Adli Yargı ilk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunu; istinaf mahkemeleri

ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMELERİ İLE BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YETKİLERİ HAKKINDA KANUN Kanun No. 5235 Kabul Tarihi: 26.9.2004 07.10.2004 tarihli, 25606 sayılı R.G. Genelgeler 1 BİRİNCİ KISIMGenel HükümlerAmaç ve kapsamMADDE 1.- Bu Kanun, adli yargı ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemelerinin kuruluş, görev ve yetkilerini düzenler.İlk derece mahkemeleriMADDE 2.- Adli yargı ilk derece mahkemeleri, hukuk ve ceza mahkemeleridir.Bölge adliye mahkemeleriMADDE 3.- Adli yargı ikinci derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleridir. İKİNCİ KISIMAdli Yargı İlk Derece MahkemeleriBİRİNCİ BÖLÜMHukuk MahkemeleriHukuk mahkemeleriMADDE 4.- Hukuk mahkemeleri, sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diğer hukuk mahkemeleridir.Hukuk mahkemelerinin kuruluşuMADDE 5.- Hukuk mahkemeleri, her il merkezi ile bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur. Sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri tek hâkimlidir. (28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile değişik) (Üçüncü fıkra; 28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile yeniden düzenlenmiştir) Asliye ticaret mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemelerde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur. Konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri bir milyon[1] Türk lirasının üzerinde olan dava ve işler ile dava değerine bakılmaksızın; 1. İflas, (…)[2] iflasın kaldırılması, iflasın kapatılması, konkordato ve yeniden yapılandırmadan kaynaklanan iş ve davalara[3], 2. 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda hâkimin kesin olarak karara bağlayacağı işler ile davalara, 3. Şirketler ve kooperatifler hukukundan kaynaklanan genel kurul kararlarının iptali ve butlanına ilişkin davalara, yönetim organları ve denetim organları aleyhine açılacak sorumluluk davalarına, organların azline ve geçici organ atanmasına ilişkin davalara, fesih, infisah ve tasfiyeye yönelik davalara, 4. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununa göre yapılan tahkim yargılamasında; tahkim şartına ilişkin itirazlara, (…)[4] hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfizine yönelik davalara, ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu iş ve davalarda mahkeme başkanı, belirli bazı tahkikat işlemlerini yapmak üzere üyelerden birini naip hâkim olarak görevlendirebilir(Cümle 28.07.2020 / 31199 sayılı R.G. 7251 s.k. ile eklenmiştir). Heyet hâlinde bakılacak davalarla ilgili olmak üzere, dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra talep edilen ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirler de heyet tarafından incelenir ve karara bağlanır. Bu fıkrada belirtilen dava ve işler dışında kalan uyuşmazlıklar mahkeme hâkimlerinden biri tarafından görülür ve karara bağlanır. Başkan ve üye hâkimler arasında dağılıma ilişkin esaslar, işlerde denge sağlanacak biçimde mahkeme başkanı tarafından önceden tespit edilir. Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır. Özel kanunlarla kurulan diğer hukuk mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin hükümler saklıdır. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete'de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır. (30.04.2013 tarihli ve 28633 sayılı R.G. 6460 s.k.ile değişik)[5] Hukuk mahkemeleri bulundukları il veya ilçenin adı ile anılır.Hukuk mahkemelerinin görevleriMADDE 6.- Sulh hukuk mahkemeleri, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile diğer kanunlarda belirtilen görevleri yerine getirir.Asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar.Özel kanunlarla kurulan hukuk mahkemelerinin görevleri saklıdır.Hukuk mahkemelerinin yargı çevresiMADDE 7.- Hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, bulundukları il merkezi ve ilçeler ile bunlara adli yönden bağlanan ilçelerin idari sınırlarıdır. Ancak özel kanunlarla kurulanlar da dâhil olmak üzere, hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenebilir(Son cümle 28.07.2020 / 31199 sayılı R.G. 7251 s.k. ile eklenmiştir).(…) (28.07.2020 / 31199 sayılı R.G. 7251 s.k. ile mülga)[6]Coğrafi durum ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak bir hukuk mahkemesinin kaldırılmasına veya yargı çevresinin değiştirilmesine, özel kanunlarında yargı çevresi belirtilmemiş olan hukuk mahkemelerinin yargı çevresinin belirlenmesine, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca karar verilir.İKİNCİ BÖLÜMCeza MahkemeleriCeza mahkemeleriMADDE 8.- Ceza mahkemeleri, (…)[7] asliye ceza ve ağır ceza mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemeleridir.Ceza mahkemelerinin kuruluşuMADDE 9.- Ceza mahkemeleri, her il merkezi ile bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur.(…)[8]Asliye ceza mahkemeleri tek hakimlidir.Ağır ceza mahkemesinde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur. Bu mahkeme bir başkan ve iki üye ile toplanır.Özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin hükümler saklıdır.İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde ceza mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımı, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar, Resmî Gazete'de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmakla yükümlüdür. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca iş dağılımının yapıldığı tarih itibarıyla görülmekte olan davalarda daireler, iş bölümü gerekçesiyle dosyaları diğer bir daireye gönderemez. (Son üç cümle 12.12.2014 tarih ve 29303 Mükerrer R.G. 6572 s.k. ile eklenmiştir)Ceza mahkemeleri bulundukları il veya ilçenin adı ile anılır.Sulh ceza mahkemesinin görevi Sulh ceza hâkimliği (28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile değişik) MADDE 10- Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, yürütülen soruşturmalarda hâkim tarafından verilmesi gerekli kararları almak, işleri yapmak ve bunlara karşı yapılan itirazları incelemek amacıyla sulh ceza hâkimliği kurulmuştur. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde birden fazla sulh ceza hâkimliği kurulabilir. Bu durumda sulh ceza hâkimlikleri numaralandırılır. Müstakilen sulh ceza hâkimliğinde görevlendirilen hâkimler, adli yargı adalet komisyonlarınca başka mahkemelerde veya işlerde görevlendirilemez. Sulh ceza hâkimliğinde bir yazı işleri müdürü ile yeteri kadar personel bulunur. Sulh ceza hâkimliği, her il merkezi ile bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur. Sulh ceza hâkimliği bulundukları il veya ilçenin adı ile anılır. Sulh ceza hâkimliğinin yargı çevresi, bulundukları il merkezi ve ilçeler ile bunlara adli yönden bağlanan ilçelerin idari sınırlarıdır. Ağır ceza mahkemeleri ile büyükşehir belediyesi bulunan illerde, büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki il ve ilçenin adı ile anılan sulh ceza hâkimliğinin yargı çevresi, il veya ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Coğrafi durum ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak bir sulh ceza hâkimliğinin kaldırılmasına veya yargı çevresinin değiştirilmesine, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca karar verilir. Asliye ceza mahkemesinin göreviMADDE 11.- Kanunların ayrıca görevli kıldığı haller saklı kalmak üzere, sulh ceza hâkimliği[9] ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işlere asliye ceza mahkemelerince bakılır.Ağır ceza mahkemesinin görevi MADDE 12- Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, Türk Ceza Kanununda yer alan yağma (m. 148), irtikâp (m. 250/1 ve 2), resmî belgede sahtecilik (m. 204/2), (…)[10] hileli iflâs (m. 161) suçları, Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısmının Dört, Beş, Altı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar (318, 319, 324, 325 ve 332 nci maddeler hariç) ve 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun kapsamına giren suçlar dolayısıyla açılan davalar ile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakmakla ağır ceza mahkemeleri görevlidir. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtayın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler, askerî mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler ile çocuklara özgü kovuşturma hükümleri saklıdır.(06.03.2014 tarihli, 29833 Mükerrer Sayılı R.G. 6526 s.k.ile değişik)[11] Diğer ceza mahkemelerinin görevleriMADDE 13.- Diğer ceza mahkemeleri, özel kanunlarla belirlenen dava ve işleri görür.Mahkemenin görevinin belirlenmesiMADDE 14.- Mahkemelerin görevlerinin belirlenmesinde ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı göz önünde bulundurulur.Ceza mahkemelerinin yargı çevresiMADDE 15.- Ceza mahkemelerinin yargı çevresi, bulundukları il merkezi ve ilçeler ile bunlara adli yönden bağlanan ilçelerin idari sınırlarıdır.Ağır ceza mahkemeleri ile büyükşehir belediyesi bulunan illerde, büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki il ve ilçenin adı ile anılan sulh veya asliye ceza mahkemelerinin yargı çevresi, il veya ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir.Coğrafi durum ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak bir ceza mahkemesinin kaldırılmasına veya yargı çevresinin değiştirilmesine, özel kanunlarında yargı çevresi belirtilmemiş olan diğer ceza mahkemelerinin yargı çevresinin belirlenmesine, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca karar verilir. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısmının Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümlerinde tanımlanan suçlar (318 inci, 319 uncu, 324 üncü, 325 inci ve 332 nci maddeler hariç) ile 3713 sayılı Kanunun kapsamına giren suçlar sebebiyle açılan davalar, suçun işlendiği yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan ağır ceza mahkemesinde görülür. (23.07.2016 tarih ve 29779 2. Mükerrer Sayılı R.G. 6723 s.k.ile eklenmiştir) ÜÇÜNCÜ BÖLÜMCumhuriyet BaşsavcılığıCumhuriyet Başsavcılığının kuruluşuMADDE 16.- Mahkeme kuruluşu bulunan her il merkezi ve ilçede o il veya ilçenin adı ile anılan bir Cumhuriyet başsavcılığı kurulur. Cumhuriyet başsavcılığında, bir Cumhuriyet başsavcısı ve yeteri kadar Cumhuriyet savcısı bulunur. Gerekli görülen yerlerde Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun kararıyla bir veya birden fazla Cumhuriyet başsavcıvekili atanır.Cumhuriyet başsavcılığının görevleriMADDE 17.- Cumhuriyet başsavcılığının görevleri şunlardır:1. Kamu davasının açılmasına yer olup olmadığına karar vermek üzere soruşturma yapmak veya yaptırmak,2. Kanun hükümlerine göre, yargılama faaliyetlerini kamu adına izlemek, bunlara katılmak ve gerektiğinde kanun yollarına başvurmak,3. Kesinleşen mahkeme kararlarının yerine getirilmesi ile ilgili işlemleri yapmak ve izlemek,4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Cumhuriyet başsavcısının görevleriMADDE 18.- Cumhuriyet başsavcısının görevleri şunlardır:1. Cumhuriyet başsavcılığını temsil etmek,2. Başsavcılığın verimli, uyumlu ve düzenli bir şekilde çalışmasını sağlamak, iş bölümünü yapmak,3. Gerektiğinde adli göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak,4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcısının; ağır ceza mahkemesinin yargı çevresinde görevli Cumhuriyet başsavcıları, Cumhuriyet başsavcıvekilleri, Cumhuriyet savcıları ile bağlı birimler üzerinde gözetim ve denetim yetkisi vardır.Asliye ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcısının o yer yargı çevresinde görevli Cumhuriyet savcıları ile bağlı birimler üzerinde gözetim ve denetim yetkisi vardır.Cumhuriyet başsavcısı, Cumhuriyet savcılarının soruşturmayı sonlandıran kararları arasında oluşabilecek farklılıkların giderilmesi ile bu kararların kanuna uygunluğunun denetlenmesi hususlarında görevli ve yetkilidir. (25.06.2021 / 31522 sayılı R.G. 7328 s.k. ile eklenmiştir)Cumhuriyet başsavcıvekilinin görevleriMADDE 19.- Cumhuriyet başsavcıvekilinin görevleri şunlardır:1. Cumhuriyet başsavcısının verdiği görevleri yerine getirmek,2. Cumhuriyet savcılarının adli ve idari görevlerine ilişkin işlemlerini inceleyip Cumhuriyet başsavcısına bilgi vermek,3. Gerektiğinde adli göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak,4. Cumhuriyet başsavcısının yokluğunda ona vekalet etmek.Aynı yerde görev yapan birden çok Cumhuriyet başsavcıvekili bulunduğunda, Cumhuriyet başsavcısına vekalet edecek olanı Cumhuriyet başsavcısı belirler.Cumhuriyet savcısının görevleriMADDE 20.- Cumhuriyet savcısının görevleri şunlardır:1. Adli göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak,2. Cumhuriyet başsavcısı tarafından verilen adli ve idari görevleri yerine getirmek,3. Gerektiğinde Cumhuriyet başsavcısına vekalet etmek,4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Aynı yerde görev yapan Cumhuriyet başsavcıvekili bulunmadığında, Cumhuriyet başsavcısına vekalet edecek olanı Cumhuriyet başsavcısı belirler.Cumhuriyet savcılarının yetkisiMADDE 21.- Cumhuriyet savcıları, bulundukları il merkezi veya ilçenin idari sınırları ile bunlara adli yönden bağlanan ilçelerin idari sınırları içerisinde yetkilidirler.Ağır ceza mahkemesi ile özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemelerinin yargı çevresinde yer alan Cumhuriyet başsavcılıkları, yetki alanları içerisinde yürüttükleri bu mahkemelerin görevine giren suçlarla ilgili soruşturmaları yapar ve ivedi, zorunlu işlerin tamamlanmasından sonra düşünce yazısına soruşturma evrakını ekleyip ağır ceza mahkemesi veya özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemelerinin Cumhuriyet başsavcılığına gönderirler.Büyükşehir belediye sınırları içerisinde bulunan Cumhuriyet başsavcıları, bu yer ceza mahkemelerinin yargı çevresinde yetkilidir. Ancak, büyükşehir belediye sınırları içerisinde yer alan ağır ceza mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemelerinin görevine giren işlerde yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır. Türk Ceza Kanununun ikinci Kitap Dördüncü Kısmının Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümlerinde tanımlanan suçlar (318 inci, 319 uncu, 324 üncü, 325 inci ve 332 nci maddeler hariç) ile 3713 sayılı Kanunun kapsamına giren suçlar sebebiyle açılan soruşturmalar suçun işlendiği yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan Cumhuriyet başsavcılığınca yürütülür. İl Cumhuriyet savcısı, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısından soruşturmanın kısmen veya tamamen yapılmasını isteyebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı zorunlu olan delilleri toplar ve gerekmesi hâlinde alınacak kararlar bakımından bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğinden talepte bulunur. (23.07.2016 tarih ve 29779 2. Mükerrer Sayılı R.G. 6723 s.k.ile yeniden düzenlenmiştir) (Mülga Dördüncü Fıkra 18.05.2005 tarihli, 25819 sayılı R.G.- 5348 s.k. ile metinden çıkarılmıştır).[12]Diğer kanunların Cumhuriyet savcılarının yetkisine ilişkin hükümleri saklıdır.Duruşmalarda Cumhuriyet başsavcılığını temsilMADDE 22.- Kanunlarda Cumhuriyet savcılığının görev yapacağı belirtilen mahkemelerdeki duruşmalara, Cumhuriyet başsavcısı, görevlendireceği Cumhuriyet başsavcıvekili veya Cumhuriyet savcısı katılır. Gerektiğinde duruşmalara birden çok Cumhuriyet savcısı katılabilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜMOrtak HükümlerAdli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonuMADDE 23.- Ağır ceza mahkemelerinin bulunduğu yargı çevresinde görev yapmak üzere bir adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu kurulur. Bu komisyonun kuruluş şekli, görev ve yetkileri hakkında 24.2.1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 113 ila 115 inci maddeleri uygulanır.MüdürlüklerMADDE 24.- Her mahkemede bir yazı işleri müdürlüğü kurulur.Her Cumhuriyet başsavcılığında, yazı işleri müdürlüğü ile Adalet Bakanlığınca gerekli görülen yerlerde ayrıca idari, mali ve teknik işlerle ilgili müdürlükler kurulur.Her müdürlükte bir müdür ile yeterli sayıda memur bulunur. ÜÇÜNCÜ KISIMBölge Adliye MahkemeleriBİRİNCİ BÖLÜMKuruluşKuruluşMADDE 25.- Bölge adliye mahkemeleri, bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen yerlerde, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur.Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine, değiştirilmesine veya bu mahkemelerin kaldırılmasına Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca karar verilir.Birinci ve ikinci fıkra gereğince alınacak kararlar, Resmi Gazetede yayımlanır.Bölge adliye mahkemelerinin oluşumuMADDE 26.- Bölge adliye mahkemeleri, başkanlık, ceza daireleri başkanlar kurulu, hukuk daireleri[13] başkanlar kurulu, daireler, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı, bölge adliye mahkemesi adalet komisyonu ve müdürlüklerden oluşur.Bölge adliye mahkemesi başkanlığıMADDE 27.- Her bölge adliye mahkemesinde bir başkan bulunur. Başkanlık, başkan ile yazı işleri müdürlüğünden oluşur.Bölge adliye mahkemesi ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri başkanlar kurulu[14]MADDE 28.- Bölge adliye mahkemesi ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri başkanlar kurulu, bölge adliye mahkemesi başkanı ve ilgili dairelerin başkanlarından oluşur. (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile değişik)[15]Bölge adliye mahkemesi başkanının bulunmadığı hallerde kurulun başkanlığını ilgili[16] daire başkanlarından kıdemli olanı yerine getirir.Daire başkanının mazereti halinde, o dairenin kıdemli üyesi kurula katılır.Bölge adliye mahkemesi daireleriMADDE 29.- Bölge adliye mahkemeleri, hukuk ve ceza dairelerinden oluşur. Her bölge adliye mahkemesinde en az üç hukuk ve en az iki ceza dairesi bulunur. Gerekli hallerde dairelerin sayısı, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca artırılıp azaltılabilir.Dairelerde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur.Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığıMADDE 30.- Her bölge adliye mahkemesinde bir Cumhuriyet başsavcılığı bulunur. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı, Cumhuriyet başsavcısı, Cumhuriyet başsavcıvekili[17] ve yeteri kadar Cumhuriyet savcısından oluşur. İş durumunun gerekli kıldığı yerlere birden fazla Cumhuriyet başsavcıvekili atanabilir[18].Cumhuriyet başsavcıvekili 19 uncu maddede belirtilen görevleri yerine getirir(27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 7532 s.k. ile eklenmiştir).Bölge adliye mahkemesi adalet komisyonuMADDE 31.- Her bölge adliye mahkemesinde bir bölge adliye mahkemesi adalet komisyonu bulunur.Komisyon, bölge adliye mahkemesi başkanının başkanlığında, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca daire başkanları arasından belirlenen bir asıl üye ile bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcısından oluşur. Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ayrıca daire başkan veya üyeleri arasından bir yedek üye belirler. Başkanın yokluğunda en kıdemli daire başkanı, Cumhuriyet başsavcısının yokluğunda Cumhuriyet başsavcı vekili ve asıl üyenin yokluğunda yedek üye komisyona katılır.Komisyon eksiksiz toplanır ve çoğunlukla karar verir.MüdürlüklerMADDE 32.- Bölge adliye mahkemesi başkanlığında, dairelerinde, Cumhuriyet başsavcılığında ve adalet komisyonunda birer yazı işleri müdürlüğü, Cumhuriyet başsavcılığında ayrıca bir idari işler müdürlüğü ile ihtiyaç duyulan diğer müdürlükler kurulur. Her müdürlükte bir müdür ile yeterli sayıda memur bulunur.Müdürlüklerde çalışanların atama, disiplin ve diğer özlük işlerinde adli yargı ilk derece mahkemelerinde görevli personelin tabi oldukları hükümler uygulanır.İKİNCİ BÖLÜMGörevlerBölge adliye mahkemelerinin görevleriMADDE 33.- Bölge adliye mahkemelerinin görevleri şunlardır:1. Adli yargı ilk derece mahkemelerince verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karşı yapılacak başvuruları inceleyip karara bağlamak,2. (14.02.2011 tarih ve 27846 sayılı R.G. 6110 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[19]3. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Başkanın görevleriMADDE 34.- Bölge adliye mahkemesi başkanının görevleri şunlardır:1. Mahkemeyi temsil etmek,2. Bölge adliye mahkemesi ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri[20] başkanlar kuruluna ve adalet komisyonuna başkanlık etmek, ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri[21] başkanlar kurulu ile komisyon kararlarını yürütmek,3. Mahkemenin uyumlu, verimli ve düzenli çalışmasını sağlamak, genel yönetim işlerini yürütmek ve bu yolda uygun göreceği önlemleri almak, 4. Hukukî veya fiilî nedenlerle bir dairenin kendi üyeleri ile toplanamadığı hâllerde ilgisine göre diğer dairelerden kıdem ve sıraya göre üye görevlendirmek, (01.09.2016 tarih ve 29818 2. mükerrer R.G. KHK/674 ile eklenmiştir) 5. Bölge adliye mahkemesi memurlarını denetlemek veya denetletmek, personelden kendisine doğrudan bağlı olanlar hakkında ilgili kanunda belirtilen disiplin cezalarını uygulamak,6. Hükme bağlanan işlerde adli yargı ilk derece mahkeme hakim ve savcılarına verilen not fişlerini mercilerine göndermek,7. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Başkanlar kurulunun görevleriMADDE 35.- Bölge adliye mahkemesi ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri başkanlar kurulu kendi aralarında toplanır ve aşağıdaki görevleri yaparlar[22]:1. Daireler[23] arasında çıkan iş bölümü uyuşmazlıklarını karara bağlamak,2. (01.09.2016 tarih ve 29818 2. mükerrer R.G. KHK/674 ile yürürlükten kaldırılmıştır)[24]3. Re'sen veya bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk veya ceza dairesinin ya da Cumhuriyet başsavcısının, Hukuk Muhakemeleri Kanunu veya Ceza Muhakemesi Kanununa[25] göre istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların, benzer olaylarda bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında ya da bu mahkeme ile başka bir bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında uyuşmazlık bulunması halinde bu uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, kendi görüşlerini de ekleyerek Yargıtaydan bu konuda bir karar verilmesini[26] istemek,4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek. (3) numaralı bende göre yapılacak istemler, ceza davalarında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, hukuk davalarında ise ilgili hukuk dairesine iletilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı uyuşmazlık bulunduğuna kanaat getirmesi durumunda ilgili ceza dairesinden bir karar verilmesini talep eder. Uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak dairece bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir. (24.12.2017 tarih ve 30280 sayılı R.G. 696 S.KHK (08.3.2018/30354 MÜKERRER R.G. 7078 S.K.) ile değişik) Başkanlar kurulu eksiksiz toplanır ve çoğunlukla karar verir. Gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak bölge adliye mahkemeleri ceza ve hukuk daireleri arasındaki iş bölümü, Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile eklenmiştir) Hukuk daireleri iş bölümü incelemesi (14.11.2024 / 32722 sayılı R.G. 7531 s.k. ile eklenmiştir) MADDE 35/A- İstinaf incelemesi için dosya kendisine gönderilen ilgili hukuk dairesi, bir ay içinde yapacağı ön inceleme sonucunda iş bölümü bakımından kendisini görevli görmez ise gerekçesiyle birlikte dosyayı görevli olduğu kanısına vardığı ilgili hukuk dairesine gönderir. Bir aylık sürenin bitiminden sonra veya duruşma günü verilen dosya hakkında gönderme kararı verilemez. Gönderme kararı üzerine dosya kendisine gelen hukuk dairesi, iki hafta içinde yapacağı ön inceleme sonucunda görevli olmadığı kanaatine varırsa, varsa geçici hukuki koruma tedbirlerine dair talepler hakkında da karar vermek suretiyle dosyayı hukuk daireleri başkanlar kuruluna gönderir. İki haftalık sürenin bitiminden sonra gönderme kararı verilemez. Kurul tarafından yapılan ön inceleme sonunda verilen iş bölümüne ilişkin karar kesindir. Hukuk dairelerinin görevleri MADDE 36.- Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin görevleri şunlardır:1. Adli yargı ilk derece hukuk mahkemelerinden verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karşı yapılan başvuruları inceleyip karara bağlamak,2. (14.02.2011 tarih ve 27846 sayılı R.G. 6110 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[27],3. Yargı çevresi içerisinde bulunan adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek,4. Yargı çevresindeki yetkili adli yargı ilk derece hukuk mahkemesinin bir davaya bakmasına fiili veya hukuki bir engel çıktığı veya iki mahkemenin yargı sınırları kapsamının belirlenmesinde tereddüt edildiği takdirde, o davanın bölge adliye mahkemesi yargı çevresi içerisinde başka bir hukuk mahkemesine nakline veya yetkili mahkemenin tayinine karar vermek,5. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Ceza dairelerinin görevleriMADDE 37.- Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin görevleri şunlardır:1. Adli yargı ilk derece ceza mahkemelerince verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karşı yapılacak başvuruları inceleyip karara bağlamak,2. Yargı çevresi içerisinde bulunan adli yargı ilk derece ceza mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek,3. Yargı çevresindeki adli yargı ilk derece ceza mahkemeleri hakimlerinin davayı görmeye hukuki veya fiili engellerinin çıkması halinde, o davanın bölge adliye mahkemesi yargı çevresi içerisinde başka bir adli yargı ilk derece ceza mahkemesine nakli hakkında karar vermek,4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Daire başkanlarının görevleriMADDE 38.- Bölge adliye mahkemesi daire başkanlarının görevleri şunlardır:1. Dairelerinde uyumlu, verimli ve düzenli bir çalışmanın gerçekleşmesini ve işlerin makul süre içinde incelenmesini ve karara bağlanmasını sağlamak, dairenin kendi kararları arasında meydana gelen farklılık ve uyumsuzlukların giderilmesi için tedbirler almak, dosya hakkında rapor hazırlayacakları tespit etmek ve kararların yazılmasını sağlamak,2. Personelin sicil raporlarını düzenlemek, izin isteklerini düşünceleriyle birlikte adalet komisyonuna aktarmak,3. Dairede görevli yazı işleri müdürlüğünün işleyişini denetlemek ve personel hakkında ilgili kanunda belirtilen disiplin cezalarını uygulamak,4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Üyelerin görevleriMADDE 39.- Bölge adliye mahkemesi üyelerinin görevleri şunlardır:1. Daire başkanı tarafından verilen dosyaları gerekli şekilde ve zamanında inceleyerek heyete sunmak, rapor hazırlamak ve kararlarını yazmak,2. Dairelerindeki duruşma ve müzakerelere katılmak,3. Dairenin uyumlu, verimli ve düzenli çalışmasının sağlanmasında ve işlerin makul süre içinde incelenip karara bağlanmasında daire başkanına yardım etmek,4. Bu Kanun uyarınca daire başkanı tarafından verilen diğer görevleri yapmak.Cumhuriyet başsavcısının görevleriMADDE 40.- Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcısının görevleri şunlardır:1. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığını temsil etmek,2. Cumhuriyet başsavcılığının verimli, uyumlu ve düzenli bir şekilde çalışmasını sağlamak,3. Bölge adliye mahkemesinin genel yönetim işlerini yürütmek,4. Bölge adliye mahkemesine gelen ceza davalarına ilişkin hüküm ve kararlara ait dosyaların duruşmalarına[28] katılmayı sağlamak,5. Ceza dairelerinin kararlarına karşı gerektiğinde kanun yollarına başvurmak,6. Dairelerin benzer olaylarda kesin olarak verdikleri kararlar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için ceza daireleri başkanlar kuruluna veya hukuk daireleri[29] başkanlar kuruluna başvurmak,7. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcılarının ilerleme belgelerini düzenlemek,8. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcıları üzerinde gözetim ve denetim yetkisini kullanmak,9. Cumhuriyet başsavcılığı müdürlüklerini ve personelini denetlemek veya denetletmek,10. Cumhuriyet başsavcılığında görevli personel hakkında ilgili kanunda belirtilen disiplin cezalarını uygulamak,11. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Cumhuriyet başsavcısı, Cumhuriyet savcılarının soruşturmayı sonlandıran kararları arasında oluşabilecek farklılıkların giderilmesi ile bu kararların kanuna uygunluğunun denetlenmesi hususlarında görevli ve yetkilidir. (25.06.2021 / 31522 sayılı R.G. 7328 s.k. ile eklenmiştir)Cumhuriyet savcılarının görevleriMADDE 41.- Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcılarının görevleri şunlardır:1. Bölge adliye mahkemesine gelen ceza davalarına ilişkin hüküm ve kararlara ait dosyaların duruşmalarına[30] katılmak,2. Ceza daireleri kararlarına karşı gerektiğinde kanun yollarına başvurmak,3. Cumhuriyet başsavcısının vereceği diğer görevleri yapmak,4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Bölge adliye mahkemesi adalet komisyonunun görevleriMADDE 42.- Bölge adliye mahkemesi adalet komisyonunun görevleri şunlardır:1. Bölge adliye mahkemelerinin hakim ve savcıları dışında kalan personeli hakkında, kanunlarla adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonuna verilen tüm görevleri yerine getirmek,2. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.ÜÇÜNCÜ BÖLÜMNitelik ve AtamaBölge adliye mahkemesi başkanı, daire başkanları ve üyelerin nitelikleri ve atanmaları MADDE 43- Bölge adliye mahkemesi başkanı ve daire başkanları birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş; daire üyeleri ise en az birinci sınıfa ayrılmış olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adli yargı hâkim ve savcıları arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca atanır. (28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile değişik) Cumhuriyet başsavcısı, başsavcıvekili[31] ve savcılarının nitelikleri ve atanmaları MADDE 44- Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcıları ve Cumhuriyet başsavcıvekilleri[32] birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş; Cumhuriyet savcıları ise hâkimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az sekiz yıl görev yapmış ve üstün başarısı ile bölge adliye mahkemesinde yararlı olacağı anlaşılmış bulunan adli yargı hâkim ve savcıları arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca atanır. (28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile değişik) İstek üzerine atamaMADDE 45.- Yargıtay daire başkanı ve üyeleri, istekleri üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca bölge adliye mahkemesi başkanlığına, daire başkanlıklarına veya Cumhuriyet başsavcılığına dört yıllığına atanabilirler. Başka bir bölge adliye mahkemesine yapılacak atamalarda da aynı usul uygulanır. Bu şekilde atananların; Yargıtay üyeliği sıfatı, kadrosu, aylık ve ödeneği ile her türlü özlük hakları korunur; aylık ve ödenekleri ile her türlü mali ve sosyal haklarının Yargıtay bütçesinden ödenmesine devam olunur; disiplin ve ceza soruşturma ve kovuşturmaları Yargıtay üyeleri hakkındaki hükümlere tabidir; bu görevde geçirdikleri süre Yargıtay üyeliğinde geçmiş sayılır. Bu kişiler; Yargıtay üyeleri tarafından Yargıtayda yapılan iş ve işlemlere katılamazlar; Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyeliği seçimleri hariç Yargıtaydaki seçimlerde aday olamaz ve oy kullanamazlar; istekleri üzerine Yargıtaydaki görevlerine geri dönerler. (28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile değişik)Adli yargı hakim sınıfından olan Adalet Bakanlığı yüksek müşavirleri, müsteşar yardımcıları, Teftiş Kurulu Başkanı ve genel müdürleri, bağımsız daire başkanları istekleri üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca bölge adliye mahkemesi başkanlığına, daire başkanlıklarına veya Cumhuriyet başsavcılığına atanabilirler.DÖRDÜNCÜ BÖLÜMOrtak HükümlerToplantı ve kararMADDE 46.- Her daire, bir başkan ve iki üyenin katılmasıyla toplanır. Görüşmeler gizli yapılır, kararlar çoğunlukla verilir. İş yoğunluğu dikkate alınarak, üye sayısının yeterli olması hâlinde dairelerde birden fazla heyet oluşturulabilir. Oluşturulan diğer heyetlere, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirleyeceği üye başkanlık eder. [33]Hukuki veya fiili nedenlerle bir daire toplanamazsa, bölge adliye mahkemesi başkanının[34] kararıyla diğer dairelerden, bu da mümkün olmazsa, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca diğer bölge adliye mahkemelerinden yetkili olarak görevlendirilen üyelerle eksiklik tamamlanır.Daire başkanının hukuki veya fiili nedenlerle bulunamaması halinde dairenin en kıdemli üyesi daireye başkanlık yapar.Soruşturma ve kovuşturma usulüMADDE 47.- Bölge adliye mahkemesi başkanı, daire başkanları, üyeleri, Cumhuriyet başsavcısı ve Cumhuriyet savcılarının görevden doğan veya görev sırasında işlenen suçları ile şahsi suçlarından, sıfat ve görevleri gereklerine uymayan tutum ve davranışlarından dolayı haklarında yapılacak soruşturma ve kovuşturmalarda özel kanunlarında yazılı hükümler uygulanır.Şu kadar ki, bunların görevden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlar nedeniyle soruşturma ve kovuşturma mercii olarak kanunda yazılı ağır ceza mahkemesi ile bu mahkeme nezdindeki Cumhuriyet başsavcısına verilen görevler, en yakın bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin suç türüne göre görevli ceza dairesi ile bu mahkeme nezdindeki Cumhuriyet başsavcısı tarafından yerine getirilir. Kovuşturma mercii Yargıtayın görevli ceza dairesidir.Bölge adliye mahkemesi başkanı, daire başkanları, üyeleri,[35] Cumhuriyet başsavcısı ve Cumhuriyet savcılarının şahsi suçları hakkında genel hükümlere göre yapılacak soruşturma ve kovuşturma görevi, en yakın bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcısı ile bu bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin suç türüne göre görevli ceza dairesine aittir. Daire kararlarına karşı 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 272 nci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde temyiz başvurusu yapılabilir. (28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile son cümle eklenmiştir) Soruşturma aşamasında hâkim kararı gerektiren işlemlere dair Cumhuriyet başsavcılığının talepleri ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara yapılan itirazlar hakkında, soruşturma konusu suçların en ağırına bakmakla görevli bölge adliye mahkemesi ceza dairesini numara itibarıyla izleyen ceza dairesi başkanı tarafından karar verilir. Suçun son numaralı ceza dairesinin görevine girmesi halinde talebi inceleme yetkisi birinci ceza dairesi başkanına aittir. Hâkim kararı gerektiren işlemlerde başkanın verdiği kararlara karşı yapılan itirazı, numara itibarıyla izleyen ceza dairesi başkanı inceler. Son numaralı daire başkanının kararı, birinci ceza dairesi başkanı tarafından incelenir. (29.04.2017 tarihli, 30052 sayılı R.G. 690 s.KHK (08.3.2018/30354 Mükerrer R.G. 7077 s.k.) ile eklenmiştir) Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcıları ile ceza dairelerinin idarî yaptırım kararı verme yetkisi bakımından 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 22 ila 31 inci maddeleri uygulanır. Cumhuriyet savcısının verdiği idarî yaptırım kararlarına karşı bölge adliye mahkemesi ceza dairesine başvurulabilir. (29.04.2017 tarihli, 30052 sayılı R.G. 690 s.KHK (08.3.2018/30354 Mükerrer R.G. 7077 s.k.) ile eklenmiştir) DenetlemeMADDE 48.- Bölge adliye mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılıkları ile bölge adliye mahkemeleri adalet komisyonlarının denetimleri, ilgisine göre Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu başmüfettişleri veya[36] adalet başmüfettişlerince yapılır.DÖRDÜNCÜ KISIMSon HükümlerDeğiştirilen hükümlerMADDE 49.- 24.2.1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 28 inci maddesinin kenar başlığı "Yargıtay, Danıştay ve bölge adliye mahkemesi notları" olarak, 113 ve 114 üncü maddelerde geçen "adli yargı adalet komisyonları" ibaresi "adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları" olarak değiştirilmiş; 28 inci maddeye beşinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.Bölge adliye mahkemesi daireleri, yaptıkları incelemeler sırasında kararı veren hakimler ve Cumhuriyet savcıları hakkında bu madde hükümlerine göre not verirler. Doldurulan fişler Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere bölge adliye mahkemesi başkanlığına verilir.MADDE 50.- 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa ekli (1) sayılı cetvelin "Birinci Sınıf" bölümüne "Bölge adliye mahkemesi başkanlığı","Bölge adliye mahkemesi daire başkanlığı", "Bölge adliye mahkemesi üyeliği", "Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı"; "Birinci Sınıfa ayrılmış" bölümüne "Bölge adliye mahkemesi daire başkanlığı", "Bölge adliye mahkemesi üyeliği", "Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı", "Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcılığı" ile "2. Sınıf" bölümünün 1 ila 4 üncü derecelerine "Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcılığı" görev unvanları eklenmiştir.MADDE 51.- 4.2.1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendine aşağıdaki (a) bendi eklenmiş, mevcut (a) ve (b) bentleri (b) ve (c) olarak teselsül ettirilmiştir.2. a) Aynı veya farklı yer bölge adliye mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar bakımından hukuk daireleri arasında veya ceza daireleri arasında uyuşmazlık bulunursa,MADDE 52.- 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1) sayılı tarifenin "(A) Mahkeme Harçları" başlıklı bölümünün "I- Başvurma harcı:" başlıklı bendinin (3) numaralı alt bendinin girişine, "III- Karar ve İlam harcı:" başlıklı bendinin nispi harçla ilgili (e) alt bendindeki "Yukarıdaki nispetler" ibaresinden sonra gelmek üzere ve maktu harçla ilgili (c) alt bendinin girişine "Bölge Adliye Mahkemeleri," ibaresi eklenmiştir.MADDE 53.- Bu Kanunla kurulan bölge adliye mahkemelerinin ihtiyaçları için Adalet Bakanlığı taşra teşkilatında kullanılmak üzere ekli (1) ve (2) sayılı listelerde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (II) sayılı Cetvellerin ilgili bölümlerine eklenmiştir.Kaldırılan hükümlerMADDE 54.- 8.4.1924 tarihli ve 469 sayılı Mehakimi Şer'iyenin İlgasına ve Mehakimin Teşkilatına Ait Ahkamı Muaddil Kanun, 11 Nisan 1329 tarihli Sulh Hakimleri Hakkında Kanunu Muvakkat, 26.4.1926 tarihli ve 825 sayılı Ceza Kanununun Mevkii Mer'iyete Vaz'ına Müteallik Kanunun 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır. Yargı çevresinin değişmesi (25.08.2017 tarih ve 30165 sayılı R.G. 694 s.KHK (08.3.2018/30354 Mükerrer R.G. 7078 s.k.) ile eklenmiştir) EK MADDE 1- Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır. Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce bölge adliye mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılığınca açılan soruşturmalar ile bölge adliye mahkemelerinde yürütülmekte olan kovuşturmalarda yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Soruşturma neticesinde açılacak kamu davaları da aynı yer bölge adliye mahkemesinde görülür. GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görüşülmekte olan dava ve işlerde mahkemelerin görevinde bir değişikliğin söz konusu olduğu hallerde, üst görevli mahkemeler yargılamaya devam ederler, alt görevli mahkemeler görevsizlik kararı vererek dosyayı üst görevli mahkemeye gönderirler.GEÇİCİ MADDE 2.- Adalet Bakanlığı, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde 25 inci maddede öngörülen bölge adliye mahkemelerini kurar. Bölge adliye mahkemelerinin kuruluşları, yargı çevreleri ve tüm yurtta göreve başlayacakları tarih, Resmi Gazetede ilan edilir.Bölge adliye mahkemeleri göreve başlamadan önce Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca bu mahkemelerin başkanları, daire başkanları ve üyeleri ile Cumhuriyet başsavcısı ve savcılarının atamaları yapılır. Bölge adliye mahkemelerinde görev yapacak diğer personelin atamaları da aynı süre içinde yapılır.GEÇİCİ MADDE 3.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak en geç iki yıl içinde bölge adliye mahkemeleri için ihtiyaç duyulan bina, araç ve gereçler, yapım, satın alma veya kiralama yoluyla sağlanır.Kurulacak mahkemelerin ihtiyaçlarını karşılamak amacı ile, Adalet Bakanlığı bütçesi içinde mevcut veya yeniden açılacak tertiplere Maliye Bakanlığı bütçesinin ilgili tertiplerinden aktarma ve bununla ilgili diğer işlemleri yapmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir. GEÇİCİ MADDE 4 - Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrasında yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından mahkemeler arasındaki iş dağılımına ilişkin olarak karar verilir ve bu karar Resmî Gazete'de yayımlanır. Kararda mahkemelerin iş dağılımı esaslarına göre çalışmaya başlayacakları tarih de belirtilir. Mahkemelerin iş dağılımı esaslarına göre çalışmaya başlayacakları tarihe kadar açılmış olan davaların görülmesine bulundukları mahkemelerde devam olunur. (30.04.2013 tarihli ve 28633 sayılı R.G. 6460 s.k.ile eklenmiştir) GEÇİCİ MADDE 5- Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 5235 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından yetkilendirme veya tayin işlemleri yapılır ve bu mahkemelerin heyet hâlinde çalışmaya başlayacakları tarih belirlenerek Resmî Gazete'de ilan edilir. Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenen ve ilan edilen tarihe kadar tek hâkimle çalışmaya devam eder. (28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile eklenmiştir) GEÇİCİ MADDE 6- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısmının Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümlerinde tanımlanan suçlar (318 inci, 319 uncu, 324 üncü, 325 inci ve 332 nci maddeler hariç) ile 3713 sayılı Kanunun kapsamına giren suçlar sebebiyle açılmış olan davalarda, bu Kanunla 15 inci maddeye eklenen hüküm uyarınca yetkisizlik kararı verilemez; bu davalara kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar bu mahkemelerce bakılmaya devam olunur. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu fıkra kapsamındaki suçlar nedeniyle başlatılmış soruşturmalarda da bu Kanunla 21 inci maddeye eklenen hüküm uyarınca yetkisizlik kararı verilemez. (23.07.2016 tarih ve 29779 2. Mükerrer Sayılı R.G. 6723 s.k.ile eklenmiştir) GEÇİCİ MADDE 7- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ağır ceza mahkemelerinde görülmekte olan davalarda veya istinaf ya da temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalarda nitelikli dolandırıcılık (m. 158) suçlarına bakan mahkemenin görevinin bu maddeyi ihdas eden Kanunla değiştiği gerekçesiyle görevsizlik veya bozma kararı verilemez. Bu davalara kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki göreve ilişkin kurallara göre bakılmaya devam olunur. (25.12.2025 / 33118 R.G. 7571 s.k ile eklenmiştir)YürürlükMADDE 55.- Bu Kanun 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girer. (31.03.2005 tarihli, 25772 Mükerrer Sayılı R.G. - 5328 s.k. ile değişik)YürütmeMADDE 56.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 6/10/2004 (I) SAYILI LİSTE KURUMU : ADALET BAKANLIĞI TEŞKİLATI: TAŞRA (I) SAYILI CETVEL İHDASI UYGUN GÖRÜLEN KADROLARIN SERBEST TUTULAN KADRO KADROSINIFI UNVANI DERECESİ ADEDİ ADEDİ TOPLAM------ --------------------------------------------------------- -------- ---------- ---------------- -------------G.İ.H. Yazı İşleri Müdürü 1 5 5G.İ.H. Yazı İşleri Müdürü 2 5 5G.İ.H. Yazı İşleri Müdürü 3 15 15G.İ.H. Yazı İşleri Müdürü 4 20 20G.İ.H. Yazı İşleri Müdürü 5 57 57G.İ.H. Yazı İşleri Müdürü 6 25 25G.İ.H. Yazı İşleri Müdürü 7 25 25G.İ.H. Yazı İşleri Müdürü 8 25 25G.İ.H. İdari İşler Müdürü 1 5 5G.İ.H. İdari İşler Müdürü 2 5 5G.İ.H. İdari İşler Müdürü 3 5 5G.İ.H. İdari İşler Müdürü 4 5 5G.İ.H. İdari İşler Müdürü 5 5 5G.İ.H. İdari İşler Müdürü 6 5 5G.İ.H. İdari İşler Müdürü 7 10 10G.İ.H. Emanet Memuru 5 4 4G.İ.H. Emanet Memuru 6 4 4G.İ.H. Emanet Memuru 7 4 4G.İ.H. Emanet Memuru 8 4 4G.İ.H. Emanet Memuru 9 4 4G.İ.H. Tebligat Memuru 5 5 5G.İ.H. Tebligat Memuru 6 5 5G.İ.H. Tebligat Memuru 7 5 5G.İ.H. Tebligat Memuru 8 5 5G.İ.H. Tebligat Memuru 9 10 10G.İ.H. Tebligat Memuru 10 10 10G.İ.H. Zabıt Katibi 5 60 60G.İ.H. Zabıt Katibi 6 90 90G.İ.H. Zabıt Katibi 7 120 120G.İ.H. Zabıt Katibi 8 180 180G.İ.H. Zabıt Katibi 9 200 200G.İ.H. Zabıt Katibi 10 150 150G.İ.H. Veznedar 4 2 2G.İ.H. Veznedar 5 5 5G.İ.H. Veznedar 6 10 10G.İ.H Veznedar 7 10 10G.İ.H Veznedar 8 13 13G.İ.H Şoför 5 5 5G.İ.H Şoför 6 5 5G.İ.H Şoför 7 5 5G.İ.H Şoför 8 5 5G.İ.H Şoför 9 10 10G.İ.H Şoför 10 5 5G.İ.H Şoför 11 5 5SH Daire Tabibi 1 3 3SH Daire Tabibi 2 3 3SH Daire Tabibi 3 4 4SH Daire Tabibi 4 5 5SH Daire Tabibi 5 5 5SH Hemşire 3 3 3SH Hemşire 4 3 3SH Hemşire 5 4 4T.H Teknisyen 3 5 5T.H Teknisyen 4 5 5T.H Teknisyen 5 5 5T.H Teknisyen 6 10 10T.H Teknisyen 7 10 10T.H Teknisyen 8 5 5Y.H Hizmetli 5 10 10Y.H Hizmetli 6 10 10Y.H Hizmetli 7 10 10Y.H Hizmetli 8 10 10Y.H Hizmetli 9 10 10Y.H Hizmetli 10 50 50Y.H Hizmetli 11 50 50Y.H Hizmetli 12 50 50Y.H Mübaşir 5 5 5Y.H Mübaşir 6 5 5Y.H Mübaşir 7 10 10Y.H Mübaşir 8 10 10Y.H Mübaşir 9 10 10Y.H Mübaşir 10 15 15Y.H Mübaşir 11 25 25Y.H Mübaşir 12 40 40------ --------------------------------------------------------- -------- ---------- ---------------- ------------- TOPLAM 1547 1547 (2) SAYILI LİSTE KURUMU : ADALET BAKANLIĞI TEŞKİLATI: TAŞRA (II) SAYILI CETVEL İHDASI UYGUN GÖRÜLEN KADROLARIN SERBEST TUTULAN KADRO KADROSINIFI UNVANI DERECESİ ADEDİ ADEDİ TOPLAM------ --------------------------------------------------------- -------- ---------- ---------------- ------------- Hakim ve Savcı 1 880 880 Hakim ve Savcı 2 20 20 Hakim ve Savcı 3 20 20 Hakim ve Savcı 4 30 30------ --------------------------------------------------------- -------- ---------- ---------------- ------------- TOPLAM 950 950 [1]"beş yüz bin" ibaresi "bir milyon" olarak 05.04.2023 / 32154 sayılı R.G. 7445 s.k. ile değiştirilmiştir. "üç yüz bin" ibaresi "beş yüz bin" şeklinde 28.07.2020 / 31199 sayılı R.G. 7251 s.k. ile değiştirilmiştir. [2] "iflasın ertelenmesi," ibaresi (15.03.2018 tarih ve 30361 sayılı R.G. 7101 s.k.ile madde metninden çıkarılmıştır) [3] "kaynaklanan davalara" ibaresi "kaynaklanan iş ve davalara" şeklinde (15.03.2018 tarih ve 30361 sayılı R.G. 7101 s.k.ile değişik) [4] "iptal davalarına," ibaresi (15.03.2018 tarih ve 30361 sayılı R.G. 7101 s.k.ile madde metninden çıkarılmıştır) [5] Mülga fıkra; İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. Hukuk mahkemeleri arasında iş dağılımı yapılması ve iş dağılımına ilişkin esaslar Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. [6] MÜLGA: Büyükşehir belediyesi bulunan illerde, büyükşehir belediyesi sınırları içindeki il ve ilçelerin adı ile anılan sulh veya asliye hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. [7] "sulh ceza," ibaresi 28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile madde metninden çıkarılmıştır. [8] "Sulh ceza ve" ibaresi madde metninden 28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile çıkarılmıştır. [9] "sulh ceza" ibaresinden sonra gelmek üzere "hâkimliği" ibaresi 28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile eklenmiştir. [10] "nitelikli dolandırıcılık (m. 158)," ibaresi 25.12.2025 / 33118 R.G. 7571 s.k ile yürürlükten kaldırılmıştır [11]Mülga; Madde 12. - (31.03.2005 tarihli, 25772 Mükerrer Sayılı R.G. - 5328 s.k. ile değişik) Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, Türk Ceza Kanununda yer alan yağma (m. 148), irtikâp (m. 250/1 ve 2), resmi belgede sahtecilik (m, 204/2) (18.05.2005 tarihli, 25819 sayılı R.G.- 5348 s.k. ile değişik), nitelikli dolandırıcılık (m. 158), hileli iflâs (m. 161) suçları ile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakmakla ağır ceza mahkemeleri görevlidir. [12] Metinden çıkartılan 4'üncü fıkra; Cumhuriyet savcıları gecikmesinde sakınca bulunan veya olayın özelliğinin gerektirdiği hallerde, yer aldıkları veya görevli oldukları Cumhuriyet başsavcılıklarının yetki sınırları ile bağlı olmaksızın keşif ve diğer soruşturma işlemlerini yapmaya yetkilidirler. [13] "başkanlık," ibaresinden sonra gelmek üzere "ceza daireleri başkanlar kurulu, hukuk daireleri" ibaresi 05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile eklenmiştir. [14] (Başlık, 05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile değişik) [15] Mülga 1.fıkra; Bölge adliye mahkemesi başkanlar kurulu, bölge adliye mahkemesi başkanı ile daire başkanlarından oluşur. [16] "başkanlığını" ibaresinden sonra gelmek üzere "ilgili" ibaresi (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile eklenmiştir) [17] ", Cumhuriyet başsavcıvekili" ibaresi 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 7532 s.k. ile eklenmiştir. [18] Cümle 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 7532 s.k. ile eklenmiştir. [19] Mülga; 2. Adli yargı ilk derece mahkemesi olarak yargı çevresi içerisindeki adli yargı ilk derece mahkemesi hakimleri aleyhinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa göre açılacak tazminat davalarına bakmak, [20] "mahkemesi" ve "başkanlık etmek," ibarelerinden sonra gelmek üzere "ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri" ibaresi eklenmiştir. (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile eklenmiştir) [21] "mahkemesi" ve "başkanlık etmek," ibarelerinden sonra gelmek üzere "ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri" ibaresi eklenmiştir. (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile eklenmiştir) [22] "başkanlar kurulunun görevleri şunlardır" ibaresi "ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri başkanlar kurulu kendi aralarında toplanır ve aşağıdaki görevleri yaparlar" şeklinde (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile değişik) [23] "Bölge adliye mahkemesi hukuk ve ceza dairelerinin numaralarını ve aralarındaki iş bölümünü belirlemek, daireler" ibaresi "Daireler" şeklinde (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile değişik) [24] Mülga; 2. Hukuki veya fiili nedenlerle bir dairenin kendi üyeleri ile toplanamadığı hallerde ilgisine göre diğer dairelerden kıdem ve sıraya göre üye görevlendirmek, [25] "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu veya Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa" ibaresi "Hukuk Muhakemeleri Kanunu veya Ceza Muhakemesi Kanununa" şeklinde (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile değişik) [26] "Yargıtay Birinci Başkanlığından" ibaresi "Yargıtaydan bu konuda bir karar verilmesini" şeklinde (24.12.2017 tarih ve 30280 sayılı R.G. 696 S.KHK (08.3.2018/30354 MÜKERRER R.G. 7078 S.K.) ile değişik) [27] Mülga; 2. Adli yargı ilk derece mahkemesi olarak; yargı çevresi içerisindeki adli yargı ilk derece mahkemesi hakimleri aleyhine Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa göre açılan tazminat davalarına bakmak [28] "incelenerek yazılı düşünce ile birlikte ilgili daireye gönderilmelerini ve duruşmalara" ibaresi "duruşmalarına" şeklinde 01.09.2016 tarih ve 29818 2. mükerrer R.G. KHK/674 ile değiştirilmiştir. [29] "giderilmesi için" ibaresinden sonra gelmek üzere "ceza daireleri başkanlar kuruluna veya hukuk daireleri" ibaresi (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile eklenmiştir) [30] "dosyalardan kendilerine verilenleri inceleyerek yazılı düşüncesiyle birlikte ilgili daireye göndermek ve duruşmalara" ibaresi "dosyaların duruşmalarına" şeklinde 01.09.2016 tarih ve 29818 2. mükerrer R.G. KHK/674 ile değiştirilmiştir. [31] "başsavcıvekili" ibaresi 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 7532 s.k. ile eklenmiştir. [32] "ve Cumhuriyet başsavcıvekilleri" ibaresi 27.11.2024 / 32735 sayılı R.G. 7532 s.k. ile eklenmiştir. [33] "İş yoğunluğu dikkate alınarak, üye sayısının yeterli olması hâlinde dairelerde birden fazla heyet oluşturulabilir. Oluşturulan diğer heyetlere, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirleyeceği üye başkanlık eder" cümleleri 28.02.2019 / 30700 R.G.7165 s.k. ile eklenmiştir. [34] "başkanlar kurulunun" ibaresi "bölge adliye mahkemesi başkanının" şeklinde (05.08.2017 tarihli ve 30145 sayılı Mükerrer R.G. 7035 s.k.ile değişik) [35] "başkan ve üyeleri ile" ibaresi "başkanı, daire başkanları, üyeleri," şeklinde 28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile değiştirilmiştir [36] "adalet komisyonlarının denetimleri," ibaresinden sonra gelmek üzere "ilgisine göre Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu başmüfettişleri veya" ibaresi 28.06.2014 tarihli, 29044 sayılı R.G. 6545 s.k. ile eklenmiştir.