Tohumculuk Kanunu
TOHUMCULUK
KANUNU
Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006
08.11.2006 tarihli, 26340 sayılı R.G.
İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı
Mallara İlişkin Tebliğ
96-31
Doğal Çiçek Soğanlarının Doğadan
Toplanması, Üretimi ve İhracatına İlişkin Yönetmelik
Genelgeler 1 2 3
Tasarruflu Yazılar 1 2
Tohumluk ticareti MADDE 7
Ceza Hükümleri MADDE 12
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - Bu Kanunun amacı; bitkisel üretimde verim ve kaliteyi
yükseltmek, tohumluklara kalite güvencesi sağlamak, tohumluk üretim ve ticareti
ile ilgili düzenlemeleri yapmak ve tohumculuk sektörünün yeniden
yapılandırılması ve geliştirilmesi için gerekli olan düzenlemeleri
gerçekleştirmektir.
Kapsam
MADDE 2 - Bu Kanun; tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri, orman
bitki türleri ve diğer bitki türleri çoğaltım materyaline ait çeşitlerin ve
genetik kaynakların kayıt altına alınması, tohumlukların üretimi,
sertifikasyonu, ticareti, piyasa denetimi ve kurumsal yapılanmalar ile ilgili
düzenlemeleri kapsar.
Tanımlar
MADDE 3 - Bu Kanunda geçen;
a) Alt birlik: Faaliyet konularına göre bitki
ıslahçıları, tohum sanayicileri ve üreticileri, fide üreticileri, fidan
üreticileri, tohum yetiştiricileri, tohum dağıtıcıları, süs bitkileri
üreticileri ve tohumculukla ilgili konularda iştigal eden gerçek veya tüzel
kişiler tarafından oluşturulan, tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde
meslek kuruluşunu,
b) Araştırma kuruluşu: Bitki çeşitlerinin ıslahı veya
bulunması ve geliştirilmesi ile ilgili faaliyet gösteren, nitelikleri ve çalışma
usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen kamu kurum ve kuruluşlarını veya özel
kuruluşları,
c) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
d) Birlik: Türkiye Tohumcular Birliğini,
e) Çeşit: Bir veya birden fazla genotipin
birleşmesinden ortaya çıkan ve kendine has özelliklerle tanımlanan, sözü edilen
özelliklerden en az biriyle diğer herhangi bir bitki grubundan ayrılan,
değişmeksizin çoğaltılmaya uygunluğu bakımından bir bütün olan, botanik
taksonomi içinde yer alan genetik yapıyı,
f) Çeşit listesi: Kayıt altına alınan ve ticareti
yapılan çeşitlerin yayımlandığı listeyi,
g) Durulmuşluk: Çeşidin, tekrarlanan üretimlerden
sonra veya belirli çoğaltım dönemleri sonunda ilgili özellikleri değişmeksizin
aynı kalmasını,
h) Farklılık: Bir çeşidin, müracaatının yapıldığı
tarihte herkesçe bilinen çeşitlerden, tescile esas özelliklerden, en az bir
tanesi bakımından farklılık göstermesini,
ı) Genetik kaynak: Bitki ıslahçıları ve bilim
adamlarının ihtiyacı olan genlerin sağlandığı, bitki yapılarında genetik
farklılık ve farklı özellikler içeren potansiyel populasyon, bir ülkede veya
bir bölgede doğal olarak bulunan bitkilerin yabanî türleri ve bunların geçiş
formları, yerel çeşitler, özel amaçlarla geliştirilmiş çeşitler ve bazı önemli
karakterlere sahip ıslah materyallerini,
i) Islah: Elde bulunan çeşitlerin korunmasını ve
devamlılığını sağlama, bunların üzerinde çalışarak özelliklerini daha da
iyileştirme, genetik kaynak ve stoklardan yararlanarak çeşit veya çeşitler elde
etme amacıyla yapılan çalışmaları,
j) Islahçı: Bir çeşidi ıslah eden ya da bulan ve
geliştiren gerçek veya tüzel kişileri,
k) Kütük: Bu Kanun kapsamında kayıt altına alınan
çeşitlerin ve genetik kaynaklar kapsamına giren materyallerin kayıtlı olduğu
sicilleri,
l) Özel üretim alanları: Tohumluk üretimi yapılması
amacıyla, sınırları Bakanlık tarafından belirlenen alanları,
m) Standart tohumluk: Kayıt altına alınan çeşitlere
ait ve Bakanlık tarafından belirlenen bitki türlerinde, sadece laboratuvar
kontrolleriyle ticarete arz edilen tohum veya çoğaltım materyalini,
n) Tavsiye listesi: Kayıt altına alınan çeşitlerin,
yetiştirilmelerinin uygun olduğu bölgelerin belirlendiği listeyi,
o) Tescil: Yurt içinde veya yurt dışında ıslah edilen
veya bulunan ve geliştirilen bitki çeşitlerinin farklı, yeknesak ve durulmuş
olduğunun ve/veya biyolojik ve teknolojik özellikleri ile hastalık ve
zararlılara dayanıklılığının ve tarımsal değerlerinin tespit edilerek kütüğe
kaydedilmesini,
p) Tohumculuk sektörü: Bitki çeşitlerini ıslah eden,
tohumlukları üreten, yetiştiren, işleyen, satan, dağıtan, satışa veya dağıtıma
arz eden, ithal veya ihraç eden ya da tohumculuk ile ilgili diğer faaliyetlerde
bulunan kamu kurum ve kuruluşları veya özel kuruluşlar ile bu kuruluşların
oluşturduğu birlik veya derneklerden müteşekkil yapıyı,
r) Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için
kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vegetatif
bitki kısımlarını,
s) Tohumluk kontrolörü: Tohumluk sertifikasyonuna
ilişkin kontrolleri yapan, numune alan ve piyasa denetimlerini yaparak bu konularda
belge düzenleyen kamu görevlilerini veya özel kişileri,
t) Tohumluk kontrolü: Fiziksel ve biyolojik durumları
tespit edilen tohumlukların, standartlara uygunluğunun kontrol edilmesini,
u) Tohumluk sertifikasyonu: Tohumlukların tarla ve
laboratuvar kontrolleri sonucunda genetik, fiziksel, biyolojik ve sağlıkla
ilgili değerlerinin standartlara uygunluğunun tespit edilmesi ve bunun
belgelendirilmesi işlemini,
ü) Tohumluk sınıfı: Tohumlukların üretilmesinde takip
edilen döl sırası veya generasyonunu,
v) Tohumluk standardı: Tohumluğun fiziksel ve
biyolojik niteliklerini belirleyen kalite ölçülerini,
y) Üretim izni: Yurt içinde veya yurt dışında ıslah
edilen veya bulunan ve geliştirilen bitki çeşitlerinin biyolojik ve teknolojik
özellikleri ile hastalık ve zararlılara dayanıklılığının ve tarımsal
özelliklerinin tespit edilerek, çeşit tescil edilinceye kadar verilen süreli
izni,
z) Yeknesaklık: Çeşidin çoğaltımı esnasında, çoğaltma
metoduna bağlı olarak beklenen varyasyonun dışındaki diğer özellikler yönünden
bir örneklik göstermesini veya yeterince homojen olmasını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Tohumlukların Kaydı, Üretimi, Sertifikasyonu, Ticareti
ve Piyasa Denetimi
Kayıt altına
alma
MADDE 4 - Bitki çeşitlerinin tescili, üretim izni ve standart
tohumluk çeşit kaydı ile genetik kaynakların kütüğe kaydedilmesi Bakanlık
tarafından yapılır.
Islah edilmiş çeşitler farklılık, yeknesaklık ve
durulmuşluk ve/veya biyolojik, teknolojik özellikleri ile tarımsal değerleri
belirlenmek suretiyle; genetik kaynaklar ise morfolojik ve/veya moleküler
karakterizasyonu yapılarak kayıt altına alınır. Süs bitkileri ile çiçek
tohumlarında kayıt şartı aranmaz.
Tarımsal bitki türlerine ait çeşitlerin; kayıt altına
alınması, kütükte kalış süresi, kayıt altına almanın yenilenmesi, kütükten
silinmesi, devamlılığın sağlanması, katalog oluşturulması ile ilgili hususlar
yönetmelikle belirlenir.
Ayrıca tescil, üretim izni ve standart tohumluk çeşit
kaydı ile ilgili usul ve esaslar bitki gruplarına göre yönetmelikle düzenlenir.
Tohumluk üretimi
MADDE 5 - Bakanlık tarafından, bitkisel ve tarımsal özellikleri
belirlenerek sadece kayıt altına alınan çeşitlere ait tohumlukların üretimine
izin verilir.
Tohumlukların yetiştirileceği özel üretim alanlarının
özellikleri ile sınırları içerisinde tohumluk üretimi yapan ve bitkisel ürün
yetiştiren gerçek veya tüzel kişilerin uyması gereken hususlar yönetmelikle
belirlenir.
Özel üretim alanlarının sınırları içerisinde,
Bakanlıkça izin verilmeyen tohumluk veya bitkisel ürün yetiştirilemez.
Tohumculuk sektörü, yurt içinde yatırım yapmak
kaydıyla, Avrupa Birliği standartlarında ve uluslararası rekabete uygun bir
şekilde gelişmesi amacıyla Bakanlıkça belirlenecek teşvik ve desteklerden
yararlandırılır. Destekleme usul ve esasları, Bakanlık tarafından çıkarılacak
tebliğ ile düzenlenir.
Tohumluk
sertifikasyonu
MADDE 6 - Yurt içinde üretilen, 4 üncü maddeye göre tescil
edilen veya üretim izni verilen çeşitlerden, tohumluk sınıflarına göre
yetiştirilen ve üretilen tohumluklar, sertifikasyon işlemine tâbi tutulur.
Tarla ve laboratuvar kontrolleri yapılarak, tohumluk
standartlarına uygun olarak sertifikalandırılan tohumluklar, usulüne göre
ambalajlanarak etiketlenir.
Tohumluk sertifikasyon esasları ile ambalajlama ve
etiketlemede uyulacak hususlar, bitki gruplarına göre yönetmelikle belirlenir.
Tohumluk ticareti
Doğal Çiçek Soğanlarının Doğadan
Toplanması, Üretimi ve İhracatına İlişkin Yönetmelik
MADDE 7 - Yurt içinde sadece kayıt altına alınmış çeşitlere ait
tohumlukların ticaretine izin verilir.
Bu tohumluklar, Bakanlık tarafından belirlenmiş
nitelik ve standartlara uygun, sertifikalı veya kütüğe kaydedilmek üzere kabul
edilmiş veya standart tohumluk olarak ambalajlı ve etiketli olarak ticarete arz
edilir.
Tohumlukların ithal edilmesi ve ihracı Bakanlığın
iznine tâbidir. İthal edilecek tohumluklarda yurt içi standartlara uygun olma
şartı aranır. Tohumluk ithalatı ve ihracatına ilişkin usul ve esaslar, ilgili
kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Piyasa
denetimi
MADDE 8 - Tohumlukları yetiştiren, işleyen ve satışa
hazırlayan, dağıtan ve satan gerçek veya tüzel kişiler, Bakanlık tarafından yetkilendirilir
ve denetlenir. Yetkilendirme ve denetim ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle
belirlenir.
Ticarete arz edilen tohumlukların standartlara
uygunluğu ile etiket ve ambalaj bilgilerinin doğruluğu Bakanlıkça denetlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ücret, İlân, Tazminat ve Ceza Hükümleri
Ücret
MADDE 9 - Sunulan hizmetler ile onaylanan ve düzenlenen
belgeler karşılığında, aşağıda belirtilen ücretler alınır:
a) Başvuru inceleme ücreti.
b) Tescil ücreti.
c) Üretim izni ücreti.
d) Standart tohumluk kayıt ücreti.
e) Genetik kaynaklar kayıt ücreti.
f) Sertifikasyon hizmetleri ücreti:
1. Tarla kontrolleri ücreti.
2. Laboratuvar kontrolleri ücreti.
3. Belgelendirme ücreti.
4. Etiket ücreti.
g) Yayın ücretleri.
h) Diğer ücretler.
Bu ücretler, her yıl ocak ayında Bakanlık tarafından
belirlenerek ilân edilir. Ücretler ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle
düzenlenir.
İlân
MADDE 10 - 4 üncü madde hükümlerine göre kayıt altına alınan
çeşitler ile tavsiye listesinde yer alan çeşitler, Bakanlıkça süreli olarak çıkarılacak
bültende ilân edilir.
Bültende; kütükten silinen veya tavsiye listesinden
çıkarılan çeşitler ile tohumculukla ilgili düzenlemeler hakkındaki bilgiler
yayımlanır. Bültende ayrıca yer alacak hususlar, Bakanlık tarafından
belirlenir.
Tazminat
MADDE 11 - Fiillerinin ayrıca suç sayılma hâli saklı kalmak
üzere, zarara neden olan kusurlu tohumluğu üreten, satan, dağıtan, ithal eden
veya başka şekilde piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiler, meydana gelen
zararı müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdür. Bunlar zararı, kusurları
oranında birbirlerine rücu edebilirler.
Dava, zarara uğrayanın zarara uğradığının tespit
edilmesinden itibaren altı ay içinde, her hâlde zararın meydana gelmesinden
itibaren iki yıl içinde açılabilir.
Ceza hükümleri
MADDE 12 - 4 üncü madde gereğince kayıt altına alınan çeşitlere
ait tohumlukları;
a) Sertifikasyon işlemine tâbi tutulmadan ve standart
tohumluk şartlarına uygun olarak kontrol edilip tohumluk analiz raporu
alınmadan,
b) Bakanlıkça belirlenmiş asgarî tohumluk standardının
altına düşürülmüş olarak veya tağşiş edilerek,
c) Yönetmeliğe uygun şekilde ambalajlamadan veya
etiketlemeden ya da taklit ambalajlar veya taklit etiketlerle isim ve marka
taklidi yaparak veya isim ve marka dışında da olsa iltibasa mahal verecek
şekilde ibareler kullanarak,
d) Yönetmeliğine uygun hazırlandığı ve ilaçlandığı
bilindiği halde, amacı dışında yemlik veya yemeklik olarak,
e) Sertifika işlemine tâbi tutulmadığı veya kontrol
edilmediği hâlde, sertifikalandırılmış veya kontrol edilmiş gibi göstererek,
f) Çeşidin kayıt altına alınmasında belirlenen
niteliklere uygun olmayacak şekilde yanıltıcı tanıtım ve reklam yaparak,
Satanlar, dağıtanlar, satışa ve dağıtıma arz edenler
veya şahsî ihtiyacından fazlasını ticarete konu olacak kadar elinde bulunduranlara
onbin Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir. Fiilin tekrarı halinde beş
yıl süreyle faaliyetten men edilir. Bu tohumluklara Bakanlık tarafından el
konulur ve bu tohumlukların müsaderesine sulh ceza mahkemesince karar verilir.
Müsadere edilen tohumlukların imha edilmesine karar verildiği takdirde, imha
işlemi masrafları bu fiilleri işleyenlere ait olmak üzere, Bakanlık tarafından
gerçekleştirilir.
Bakanlıktan yetki almadan tohumluk yetiştiren,
işleyen, satışa hazırlayan, dağıtan veya satan kişi veya kuruluşlara, onbin
Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir. Fiilin tekrarı halinde para cezası
iki kat olarak uygulanır. Bu tohumluklara Bakanlık tarafından el konulur ve bu
tohumlukların müsaderesine sulh ceza mahkemesince karar verilir. Müsadere edilen
tohumlukların imha edilmesine karar verildiği takdirde, imha işlemi masrafları
bu fiilleri işleyenlere ait olmak üzere, Bakanlık tarafından gerçekleştirilir.
Bakanlıkça gerekli izni verilmeyen ve kontrolleri
yapılmayan tohumlukları, ithal ve ihraç edenler ile ithal ve ihraç işlemlerinde
gerçeğe aykırı bilgi ve belge verenler veya belgeler üzerinde tahrifat
yaptıkları tespit edilenlere, yirmibeşbin Yeni Türk Lirası idarî para cezası
verilir. Fiilin tekrarı halinde beş yıl süreyle faaliyetten men edilir. Bu
tohumluklara Bakanlık tarafından el konulur ve bu tohumlukların müsaderesine
sulh ceza mahkemesince karar verilir. Müsadere edilen tohumlukların imha
edilmesine karar verildiği takdirde, imha işlemi masrafları bu fiilleri
işleyenlere ait olmak üzere, Bakanlık tarafından gerçekleştirilir.
Bakanlıkça belirlenen tohumluk özel üretim alanları
sınırları içerisinde kurallara uymadan tohumluk veya bitkisel ürün yetiştiren
kişilere üçbin Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu ekilişler,
masrafları üretimi yapanlara ait olmak üzere, Bakanlıkça söktürülür ve
gerektiğinde imha edilir.
Bu maddede belirtilen idarî para cezaları, o yerin en
büyük mülkî amiri tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair
kararlar ilgililere, 11/2/1959 tarihli ve 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı
tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine
itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini
durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen
hâllerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Bu
Kanuna göre verilen idarî para cezaları, 21/7/1953 tarihli ve 6183
sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre
tahsil olunur.
Hükmün ilânı
MADDE 13 - Tohumlukların müsaderesine ilişkin dava sonucunda
haklı çıkan tarafın menfaatinin veya haklı bir sebebin bulunması hâlinde,
masrafları karşı tarafa ait olmak üzere, kesinleşmiş kararın günlük gazete veya
benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilân edilmesini talep etme hakkı
vardır. İlânın şekli ve kapsamı ile ceza veya tazminat bedeli ile orantılı
olarak tayin edilecek ilân bedeli kararda belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İstisna ve Yetki Devri
İstisna
MADDE 14 - İhracat amacıyla ithal edilip üretilen bitkisel
ürün veya tohumluklarda kayıt altına alınma şartı aranmaz. Bu madde kapsamındaki
bitkisel ürünlerin ticareti Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre
düzenlenir. Ayrıca, ticarete konu olmamak ve şahsî ihtiyaç miktarı ile sınırlı
kalmak kaydıyla, çiftçiler arasında yapılacak tohumluk mübadeleleri ile deneme
ve denetim amacıyla kullanılan ve miktarları Bakanlıkça belirlenen tohumluklar,
bu Kanun hükümlerinden müstesnadır.
Yetki devri
MADDE 15 - Bakanlık, gerekli gördüğü hâllerde, 5 inci, 6 ncı, 7 nci ve 8 inci maddelerde belirtilen yetkilerini, kısmen
veya tamamen Birliğe, kamu kurum ve kuruluşlarına, özel hukuk tüzel kişilerine[1]
veya üniversitelere; şartları belirlenmek kaydıyla, süreli veya süresiz olarak
devredebilir.
Yetkiyi alanın, belirlenen şartlara uymaması hâlinde,
devredilen yetkiler Bakanlıkça geri alınır. Yetki devredilen kişilerin, kastî
olarak resmî kontrollerdeki kuralları ihlâl ettiği belirlendiğinde, ilgili
tohumlukların belirlenen standartları karşıladığı durumlar haricinde, bunların
düzenledikleri sertifikalar hükümsüz kılınır.
Belirli bir süreyle devredilen yetkiler süre bitiminde
Bakanlıkça geri alınabilir veya belirlenen şartlarla yeniden devredilebilir.
Yetki devrinin şartları, yetki devredilecek Birlik,
kamu kurum ve kuruluşları, özel hukuk tüzel kişileri ve üniversitelerle ilgili
teknik ve fizikî şartlara ilişkin usul ve esaslar ile yetki devrinin geri
alınmasında uygulanacak hususlar yönetmelikle belirlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Alt Birlikler ve Türkiye Tohumcular Birliği
Alt
birliklerin kuruluşu
MADDE 16 - Alt birlikler, tohumculuk sektörünün geliştirilmesi
ile sektörde faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiler arasında meslekî
dayanışma sağlayarak meslekî faaliyetleri kolaylaştırmak, tohumculuk
faaliyetinde bulunanların ekonomik ve sosyal haklarının korunmasını sağlamak ve
mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek amacıyla bitki ıslahçıları, tohum
sanayicileri ve üreticileri, fide üreticileri, fidan üreticileri, tohum
yetiştiricileri, tohum dağıtıcıları, süs bitkileri üreticileri ve tohumculukla
ilgili diğer konularla iştigal eden en az yedi gerçek veya tüzel kişi
tarafından faaliyet konularına göre kurulan, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu
niteliğinde meslek kuruluşlarıdır.
Alt birlik, kuruluş ve çalışma esaslarını belirleyen
tüzük ile Bakanlığa başvurur. Tüzükte ve kurucuların hukukî durumlarında
mevzuata aykırılık ve noksanlık yoksa, alt birliğin kuruluşu Bakanlıkça
onaylanır ve durum alt birliğe en geç onbeş gün içinde bildirilir. Alt birlik
tüzüğü, alt birliğe yapılan yazılı bildirimden sonra onbeş gün içinde yerel bir
gazetede ilân edilir. Alt birlik, tüzüğünün ilân edildiği günü izleyen üç ay
içerisinde, ilk genel kurulunu toplamak ve organlarını oluşturmak zorundadır.
Tüzük değişikliği kuruluş işlemlerine tâbidir.
Kuruluş bildirisinde, birlik tüzüğünde ve kurucuların
hukukî durumlarında mevzuata aykırılık veya noksanlık tespit edildiği takdirde,
bunların giderilmesi geçici yönetim kurulundan yazı ile istenir. Bu yazının
tebliğinden itibaren otuz gün içinde belirtilen noksanlıklar tamamlanmaz veya
mevzuata aykırılık giderilmez ise Bakanlığın ihbarı üzerine Cumhuriyet
Savcılığı, birliğin feshi için yetkili mahkemeye başvurur. Cumhuriyet Savcılığı
birliğin faaliyetlerinin durdurulmasını da isteyebilir.
Aynı konuda faaliyet gösteren birden fazla alt birlik
kurulamaz. Tohumculukla iştigal eden gerçek veya tüzel kişiler faaliyet
konularına göre birden fazla alt birliğe üye olabilirler; ancak, aynı anda birden fazla yönetim kurulunda
görev alamazlar. Alt birliklerin faaliyet konuları ile ilgili çalışma
merkezleri Bakanlıkça tespit edilir.
Üyelik
MADDE 17 - Tohumculukla ilgili faaliyette bulunan gerçek veya
tüzel kişiler, faaliyet konuları ile ilgili alt birliğe üye olmak zorundadır.
Üyelik ile ilgili usul ve esaslar alt birliğin tüzüğünde belirlenir.
Gerçek veya tüzel kişi alt birlik üyeleri, alt birliğe
giriş sırasında giriş aidatı ve her yıl için yıllık aidat ödemekle yükümlüdür.
Giriş aidatı ile yıllık aidat, onaltı yaşından büyükler için uygulanan aylık
asgarî ücretin brüt tutarının yüzde onundan az, dört katından fazla olamaz.
Giriş aidatının alındığı yıl için ayrıca yıllık aidat alınmaz. Süresinde
ödenmeyen aidatlar alt birlikçe kanunî faizi ile tahsil edilir.
Alt birliğin
görevleri
MADDE 18 - Alt birliğin görevleri şunlardır:
a) Üyeleri arasında iletişim ve dayanışma sağlamak.
b) Üyelerinin ve tohumculuk sektöründe faaliyet
gösteren kişilerin, meslekî bilgi ve görgülerini geliştirmek üzere konferans,
panel, kurs, seminer ve benzeri eğitim faaliyetlerinde bulunmak, kitap ve
süreli yayınlar hazırlamak veya hazırlatmak.
c) Faaliyet gösterdikleri tohumculuk alt sektörünün
geliştirilmesi için konuları ile ilgili yatırım yapmak, inceleme ve araştırma
yapmak veya yaptırmak ve raporlar düzenlemek.
d) Tohumculuk sektörüyle ilgili kararların oluşmasına
yardım etmek üzere öneriler ve raporlar hazırlamak ve bunları Birliğe sunmak.
e) Birliğe üye olarak ülke tohumculuğunun gelişmesine
katkı sağlamak.
f) Mevzuatla verilecek görevleri yerine getirmek.
Alt birlik
organları
MADDE 19 - Alt birliğin organları; genel kurul, yönetim kurulu,
denetim kurulu ve disiplin kurulundan oluşur.
Alt birlik
genel kurulu
MADDE 20 - Alt birlik genel kurulu, alt birlik üyelerinden
oluşur. Yılda bir defadan az olmamak üzere ve yönetim kurulunun çağrısı üzerine
üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Yönetim kurulunun veya denetim
kurulunun kararı yahut genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı istemi
üzerine olağanüstü toplantıya çağrılır. İlk toplantıda yeterli
çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci toplantıya
katılan üye sayısı; yönetim, denetim ve disiplin kurulları asıl üyelerinin
toplamının iki katından az olamaz. Bu toplantıda da gerekli çoğunluk
sağlanamazsa alt birlik feshedilmiş sayılır. Toplantılarda kararlar, hazır
bulunanların salt çoğunluğu ile alınır.
Alt birlikler, iki yıllık bir dönem için Birlik genel
kurul toplantılarına katılmak üzere, on asıl ve on yedek temsilci seçer. Genel
kurulun toplantıya çağrılması, toplanma ve Birlik genel kurulu temsilcilerinin
belirlenmesi ile ilgili usul ve esaslar alt birliğin tüzüğünde belirlenir.
Alt birlik genel kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Alt birlik organlarını seçmek.
b) Üyelik şartları, üyelikten çıkma ve çıkarılma
konusunda karar vermek.
c) Giriş aidatı ve yıllık aidatı belirlemek.
d) Meslekleri ile ilgili tohumculuk alt sektörünün
geliştirilmesi için temel ilkeleri belirlemek.
e) Yönetim kurulu ve denetim kurulu raporlarını
görüşmek ve ibra edilip edilmemesine karar vermek.
f) Yönetim kurulunca hazırlanan bütçeyi görüşmek ve
onaylamak.
g) Alt birliğin çalışmaları ve yönetilmesi ile ilgili
genel ilkeleri belirlemek.
h) Alt birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak,
satmak, ipotek etmek ve bunlar üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek
konusunda yönetim kuruluna yetki
vermek.
ı) Birlik genel kurulu ve hakem kuruluna temsilci
seçmek.
i) Tohumculuk faaliyetleri ile ilgili tesis,
laboratuvar, işletme, eğitim merkezi kurulması ve bu yerlerin alet, ekipman ve
diğer ihtiyaçlarının giderilmesi konusunda yönetim kuruluna yetki vermek.
j) Genel kurul toplantı kararlarının birer suretini
Birliğe göndermek.
k) Tohumculuk sektörünün güncel konularını görüşmek.
Alt birlik
yönetim kurulu
MADDE 21 - Alt birlik yönetim kurulu iki yıllık bir dönem için
genel kurul üyeleri arasından seçilen en az beş asıl ve aynı sayıda yedek
üyeden oluşur. Yönetim kurulu asıl üyeleri, ilk toplantılarında yönetim
kurulunun vereceği görevleri yürütmek üzere gizli oyla, kendi aralarından bir
başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sayman üye seçerler. Yönetim kurulunun
vereceği görevler ile alt birliğin işlerini yürütmek üzere bir genel sekreter
tayin edilir. Genel sekreterin nitelikleri ile görevleri, alt birlik tüzüğünde
belirlenir.
Yönetim kurulu başkanı; yönetim kuruluna başkanlık ve
alt birliği temsil eder. Alt birliğin malî işlerinden ve bu konu ile ilgili
defter ve kayıtların tutulmasından sayman üye ile birlikte, diğer defterler ve
yazışmalarla ilgili olarak da genel sekreterle birlikte sorumludur. Başkanın
yokluğunda kendisine başkan yardımcısı vekalet eder. Üst üste iki dönem
başkanlık yapanlar aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden
seçilemezler.
Yönetim kurulu ayda bir defadan az olmamak üzere
başkanın çağrısı ile salt çoğunlukla toplanır. Katılanların salt çoğunluğu ile
karar alınır; eşitlik halinde kararı, başkanın oyu belirler.
Yönetim kurulu toplantılarına ilişkin usul ve esaslar,
alt birlik tüzüğü ile belirlenir.
Yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Genel kurul gündemini hazırlamak ve genel kurulu
toplantıya çağırmak.
b) Alt birliğin dönem bilançosunu, faaliyet raporunu
ve tahmini bütçesini hazırlayıp genel kurula sunmak.
c) Genel kurul kararlarını uygulamak.
d) Üyeler arasında iletişim ve dayanışmayı sağlamak.
e) Üyelerin ve tohumculuk sektöründe faaliyet gösteren
kişilerin meslekî bilgi ve görgülerinin artırılması ve geliştirilmesi için
konferans, seminer, kurs, sempozyum ve benzeri eğitim işlerini düzenlemek.
f) Tohumculuk sektörünün geliştirilmesi için gerekli
çalışmaları yapmak, sektörle ilgili inceleme ve araştırma yapmak veya yaptırmak.
g) Üyeler hakkında disiplin cezasını gerektiren veya
suç teşkil eden fiillerin varlığı hâlinde, disiplin kurulunu göreve çağırmak.
h) Alt birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak,
satmak, ipotek etmek ve bunlar üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek.
ı) Genel kurulca verilecek diğer görevleri yapmak.
Alt birlik
denetim kurulu
MADDE 22 - Denetim kurulu, genel kurul tarafından iki yıllık bir
dönem için alt birlik üyeleri arasından seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden
oluşur. Denetim kurulu yılda en az iki defa toplanır ve üyeler ilk
toplantılarında kendi aralarından gizli oyla bir başkan seçerler.
Denetim kurulunun toplanma usul ve esasları alt birlik
tüzüğü ile belirlenir.
Denetim kurulunun görevleri şunlardır:
a) Alt birliğin tüm hesap ve işlemlerini incelemek.
b) Hesap ve işlemlerde gördüğü aksaklıkları en geç
onbeş gün içinde yönetim kuruluna sunmak.
c) İki yıllık denetim sonuçlarını bir rapor hâlinde
genel kurula sunmak.
d) Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya
çağırmak.
Alt birlik
disiplin kurulu
MADDE 23 - Disiplin kurulu, genel kurulca iki yıllık bir dönem
için alt birlik üyeleri arasından seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur.
Disiplin kurulu, yönetim kurulunun çağrısıyla toplanır. Disiplin kurulu üyeleri
ilk toplantılarında gizli oyla kendi aralarından bir başkan ve bir de raportör
seçerler.
Toplanma ve disiplinle ilgili usul ve esaslar alt
birlik tüzüğü ile belirlenir.
Disiplin kurulunun görevleri şunlardır:
a) Yönetim kurulunun disiplin kovuşturması açılmasına
dair kararı üzerine inceleme yaparak disiplinle ilgili kararları uygulamak ve
cezaları vermek.
b) Yönetim kurulunun vereceği diğer görevleri yapmak.
Alt birlik
gelir ve giderleri
MADDE 24 - Alt birliklerin gelirleri şunlardır:
a) Giriş aidatı ve yıllık aidat.
b) Üyelerin tohumculukla ilgili ürün, mal ve hizmet
satışlarından binde bir[2] oranında kesilecek komisyon.
c) Yatırım, ortaklık ve işletme gelirleri ile
laboratuvar ve benzeri tesis gelirleri.
d) Fuar, organizasyon, reklam, tanıtım ve yayıncılık
gelirleri.
e) İsim hakkı, logo, tohumluk etiketi, sözleşme
ücretleri, hakemlik, arabuluculuk, danışmanlık, eğitim ve toplantı gelirleri.
f) Taşınır ve taşınmaz mallardan elde edilen gelirler.
g) Alt birlik yetkisinde bulunan işlemlerle ilgili
izin, yetki belgesi ve tasdik ücretleri.
h) Faaliyet konuları ile ilgili diğer gelirler.
Alt birliğin giderleri, bu Kanun kapsamında verilen
görevler ile kuruluş amaçları çerçevesinde yürütülen görevlerin ifasına yönelik
faaliyetlerle ilgili giderlerdir.
Fesih
MADDE 25 - Alt birlik genel kurulu, genel kurula katılma hakkına
sahip tüm üyelerin üçte iki çoğunluğu ile fesih kararı alabilir. İlk toplantıda
çoğunluk sağlanamaması hâlinde ikinci toplantıda yönetim, denetim ve disiplin
kurulu üye sayısının iki katından az olmamak üzere katılan üyelerle toplantı
yapılabilir. Bu durumda fesih kararı, toplantıya katılanların üçte iki
çoğunluğuyla alınır. Fesihle ilgili usul ve esaslar alt birlik tüzüğü ile
belirlenir.
Türkiye
Tohumcular Birliği
MADDE 26 - Türkiye Tohumcular Birliği; alt birlikler arasındaki
işbirliği ve dayanışmayı temin etmek, tohumculuk sektörünün geliştirilmesi ile
sektörde faaliyet gösterenler arasında meslekî dayanışma sağlamak ve mevzuatla
verilen görevleri yerine getirmek amacıyla alt birliklerce kurulan, tüzel
kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek üst kuruluşudur. Birliğin
kuruluşundan sonra alt birlikler, Birliğe üye olmak zorundadır.
Birliğin
görevleri
MADDE 27 - Birlik, ülkenin tohumculuk sektörünün
geliştirilmesini sağlamak amacıyla aşağıda belirlenen görevleri yapar:
a) Tohumculuk sektörünün geliştirilmesi ve tohumculuk
politikalarının oluşturulmasına yardımcı olmak için Bakanlığa önerilerde
bulunmak.
b) Ülkede ticareti yapılan tohumlukların kalite
güvencesinin sağlanması için sistem oluşturmak.
c) Tohumculuk konusunda hazırlanan düzenlemelere
ilişkin görüş bildirmek.
d) Üyeleriyle, kamu kurum ve kuruluşları ve diğer
meslekî kuruluşlar arasında işbirliği ve koordinasyon sağlamak.
e) Üyeleri arasında çıkacak uyuşmazlıklarda,
tarafların talebi üzerine arabuluculuk yapmak.
f) Ulusal ve uluslararası meslek örgütleri ile teknik
işbirliği yapmak ve gerektiğinde bu örgütlere üye olmak.
g) Tohumculuk sektöründe araştırıcı ve ıslahçılara
burs, hibe ve destek sağlayarak teknik kadroların oluşmasını sağlamak.
h) Üyelerinin ve tohumculuk sektöründe faaliyet
gösterenlerin uymaları gereken meslekî etik kurallarını belirlemek.
ı) Tohumluk üretim sözleşmeleri düzenlemek ve
uygulanmasını izlemek.
i) Tohumculuk sektörü ile ilgili yatırım yapmak,
menkul ve gayrimenkul almak, satmak, rehnetmek, ödünç para almak, kuruluş
amaçları doğrultusunda sosyal yardımlarda bulunmak.
j) Bakanlıkça bu Kanun kapsamında verilecek diğer iş
ve işlemleri yapmak.
k) Mevzuatla verilecek diğer iş ve işlemleri yapmak.
Birliğin
organları
MADDE 28 - Birliğin organları; Genel Kurul, Yönetim Kurulu,
Denetim Kurulu, Disiplin Kurulu ve Hakem Kuruludur.
Birlik Genel
Kurulu ve görevleri
MADDE 29 - Birlik Genel Kurulu, alt birliklerin kendi üyeleri
arasından iki yıl için seçecekleri temsilcilerden oluşur. Temsilcilerin alt
birliklerden çıkması, çıkarılması, ölümü, istifası hâllerinde yerlerine yedek
temsilciler Genel Kurula katılırlar. Temsilcilerin Genel Kurula katılma
masrafları, temsil ettikleri alt birlik tarafından karşılanır.
Genel Kurul, yılda bir defadan az olmamak üzere
yönetim kurulunun çağrısı üzerine toplanır. Yönetim kurulunun veya denetim
kurulunun kararı yahut genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı istemi
üzerine olağanüstü toplantıya çağrılır. İlk toplantıda yeterli çoğunluk
sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci toplantıya
katılan temsilci sayısı; yönetim, denetim ve disiplin kurulları asıl üyelerinin
toplamının iki katından az olamaz. Genel Kurul, temsilci tam sayısının salt çoğunluğu
ile toplanır ve toplantılarda kararlar, hazır bulunanların salt çoğunluğu ile
alınır.
Genel Kurulun toplantıya çağrılması ve toplantılarla
ilgili usul ve esaslar Birlik Tüzüğünde belirlenir.
Genel Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Alt birlikler arasında işbirliği kurmak ve bunların
gelişimi için gerekli tedbir ve kararları almak.
b) Tohumculuk alt sektörünün geliştirilmesi için temel
ilkeleri belirlemek.
c) Birlik organlarını seçmek.
d) Birliğin çalışmaları ve yönetilmesi ile ilgili
genel ilkeleri belirlemek.
e) Yönetim Kurulunca hazırlanan bütçeyi görüşmek ve
onaylamak.
f) Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu raporlarını
görüşmek ve ibra edilip edilmemesine karar vermek.
g) Alt birliklerce hazırlanan genel düzenlemeleri
onaylamak.
h) Gerekli gördüğü hâllerde komisyonlar kurmak.
ı) Birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak,
ipotek etmek ve bunlar üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek konusunda
Yönetim Kuruluna yetki
vermek.
i) Tohumculuk faaliyetleri ile ilgili tesis, laboratuvar,
işletme, eğitim merkezi kurulması ve bu yerlerin alet, ekipman ve diğer
ihtiyaçlarının giderilmesi konusunda Yönetim Kuruluna yetki vermek.
j) Tohumculuk sektörünün güncel konularını görüşmek.
k) Alt birliğin gelirlerinden Birlik için ayrılacak
katkı payını belirlemek.
l) Mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek.
Birlik
Yönetim Kurulu ve görevleri
MADDE 30 - Birlik Yönetim Kurulu, iki yıllık bir dönem için
temsilciler arasından Birlik Genel Kurulunca her alt birlikten en az bir
temsilci olmak üzere seçilen asgarî beş asıl ve aynı sayıda yedek üyeden
oluşur. Asıl üyeler ilk toplantılarında, Yönetim Kurulunun vereceği görevleri
yürütmek üzere gizli oyla, kendi aralarından bir Başkan, bir Başkan Yardımcısı
ve bir Sayman seçerler. Yönetim Kurulu Başkanı aynı zamanda Birliğin de
başkanıdır. Yönetim Kurulunun vereceği görevler ile Birliğin işlerini yürütmek
üzere bir Genel Sekreter tayin edilir. Genel Sekreterin nitelikleri ile
görevleri, Birlik Tüzüğünde belirlenir.
Yönetim Kurulu Başkanı; Yönetim Kuruluna başkanlık ve
Birliği temsil eder. Birliğin malî işlerinden ve bu konu ile ilgili defter ve
kayıtların tutulmasından Sayman üye ile birlikte; diğer defterler ve
yazışmalarla ilgili olarak da Genel Sekreterle birlikte sorumludur. Başkanın
yokluğunda kendisine Başkan Yardımcısı vekalet eder. Üst üste iki dönem
Başkanlık yapanlar aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden
seçilemezler.
Yönetim Kurulu ayda bir defadan az olmamak üzere
Başkanın çağrısı üzerine salt çoğunlukla toplanır ve katılanların salt
çoğunluğu ile karar alır. Eşitlik halinde kararı, Başkanın oyu belirler.
Yönetim Kurulu toplantılarına ilişkin usul ve esaslar
Birlik Tüzüğü ile belirlenir.
Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Genel Kurul gündemini hazırlamak ve toplantıya
çağırmak.
b) Birliğin dönem bilançosunu, faaliyet raporunu ve
tahminî bütçesini hazırlayıp Genel Kurula sunmak.
c) Genel Kurul kararlarını uygulamak.
d) Alt birlikler arasında iletişim ve dayanışmayı
sağlamak.
e) Üyelerin ve tohumculuk sektöründe faaliyet gösteren
kişilerin meslekî bilgi ve görgülerinin artırılması ve geliştirilmesi için
konferans, seminer, kurs, sempozyum ve benzeri eğitim işlerini düzenlemek.
f) Tohumculuk sektörünün geliştirilmesi için gerekli
çalışmaları yapmak, sektörle ilgili inceleme ve araştırma yapmak veya
yaptırmak.
g) Üyeler hakkında disiplin cezasını gerektiren veya
suç teşkil eden fiillerin varlığı hâlinde, Disiplin Kurulunu göreve çağırmak
h) Birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak,
ipotek etmek ve bunlar üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek.
ı) Alt birliklerin aidatlarını süresi içinde
yatırmalarını sağlamak ve bu konuda gerekli denetimleri yapmak.
i) Genel kurulca verilecek diğer görevleri yapmak.
Birlik
Denetim Kurulu ve görevleri
MADDE 31 - Birlik Denetim Kurulu, Birlik Genel Kurulunca iki
yıllık bir dönem için temsilciler arasından seçilen iki asıl ve iki yedek üye
ile Bakanlık tarafından belirlenen bir asıl ve bir yedek üyeden oluşur. Denetim
Kurulu yılda en az iki defa toplanır, üyeler ilk toplantılarında, kendi
aralarından gizli oyla bir başkan
seçerler.
Denetim Kurulunun toplanma usul ve esasları Birlik
Tüzüğü ile belirlenir.
Denetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Birliğin tüm hesap ve işlemlerini incelemek.
b) Hesap ve işlemlerde gördüğü aksaklıkları, en geç
onbeş gün içinde Yönetim Kuruluna sunmak.
c) İki yıllık denetim sonuçlarını, bir rapor hâlinde
Genel Kurula sunmak.
d) Gerektiğinde Genel Kurulu olağanüstü toplantıya
çağırmak.
Birlik
Disiplin Kurulu ve görevleri
MADDE 32 - Birlik Disiplin Kurulu, Genel Kurul tarafından iki
yıllık bir dönem için temsilciler arasından seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden
oluşur. Disiplin Kurulu, Yönetim Kurulunun çağrısı üzerine toplanır. İlk
toplantılarında gizli oyla kendi aralarından bir başkan ve bir de raportör
seçerler.
Toplanma ve disiplinle ilgili usul ve esaslar Birlik
Tüzüğü ile belirlenir.
Disiplin Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Yönetim Kurulunun disiplin kovuşturması açılmasına
dair kararı üzerine inceleme yaparak disiplinle ilgili kararları uygulamak ve
cezaları vermek.
b) Yönetim Kurulunun vereceği diğer görevleri yapmak.
Birlik Hakem
Kurulu ve görevleri
MADDE 33 - Birlik Hakem Kurulu, alt birliklerin kendi üyeleri
arasından iki yıl için seçecekleri, konu uzmanı en az ikişer temsilciden
oluşur. Seçilen temsilci sayısı kadar da yedek temsilci seçilir. Temsilcilerin
birliklerden çıkması, çıkarılması, ölümü, istifası hâllerinde yerlerine yedek
temsilciler Hakem Kuruluna katılır. Hakem Kurulu asıl üyeliğine seçilen
temsilciler, Birlik ve alt birlik organlarında görev alamazlar.
Hakem Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Birlik ve alt birlikler, alt birlikler ve üyeleri
ile alt birlik üyeleri ve üçüncü kişiler arasında ortaya çıkacak ihtilafları
uzlaşma, arabuluculuk ve hakemlik yoluyla çözmek.
b) Birliğin uluslararası uzlaşma, arabuluculuk ve
hakemlikle ilgili yükümlülükleri çerçevesindeki görevlerini yürütmek.
c) Çalışma raporlarını Genel Kurula sunmak.
Birliğin
gelir ve giderleri
MADDE 34 - Birliğinin gelirleri şunlardır:
a) Genel Kurul tarafından 17 nci maddedeki sınırlar
çerçevesinde belirlenecek giriş aidatı ve yıllık aidatlar ile alt birliklerin
her yıl brüt gelirlerinden ayıracakları en az yüzde onu oranında ödeyecekleri
katılım payı.
b) Yatırım, ortaklık ve işletme gelirleri ile
laboratuvar ve benzeri tesis gelirleri.
c) Fuar, organizasyon, reklam, tanıtım ve yayın
gelirleri.
d) İsim hakkı, logo, tohumluk etiketi, sözleşme
ücretleri, hakemlik, arabuluculuk, danışmanlık, eğitim ve toplantı gelirleri.
e) Taşınır ve taşınmaz mallardan elde edilen gelirler.
f) Yetkisinde bulunan işlemlerle ilgili izin, yetki
belgesi ve tasdik ücretleri.
g) Faaliyet konuları ile ilgili diğer gelirler.
(a) bendi hükmü uyarınca; Birlik Genel Kurulu
tarafından belirlenen en az yüzde on oranındaki katılım payı, Birlik Yönetim
Kurulunun belirleyeceği bankalardan birine Birlik adına, alt birlik tarafından
yatırılır. Katılım payları, bir önceki yıl brüt gelirleri üzerinden hesap edilerek
izleyen yılın mart, haziran, eylül ve aralık aylarında eşit dört taksitte
ödenir. Zamanında ödenmeyen katılım payları kanunî faizi ile birlikte tahsil
edilir.
Birliğin giderleri, bu Kanun kapsamında verilen
görevler ile kuruluş amaçları çerçevesinde yürütülen görevlerin ifasına yönelik
faaliyetlerle ilgili giderlerdir.
Alt birlik
ve Birlik organları seçimlerine katılma nitelikleri
MADDE 35 - Alt birlik ve Birliğe kayıtlı, onsekiz yaşını
bitirmiş gerçek kişilerle, tüzel kişilerin tescilli ana sözleşmelerinde temsil
ve bağlayıcı işlemler yapma yetkisi verilen gerçek kişi temsilcileri, bu Kanun
hükümlerine göre alt birlik ve Birlik organlarının seçimlerinde oy
kullanabilirler.
Alt birlik ve Birlik organlarına seçilebilmek için;
a) Türk vatandaşı olmak,
b) En az iki yıldır alt birliğe kayıtlı olmak,
c) Seçim tarihinde yirmibeş yaşını doldurmuş olmak,
d) İflas etmemiş ya da iflas etmiş olsa bile itibarını
yeniden kazanmış olmak,
e) Taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis veya
iki yıldan fazla hapis cezasıyla cezalandırılmamış olmak yahut affa uğramış
veya tecil edilmiş olsalar bile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, evrakta sahtekarlık, inancı kötüye kullanma, yalan
yere tanıklık, kaçakçılık, hileli iflas, görevi kötüye kullanma, resmî ihale ve
alım satımlara fesat karıştırma, kara para aklama, Devlet sırlarını açığa
vurma, terör, vergi kaçakçılığına iştirak suçlarından dolayı hüküm giymemiş
olmak,
f) Ticaret ve sanat icrasından hükmen yasaklanmamış
olmak,
g) Ticarî, ziraî ve sınaî kazanç dolayısıyla gelir
veya kurumlar vergisi mükellefi olmak,
h) Okur, yazar olmak,
şartları aranır.
Yerli ve yabancı tüzel kişilerin, tescilli ana
sözleşmelerinde temsil ve bağlayıcı işlemler yapma yetkisi verilen ve
yukarıdaki özellikleri taşıyan gerçek kişi temsilcileri, bu Kanun hükümlerine
göre alt birlik ve Birlik organlarına seçilebilirler. Seçilme yeterliliğini
kaybedenlerin alt birlik ve Birlikteki görevleri sona erer. Organların
seçimlerine katılma niteliklerine ilişkin diğer hususlar Birlik Tüzüğünde
belirlenir.
Alt birlik ve Birlik üyelerinin haklarının
kullanılabilmesi için tüzel kişilerin; sahibi, ortağı, yönetim kurulu üyesi,
genel müdürü, murahhas azası seviyesinde üst düzey yöneticisi ve şirketi
temsile, ahzu kabza yetkili olması ve bu hâlinin seçimden en az altı ay
öncesini kapsaması şarttır.
Üye tüzel kişinin münfesih olması hâlinde, üyeliği ile
birlikte seçilmiş olduğu alt birlik ve Birlik organlarındaki görevi sona erer.
Alt birlik
ve Birlik organlarının seçim esasları
MADDE 36 - Alt birlik ve Birliğin organlarının bu Kanunda
belirtilen seçimleri, yargı gözetimi altında, gizli oy ve açık tasnif esasına
göre aşağıdaki fıkralarda belirtilen şekilde gerçekleştirilir.
Seçim yapılacak genel kurul toplantılarından en az
onbeş gün önce seçime katılacak üye veya temsilcileri belirleyen listeler iki
nüsha olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanı olan hâkime tevdi edilir. Ayrıca,
toplantıların gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk olmadığı takdirde
yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar da belirtilir. Toplantı
tarihlerinin, gündemde yer alan konular da göz önünde bulundurularak
görüşmelerin bir cumartesi günü akşamına kadar sonuçlanması ve müteakip pazar
gününün dokuz-onyedi saatleri arasında seçimlerin yapılmasını sağlayacak şekilde
düzenlenmesi zorunludur. Birden fazla ilçe seçim kurulu bulunan yerlerde
görevli hâkim il seçim kurulunca belirlenir.
Hâkim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de
getirtip incelemek suretiyle varsa noksanları tamamlattırdıktan sonra seçime
katılacak üye veya temsilcileri belirleyen liste ile yukarıda belirtilen diğer
hususları onaylar. Onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar
görevli ilçe seçim kurulu binası ile ilgili alt birlik veya Birliğin ilân
yerinde asılmak suretiyle üç gün süre ile ilân edilir. İlân süresi içinde
listeye yapılacak itirazlar hâkim tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde
kesin karara bağlanır. Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin
diğer hususlar ilgili alt birlik veya Birliğe gönderilir.
Hâkim, kamu görevlileri veya aday olmayan üyeler
arasından bir başkan ve iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu atar. Aynı
şekilde ayrıca üç yedek üye de belirler. Seçim sandık kurulu başkanının
yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık eder. Seçim sandık kurulu, seçimlerin
Kanunun öngördüğü esaslara göre yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile
görevli olup bu görevleri seçim ve tasnif işlemleri bitinceye kadar aralıksız
devam eder.
Dörtyüz kişiden fazla üyesi bulunan alt birlik veya
Birlikte her dörtyüz kişi için bir oy sandığı bulunur ve her seçim sandığı için
ayrı bir kurul oluşturulur. Yüze kadar olan üye fazlalığı sandık sayısında
nazara alınmaz. Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler ilçe seçim kurulundan
sağlanır ve sandıkların konacağı yerler hâkim tarafından belirlenir.
Genel kurullarda yapılacak seçimlerde toplantıya
katılma hakkı olanlar imzalı yazı ile aday olabilir veya gösterilebilir.
Seçimlerde aday olanların listeleri organlara göre ayrı ayrı olmak üzere tek
liste hâlinde veya her organ için ayrı listeler hâlinde genel kurul başkanlık
divanınca adayların soyadı alfabetik sırasına göre sıralanıp yeteri kadar
çoğaltılarak o seçimde görevli hâkime mühürlenmek üzere verilir. Listedeki
isimlerin yanına herhangi bir unvan veya işaret konulmaz. Genel kurul
toplantılarına katılma hakkı olanları gösteren listede adı bulunmayan üye oy
kullanamaz. Oylar, oy verenin kimliğinin alt birlik, Birlik veya resmî
kuruluşlarca verilmiş kimlik kartı ile ispat edilmesinden ve listedeki isminin
karşısındaki yerin imzalanmasından sonra, oy verme sırasında sandık seçim
kurulu başkanı tarafından verilen ilçe seçim kurulu mührünü taşıyan ve adayları
gösterir listedeki isimlerin karşısına seçilecek organın asıl üyeleri kadarı
işaretlenip ilçe seçim kurulu mührünü taşıyan zarflara konularak kullanılır.
Bunların dışındaki kâğıtlara yazılan veya seçilecek organı oluşturan üye
sayısından fazla adayın işaretlendiği oy
pusulaları ile mühürsüz zarflardan çıkan pusulalar geçersiz sayılır.
Sayım ve döküm sırasında en fazla oy alanlar asıl
üyeliklere diğerleri de aldıkları oy sırasına göre yedek üyeliklere seçilir.
Oylarda eşitlik hâlinde kura çekilir. Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları
tutanakla tespit edilip seçim sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından
imzalanır. Tutanakların bir örneği seçim yerinde asılmak suretiyle geçici seçim
sonuçları ilân edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler, tutanağın bir örneği
ile birlikte üç ay süre ile saklanmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına
tevdi edilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile
tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına
yapılacak itirazlar, hâkim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara
bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından hemen
sonra hâkim, yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilân eder ve ilgili alt
birlik veya Birliğe bildirir. Hâkim, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde
usulsüzlük veya Kanuna aykırı uygulama
nedeniyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde, bir aydan az ve iki aydan
fazla bir süre içinde olmamak üzere seçimin yenileneceği pazar gününü tespit
ederek ilgili alt birlik veya Birliğe bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim
yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile Kanunun öngördüğü diğer hükümlere göre
yürütülür.
Görevli hâkim ve seçim sandık kurulu başkanı ile
üyelerine 26/4/1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanunda belirtilen esaslara göre ödenecek ücret ve diğer
seçim giderleri ilgili alt birlik veya Birlik bütçesinden karşılanır. Seçimler
sırasında seçim sandık kurulu başkanı ve üyelerine karşı işlenen suçlar Devlet
memurlarına karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.
Cezaî
takibat
MADDE 37 - Alt birlikler ve Birliğin paraları ile para
hükmündeki evrak, senet ve sair malları aleyhine suç işleyen ve bilanço,
zabıtname, rapor ve diğer her çeşit kâğıt ve defterler üzerinde suç mahiyetinde
değişiklik yapan veya bunları kasten yok eden organlara dahil üyeler ile
personel hakkında Devlet memurları hakkındaki cezalar uygulanır.
Muafiyet
MADDE 38 - Alt birlikler ve Birlik, 24/4/1969 tarihli ve 1163
sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan kooperatiflere sağlanan her türlü
vergi ve harç muafiyetinden aynı koşullarla yararlanırlar.
Denetim
MADDE 39 - Bakanlık, alt birlikler ve Birliğin organları
üzerinde idarî ve malî yönden gözetim ve denetim hakkına sahiptir.
Amaçları dışında faaliyet gösteren alt birlik ve
Birliğin sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine
yenilerinin seçilmesine, Bakanlığın veya bulundukları yer Cumhuriyet
Başsavcılığının istemi üzerine o yerdeki asliye hukuk mahkemesince basit usule
göre yargılama yapılarak karar verilir ve dava en geç üç ay içinde
sonuçlandırılır.
Ancak, millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç
işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği
hâllerde gecikmede sakınca varsa, alt birlik ile Birlik, vali tarafından
faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı, yirmidört saat içinde
görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar,
aksi hâlde, bu idarî karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Orman bitki
türlerine ilişkin hükümler
MADDE 40 - Bu Kanun hükümleri çerçevesinde orman bitki türlerine
ilişkin olarak genetik kaynakların kaydı, tohumlukların üretilmesi,
sertifikasyonu, ticareti ve piyasa denetimi iş ve işlemleri bir protokol
çerçevesinde Çevre ve Orman Bakanlığına devredilir.
Yürürlükten
kaldırılan hükümler
MADDE 41 - 21/8/1963 tarihli ve 308
sayılı Tohumlukların Tescil, Kontrol ve Sertifikasyonu Hakkında Kanun
yürürlükten kaldırılmıştır.
Diğer mevzuatla 308 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu
Kanuna yapılmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE
1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce 308 sayılı Kanun ile ilgili mevzuat hükümlerine göre tescil
edilen, üretim izni verilen ve ticarî sebze çeşit kayıt listesine alınan
çeşitler, bu Kanun kapsamında kayıt altına alınmış sayılır.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 308 sayılı
Kanun ile ilgili mevzuat hükümlerine göre özel sektör tarımsal araştırma
kuruluşu olarak tescil edilen kuruluşların, araştırma ve ıslah yetkileri devam
eder.
5 inci maddenin birinci fıkrası hükmü ile 7 nci
maddenin birinci fıkrası hükmü, kayıtlı çeşidi bulunmayan bitki türleri ile
kayıtlı çeşidi bulunmakla beraber Bakanlığın gerekli göreceği tohumluk
çeşitleri hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl süre
ile uygulanmaz.
Bu Kanunun uygulanması ile ilgili yönetmelikler,
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde, Bakanlıkça
hazırlanarak yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar,
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 308 sayılı Kanuna dayanılarak yürürlüğe
konulan yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına
devam edilir.
GEÇİCİ MADDE
2 - Bu Kanuna göre seçilmeye engel
bir hâli olmayan gerçek ve tüzel kişiler, alt birlik kurucusu olmak istedikleri
takdirde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde
Bakanlığa başvurarak birer kuruculuk belgesi alırlar. Başvuru tarihinden
itibaren bir ay içinde kurucu üyeler, Bakanlığın tespit edeceği merkezlerde beş
üyeden oluşan birer geçici yönetim kurulu seçerler. Başvurularda Bakanlık, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyet gösteren dernek ve meslek
kuruluşlarına öncelik tanır.
Bakanlıkça belirlenen merkezlerdeki geçici yönetim
kurulları, geçici yönetim kuruluna seçildikleri tarihi takip eden bir ay içinde
üye kayıt işlemlerini tamamlayarak 20 nci maddeye uygun olarak ilk genel
kurullarını toplantıya çağırarak, organlarının seçimini
gerçekleştirirler. 35 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi,
organların ilk seçimlerinde uygulanmaz. Bu madde kapsamındaki alt birlikler,
seçim sonuçlarını Bakanlığa bildirmekle tüzel kişilik kazanırlar.
En az üç alt birlik tüzel kişilik kazandıktan sonra
Bakanlık, alt birliklerce seçilen Birlik Genel Kurulu temsilcilerini, Birlik
organlarını seçmek üzere Ankara'da toplantıya çağırır. Birlik, organ
seçimlerinin kesinleşmesiyle tüzel kişilik kazanır.
Bu madde kapsamına giren alt birlikler tüzel kişilik
kazanıncaya kadar, alt birlik kurmak için gerekli olan ve bu Kanunda öngörülen
hazırlık çalışmalarında ve temaslarda bulunabilir.
GEÇİCİ MADDE
3 - 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname kapsamında olup, kayıt altına alınmış çeşitlere ait tohumlukları
üreten kamu kuruluşunun memur ve sözleşmeli personeline; bir yıllık tutarı
onaltı yaşını doldurmuş işçiler için geçerli olan bir aylık brüt asgarî ücret
tutarının üç katını geçmemek kaydıyla üretimi teşvik primi ödenebilir. Bu
ödeme, kuruluşun tohumluk üretimine devam ettiği sürece ödenir ve damga vergisi
hariç herhangi kesintiye tâbi tutulmaz. Bu şekilde ödenecek üretimi teşvik
priminin ödeme dönemiyle bu ödemeden yararlanmaya ilişkin usul ve esaslar;
personelin unvanı, görev mahalli ve elde edilen tohumluk satış hasılatına
katkısı dikkate alınarak Yüksek Planlama Kurulu tarafından belirlenir.
Yürürlük
MADDE 42 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 43 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
7/11/2006
[1] 21.01.2011 tarih ve 27822
sayılı R.G. Anayasa Mahkemesinin Esas Sayısı 2007/2 ve Karar Sayısı 2011/1 ile
Yürürlüğü Durdurulmuş, 23.07.2011 tarihli R.G. ile yayımlanan Esas 2007/2 ve
Karar 2011/13 sayılı Karar ile Anayasa'ya aykırı
olduğuna ve İPTALİNE karar
verilmiştir.
[2] "binde üç" ibaresi "binde bir"
şeklinde (28.04.2018 tarihli
ve 30405 sayılı R.G. 7139 s.k. ile değişik)