişiyi,Gönderilen: Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ve taşıma senedinde belirtilen eşyanın teslim edileceği kişiyi,Acente: Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde daimi surette bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen kişiyi,Taşıma işleri komisyoncusu: Ücreti karşılığında kendi namına ve bir müvekkil hesabına eşya taşıtmayı meslek edinmiş kişiyi,Nakliyat ambarı: Bir veya birden fazla gönderenden toplu veya parça başı eşyanın teslim alınarak işletmecinin gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetlerin yapıldığı yeri,Nakliyat ambarı işletmecisi: Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve eşyayı teslim alarak kendi gözetim ve denetimi altında; yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi,Kargo: Tek parçada en fazla yüz kilogramı geçmeyen genellikle ambalaj ve kap içerisinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşyayı,Kargo işletmecisi: Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve kargoyu teslim alarak kısa sürede gönderilene ulaştırmak amacıyla kendi gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi,Yolcu: Taşıtı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında taşıtta bulunan kişileri,Tehlikeli yük: Bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelikte tehlikeli olarak kabul edilen yükü,Parça başına taşıma: Bir veya birden çok gönderenin aynı veya birbirinden ayrı gönderilene ait eşyaların taşınmasını,Yolcu bileti: Yolcunun taşınması yükümlülüğünü içeren, yönetmelikte öngörülen şekil ve şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi zorunlu belgeyi, Şehirlerarası taşıma: Herhangi bir ilin herhangi bir noktasından veya yerleşim biriminden başlayıp diğer bir ilin herhangi bir noktasında veya yerleşim biriminde biten taşımaları,Uluslararası taşıma: Türkiye'den veya Türkiye'ye karayoluyla; Türkiye üzerinden karayoluyla transit, Türkiye'ye denizyolu, demiryolu ve havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere yapılan taşımaları,Düzenli sefer: Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre, tespit edilmiş bir güzergahta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında yapılan taşımaları,Arızi sefer: Aynı taşıtla bütün güzergah boyunca aynı yolcu grubunun taşınması ve kalkış noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı kapı seferleri ile gidişi dolu, dönüşü boş veya gidişi boş, dönüşü dolu seferleri,Mekik sefer: Birden fazla gidiş ve dönüş seferinde aynı kalkış yerinden aynı varış yerine önceden gruplandırılmış yolcuların taşınmasını,İfade eder.İKİNCİ BÖLÜMTaşımada Genel KurallarGenel kuralMADDE 4.- Taşımalar; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilir. Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti Genelgeler 1 2 3 4 5 MADDE 5.- Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin meslek saygınlık, mali yeterlilik ve mesleki yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. Ayrıca, karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin, sürücü mesleki yeterlilik belgesi almaları zorunludur(08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 5728 s.k. ile eklenmiştir). Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. 18.1.1954 tarihli ve 6224 sayılı[4] Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu hükümleri saklıdır.Taşımacılara, yetki belgesinden ayrı olarak taşımalarda kullanılacak taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren taşıt belgesi ile taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için düzenlenen ve taşıtta bulunması gereken taşıt kartı verilir.Taşıma işleri işletmecilerinin sayısı, yolcu ve eşya kapasitesi, taşıtların durumu, güvenlik veya benzeri nedenlerle Bakanlık, yetki belgelerinin verilmesinde sınırlamalar ve yeni düzenlemeler getirebilir.Tehlikeli yük taşıyan taşıtlar ve bunların bağlı olduğu taşımacılar, taşıyacakları yüklerin özelliğine uygun olduğunu gösteren bilgi ve belgelere dayanarak birinci fıkrada belirtilen yetki belgesinden ayrı olarak ilgili mercilerden ayrıca izin almakla yükümlüdürler.Taşımacılar, taşıma hizmetlerini kabul edilebilir bir neden olmaksızın veya zorunlu haller dışında yapmaktan kaçınamazlar ve taşıma hizmetinden herkesin her zaman yararlanmasını sağlamak zorundadırlar.Taşımalar, diğer taşımacılar veya üçüncü şahıslar tarafından engellenemez.Taşımacının sorumluluğuMADDE 6.- Yolcu ve eşya taşımaları, kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen arasındaki sözleşmelere uygun olarak yapılır. Yolcu taşımaları biletsiz veya taşıma sözleşmesiz, eşya taşımaları taşıma senetsiz yapılamaz.Taşımacı, acentesinin acentelik sıfatıyla yapmış olduğu bu Kanun kapsamındaki faaliyet ve işlemlerden müteselsilen sorumludur.Taşımacı, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından sorumludur. Yolcu ve gönderenler de taşımacının güvenlik yönünden almış olduğu tedbirlere uymak zorundadırlar.Taşımacı, çevre kirliliğini önleme, çevre ve insan sağlığını koruma amacıyla yürürlüğe konulan mevzuat hükümlerine uymak zorundadır.Taşımacının yükümlülüğüMADDE 7.- Taşımacı, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapmasını sağlayacak tedbirleri almak, yolcu ve eşyayı taahhüt ettiği yere kadar götürmekle yükümlüdür.İlgili mevzuat hükümlerine uygun bir taşıtı, nitelikli şoför ve hizmetli personeli sefere göndermek, şoförlerin sürücü belgelerinin bulunup bulunmadığını araştırmak, teknik şartlara uymayan taşıtların trafiğe çıkmasına engel olmak, güzergah mesafesini dikkate alarak yeteri kadar şoför bulundurmak, taşıt kartları olmayan ve bu Kanunda öngörülen sorumluluk sigortası bulunmayan taşıtları trafiğe çıkarmamak hususunda taşımacı gereken özeni ve duyarlılığı göstermek zorundadır.Karayolları alt yapısı, işletilmesi, trafiği, doğal afetler, meteorolojik şartlar ile arıza ve kaza hali dahil, beklenmeyen sebeplerle ilgili olarak ortaya çıkan ve taşımanın devamına engel olan sebeplerin, belirsiz bir beklemeyi mecburi kılması veya varış noktasına kadar gerekli zamanın bir katından daha fazla beklemeyi gerektirmesi halinde, imkan olduğu takdirde taşımacı bir başka güzergahı izleyerek taşımayı tamamlamak, aksi halde yolcuyu güzergah üzerinde yolcunun dilediği bir yere kadar götürmek veya yolcu ve eşyayı hareket noktasına geri getirmekle yükümlüdür.Bu gibi hallerde, yolcunun ve eşya sahibinin bütün hakları saklı olup, taşımacılar herhangi bir ek ödeme veya benzeri talepte bulunamazlar.Eşya için taşıma senedindeki hükümler uygulanır.Taşımacılar altışar aylık süre ile yılda en az iki kez şoförlerinin ceza puanı durumunu Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenmek ve ceza puanı yüksek olan şoförlerle ilgili, eğitim ve iç denetim yönünden gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.Gönderenin sorumluluğuMADDE 8.- Gönderen, eşyanın varış noktası, cinsi, miktarı ve nitelikleri ile diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek zorundadır. Yanlış ve eksik bildirmelerden doğacak her türlü sorumluluk gönderene aittir. Taşımacı, bir ihbar veya şüphe halinde yetkili ve görevlilerin huzurunda eşyayı kontrol ettirebilir.Acente, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanların sorumluluğuMADDE 9.- Acenteler ve taşıma işleri komisyoncuları bu sıfatla yapmış oldukları faaliyet ve işlemlerden taşımacı ile müştereken ve müteselsilen sorumludur. Nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, eşyanın tamamı ve kısmen kaybından ve vuku bulacak hasarından, korunması ve taşınmasından, güvenliği ve düzenliliğini sağlamaktan, çevre kirliliğini önleme ve insan sağlığını koruma konusundaki kurallara uymaktan sorumludur.Taşıma yasağıMADDE 10.- Acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu yetki belgesine sahip olanlar taşımacı yetki belgesi almadan kendi nam ve hesaplarına taşıma yapamaz ve yaptıramazlar.Taşıma işleri komisyoncularının, kendi namlarına eşya taşıtabilmeleri için bu taşımaları bir müvekkil hesabına yapmaları zorunludur.Yolcu taşımacılığında komisyonculuk yapılamaz.Ücret ve zaman tarifeleriMADDE 11.- Düzenli yolcu ve eşya taşımaları, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği üret tarifeleri, yetki belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanır ve Bakanlığa bildirilir.Ücret tarifelerine uyulması ve bu tarifelerin görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerine asılması ve taşıtlarda bulundurulması zorunludur.Yolcu ve eşya taşıma, yükleme, boşaltma, depolama ve aktarma hizmetleri de dahil olmak üzere ücret tarifelerinin, ülke ekonomisi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı ücret uygulanması veya rekabet ortamının bozulması halinde ve gerektiğinde taban ve tavan ücretleri Bakanlıkça tespit edilebilir.Ücret tarifeleri başlangıç ve bitiş noktaları arasında gidiş ve dönüşte aynı şekilde düzenlenir. Değişik fiyat tarifesi uygulanamaz.Düzenli yolcu ve eşya taşımaları zaman tarifesine tabidir. Taşımacılar tarafından geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanan zaman tarifeleri, Bakanlıkça onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.Taşımacılar zaman tarifelerine uymak ve tarifelerini görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerinde bulundurmak zorundadırlar.Ücretsiz ve tarife altı uygulamalarına ilişkin esaslar yönetmelikte düzenlenir.İKİNCİ KISIMUluslararası TaşımalarBİRİNCİ BÖLÜMUluslararası Taşımaların Kapsamı ve Taşıma Yetkisi Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 Uluslararası taşımaların kapsamıMADDE 12.- Uluslararası yolcu ve eşya taşımaları;a) Türkiye'ye karayoluyla veya demiryoluyla herhangi bir hudut kapısından giren veya Türkiye'nin herhangi bir limanına denizyolu ile gelen karayolu taşıtlarıyla yapılan transit taşımaları,b) Türkiye'ye demiryolu, denizyolu veya havayoluyla gelen ve varış noktasından karayolu taşıtlarıyla üçüncü ülkelere yapılan taşımaları,c) Türkiye'den karayolu taşıtları ile diğer ülkelere yapılan taşımaları,d) Diğer ülkelerden karayolu taşıtları ile Türkiye'ye yapılan taşımaları,Kapsar.Taşıma yetkisiTasarruflu Yazılar 1 2 3 4MADDE 13.- 12 nci maddenin (a) bendindeki taşımaları, uluslararası ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına göre taşıma yapmaya yetkili veya Bakanlıkça izin verilmiş yabancı plakalı taşıtlar ile uluslararası taşımalar için Bakanlıktan yetki belgesi almış taşımacılara ait taşıtlarla yapılabilir.12 nci maddenin (b) bendindeki taşımalar, Bakanlıktan uluslar arası taşımacı yetki belgesi almış taşımacılar tarafından yapılır. Yabancı plakalı taşıtlara ise Cumhurbaşkanı[5] kararı ile taşıma yetkisi verilebilir.Yukarıdaki fıkralarda taşıma yetkisi verilen taşıtların, hangi ülkelere hangi kara hudut kapısı, deniz limanı, hava alanı veya limanı, demiryolu istasyonu veya garından taşıma yapacağı Bakanlıkça belirlenir. 12 nci maddenin (c) ve (d) bentlerindeki taşımalar uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip taşımacılar ile ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına göre izin verilmiş veya Bakanlıkça özel izin belgesi verilmiş yabancı taşımacılara ait taşıtlarla yapılabilir.Yabancı plakalı taşıtlar, Türkiye sınırları dahilindeki iki nokta arasında taşıma yapamazlar.İKİNCİ BÖLÜMYasak Haller, Taşımaların Düzenlenmesi, Geçiş ÜcretleriYasak hallerTasarruflu Yazılar 1MADDE 14.- Zorunlu hallerde sınır mülki idare amirince verilecek izin dışında, ilgili kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen arasındaki sözleşmelere aykırı olarak, yolcu ve eşya sınır kapılarına taşınamaz, buralarda aktarmaları yapılamaz, eşya depolanamaz ve yolcular sınır kapısından yaya geçerek başka bir taşıta binemezler.Taşımaların düzenlenmesiMADDE 15.- Türkiye'ye veya Türkiye üzerinden karayoluyla yapılacak transit taşımalarda, yurt içi taşımaları aksatmamak ve Türkiye üzerinden yapılan uluslararası taşımaları daha düzenli ve süratli kılmak amacıyla, gerektiğinde diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve tamamlayıcı olmak üzere alt yapının fiziksel sınırları, güzergahların belirlenmesine ilişkin mevzuat çerçevesinde, kota sistemi uygulanabilir.Karayolu taşıma anlaşması olmayan ülkelerin taşımada kullanacağı taşıtlar Bakanlıkça verilecek izne tabidir.Geçiş ücretleriİlgili Tebliğ No 68 Tasarruflu Yazılar 1MADDE 16.- Karayolunun bakımı, korunması ile karayolu ve taşımanın yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere yabancı plakalı araçlardan geçiş ücretleri alınır.Köprü, tünel ve otoyol ücreti gibi karayolu alt yapısının kullanılmasından alınan ücret ile eşya ve taşıtlar için yapılan hizmetlerin ücretleri, bu geçiş ücretlerine dahil değildir. Bakanlık, geçiş ücretlerini tespit etmeye, artırmaya, indirmeye veya kaldırmaya yetkilidir.Ülkemizin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri saklıdır.ÜÇÜNCÜ KISIMSorumluluk ve SigortaBİRİNCİ BÖLÜMYolcu Taşımalarında Sigorta, Sigorta Zorunluluğu, Sigorta TarifeleriSorumlulukMADDE 17.- (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır).Zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasıMADDE 18.- (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır)Hak sahiplerinin çokluğu ve zorunlu mali sorumluluk sigortasıMADDE 19.- (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır).Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran hallerMADDE 20.- (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır).Doğrudan doğruya talep hakkıMADDE 21.- (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır).Kaza sonucu ihbar ve zararların ödenmesiMADDE 22.- (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır).Sigortanın ispatıMADDE 23.- (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır).İKİNCİ BÖLÜMZamanaşımı, Yetkili Mahkemeler ve İcra DaireleriZamanaşımıMADDE 24.- (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır)Yetkili mahkeme ve icra daireleriMADDE 25.- (26.04.2016 tarih ve 29695 sayılı R.G. 6704 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır).DÖRDÜNCÜ KISIMÇeşitli HükümlerBİRİNCİ BÖLÜMCezalarYabancı Plakalı Taşıtlara Verilen İdari Para Cezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik Genelgeler 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Tasarruflu Yazılar 1 2 3 4 5 6 7 İdari para cezaları MADDE 26- (30.03.2025 / 32857 sayılı R.G. 7546 s.k. ile değişik. Yürürlük yayımı tarihinden itibaren 30.09.2025 tarihi) Bu Kanunun; a) 5 inci maddesine göre yetki belgesi almadan veya yetki belgesi aldığı halde yetki belgesi kapsamına uygun olmayan faaliyetlerde bulunanlara 17.000 Türk lirasından 170.000 Türk lirasına kadar, yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesine kaydettirmeden kullananlara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, b) 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, c) 5 inci maddesinin altıncı fıkrasına göre taşıma hizmetini yapmaktan kaçınan taşımacılara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, ç) 5 inci maddesinin yedinci fıkrasına aykırı davranan bir taşımacının diğer bir taşımacının taşıma faaliyetini engellemesi halinde 25.000 Türk lirasından 250.000 Türk lirasına kadar, d) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı davranan taşımacılara 5.000 Türk lirasından 50.000 Türk lirasına kadar, e) 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan yolcu taşımacılarına 17.000 Türk lirasından 170.000 Türk lirasına kadar, ikinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, altıncı fıkrasına aykırı davranan taşımacılara 5.000 Türk lirasından 50.000 Türk lirasına kadar, f) 10 uncu maddesine aykırı davranan acente ve taşıma işleri komisyoncularına 25.000 Türk lirasından 250.000 Türk lirasına kadar, g) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret ve zaman tarifesi düzenlemeyenlere veya ücret ve zaman tarifelerine uymayanlara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, ğ) 11 inci maddesine aykırı davranarak değişik ücret ve zaman tarifeleri uygulayanlara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, h) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret ve zaman tarifelerini görülebilecek şekilde iş yeri, terminal ve bilet satış yerlerinde bulundurmayanlara 3.500 Türk lirasından 35.000 Türk lirasına kadar, ı) 13 üncü maddesine aykırı olarak yabancı plakalı taşıtların Türkiye sınırları dâhilinde iki nokta arasında taşıma yapmaları veya yabancı plakalı taşıtların; 1) Uluslararası ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına veya protokollerine uymamaları, 2) Taşıma yetkisi, özel izin belgesi veya Bakanlıktan alınmış izni olmadan taşıma yapmaları, 3) Almış oldukları yetki, belge veya izne uygun faaliyette bulunmamaları, 4) Eksik, yanlış, yanıltıcı veya usulsüz belge kullanarak taşıma yapmaları, halinde, taşıt sahibine veya şoförüne 5.000 Türk lirasından 500.000 Türk lirasına kadar, i) 14 üncü maddesine aykırı davrananlara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, j) 32 nci maddesine aykırı olarak terminal ve ara durak dışında yolcu indirip bindiren taşımacılara 5.000 Türk lirasından 50.000 Türk lirasına kadar, k) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip olmadan faaliyet gösteren işletmecilere 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, 1) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip olmadan taşıt kullanan şoförlere 3.500 Türk lirasından 35.000 Türk lirasına kadar, işletmecisine ise 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, m) 27 nci maddesinde belirlenen yetkililere denetim için gereken bilgi veya belgeleri ibraz etmeyenlere 3.000 Türk lirasından 30.000 Türk lirasına kadar, idari para cezası verilir. Birinci fıkranın; a) (a), (b), (f), (h) ve (1) bentlerine göre idari para cezası verilenler hakkında 48 saat geçmeden, b) (k) bendine göre idari para cezası verilenler hakkında 3 ay geçmeden, aynı kabahat için ikinci bir ceza verilmez. (30.03.2025 / 32857 sayılı R.G. 7546 s.k. ile eklenmiştir. Yürürlük yayımı tarihinden itibaren 30.09.2025 tarihi) Birinci fıkranın (b), (c), (ç), (f), (g), (h) ve (k) bentlerinde belirtilen idari para cezaları, bu cezaların verilmesini gerektiren fiillerin söz konusu cezaların ilgilisine tebliğ edildiği tarihten itibaren aynı takvim yılı içinde üçüncü ve müteakip tekrarında bir kat artırılarak verilir. (30.03.2025 / 32857 sayılı R.G. 7546 s.k. ile eklenmiştir. Yürürlük yayımı tarihinden itibaren 30.09.2025 tarihi) Bu Kanuna aykırılık teşkil eden kabahatlerin kapsamı, niteliği ile cezanın caydırıcılığı göz önünde bulundurularak; bu madde kapsamında uygulanacak idari para cezalarına ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan ve Resmî Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir. (30.03.2025 / 32857 sayılı R.G. 7546 s.k. ile eklenmiştir. Yürürlük yayımı tarihinden itibaren 30.09.2025 tarihi) Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Sürücüsünün tabiiyetine bakılmaksızın yabancı plakalı taşıt için birinci fıkra kapsamında uygulanacak olan idari para cezaları, tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilir. Cezalar tahsil edilmeden, cezaya muhatap yabancı plakalı taşıtın ülkeyi terk etmesine izin verilmez. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Bakanlıkça müştereken altı ay içinde belirlenir. Uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır. (28.12.2023 / 32413 sayılı R.G. 7491 s.k. ile eklenmiştir) Ceza uygulaması Ulaştırma Hizmetleri Denetim Yönetmeliği Genelgeler 1 2 Tasarruflu Yazılar 1 MADDE 27 - (10.07.2009 tarihli ve 27284 sayılı R.G. 5917 s.k.ile değişik)[6] Bu Kanunda yazılı idari para cezalarını uygulamaya Ulaştırma Bakanının yetkilendirdiği Bakanlık personeli, trafik polisi ve zabıtası, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde rütbeli jandarma personeli, sınır kapılarında görev yapan gümrük muhafaza ve gümrük muayene memurları ile bunların amirleri, terminallerde görevli belediye zabıtası yetkilidir. Bu Kanun kapsamında faaliyet gösterenlere hangi hallerde uyarma, geçici durdurma ve iptal şeklinde idari müeyyideler uygulanacağına ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları, yönetmelikte düzenlenen uyarma, geçici durdurma ve iptal şeklindeki idari müeyyidelerin uygulanmasına engel teşkil etmez. Suç ve ceza tutanaklarıMADDE 28.- (08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 5728 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır)Para cezalarının ödenme süresiMADDE 29.- (08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 5728 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır) Tekrar (08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 5728 s.k. ile değişik) MADDE 30- (10.07.2009 tarihli ve 27284 sayılı R.G. 5917 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır) İKİNCİ BÖLÜMİdari MüeyyidelerBelge alma şartlarının kaybedilmesi ve tahrifat MADDE 31.- (10.07.2009 tarihli ve 27284 sayılı R.G. 5917 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır) ÜÇÜNCÜ BÖLÜMSon HükümlerTerminalMADDE 32.- Düzenli seferli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden yapılması esastır. Ancak yeri ve zamanı önceden belirlenen ve nitelikleri yönetmelikte tespit edilen ara duraklarda da yolcu indirmesi ve bindirmesi yapılabilir.Yolcu taşımacılarının, en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz olmaları zorunludur. Aynı terminalden, nitelik ve niceliğine göre birden fazla taşımacı yararlanabilir. Eşya taşımacılığında terminal bulundurma zorunluluğu aranmaz. Terminallerin özellikleri yönetmelikle belirlenir. Ücretler Genelgeler 1 2 3 Tasarruflu Yazılar 1 MADDE 33.- Verilecek yetki belgeleri ve taşıt kartlarından ücret alınır. Ücreti alınmadan yetki belgeleri ve taşıt kartları verilmez. Yetki belgesinin yenilenmesinde ve zayiinde ücretin %15'i[7] alınır. Unvan değişikliği, adres değişikliği ve benzeri nedenlerle süresi bitmeden yenilenen belgelerden ücret alınmaz.(27.04.2005 tarihli, 25798 sayılı R.G. - 5335 s.k. ile değişik. Yürürlük 01.01.2009) Bu ücretler, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.Bakanlık, görev alanına giren hizmetleri yerine getirmek için, merkezde Bakanın onayı ile döner sermaye işletmesi kurabilir. Döner sermaye miktarını belirlemeye Cumhurbaşkanı[8] yetkilidir. İşletmenin görevleri, gelirleri, işleyişi, denetimi ve diğer hususlar yönetmelikle belirlenir. Döner Sermaye İşletmesinin 2004 yılı dahil gelirlerine ilişkin olarak 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 49 uncu maddesi hükümleri uygulanmaz. (27.04.2005 tarihli, 25798 sayılı R.G. - 5335 s.k. ile eklenmiştir.) 5.fıkra, (15.04.2015 tarihli, 29327 sayılı R.G. 6639 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[9] 6.fıkra; (15.04.2015 tarihli, 29327 sayılı R.G. 6639 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[10] YönetmelikMADDE 34.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde; a) Taşımacılık faaliyeti yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri, mesleki yeterlilik belgeleri ve taşıt kartları ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam, tür ve şekilleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları, (19.02.2014 tarihli, 28918 sayılı R.G. 6518 s.k. ile değişik)[11] b) Belgelerin geçerlilik süreleri, geri alınması ve uygulanacak idari müeyyideleri,c) Taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapacakların yükümlülükleri, bagaj ve taşımanın yardımcı hizmetleri,d) Zaman ve fiyat tarifelerinin düzenlenmesi, yolcu bileti ve taşıma senedinin şekil ve muhtevasını,e) Taşıma işlerinde çalışan şoför ve diğer görevlilerde aranacak şartlar ve nitelikleri,f) Taşıma hizmetlerinin denetimi ve belge taleplerinin incelenmesi ile ilgili esasları,g) Ücretsiz ve tarife altı uygulama esasları,h) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri,Düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmi Gazetede yayımlanır.Yetki devri MADDE 35 - (19.02.2014 tarihli, 28918 sayılı R.G. 6518 s.k. ile değişik)[12] Bakanlık, düzenleme ve kural ihdası ile 27 nci maddede belirtilen hususlar hariç olmak üzere gerektiğinde teknik ve idari kapasite, teşkilat imkânları, hizmetin hızlı, etkin, yaygın olarak üretilmesi ilkelerini gözeterek; bu Kanun gereğince yerine getirmekle yükümlü olduğu görev ve yetkilerinin bir kısmını aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yürütmek hususunda kamu kurum ve kuruluşları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu ve bunlara bağlı federasyon, birlik ve odaları yetkilendirebilir. a) Yetkilendirme, düzenlenecek bir protokol veya sözleşme ile yapılır. Bu protokol veya sözleşmede yetkilendirmenin konusu, süresi ve mutabakata varılan hususlar açıkça belirtilir. b) Yetkilendirme, yetkilendirmenin konusu ve niteliği gözetilmek suretiyle en az bir yıl en fazla beş yıl süreyle yapılabilir. Yetkilendirme, süresinin bitiminde yenilenebilir. c) Bakanlık tarafından, yetkilendirmenin konusuna, niteliğine ve özelliğine göre aynı konuda birden fazla kamu kurum ve kuruluşu veya birlik ya da oda yetkilendirilebilir. d) Yetkilendirme kapsamında üretilecek hizmetler için alınacak veya ödenecek ücretler Bakanlık tarafından onaylanır. e) Yetkilendirilenler ilgili mevzuata ve Bakanlıkça yayımlanan idari düzenlemelere uymakla yükümlüdürler. Bakanlık, yetkilendirilmenin kullanımı ile ilgili olarak gerektiğinde her türlü denetimi yapar. f) Yetkilendirilenlerin ilgili mevzuata ve Bakanlıkça yayımlanan idari düzenlemelere uymaması hâlinde yapılmış olan yetkilendirme, Bakanlık tarafından iptal edilir. g) Yetkilendirme, Bakanlığın görev, sorumluluk ve yetkilerini ortadan kaldırmaz. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanacak mevzuatMADDE 36.- Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanuna göre yürürlüğe konulacak yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce yetki belgesi almış olanlar hariç, şehirlearası eşya taşımacılığı konusunda taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapan gerçek ve tüzel kişiler başvurudaki şartlar aranmaksızın yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde yetki belgesi almak zorundadırlar. Zorunluluk halinde bu süre Bakanlıkça altı aylık dönemlerle en fazla bir yıl uzatılabilir.İlk defa yetki belgesi almak isteyenlerin talep ettikleri yetki belgesi ile ilgili faaliyette bulunduklarını belgelemeleri gerekmektedir. Belge alma süresi bitiminden sonra müracaat edenlere bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmelik hükümleri uygulanır.GEÇİCİ MADDE 2.- Geçici 1 inci maddede öngörülen süre içerisinde yetki belgesi alan taşımacılar, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar yetki belgesi aldığı tarihten itibaren iki yıl içerisinde durumlarını bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliğe uydurmak zorundadırlar.GEÇİCİ MADDE 3.- Bu Kanunun yayımından önce ayrı terminal izni alan veya ayrı terminal işleten gerçek veya tüzel kişiler mevcut terminallerini işletmeye devam edebilirler.Ancak, yönetmelikte bulunan şartları bir yıl içerisinde yerine getirmek zorundadırlar.YürürlükMADDE 37.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.YürütmeMADDE 38.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. [1] "Türk Silahlı Kuvvetlerine" ibaresi "Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğüne" şeklinde (22.11.2016 tarihli, 29896 sayılı R.G. KHK/678(08.3.2018/30354 Mükerrer R.G. 7071 s.k.) ile değişik) [2] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698 sayılı KHK ile "sıkıyönetim" ibaresi çıkarılmıştır [3] Mülga; Sorumluluk sigortası: Bu Kanunun 18 inci maddesiyle ihdas edilen zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasını, [4] 4875 sayılı kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır. [5] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698 sayılı KHK ile "Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu" ibaresi "Cumhurbaşkanı" olarak değiştirilmiştir. [6] Mülga; MADDE 27-(08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 5728 s.k. ile değişik) Bu Kanunda yazılı idarî yaptırımlara mahallî mülkî amir karar vermeye yetkilidir. 26 ncı maddeye göre verilen idarî para cezaları, bu Kanunda ve yönetmelikte düzenlenen uyarma, geçici durdurma ve iptal gibi idarî yaptırımların uygulanmasına engel teşkil etmez. [7] Koyu ibare 5335 s.k. ile değiştirilmiş olup, değişmeden önceki hali "% 50'si" şeklindedir. [8] 04.07.2018 tarih 30468 sayılı RG'de yayımlanan 698 sayılı KHK ile "Bakanlar Kurulu" ibaresi "Cumhurbaşkanı" olarak değiştirilmiştir. [9] Mülga; Ulaştırma Bakanı; Bakanlıkça belirlenen usûl ve esaslar dahilinde, söz konusu gelirlerden; 1) Savaş, iç savaş, terör, kargaşa ve benzeri olağanüstü koşullara sahip ülkelerde uluslararası taşıma yaparken saldırıya uğrayıp hayatını kaybeden şoför ve beraberindeki Türk vatandaşlarının varislerine 40.000 Yeni Türk Lirası'na kadar, (5335 s.k. ile eklenen bu bendin Yürürlük 01.01.2003 tarihinden geçerlik olmak üzere yayım tarihidir.) 2) Bakanlık, Döner Sermaye İşletmesinin mali imkânları ölçüsünde olmak üzere; ticari yolcu ve eşya taşımalarında kullanılan otobüs, minibüs, kamyonet, traktör, (10.07.2009 tarihli ve 27284 sayılı R.G. 5917 s.k.ile eklenmiştir) kamyon, tanker ve çekicilerden yaşları ilgili mevzuatın getirdiği yaş sınırının üzerinde olanları devir alabilir, devir alınan taşıtların sahiplerine, ve karayolu yatırım projelerine, (10.07.2009 tarihli ve 27284 sayılı R.G. 5917 s.k.ile eklenmiştir) Ödeme yaptırmaya yetkilidir. (27.04.2005 tarihli, 25798 sayılı R.G. - 5335 s.k. ile eklenmiştir.) [10] Mülga fıkra; Döner Sermaye İşletmesi devir alınan bu taşıtları yurtiçi ve yurtdışındaki gerçek ve/veya tüzel kişilere satış, hibe, devir ve benzeri yöntemlerle değerlendirebilir. Bu işlemlerden elde edilen gelirler Döner Sermaye İşletmesine gelir kaydedilir. (27.04.2005 tarihli, 25798 sayılı R.G. - 5335 s.k. ile eklenmiştir.) [11] Mülga; a) Taşımacılık, acente ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri ve taşıt belgeleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları, [12] Mülga; MADDE 35.- Bakanlık, bu Kanun gereğince yerine getirmekle yükümlü olduğu görev ve yetkilerinin tamamını veya bir kısmını devredebilir. Devirle ilgili usul ve esaslar çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. (28.11.2013 itibariyle iptal edilmiştir. 2012/173 Sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı)