Türk Vatandaşlığı Kanunu
TÜRK
VATANDAŞLIĞI KANUNU
Kanun No. 5901 Kabul
Tarihi: 29/5/2009
12.06.2009 tarih ve 27256
sayılı R.G.
Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik
Genelgeler 1 2 3
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Tanımlar ve Vatandaşlık Hizmetlerinin Yürütülmesi
Amaç
MADDE
1 - (1) Bu Kanunun amacı; Türk
vatandaşlığının kazanılması ve kaybına dair iş ve işlemlerin yürütülmesine
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE
2 - (1) Bu Kanun, Türk
vatandaşlığının kazanılması ve kaybına ilişkin esasların düzenlenmesine ve
vatandaşlık hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usulleri kapsar.
Tanımlar
MADDE
3 - (1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,
b) Çok vatandaşlık: Türk vatandaşının
aynı anda birden çok vatandaşlığa sahip olmasını,
c) Genel Müdürlük: Nüfus ve Vatandaşlık
İşleri Genel Müdürlüğünü,
ç) Türk vatandaşı: Türkiye Cumhuriyeti
Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan kişiyi,
d) Yabancı: Türkiye Cumhuriyeti Devleti
ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi,
ifade eder.
Vatandaşlık
hizmetlerinin yürütülmesi
MADDE
4 - (1) Türk vatandaşlığının
kazanılmasına ve kaybına ilişkin hizmetler yurt içinde Bakanlık, yurt dışında
ise dış temsilcilikler tarafından yürütülür.
İKİNCİ
BÖLÜM
Türk
Vatandaşlığının Kazanılması
Türk
vatandaşlığının kazanılması halleri
MADDE
5 - (1) Türk vatandaşlığı, doğumla
veya sonradan kazanılır.
Doğumla
kazanılan vatandaşlık
MADDE
6 - (1) Doğumla kazanılan Türk
vatandaşlığı, soy bağı veya doğum yeri esasına göre kendiliğinden kazanılır.
Doğumla kazanılan vatandaşlık doğum anından itibaren hüküm ifade eder.
Soy
bağı
MADDE
7 - (1) Türkiye içinde veya dışında
Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk
vatandaşıdır.
(2) Türk vatandaşı ana ve yabancı
babadan evlilik birliği dışında doğan çocuk Türk vatandaşıdır.
(3) Türk vatandaşı baba ve yabancı
anadan evlilik birliği dışında doğan çocuk ise soy bağı kurulmasını sağlayan
usul ve esasların yerine getirilmesi halinde Türk vatandaşlığını kazanır.
Doğum
yeri
MADDE
8 - (1) Türkiye'de doğan ve yabancı
ana ve babasından dolayı doğumla herhangi bir ülkenin vatandaşlığını
kazanamayan çocuk, doğumdan itibaren Türk vatandaşıdır.
(2) Türkiye'de bulunmuş çocuk aksi
sabit olmadıkça Türkiye'de doğmuş sayılır.
Sonradan
kazanılan vatandaşlık
MADDE
9 - (1) Sonradan kazanılan Türk
vatandaşlığı, yetkili makam kararı veya evlat edinilme ya da seçme hakkının
kullanılması ile gerçekleşir.
Yetkili
makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması
MADDE
10 - (1) Türk vatandaşlığını kazanmak
isteyen bir yabancı, bu Kanunda belirtilen şartları taşıması halinde yetkili
makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir. Ancak, aranan şartları
taşımak vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz.
(2)
Bu Kanun uyarınca sonradan Türk vatandaşlığının kazanılmasında uygulanacak
temel ilke ve esaslar ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınmak suretiyle
Bakanlıkça belirlenir. (03.11.2017 tarih
ve 30229 sayılı R.G. 7039 s.k.ile eklenmiştir)
Başvuru
için aranan şartlar
MADDE
11 - (1) Türk vatandaşlığını kazanmak
isteyen yabancılarda;
a) Kendi millî kanununa, vatansız ise
Türk kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak,
b) Başvuru tarihinden geriye doğru
Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet etmek,
c) Türkiye'de yerleşmeye karar
verdiğini davranışları ile teyit etmek,
ç) Genel sağlık bakımından tehlike
teşkil eden bir hastalığı bulunmamak,
d) İyi ahlak sahibi olmak,
e) Yeteri kadar Türkçe konuşabilmek,
f) Türkiye'de kendisinin ve bakmakla
yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak,
g) Millî güvenlik ve kamu düzeni
bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak,
şartları aranır.
(2) (03.11.2017
tarih ve 30229 sayılı R.G. 7039 s.k.ile yürürlükten kaldırılmıştır)[1]
Türk
vatandaşlığının kazanılmasında istisnai haller
MADDE
12 - (1) Millî güvenlik ve kamu
düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı[2] kararı ile aşağıda belirtilen yabancılar Türk
vatandaşlığını kazanabilirler.
a) Türkiye'ye sanayi tesisleri getiren
veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal
alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili
bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişiler.
b)
4/4/2013 tarihli ve 6458
sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci
fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi
yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya
bağımlı yabancı çocuğu. (13.08.2016 tarih ve 29800 sayılı R.G. 6735
s.k.ile eklenmiş ve alt bentler buna göre teselsül edilmiştir)
c) Vatandaşlığa alınması zaruri görülen
kişiler.
ç) Göçmen olarak kabul edilen kişiler.
(2)
Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların
talepleri Bakanlıkça reddedilir. (03.11.2017 tarih
ve 30229 sayılı R.G. 7039 s.k.ile eklenmiştir)
Türk
vatandaşlığının ikamet şartı aranmaksızın yeniden kazanılması
MADDE
13 - (1) Millî güvenlik bakımından
engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla aşağıda belirtilen kişiler
Türkiye'de ikamet etme süresine bakılmaksızın, Türk vatandaşlığını Bakanlık
kararıyla yeniden kazanabilirler.
a) Çıkma izni almak suretiyle Türk
vatandaşlığını kaybedenler.
b) Ana veya babalarına bağlı olarak
Türk vatandaşlığını kaybedenlerden 21 inci maddede öngörülen süre içerisinde
seçme hakkını kullanmayanlar.
Türk
vatandaşlığının ikamet şartına bağlı olarak yeniden kazanılması
Genelgeler 1
MADDE
14 - (1) 29 uncu madde uyarınca Türk
vatandaşlığı kaybettirilenler Cumhurbaşkanı[3] kararıyla, 34 üncü madde uyarınca Türk vatandaşlığını
kaybedenler Bakanlık kararıyla, millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek
bir halinin bulunmaması ve Türkiye'de üç yıl ikamet etmek şartıyla Türk
vatandaşlığını yeniden kazanabilirler.
İkamet
ve sürelerin hesaplanması
MADDE
15 - (1) Bir yabancı için ikamet,
Türk kanunlarına uygun olarak Türkiye'de oturmaktır. Türk vatandaşlığını
kazanma talebinde bulunan bir yabancı başvuru için aranan ikamet süresi içinde
toplam oniki[4] ayı geçmemek üzere Türkiye dışında bulunabilir.
Türkiye dışında geçirilen süreler bu Kanunda öngörülen ikamet süreleri içinde
değerlendirilir.
Türk
vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması
MADDE
16 - (1) Bir Türk vatandaşı ile
evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Ancak bir Türk vatandaşı ile
en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk
vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir. Başvuru sahiplerinde;
a) Aile birliği içinde yaşama,
b) Evlilik birliği ile bağdaşmayacak
bir faaliyette bulunmama,
c) Millî güvenlik ve kamu düzeni
bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmama,
şartları aranır.
(2) Başvurudan sonra Türk vatandaşı
eşin ölümü nedeniyle evliliğin sona ermesi halinde birinci fıkranın (a)
bendindeki şart aranmaz.
(3) Evlenme ile Türk vatandaşlığını
kazanan yabancılar evlenmenin butlanına karar verilmesi halinde evlenmede
iyiniyetli iseler Türk vatandaşlığını muhafaza ederler.
Türk
vatandaşlığının evlat edinilme ile kazanılması
MADDE
17 - (1) Bir Türk vatandaşı
tarafından evlat edinilen ergin olmayan kişi, millî güvenlik ve kamu düzeni
bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla, karar tarihinden
itibaren Türk vatandaşlığını kazanabilir.
Vatandaşlık
başvuru inceleme komisyonu
MADDE
18 - (1) 11 inci ve 16 ncı maddeler
uyarınca Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancıların başvuru için gerekli
şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, illerde oluşturulan vatandaşlık
başvuru inceleme komisyonu tarafından yapılır. Komisyonun oluşumu ve çalışma
esasları yönetmelikle belirlenir.
Yetkili
makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında usul ve esaslar
MADDE
19 - (1) Yetkili makam kararı ile
Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılardan başvuru için gerekli
şartları taşıyanların adına vatandaşlık dosyası düzenlenir ve karar verilmek
üzere Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça yapılacak inceleme ve araştırma
sonucunda durumu uygun bulunanlar Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını
kazanabilirler, uygun görülmeyenlerin talepleri ise Bakanlıkça reddedilir.
(2) 12 nci madde uyarınca Türk
vatandaşlığını kazanma işlemleri Bakanlıkça yürütülür.
Yetkili
makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılmasının geçerliliği ve sonuçları
MADDE
20 - (1) Türk vatandaşlığının
kazanılmasına ilişkin kararlar, karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder.
(2) Yetkili makam kararı ile Türk
vatandaşlığının kazanılması eşin vatandaşlığına tesir etmez. Ana veya babanın
Türk vatandaşlığını kazandığı tarihte velayeti kendisinde bulunan çocukları,
diğer eşin muvafakat etmesi halinde Türk vatandaşlığını kazanır. Muvafakat
verilmemesi halinde ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hakim
kararına göre işlem yapılır. Türk vatandaşlığını birlikte kazanan ana ve
babanın çocukları da Türk vatandaşlığını kazanır.
(3) Ana veya babanın (…)[5] kendileri ile birlikte işlem görmeyen çocukları,
ergin olduktan sonra Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvurdukları takdirde
haklarında 11 inci madde hükümleri uygulanır.
Türk
vatandaşlığının seçme hakkı ile kazanılması
MADDE
21 - (1) 27 nci madde uyarınca ana
veya babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybeden çocuklar ergin
olmalarından itibaren üç yıl içinde seçme hakkını kullanmak suretiyle Türk
vatandaşlığını kazanabilirler.
Türk
vatandaşlığının seçme hakkı ile kazanılmasının geçerliliği ve sonuçları
MADDE
22 - (1) Seçme hakkı ile Türk
vatandaşlığının kazanılması, bu hakkın kullanılmasına dair şartların tespitine
ilişkin karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder.
(2) Seçme hakkını kullanarak Türk
vatandaşlığını kazanan kişilerin eşleri ve çocukları hakkında 20 nci madde
hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Türk
Vatandaşlığının Kaybı
Türk
vatandaşlığının kaybı halleri
MADDE
23 - (1) Türk vatandaşlığı, yetkili
makam kararı veya seçme hakkının kullanılması ile kaybedilir.
Yetkili
makam kararı ile kayıp yolları
MADDE
24 - (1) Yetkili makam kararı ile
Türk vatandaşlığının kaybı, çıkma veya kaybettirme ya da vatandaşlığa alınmanın
iptali ile gerçekleşir.
Türk
vatandaşlığından çıkma
MADDE
25 - (1) Türk vatandaşlığından çıkmak
için izin isteyen kişilere aşağıdaki şartları taşımaları halinde Bakanlıkça
çıkma izni veya çıkma belgesi verilebilir.
a) Ergin ve ayırt etme gücüne sahip
olmak.
b) Yabancı bir devlet vatandaşlığını
kazanmış olmak veya kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler bulunmak.
c) Herhangi bir suç veya askerlik
hizmeti nedeniyle aranan kişilerden olmamak.
ç) Hakkında herhangi bir mali ve cezai
tahdit bulunmamak.
Türk
vatandaşlığından çıkma belgeleri
MADDE
26 - (1) Yabancı bir devlet
vatandaşlığını kazanmak üzere Türk vatandaşlığından çıkmak için izin
isteyenlerden talepleri uygun görülenlere Bakanlıkça, Türk vatandaşlığından çıkma
izin belgesi; verilen izin sonucunda veya önceden yabancı bir devlet
vatandaşlığını kazandığını belgeleyenlere ise Türk vatandaşlığından çıkma
belgesi verilir.
(2) Çıkma izin belgesi, karar
tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir. İzin belgesini alanlar bu süre
içerisinde yurt içinde ikamet edilen yer valiliğine, yurt dışında ise dış
temsilciliklere yabancı devlet vatandaşlığını kazandıklarına dair bilgi ve
belgeleri vermek zorundadır. Süresi içinde yabancı devlet vatandaşlığının
kazanılamaması durumunda çıkma izin belgesi geçersiz hale gelir.
Türk
vatandaşlığından çıkmanın geçerliliği ve sonuçları
MADDE
27 - (1) Çıkma belgesinin ilgiliye
imza karşılığı teslimi ile Türk vatandaşlığı kaybedilir. Türk vatandaşlığını
kaybeden kişilerin nüfus aile kütüklerindeki kayıtları kapatılır ve kayıp
tarihinden itibaren yabancı muamelesine tabi tutulurlar.
(2) Eşlerden
birinin çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybetmesi diğer eşin
vatandaşlığına tesir etmez. Türk vatandaşlığını kaybeden ana ya da babanın talebinin
bulunması ve diğer ebeveynin de muvafakat etmesi halinde çocukları da kendileri
ile birlikte Türk vatandaşlığını kaybederler. Muvafakat verilmemesi
halinde hakim kararına göre işlem yapılır. (24.12.2019
tarih ve 30988 sayılı R.G. 7196 s.k. ile değişik)[6]
(3) Vatandaşlığın kaybı, çocukları
vatansız kılacak ise bu madde hükümleri uygulanmaz.
Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını
kaybeden kişilere tanınan haklar
Genelgeler 1 Tasarruflu Yazılar 1
MADDE 28 - (Değişik:
9/5/2012-6304/14 md.)
(1) Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni
almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar olan
altsoyları, bu maddede belirtilen istisnalar dışında Türk vatandaşlarına
tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler. Millî güvenliğe ve kamu
düzenine ilişkin hükümler saklıdır.
(2) Bu madde kapsamında bulunan kişilerin,
seçme ve seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları ile askerlik
hizmetini yapma yükümlülüğü yoktur. Bu kişilerin sosyal güvenliğe ilişkin
kazanılmış hakları saklı olup bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki
hükümlere tabidirler.
(3) Bu madde kapsamında bulunan kişiler, bir
kadroya dayalı ve kamu hukuku rejimine tabi olarak asli ve sürekli kamu hizmeti
görevlerinde bulunamazlar. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarında işçi, geçici veya
sözleşmeli personel olarak çalıştırılabilirler.
(4) Cumhurbaşkanı gerekli görmesi halinde
üçüncü dereceden itibaren hangi dereceye kadar olan altsoyların bu maddede
tanınan haklardan faydalanabileceğini belirleyebilir.(1)
(5) Bu madde hükümlerinden yararlanacak olan
altsoyun, üstsoyu ile soy bağını belgelendirmesi şarttır.
(6) Bu madde kapsamında bulunan kişilere,
talepleri halinde bu maddede belirtilen haklardan faydalanabileceklerini
gösteren Mavi Kart düzenlenir. Bu Kart, 21/2/1963 tarihli ve 210 sayılı Değerli
Kağıtlar Kanunu kapsamındadır.
(7) Bu maddenin sağladığı hakların
kullanılmasında Mavi Kartın ibrazı yeterlidir. Kartın ibraz edilememesi
durumunda Kimlik Paylaşımı Sistemi aracılığıyla Mavi Kartlılar Kütüğünden
alınacak kayıt örneği ve uyruğunda bulunulan devlet makamlarınca verilmiş
kimlik bilgilerini gösteren belge ile işlem yapılır. Bu kişilerin kimlik
bilgilerinde değişiklik olması durumunda uyruğunda bulunduğu devlet makamından
alınmış eski ve yeni kimlik bilgilerini gösteren belgenin usulüne göre tasdik edilmiş
Türkçe tercümesi ile birlikte ibrazı zorunludur.
(8) Bu madde kapsamında bulunan kişilere
Bakanlığın tespit edeceği esaslar çerçevesinde kimlik numarası verilir. Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası aranan yerlerde bu kimlik numarası kullanılır.
(9) Mavi Kartın düzenlenmesi ve dağıtılması
ile Mavi Kartlılar Kütüğünün elektronik ortamda tutulmasına ilişkin usul ve
esaslar Bakanlıkça belirlenir.
(10) Kamu kurum ve kuruluşları, bu madde
hükümlerinin uygulanması amacıyla her türlü tedbiri alır ve gerekli düzenlemeleri
yapar.
Türk
vatandaşlığını kaybettirme
MADDE
29 - (1) Aşağıda belirtilen
eylemlerde bulundukları resmi makamlarca tespit edilen kişilerin Türk
vatandaşlığı Cumhurbaşkanı[7] kararı ile kaybettirilebilir.
a) Yabancı bir devletin, Türkiye'nin
menfaatlerine uymayan herhangi bir hizmetinde bulunup da bu görevi bırakmaları
kendilerine yurt dışında dış temsilcilikler, yurt içinde ise mülki idare
amirleri tarafından bildirilmesine rağmen, üç aydan az olmamak üzere verilecek
uygun bir süre içerisinde kendi istekleri ile bu görevi bırakmayanlar.
b) Türkiye ile savaş halinde bulunan
bir devletin her türlü hizmetinde Cumhurbaşkanının[8] izni olmaksızın kendi istekleriyle çalışmaya devam
edenler.
c) İzin almaksızın yabancı bir devlet
hizmetinde gönüllü olarak askerlik yapanlar.
(2)
26/9/2004 tarihli ve 5237
sayılı Türk Ceza Kanununun 302
nci, 309 uncu, 310 uncu, 311 inci, 312 nci, 313 üncü, 314 üncü ve 315 inci maddelerinde
yazılı suçlar nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma yürütülen ve
yabancı ülkede bulunması nedeniyle kendisine ulaşılamayan vatandaşlar, bu
durumun soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı veya kovuşturma aşamasında
mahkeme tarafından öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde vatandaşlıklarının
kaybettirilmesi amacıyla Bakanlığa bildirilir. Bakanlıkça Resmî Gazetede
yapılan yurda dön ilanına rağmen üç ay içinde yurda dönmemeleri halinde, bu
kişilerin Türk vatandaşlıkları Cumhurbaşkanı[9] kararıyla kaybettirilebilir. (07.01.2017 tarihli ve 29940
sayılı R.G. 680 s.KHK (08.3.2018/30354 Mükerrer R.G. 7072 s.k.) ile eklenmiştir)
Türk
vatandaşlığının kaybettirilmesinin geçerliliği ve sonuçları
MADDE
30 - (1) Türk vatandaşlığının
kaybettirilmesi Cumhurbaşkanı[10] kararının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten
itibaren hüküm ifade eder.
(2) Kaybettirme kararları şahsidir,
ilgilinin eş ve çocuklarına tesir etmez.
Türk
vatandaşlığının iptali
MADDE
31 - (1) Türk vatandaşlığını kazanma
kararı; ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden
önemli hususları gizlemesi sonucunda vuku bulmuş ise kararı veren makam
tarafından iptal edilir.
İptal
kararının geçerliliği ve sonuçları
MADDE
32 - (1) İptal kararı, karar
tarihinden itibaren hüküm ifade eder. İptal kararı ilgili kişiye bağlı olarak
Türk vatandaşlığını kazanan eş ve çocuklar hakkında da uygulanır.
Malların tasfiyesi
MADDE
33 - (1) Vatandaşlığı iptal edilenler
hakkında 15/7/1950 tarihli ve 5683
sayılı Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun hükümleri
uygulanır. Bunlardan mallarının tasfiyesi gerekli görülen hallerde bu husus
iptal kararında belirtilir. Bu kişiler en geç bir yıl içinde Türkiye'deki
mallarını tasfiye etmek zorundadır. Aksi halde, malları Hazinece satılarak
bedelleri nam ve hesaplarına kamu haznedarlığı sistemine dahil bir kamu
bankasına yatırılır.
(2) Bu kişiler iptal kararı aleyhine
yargı yoluna başvurdukları takdirde malların tasfiyesi dava sonuna bırakılır.
Türk
vatandaşlığının seçme hakkı ile kaybı
MADDE
34 - (1) Aşağıda durumları
belirtilenler, ergin olmalarından itibaren üç yıl içinde Türk vatandaşlığından
ayrılabilirler.
a) Ana ya da babadan dolayı soy bağı
nedeniyle doğumla Türk vatandaşı olanlardan yabancı ana veya babanın
vatandaşlığını doğumla veya sonradan kazananlar.
b) Ana ya da babadan dolayı soy bağı
nedeniyle Türk vatandaşı olanlardan doğum yeri esasına göre yabancı bir devlet
vatandaşlığını kazananlar.
c) Evlat edinilme yoluyla Türk
vatandaşlığını kazananlar.
ç) Doğum yeri esasına göre Türk
vatandaşı oldukları halde, sonradan yabancı ana veya babasının vatandaşlığını
kazananlar.
d) Herhangi bir şekilde Türk
vatandaşlığını kazanmış ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını
kazananlar.
(2) Yukarıdaki hükümler gereğince
vatandaşlığın kaybı ilgiliyi vatansız kılacak ise seçme hakkı kullanılamaz.
Seçme
hakkı ile Türk vatandaşlığını kaybetmenin geçerliliği ve sonuçları
MADDE
35 - (1) Seçme hakkı ile Türk
vatandaşlığının kaybı, bu hakkın kullanılmasına dair şartların varlığının
tespitine ilişkin karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder.
(2) Seçme hakkını kullanarak Türk
vatandaşlığından ayrılan kişilerin eşleri ve çocukları hakkında 27 nci madde
hükümleri uygulanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Ortak
Hükümler
Türk
vatandaşlığının ispatı
MADDE
36 - (1) Türk vatandaşlığının ispatı
herhangi bir şekle tabi değildir.
(2) Aşağıdaki resmi kayıt ve belgeler,
aksi sabit oluncaya kadar ilgilinin Türk vatandaşı olduğuna karine teşkil eder.
a) Nüfus kayıtları.
b) Nüfus cüzdanları.
c) Pasaport veya pasaport yerine geçen
belgeler.
(3) Bir kişinin Türk vatandaşı olup
olmadığı konusunda herhangi bir tereddüde düşüldüğü takdirde bu husus
Bakanlıktan sorulur.
Vatandaşlık
işlemlerinde müracaat makamı ve usul
MADDE
37 - (1) Türk vatandaşlığının
kazanılması ve kaybına ilişkin başvurular yurt içinde ikamet edilen yer
valiliğine, yurt dışında ise dış temsilciliklere bizzat veya bu hakkın
kullanılmasına ilişkin vekâletname ile yapılır.
Bilgi
ve belge istenmesi
MADDE
38 - (1) Vatandaşlık işlemlerine
ilişkin inceleme ve araştırmalarla ilgili bilgi ve belgeler, kamu kurum ve
kuruluşlarınca herhangi bir gecikmeye mahal bırakılmaksızın verilir.
Maddi hataların düzeltilmesi ve tamamlama (03.11.2017 tarih ve 30229 sayılı R.G. 7039 s.k.ile değişik)
MADDE 39- (1) Bu Kanuna göre alınan kararlarda maddi bir hata veya
eksikliğin bulunduğunun sonradan anlaşılması halinde, dayanağına uygun şekilde
Genel Müdürlükçe düzeltme veya tamamlama kararı alınır.
Vatandaşlık
kararlarının geri alınması
MADDE
40 - (1) Türk vatandaşlığının
kazanılması veya kaybına ilişkin kararlar, hukuki şartlar oluşmadan veya
mükerrer olarak verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde geri alınır.
Tebligat
MADDE
41 - (1) Türk vatandaşlığının
kazanılmasına ve kaybına ilişkin kararlar ilgiliye ve başvuru makamlarına
tebliğ olunur. 29 uncu madde uyarınca verilen kaybettirme kararları Resmi
Gazete'de yayımlanır ve yayımlandığı tarihte tebliğ edilmiş sayılır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları
MADDE
42 - (1) Türk vatandaşlığını kazanmak
üzere başvuruda bulunan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları, Türk
vatandaşı olmak istediklerini yazılı olarak beyan ettikleri takdirde Türk
vatandaşlığını kazanırlar.
(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
vatandaşlığını sonradan kazanmış olanlar hakkında 11 inci maddede belirtilen
hükümler uygulanır.
Türk vatandaşlığını kaybedenler veya
vatandaşlıktan ıskat edilenler (03.11.2017 tarih
ve 30229 sayılı R.G. 7039 s.k.ile değişik)
MADDE 43- (1) Mülga 403
sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25 inci maddesinin (a), (ç), (d) ve (e)
bentleri uyarınca Türk vatandaşlığını kaybetmiş olan kişiler, başvurmaları
halinde, millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak
kaydıyla, Türkiye'de ikamet etme şartı aranmaksızın Bakanlık kararı ile yeniden
Türk vatandaşlığına alınabilirler.
(2)
Mülga 28/5/1928 tarihli ve 1312 sayılı Türk
Vatandaşlığı Kanununa göre vatandaşlıktan ıskat edilmiş kişiler, başvurmaları hâlinde,
millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hâli bulunmamak kaydıyla,
Türkiye'de ikamet etme şartı aranmaksızın Bakanlık kararı ile yeniden Türk
vatandaşlığına alınabilirler.
(3)
Millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri
Bakanlıkça reddedilir.
Çok
vatandaşlık
MADDE
44 - (1) Herhangi bir nedenle yabancı
bir devlet vatandaşlığını kazanan kişilerin, bu durumlarına ilişkin belgeleri
ibraz etmeleri ve yapılacak inceleme sonucunda kayden aynı kişiler olduklarının
tespiti halinde, nüfus aile kütüklerindeki kayıtlarına çok vatandaşlığa sahip
olduklarına dair açıklama yapılır.
Vatandaşlık
işlemleri hizmet bedeli
MADDE
45 - (1) Türk vatandaşlığının
sonradan kazanılmasına ilişkin verilen hizmet bedeli karşılığı, Bakanlık ve
Maliye Bakanlığınca birlikte belirlenir. Tahsil edilen hizmet bedeli tutarları
bütçeye gelir kaydedilir.
(2) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa
göre geliri olmayanlar ve kendileri ile birlikte işlem gören ergin olmayan
çocukları için birinci fıkra uyarınca belirlenen hizmet bedeli alınmaz.
Yönetmelik
MADDE
46 - (1) Bu Kanunun uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanı[11] tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
Saklı nüfus(03.11.2017
tarih ve 30229 sayılı R.G. 7039 s.k.ile eklenmiştir)
EK MADDE 1- (1) Onsekiz yaşını
tamamlayıncaya kadar herhangi bir nedenle aile kütüklerine kaydedilmemiş olan
ve yabancı bir devletle vatandaşlık bağı bulunmayan kişiler; ana veya baba,
bunların ölmüş olması halinde, varsa kardeşleri ile hısımlığını gösterir tıbbî
rapor ibraz etmeleri durumunda Türk vatandaşlığını kazanır.
Yürürlükten
kaldırılan mevzuat ve atıflar
MADDE
47 - (1) 11/2/1964 tarihli ve 403
sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, 24/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus
Hizmetleri Kanununun 22
nci maddesinin ikinci fıkrasında geçen "il ve ilçe" ibaresi
yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Diğer mevzuatta 11/2/1964 tarihli
ve 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununa yapılmış olan atıflar bu Kanuna
yapılmış sayılır.
Türk
soylu yabancılar
GEÇİCİ
MADDE 1 - (1) 11 inci maddenin
birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen ikamet süresi, Türk soylu yabancılar
için 31/12/2010 tarihine kadar iki yıl olarak uygulanır.
Mevcut
yönetmeliğin uygulanması
GEÇİCİ
MADDE 2 - (1) 46 ncı maddede
öngörülen yönetmelik altı ay içinde hazırlanarak yürürlüğe konulur. Bu
yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı
olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.
Yürürlük
MADDE
48 - (1) Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
49 - (1) Bu Kanun hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
11/6/2009
[1] Mülga; (2)
Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılarda, yukarıda sayılan şartlarla
birlikte, taşıdıkları devlet vatandaşlığından çıkma şartı da aranabilir. Bu
takdirin kullanılmasına ilişkin esasların tespiti Bakanlar Kurulunun
yetkisindedir.
[2] "Bakanlığın teklifi, Bakanlar
Kurulunun" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[3] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[4] altı" ibaresi "oniki" şeklinde 03.11.2017 tarih ve 30229 sayılı
R.G. 7039 s.k.ile değiştirilmiştir.
[5] "Türk vatandaşlığını kazandığı tarihte" ibaresi 03.11.2017 tarih ve 30229 sayılı
R.G. 7039 s.k.ile madde metninden
çıkarılmıştır.
[6] MÜLGA:
Eşlerden birinin çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybetmesi
diğer eşin vatandaşlığına tesir etmez. Türk vatandaşlığını kaybeden ana ya da
babanın talebinin bulunması ve diğer eşin de muvafakat etmesi halinde çocukları
da kendileri ile birlikte Türk vatandaşlığını kaybederler. Muvafakat verilmemesi
halinde hakim kararına göre işlem yapılır. Çıkma izni almak suretiyle Türk
vatandaşlığını birlikte kaybeden ana ve babanın çocukları da Türk
vatandaşlığını kaybeder.
[7] "Bakanlığın teklifi, Bakanlar
Kurulunun" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[8] "Bakanlar Kurulunun" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[9] "Bakanlığın teklifi, Bakanlar
Kurulunun" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[10] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)
[11] "Bakanlar Kurulu" ifadesi (07.7.2018
tarih ve 30471 2.Mükerrer KHK-700 ile değişik)