Yabancıların Türkiye`de ikamet ve seyahatleri hakkında Kanun (Mülga)

YABANCILARIN TÜRKİYE'DE İKAMET VE SEYAHATLERİ HAKKINDA KANUN[1] Kanun Numarası: 5683 Kabul Tarihi:15/7/1950 Yayımlandığı R. Gazete:Tarih:24/7/1950 Sayı:7564 04.04.2014 tarihi itibariyle 6458 sayılı Kanun ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR Tasarruflu Yazılar 1 2 ü 5901 Sayılı Kanunun 33.Maddesinde atıf yapılmıştır. ü Yabancıların İkamet-Vize süreleri hakkında 2011/2306 Sayılı BKK v Türkiye'de Vazifeli Diplomasi ve Konsolosluk Memurları Aileleri ve Bazı Müstahdemler Madde 28 Umumi Hükümler Madde 1- Türkiye'ye girmesi Kanunlarla memnu bulunmayan ve Pasaport Kanunun hükümlerine uygun şekilde gelen yabancılar, kanunlarla tayin olunan kayıt ve şartlar dairesinde Türkiye'de ikamet ve seyahat hakkını haizdirler. Madde 2- Yabancıların girmekten ve ikametten kanunla men edilmiş oldukları yerlerden başka, memleketin muayyen mıntıkalarında münferit veya toplu bir halde ikamet veya seyahatleri Bakanlar Kurulu Kararı ile men edilebilir. Bakanlar Kurulu bu gibi tedbirlerin mukabele bilmisil olmak üzere, muayyen Devlet tebaalarına tatbikine de vermeye yetkilidir. İkamet Beyannamesi Yabancıların İkamet-Vize süreleri hakkında 2011/2306 Sayılı BKK Umumi Hüküm Madde 3- Türkiye'de bir aydan fazla kalacak yabancılar bu müddet bitmeden ikamet tezkeresi almak için gerekli beyannameyi doldurmak üzere emniyet makamlarına bizzat veya bil vasıta müracaat etmekle ödevlidirler. Bu beyanname hiçbir harç ve resme tabi değildir. İş tutmak maksadıyla Türkiye'ye gelen yabancılar geldikleri tarihten itibaren bir ay zarfında ve her halde çalışmaya başlamazdan evvel ikamet tezkeresi almış bulunmalıdırlar. Konferans, konser vermek gibi kültürel faaliyetlerde bulunmak üzere turneye çıkmış olup da Türkiye'ye gelen yabancılar, bu faaliyetleri bir aydan fazla sürmemek şartıyla, bu kayıttan müstesnadır. Müşterek Pasaportla Gelenlerin Tabi Olacakları Hususi Muamele Madde 4- Seyahat maksadıyla veya beşinci maddede yazılı maksatlarla Türkiye'ye müşterek pasaportlarla yabancılar iki ay müddet içinde ikamet tezkeresi almakla mükellef değildirler. İcap eden hallerde bu müddet vilayetlerce iki ay daha uzatılabilir. Müşterek pasaportla gelenlerden her birine kimliklerini gösterir resim ve harçtan muaf birer vesika verilir. Müşterek pasaportla gelen yabancılardan grup gittikten sonra Türkiye'de kalacak olanlar hakkında bu kanunun ve Pasaport Kanunun hükümleri dairesinde muamele yapılır. "Turist"damgalı ve vize ile veya kongre, konferans ve sair kültürel gösteriler için hususi muamele. Madde 5- Milli ve Milletlerarası, tarih, kültür ve güzel sanatlar şenlikleri ve festival spor müsabakaları, kongre ve konferanslar, sergi ve panayırlar münasebetiyle veya Bakanlar Kurulunca tayin olunacak yerlerde ziyaret, tedavi veya hava değiştirme maksadıyla "turist" damgalı giriş vizeleriyle gelecek yabancılar bu vizelerinde ikamet bakımından tahdidi tazammun eden şerh mevcut değilse dört ay müddetle ikamet tezkeresi almakla mükellef değildirler. Triptik Vesikalarıyla Gelenler İçin Hususi Muamele Madde 6-Triptik vesikalarıyla milletlerarası turizm ve otomobil birliğinin gümrüklerden giriş karneleriyle gelen yabancı seyyahlar 4 ay müddet için ikamet tezkeresi almakla mükellef değildirler. İkamet Tezkeresinin Ret olunacağı Haller Madde 7- A) Sırf iş tutmak için gelecek sanat ve meslek erbabı olup da tutacağı iş, kanunlar gereğince Türk vatandaşlarına hasredilmiş bulunan; B)Türk Kanun veya örf ve adetleriyle yahut siyasi icabatla telif edilmeyecek durumda olan veya faaliyette bulunan; A) Türkiye'de kalmak istediği müddet zarfında yaşamak için maddi imkanları meşru bir şekilde temin edemeyeceği sabit olan, B) Türkiye'ye girmesi memnu olup da her nasılsa girmiş bulunan, C) Türkiye'de oturduğu müddetçe huzur ve asayişi ihlal eden, Yabancılara ikamet tezkeresi verilmez. İkamet Müsaadesinin süresi Madde 8- Yabancılara verilecek ikamet müsaadesinin süresi, mevzuatın ve yabancı Devletlerle akdedilmiş bulunan anlaşmaların hükümleri dairesinde ve mümkün mertebe, müracaat sahibinin talebi nazarı itibara alınmak suretiyle tespit olunur. İkamet Tezkerelerinin Süresi Madde 9- (Değişik: 14/05/1998-4360/1 md.) İkamet tezkerelerinin süresi beş seneliktir. Karşılıklılık ilkesi uyarınca bu süre, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı tarafından, daha uzun veya daha kısa olarak tespit edilebilir. Süresi biten ikamet tezkeresi üzerinde en fazla 4 defa uzatma işlemi yapılabilir. İkamet tezkereleri şahsi olmakla beraber karı, koca ve bunların 18 yaşını doldurmamış çocuklarına ya hepsi için, yahut çocukların baba ve analarının refakat hanesine kaydı suretiyle müşterek ikamet tezkeresi verilebilir, iş sahibi olanların şahsi ikamet tezkeresi almaları zorunludur. İkamet Tezkerelerinin Yenilenmesi veya Sürelerinin Uzatılması(2) Madde 10- (Değişik: 14/05/1998-4360/2 md.) Türkiye'de ikamet tezkerelerini yenilemek veya süresini uzatmak isteyen yabancılar bu tezkerelerden yazılı sürenin sona ermesinden itibaren 15 gün içinde 3 üncü maddede yazılı makamlara bizzat veya bilvasıta müracaat ederek 9 uncu madde hükümleri çerçevesinde yenisini almaya ve süresini uzattırmaya yükümlüdürler. Tezkerelerde yazılı sürenin sona ermesinden öncede müracaat yapılabilir. Medeni hallerinde ve Türkiye'de ikamet sebeplerinde değişiklik olmayan yabancılar yenileme veya süre uzatma muamelesi için 3 üncü maddede yazılı beyannameyi vermezler. İkamet Tezkerelerini Kaybedenler Madde 11- İkamet tezkerelerini kaybedenler derhal ilgili makama müracaatla yenisini almağa mecburdurlar, Bunlara kaybettikleri tezkerelerinin müddeti süresince muteber olmak üzere yeniden ikamet tezkeresi verilir. Kaybolan tezkere harca tabi bulunuyorsa bunların yerine verilecek yeni ikamet tezkerelerinden dokuzuncu maddede yazılı harçların yarısı alınır. Medeni Hallerde Değişiklikler Olanlar Madde 12- Yabancılar medeni hallerinde husule gelecek değişiklikleri bu değişikliğin husulünden itibaren 15 gün içinde bulundukları mıntıka zabıta makamlarına imzalı bir beyanname ile haber vermeye ve keyfiyeti ellerinde ikamet tezkerelerine kaydettirmeye mecburdurlar. Bu beyannameler her türlü harç ve resimden muaftır. Geçici Olarak Türkiye'den Ayrılanlar Madde 13- (Değişik: 14/05/1998-4361/1 md.) İkamet tezkeresi sahibi yabancılardan, geri dönmek üzere Türkiye dışına giden ve ikamet tezkeresinin süresi bitmeden dönenler için vize aranmaz. Bu yabancıların, sınır kapılarında geçerli ikamet tezkerelerinin ibraz etmeleri Türkiye'ye girişler için yeterlidir. Türkiye İçinde İkamet ve Seyahat Şartları İkamet Değişimi Madde 14- İkamet tezkeresi hamili yabancılar ikametgahlarının değiştirdikleri keyfiyeti 48 saat zarfında gerek çıktıkları, gerek naklettikleri yerdeki polis veya jandarma karakoluna bizzat veya bilvasıta veya taahhütlü mektupla haber vermeye mecburdurlar Otel, pansiyon gibi yerlerde oturan yabancılar için bu ihbar mecburiyeti bu yerlerin sahibi, müsterici veya idarecilerine aittir. İş Tutan Yabancıların Mükellefiyeti Madde 15- Yabancılar, Türkiye'de ancak kanunu kendilerine menetmediği işleri tutabilirler. Türkiye'de serbest olarak veya memur, müstahdem ve işçi sıfatıyla çalışacak yabancılar keyfiyeti işe başladıklarından itibaren en çok 15 gün zarfında ikamet ettikleri yerin polis veya jandarma karakoluna bizzat veya bilvasıta haber vermeği ve ikamet tezkerelerini kaydettirmeye mecburdurlar. Yanlarında Yabancı Çalıştırılanların Mükellefiyeti Madde 16- Evlerinde veya idareleri altında bulunan yerlerde bir yabancıyı her hangi bir sıfatla çalıştırılan hakiki veya hükmi bir şahıs o yabancının adını ve soyadını, tabiiyetini, mesleğini, taşıdığı ikamet tezkeresinin tarih ve sayısını, ikametgah adresini ve gördüğü işle aldığı maaş ve ücret miktarını gösterir imzalı bir beyannameyi yabancının işe başlamasını takip eden en çok 15 gün içinde en yakın polis ve jandarma karakoluna vermeye mecburdurlar. Siyasi Mülteciler Madde 17- Siyası sebeplerle Türkiye'ye sığınan yabancılar ancak İçişleri Bakanlığınca müsaade olunacak yerlerde ikamet edebilirler. Yabancıların Hüviyetlerini İspat Mecburiyeti Madde 18- Yabancılar, hüviyet varakasını, ikamet tezkerelerini veya pasaport ve kontrol fişlerini her istenişte polis veya jandarmaya göstermeye mecburdurlar. Yabancıların Türkiye'yi terke davet Veya Sınır Dışı Edilmeleri Halleri Muzır Şahıslar Madde 19- İçişleri Bakanlığınca memlekette kalması umumi güvenliği, siyasi ve idare icaplara aykırı sayılan yabancılar verilecek muayyen müddet zarfında Türkiye'den çıkmağa davet olunur. Bu müddetin sonunda Türkiye'yi terk etmeyenler sınır dışı edilebilirler. Pasaportlarını Yenilemeyenler Madde 20- Usulüne uygun olarak Türkiye sınırlarına girmiş oldukları halde pasaportlarını zayi etmiş olan veya pasaportlarının hükmü kalmamış bulunan yabancılar, kendilerine ilgili makamlarca resmen ihtar vukuu bulduğu tarihten itibaren 15 gün içinde pasaport veya tabiiyet ilmühaberi almağa mecburdurlar. Karar Almağa Yetkili Makamlar Madde 21- Bu Kanunda derpiş edilen sınır dışı kararını İçişleri Bakanlığı yetkilidir. İçişleri Bakanlığı, lüzum göreceği sınır ve sahil illerine memleketin umumi güvenlik ve nizamı noktasından derhal çıkarılmaları lazım gelen yabancıları istizan etmeden sınır dışı etmek yetkisini verebilir. Bu iller bu yetkiye göre işlem yaptıkları taktirde keyfiyeti mucip sebepleriyle birlikte İçişleri Bakanlığı bildirmeğe mecburdurlar. Tabiiyetsiz veya Türk kültürüne bağlı olmayan yabancı göçebelerin sınır dışı edilmelerine İçişleri Bakanlığı yetkilidir. (19.01.2011 tarihli ve 27820 sayılı R.G. ile 6097 s.k. ile değişik)[2] Madde 22- Türkiye'den sınır dışı edilenler İçişleri Bakanlığının hususi müsaadesi alınmadıkça Türkiye'ye dönemezler, bunlardan ağır ceza mahkemesinin görevine giren bir suçtan dolayı Türkiye'de mahkûm olmuş ve cezası çektirilerek sınır dışı edilmiş olanlar bir daha Türkiye'ye giremezler; ancak İçişleri Bakanlığının müsaadesiyle durmadan transit geçmeleri caizdir.(08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 5728 s.k. ile değişik) Sınır dışı edilenlerin yol masrafları kendilerine aittir. Bu masrafları ödemekten caiz olanların sevkleri Devletçe sağlanır. Madde 23- Memleket dışına çıkartılmalarına karar verilip de pasaport tedarik edemediklerinden veya başka sebeplerden dolayı Türkiye'yi terk edemeyenler İçişleri Bakanlığının göstereceği yerde oturmağa mecburdurlar. MADDE 24 -(08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 5728 s.k. ile değişik) 12 ve 15 inci maddelerle 18 veya 19 uncu maddeler hükümlerine makbul bir sebebe müstenit olmaksızın riayet etmeyenlere mahallî mülkî amir tarafından yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. MADDE 25 - 17 inci ve 23 üncü maddeler gereğince oturmaya mecbur kılındıkları yerlerden kaçanlar mülki amir tarafından beşyüz Türk Lirasından üçbin Türk Lirasına kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. (05.07.2012 tarihli, 28344 sayılı R.G. 6352 s.k. ile değişik) MADDE 26 - Sınır dışı edildikleri veya Türkiye'yi terke davet olundukları hâlde müsaadesiz gelmeye mütecasir olan yabancılar mülki amir tarafından ikibin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılır ve sınır dışı edilir. (05.07.2012 tarihli, 28344 sayılı R.G. 6352 s.k. ile değişik) MADDE 27- (08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı R.G. - 5728 s.k. ile yürürlükten kaldırılmıştır) Çeşitli İstisnai Hükümler Tasarruflu Yazılar 1 Türkiye'de Vazifeli Diplomasi ve Konsolosluk Memurları Aileleri ve Bazı Müstahdemler Madde 28- Türkiye'de vazifeli yabancı devletler siyası veya konsolosluk resmi memurlarıyla aileleri efradı 3 üncü, 8 inci, 12 inci ve 14 üncü maddelerle 15 inci ve 16 ıncı maddeler hükümlerinden müstesnadırlar. Bunlardan siyası temsilcilik memurları ve aileleri efradına Dışişleri Bakanlığı, konsolosluk memurları ve aileleri efradına da vilayetler tarafından hiçbir harç veya resme tabi olmaksızın birer hüviyet varakası verilir. Bakanlar Kurulu, bu maddede yazılı ayrıcalıkların bazılarını veya hepsini misilleme tedbiri olarak kaldırmaya yetkilidir. Siyası temsilcilikler de yanlarında oturmak suretiyle hizmetlerinde bulunan yabancılara mütekabiliyet şartıyla, Dışişleri Bakanlığının delaletiyle Emniyet Genel Müdürlüğünce birer hüviyet varakası verilir ve bunlar 3 üncü maddede yazılı ikamet tezkerelerini alamazlar. İstisnai Sıfatları Zail Olanlar Madde 29- Bu Kanunda derpiş olunan istisnai muamelelerden faydalanan yabancılar, haklarında o suretle muamele yapılmasını icap ettiren hal ve vazifelerin zail olmasından itibaren bir ay zarfında 3 üncü madde hükümlerine tabi olurlar. Kanundaki Müddetlerin Değiştirilmesi 2011/2306 Sayılı BKK Madde 30- Bu Kanunun 3 üncü, 4 üncü 5 inci, 6 ıncı, 10 uncu, 12 inci 14 üncü,15 inci ve 16 ıncı maddelerinde yazılı müddetler Bakanlar Kurulunca icabında değiştirilebilir. Bakanlar Kurulu bu değişiklikleri, mütekabiliyet veya mukabele bilmisil sebebiyle, muayyen Devletler tebaasına inhisar ettirebilir. Uygulanmaya Dair Hükümler Madde 31- (Değişik:4/7/1988-KHK-336/1 md. Aynen Kabul:7.2.1990-3612/27 md) Bu Kanunda yazılı beyanname hüviyet varakaları ve ikamet tezkerelerinin şekilleri ve muhteviyatı İçişleri Bakanlığınca tespit olunur. Madde 32- 3529 ve 3900 sayılı kanunlar kaldırılmıştır. Ek Madde 1- (Ek: 14/05/1998-4360/3 md.) Türkiye'nin sınır komşusu ülkelerde yaşamakta iken yurdumuza göç etmiş olan soydaşlarımızın, ailelerinin parçalanmaları suretiyle dış ülkelerde kalan usul veya fürunun Türkiye'de ikamet ve seyahatlerine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Madde 33- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Madde 34- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 15.7.1950 TARİHLİ 5683 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER 1-14.5.1998 tarihli ve 4360 sayılı kanunun geçici maddesi Geçici Madde:1-Bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce vize alarak Türkiye'ye girmiş olan ve halen Türkiye'de bulunan yabancılardan vize ve ikamet tezkeresi alma süresi geçmiş bulunanlar, bu kanunun yürürlüğe girişinden itibaren 30 gün içinde 5683 sayılı kanunun 3. maddesinde yazılı makamlara bizzat müracaat edip beyanname vererek ikamet tezkeresi talebinde bulunabilirler. Bu talepler 3 ay içinde idarece değerlendirilir ve karara bağlanır. (1) (a) Bu Kanunun harçlarla ilgili hükümleri 25/2/1952 tarih ve 5887 sayılı Kanunun 126 ıncı maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. (b)Bu Kanun hükümleri 6/6/1985 tarih ve 3218 sayılı Kanunun 12 inci maddesi gereğince serbest bölgelerde uygulanmaz. [2] Mülga; Tabiiyetsiz veya yabancı devlet tebaası olan çingenelerin ve Türk kültürüne bağlı olmayan yabancı göçebelerin sınır dışı edilmelerine İçişleri Bakanlığı salahiyetlidir.