Harp Araç ve Gereçleri ile Silâh, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun
HARP ARAÇ VE
GEREÇLERİ İLE SİLÂH, MÜHİMMAT VE PATLAYICI MADDE ÜRETEN SANAYİ KURULUŞLARININ
DENETİMİ HAKKINDA KANUN
Kanun No.
5201 Kabul Tarihi : 29.6.2004
03.07.2004 tarihli, 25511 sayılı R.G.
Tasarruflu yazılar 1 2Sudan 3 4 5 6G.Kore
ü Harp Araç ve Gereçleri ile Silah Mühimmat ve Yedek Parçaları Patlayıcıların
Transit Geçişi ve Yeniden İhracatı CK
2026-11068
ü Harp Araç ve
Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının
Denetimi Hakkında
Yönetmelik
ü Kontrole Tabi Tutulacak
Harp Araç Ve Gereçleri… İlişkin
Liste
ü İhracat 96/31 Sayılı Tebliğ
İhraç veya yurt dışına çıkarma MADDE 7
Amaç
MADDE 1. - Bu Kanunun amacı, harp araç
ve gereçleri ile silâh, mühimmat ve patlayıcı madde üreten sanayi
kuruluşlarının kurulması, işletilmesi ve yükümlülükleri ile denetimine ilişkin
esas ve usulleri düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2. - Bu Kanun, her türlü harp
araç ve gereçleri ile silâh, mühimmat ve bunlara ait yedek parçalarla patlayıcı
maddeleri üretmek üzere kurulan veya işletilen kamu kurum ve kuruluşları ile
gerçek ve tüzel kişilere ait kuruluşları kapsar.
İzin
MADDE 3. - Harp araç ve gereçleri ile
silâh, mühimmat ve bunlara ait yedek parçalar ve patlayıcı maddeleri üretecek
kuruluşların kurulması ve işletilmesi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının görüşü
alınmak suretiyle Millî Savunma Bakanlığının iznine bağlıdır.
Üretim tesislerinin
nerelerde kurulacağı ve depolarıyla satış yerlerinin nerelerde bulunacağına
ilişkin yatırımcı kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerin teklifi,
İçişleri ve Çevre ve Orman bakanlıklarının uygun görüşü alındıktan sonra Millî
Savunma Bakanlığınca onaylanır.
Yıllık listelerde belirlenen silâhlar ile bunlara ait
mühimmat ve yedek parçaların iç pazara üretici veya dağıtıcı firmalarca
sunulmasına, İçişleri Bakanlığının olumlu görüşü alınarak Millî Savunma
Bakanlığınca izin verilebilir. (24.12.2017 tarih ve 30280 sayılı R.G. 696
S.KHK (08.3.2018/30354 MÜKERRER R.G. 7078 S.K.) ile değişik)
Tespit ve ilân
MADDE 4. - Denetime tabi harp araç ve
gereçleri ile silâh, mühimmat ve bunlara ait yedek parçalar ve patlayıcı
maddelere ilişkin liste, her yıl ocak ayında veya gerektiğinde yılı içerisinde,
Dışişleri Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı ile
ihtiyaç duyulan kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alındıktan sonra, Millî
Savunma Bakanlığı tarafından tespit ve ilan olunur. Ancak, herhangi bir nedenle
tespit ve ilan yapılmamış ise, en son yayımlanan liste esas alınır.
Sanayi kuruluşlarının
yükümlülükleri
MADDE 5. - Bu Kanun kapsamındaki
sanayi kuruluşları;
a) Kuruldukları tarihten
itibaren; kurucularını, sermayelerini, kuruluşun bilgisi dahilindeki
sermayedarlarını, yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile şirketi temsil ve
ilzama yetkili kişilerin kimliklerini, üretecekleri maddelerin cinsleri ile
senelik üretim miktarlarını ve personel adedini, bu bilgilerde oluşacak
değişiklikleri, değişiklik tarihinden itibaren bir ay içerisinde,
b) İmal ettikleri harp araç
ve gereçleri, silâh, mühimmat ve patlayıcı madde cinsleri ile stoklarını ve
üretim tesislerinde kendi denetim ve sorumlulukları altında imâl edecekleri veya
üçüncü şahıslara imâl ettirecekleri el yapımı silâhlar ile bunlara ait mühimmat
ve yedek parçalarını her yıl ocak ayı içerisinde,
c) Aldıkları siparişlerin
cins ve miktarları ile sipariş verenlerin kimliklerini, bir ay içerisinde,
Millî Savunma Bakanlığına
bildirmek zorundadır.
Millî Savunma Bakanlığı, bu
Kanun kapsamına giren kuruluşların sivil amaca yönelik üretimleri hariç olmak
üzere, ulusal savunma ihtiyaçları dışındaki siparişlerin kabul edilip
edilmeyeceği hususundaki kararını, ülke güvenliği ve ekonomisi ile kamu yararı
açısından Genelkurmay Başkanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve gerektiğinde diğer
ilgili bakanlıkların da görüşlerini alarak inceledikten sonra, en geç bir ay
içerisinde ilgili kuruluşa bildirmek zorundadır. Bildirimin yapılmaması halinde,
sipariş talebi kabul edilmiş sayılır.
Denetim
MADDE 6. - Bu Kanun kapsamındaki
sanayi kuruluşları, bu Kanunda belirtilen hususlar yönünden Millî Savunma
Bakanlığının denetimine tabidir.
Uluslararası andlaşmaların
denetime ve sanayi güvenliğine ilişkin hükümleri saklıdır.
İhraç veya yurt dışına
çıkarma
MADDE 7. - Yıllık listelerde
belirlenen her türlü harp araç ve gereçleri ile silâh, mühimmat ve bunlara ait
yedek parçalarla patlayıcı maddelerin ihracı veya yurt dışına çıkarılmasına,
Genelkurmay Başkanlığı ve Dışişleri Bakanlığının görüşleri de alındıktan sonra
Millî Savunma Bakanlığınca izin verilebilir.
Yıllık listelerde yer
almaması nedeniyle izne gerek görülmeden dış satış bağlantısı yapılmış veya
listelerde yer aldığı için ilgili mercilerden dış sipariş kabulüyle ilgili izin
verilmiş malların, sonradan belirlenen şartlar dolayısıyla müşterisine
teslimine mâni olunması halinde, satıcının maruz kalacağı zarar ve ziyan, Cumhurbaşkanı[1] kararı ile Hazine
tarafından ilgili kuruluşa ödenir.
Yıllık listelerde yer
verilmemekle birlikte, canlıların toplu imhasına yönelik tasarlanan nükleer,
biyolojik ve kimyasal silâhlardan oluşan kitle imha silâhlarının ve bunları
fırlatma vasıtalarının geliştirilmesinde kullanılabileceğinden şüphe
duyulabilecek malzeme ve teknolojinin ihracatı da aşağıda belirtilen durumlarda
Millî Savunma Bakanlığının iznine tâbi tutulur:
a) Söz konusu malzeme ve
teknolojinin, kitle imha silâhları ve bunları fırlatma vasıtalarını
geliştirdiği ve bunların bir son kullanıcıya ihracının söz konusu olmasına
ilişkin şüphenin iletilmesi veya şüphe duyulması halinde.
b) İhracatçı firma
tarafından, ihracata konu olan malzemenin tamamı veya parçasının kitle imha
silâhları ve bunları fırlatma vasıtalarının geliştirilmesinde
kullanılabileceğinden kuşku duyulduğu yönünde beyanda bulunulması.
c) Ulusal ve uluslararası
güvenliğin tehlikeye düşebileceği ve insan haklarının ihlâline yol açabilecek
durumlar.
Ceza hükümleri
MADDE 8. - Bu Kanunun;
a) 3 üncü maddesi
hükümlerine aykırı hareket edenler, iki aydan bir yıla kadar hapis ve
dörtmilyar liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası ile,
b) 5 inci maddesi
hükümlerine uymayanlar, bir aydan altı aya kadar hapis ve ikimilyar liradan
aşağı olmamak üzere ağır para cezası ile,
c) 7 nci maddesi hükümlerine
aykırı hareket edenler, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve sekizmilyar liradan
aşağı olmamak üzere ağır para cezası ile,
Cezalandırılırlar.
3 üncü madde hükmüne
uyulmaksızın kurulan tesislerin kapatılması ve her türlü malzemenin satımının
ve sevkinin yasaklanması, Millî Savunma Bakanlığınca yetkili ve görevli
mahkemeden istenebilir. Mahkeme, bu talebi onbeş gün içerisinde inceler ve
karara bağlar.
Yönetmelik
MADDE 9. - Bu Kanunun uygulanmasına
ilişkin esas ve usuller, Cumhurbaşkanınca çıkarılan[2] yönetmelikle
belirlenir.
Yürürlükten kaldırılan
hükümler
MADDE 10. - 3.1.1940 tarihli ve 3763
sayılı Türkiye'de Harp Silâh ve Mühimmatı Yapan Hususi Sanayi
Müesseselerinin Kontrolü Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1. - 9 uncu maddede öngörülen
yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar, Türkiye'de Harp Silâh ve Mühimmatı Yapan
Hususi Sanayi Müesseselerinin Kontrolü Hakkında Nizamnamenin bu Kanuna aykırı
olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 2. - Bu Kanun kapsamındaki
sanayi kuruluşları, bu Kanun uyarınca çıkarılacak yönetmeliğin yürürlüğe
konulmasından itibaren altı ay içerisinde 3 üncü ve 5 inci maddeler ile
yönetmelikte öngörülen işlemleri tamamlamak zorundadırlar. Bu işlemleri
tamamlamayanlar hakkında 8 inci madde hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 11. - Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12. - Bu Kanun hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
[1] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[2] "Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde Bakanlar Kurulu
kararı ile yürürlüğe konulacak" ifadesi (07.7.2018 tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)