Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki Vergi Muafiyetleri Anlaşmasının tasdikine Dair Kanun
Türkiye ile Amerika. Birleşik Devletleri arasındaki Vergi
Muafiyetleri Anlaşmasının tasdikine Dair Kanun
Kanun No.6426 R.Gazete No.8747
Kabulü: 30.6.1954 R.G. Tarihi: 6.7.1954
Anlaşması'nın Kapsamına
KDV'nin Dahil Edilmesine İlişkin Karar
Uygulamaya ilişkin Esas ve
Usüller TEBLİĞİ
Madde 1 - Müşterek savunma maksadiyle
Amerika Birleşik Devletleri tarafından veya onun namına Türkiye'de yapılacak
masraflara vergi sirayet ettirilmemesi hakkındaki 23 Haziran 1954 tarihli
"Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasında Vergi Muafiyetleri Anlaşma.
ve eki" tasdik edilmiştir.
Madde 2 - Anlaşmanın 8 ve 11 inci
fıkraları ile ek hükümleri gereğince Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri
yetkili makamları arasında yapılacak görüşmelerin neticelerine mütedair
mukarreratı tatbik etmeye icra Vekilleri Heyeti selahiyettardır..
Madde 3 - Bu kanun neşri tarihinde
mer'iyete girer.
Madde 4 - Bu kanun hükümlerini icraya
icra Vekilleri Heyeti memurdur.
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri Arasında Vergi Muafiyetleri
Anlaşması
Kuzey Atlantik Andlaşması
gereğince deruhde ettikleri vecibeler çerçevesi dahilinde. Türkiye Cumhuriyeti
Hükümeti ile Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti, müşterek savunma için
Amerika Birleşik Devletleri tarafından veya onun namına yapılan masrafları
ilgilendirebilecek nispette, Türk vergileri mevzuunda aşağıdaki hususlarda
mutabık kalmışlardır:
1 - Türkiye Hükümeti
tarafından, aşağıda ikinci ve üçüncü fıkralarda tadat olunan Türk vergi,
munzam vergi, resim. harç ve ücretlerden muafiyet sağlanacaktır. Bu vergi
muafiyeti Amerika Birleşik Devletlerinin her hangi bir dış yardım programı
gereğince yapacağı masraflar da dahil olmak üzere, müşterek savunma gayreti
uğrunda eşya. tesisat ve hizmetler için Amerika Birleşik Devletleri tarafından
veya onun namına Türkiye'de yapılan bütün masraflara tatbik edilecektir.
2 - Amerika Birleşik
Devletleri tarafından veya. onun namına yapılan ve yukardaki 1 inci fıkrada
mevzuubahs edilen masraflara aşağıdaki Türk vergi, ve resimleri sirayet
ettirilmeyecektir:
(a) Türkiye'ye ithal olunan eşyadan ve bu ithalat dolayısiyle alınan
vergi, resim ve ücretler.
(b) Muamele Vergisi.
(c) Nakliyat resmi.
(d) Harçlar ve damga resmi
(e) Elektrik cereyanı ve havagazı istihlaki üzerinden alınan Devlet
ve belediye vergileri ve bunların zamları.
(f) Kazan ve motörlerden belediyelerce alınan resimler.
(g) Dahilde tedarik olunan akar yakıtlar üzerinden alınan vergi
(h) Telgraf ve telefon ücretleri üzerinden alınan Milli Savunma
Vergisi.
(ı) Gemi ve uçaklar dolayısiyle liman ve hava meydanlarında alınan
resim ve ücretler.
(j) Belediyelerce alınan ilan ve tellallık
resimleri
(k) Şeker istihlak vergisi.
(1) Mamul tütün ve içkilerden alınan inhisar resmi, müdafaa ve
hususi istihlak vergileri.
3 - Amerika Birleşik
Devletleri tarafından veya onun namına yapılan ve yukarda 1 inci fıkrada
zikrolunan masraflara Amerika Birleşik Devletleri tabiiyetindeki şirket ve
şahıslardan veya bunlar tarafından istihdam olunan Amerika Birleşik Devletleri
tabiiyetindeki fertlerden alınan gelir ve kurumlar vergileri de sirayet
ettirilmiyecektir.
4- Yukarda 2 nci ve 3 üncü
fıkralarda tadat olunan vergi, munzam vergi, resim, harç ve ücretlerden
muafiyet sağlanması hususunda tatbik olunacak usuller ve işbu muafiyetin şumulü
bu anlaşmanın ekinde tesbit olunmuştur.
5- Muafiyet, Amerika Birleşik
Devletleri tarafından finanse edilen mukaveleler dolayısıyle, mütaahhitler veya
bunlara karşı taahhüde girişmiş ikinci mütaahhitler tarafından yapılan
masraflar ile ilgili olarak, yukarda 2 nci ve 3 üncü fıkralarda tadat olunan,
eğer mevcut ise, vergi, munzam vergi, resim, harç ve ücretlere de şamil
olacaktır.
6- İşbu anlaşma hükümleri
fertler tarafından yapılan masraflara tesir etmiyeceği gibi, işbu anlaşma
çerçevesine girmekle beraber mubayaa ve ihaleye salahiyetli bir memur veya
Amerika Birleşik Devletleri tarafından veya onun namına mukavele akdine usulüne
uygun olarak yetkili kılınmış diğer bir şahıs tarafından akdedilmiş bir
mukaveleye dayanmıyan küçük masraflara da tatbik olunmıyacaktır.
7- Sarfiyatın Türkiye Hükümeti tarafından
yapıldığı ve bilahare tamamen veya kısmen Amerika Birleşik Devletleri
Hükümetince Türki ye Hükümetine ödendiği,
Enfrastrüktür ve benzeri programlara gelince. bu masraflara Amerika Birleşik
Devletlerinin iştirak hissesinin Anlaşmanın 2 nci fıkrasında zikredilen vergi
ve resimlerle bu Anlaşmanın 8 inci fıkrası gereğince masraflara sirayet
ettirilmemesi bilahara kabul olunabilecek diğer vergi ve resimler düşüldükten
sonra kalan bir meblağ olarak ödenmesini mümkün kılacak usuller tesbit ve
tatbik olunacaktır.
8- İşbu Anlaşmada sarahaten
masraflara sirayeti önlenmemiş olan ve işbu Anlaşmada derpiş edilen Amerika
Birleşik Devletleri masrafları kategorilerine kabil tatbik telakki
edilebilecek Türk vergi,, munzam vergi, resim, harç ve ücretleri hakkında iki
Hükümet, bu gibi' vergilerden muafiyet tanınmasının işbu Anlaşmaya esas teşkil
eden prensiplere uygun olup olmadığı hususunda müzakerede bulunacaklardır.
Uygun olduğu neticesine varıldığı takdirde, iki Hükümet, Amerika Birleşik
Devletleri Hükümetine işbu Anlaşmada derpiş edilenlere müşabih münasip bir
muafiyet sağlanması için usuller ihdasına girişeceklerdir.
9- İşbu Anlaşma. Türkiye
Hükümeti tarafından mevcut anlaşmalar ve mevcut Türk mevzuatı ile sağlanan
diğer her hangi bir vergi muafiyetine tesir etmek maksadiyle yapılmadığı gibi,
19 Haziran 1951 tarihinde Londra'da imzalanan Kuzey Atlantik Andlaşması
Kuvvetlerinin Statüsüne mütedair Sözleşme de işbu Anlaşmaya tesir
etmiyecektir.
10- İşbu Anlaşma sosyal
emniyet ve fertlerin istihdamı ile ilgili diğer yardımlardan muafiyet
sağlamıyacaktır.
11- Türkiye Hükümeti ve
Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti işbu Anlaşmanın, ihtiva ettiği prensipler
gereğince ve sadece Anlaşmada derpiş edilen maksatlar için müessir bir şekilde
tatbikini sağlamak üzere işbirliği yapacaklar ve gerekli tedbirleri
alacaklardır.
12 - Bu Anlaşma mucibince
tanınacak muafiyet işbu Anlaşma tarihinden sonra yapılacak bütün masraflara
tatbik edilecektir.
Yukardaki hususları
tasdiken, iki Hükümetin bu maksatla salahiyettar kılınmış bulunan mümessilleri
işbu Anlaşmayı imzalamışlardır.
Ankara'da, 23 Haziran 1954
tarihinde, her ikisi de aynı derecede muteber olmak üzere Türkçe ve İngilizce
lisanlarında iki nüsha olarak yapılmıştır.
Ek
(İlgili Maddeler)
İşbu Ek, Anlaşmanın bir cüz'ü olup, Anlaşmanın 4
üncü fıkrası hükümleri gereğince. 2 nci ve 3 üncü fıkralarında tadat olunan
vergi, munzam vergi, resim, harç ve ücretlerin dayandıkları Türk kanunlarının
tarih ve numaraları ile bunlar hakkında Anlaşma ile kabul olunan muafiyetin
şümulu ve bunların masraflara sirayetini önlemek için tatbik olunacak usuller
aşağıda gösterilmiştir.
1 - Türkiye'ye ithal olunan eşyadan veya eşyanın Türkiye'ye ithali
dolayısiyle alınan vergi, resim ve ücretler[oe1] :
(a)
Gümrük vergisi:
(b) Gümrük vergisinden belediye hissesi:
(c) İthalat muamele vergisi:
(d) Rıhtım resmi:
(e)
Petrol ve müştaklarından alınan istihlak vergisi:
(f)
Akaryakıtlardan alınan yol
vergisi
(g)
Gümrüklerde kullanılan bazı
vesikalara yapıştırılan müdafaa pulu:
(h) Bu vesikalarla ilgili damga resmi:
(1) Gümrük ardiye ücreti:
Müşterek savunma maksadıyla
Türkiye'ye ithal olunacak eşyanın nevi ve miktarı ekin 18 inci maddesinde
zikredilen Türk makamına, bunları ithal eden Amerika Birleşik Devletleri
makamları veya Amerika Birleşik Devletleri ile mukavelesi bulunan mütaahhit veya
İkinci mütaahhit veya Amerika Birleşik Devletleri hesabına masrafa yetkili
Türk makamınca beyan olunur. Bu malümatı muhtevi beyanname mevzuubahis
ithalatın Anlaşma hükümleri gereğince vergiden muaf tutulacağını tasrih ettiği
gibi bu beyannameye eşyanın orijinal faturaları veya bunların tasdikli
suretleri ile mümkün olduğu takdirde ve iki Hükümetin emniyeti bakımından
mahzurlu değilse yapılacak, işin planları, projeleri, mukaveleleri ve
şartnameleri eklenir. Bu beyannamenin sözü edilen Türk makamınca tasdikli bir
nüshası gümrük makamlarına ibraz ve eşya yukarda yazılı vergi, resim ve
ücretlerden muaf olarak Türkiye'ye ithal olunacaktır. Şurası mukarrerdir ki,
işbu fıkranın şümulüne giren vergi muafiyeti, Türkiye haricinde mubayaa edilip
Türkiye'ye ithal olunan eşya hususunda da muafiyeti tazammun eder.
Müşterek savunma ile ilgili
işe lüzumlu yabancı menşeli eşyanın Türkiye dahilinde tedarikine lüzum hasıl
olduğu ahvalde şu esaslara uyulacaktır: Yabancı menşeli eşya dahilde bu işin
ticareti ile uğraşan müesseselerden büyük miktarlarda yeni olarak satın alınmış
bulunduğu takdirde eşyayı satan müessese veya. ithalin yapıldığı gümrük kayıtlarından
bu eşya için ithal sırasında ödenmiş yukarda yazılı vergi, resim ve ücretin
tutarı mümkün olduğu nispette hesap olunarak ilgili Amerika Birleşik
Devletleri makamına veya ona izafetle mütaahhide Türkiye Hükümetince iade
olunacaktır. Bu suretle tedarik olunan eşyanın iş-bu Anlaşmada derpiş olunan
gayelere lüzumu ve miktarının işe yeterligi ekin 18 inci fıkrasında zikrolunan
Türk makamı tarafından, ve alıcının vereceği beyanname ile bundan evvelki
fıkrada derpiş edildiği veçhile eklenecek vesaika müsteniden tasdik
olunacaktır.
Bu esaslar akar yakıttan
gayri eşyaya munhasır olup dahilde tedarik olunacak akar yakıtlara ait
vergilerle ilgili hususlar aşağıda 9 uncu fıkrada belirtilmiştir.
Bu usuller, müşterek müdafaa
maksadiyle ihtiyaç görülen eşyanın süratle tedarikini teminen, Türk
gümrüklerince uygulanmakta olan diğer usullerle hemahenk olarak tatbik
olunacaktır.
16- İşbu ekte zikri geçen
kanunlardan her hangi birinin tadili, ilgası veya yerine diğer bir kanun
ikamesi halinde, Anlaşmada derpiş olunduğu eçhile, vergilerin masraflara
sirayetini münasip surette önlemek maksadiyle iki Hükümet, Anlaşmanın 8 inci
fıkrasında tasrih olunduğu veçhile ve aşağıda 18 inci fıkrada zikrolunan
makamlar vasıtasiyle istişare edeceklerdir.
18- Anlaşmanın 11 inci
fıkrasında derpiş olunduğu veçhile anlaşmanın müessir bir şekilde tatbiki
bakımından Türkiye Hükümeti için yetkili koordinasyon mercii, 13 Mart 1952
tarihli ve 3-14591 sayılı icra vekilleri heyeti karariyle teşkil edilmiş
bulunan Atlantik Anlaşması merkez heyetidir.
Amerika Birleşik Devletleri
Hükümeti için yetkili koordinasyon mercii de Amerika Birleşik Devletlerinin
Ankara'daki Büyük Elçiliğidir.
Taraflar lüzumunda
birbirleriyle istişare ederek bu mercilerin yerine başkalarını ikame
edebilirler.
Zabıt
Şurası mukarrerdir ki,
anlaşmanın 3 üncü fıkrası ve ekin 15 (a) bendi mucibince gelir ve kurumlar
vergileri hususunda kabul edilmiş
bulunan muafiyetler, ilerde Anlaşmanın 8 inci fıkrası gereğince aksine
karşılıklı bir mutabakata varılmadıkça, Türkiye Hükümeti ile aralarında mevcut
bir mukavele gereğince (Teknik yardım işleri müstesna) Türkiye'de faaliyette
bulunan şahıs ve şirketler hariç olmak üzere, Amerika Birleşik Devletleri
tabiiyetli şahıs ve şirketlere tatbik olunacaktır.
[oe1]Bu maddenin fıkralarında yazılı Kanunlar
yürürlükten kaldırılarak yerlerine yenileri ikame edilmiştir. İlgili olarak bu
Ek'in 16. maddesine bakınız.