Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
ÜRÜN
GÜVENLİĞİ VE TEKNİK DÜZENLEMELER KANUNU
Kanun No. 7223 Kabul
Tarihi: 5/3/2020
Yürürlük Tarihi: 12.03.2021
12.03.2020 tarih
ve 31066 sayılı R.G.
Dış Ticarette Teknik
Düzenlemeler Yönetmeliği
Ticaret Bakanlığı Piyasa
Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
Bazı Zararlı Kimyasalların
İhracatı ve İthalatı Hakkında Yönetmelik
Kozmetik Ürünler Yönetmeliği
Tasarruflu yazılar 1 2 3 4 5 6 7 8
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Kanunun amacı, ürünlerin güvenli ve ilgili teknik
düzenlemelere uygun olmasını sağlamak; piyasa gözetimi ve denetiminin esasları
ile yetkili kuruluşların görevlerini ve iktisadi işletmeciler ile uygunluk
değerlendirme kuruluşlarının yükümlülüklerini belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Kanun, piyasaya arz edilmesi hedeflenen, arz edilen,
piyasada bulundurulan veya hizmete sunulan tüm ürünleri kapsar.
(2) Avrupa Birliği üyesi ülkelere ihraç
edilen veya ihraç edilmesi hedeflenen ürünler bu Kanun kapsamında piyasaya arz
edilmiş sayılır.
(3) Bir ürüne ilişkin özel bir kanunun
bulunması durumunda, bu Kanun hükümleri söz konusu ürüne, özel kanunda hüküm
bulunmayan hallerde uygulanır.
(4) Avrupa Birliği üyesi ülkeler dışındaki
ülkelere ihraç edilen veya ihraç edilmesi hedeflenen ürünler bu Kanunun kapsamı
dışındadır. Ancak bu ürünlerin de güvenli olması, tağşişe konu olmaması ve
ürüne ilişkin işaretleme, etiketleme ve belgelendirmenin alıcıyı yanıltmayacak
şekilde yapılması zorunludur.
Tanımlar
MADDE 3 - (1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Akreditasyon: Bir ulusal akreditasyon
kurumu tarafından bir uygunluk değerlendirme kuruluşunun, belirli bir uygunluk
değerlendirme faaliyetini yerine getirmek üzere ilgili ulusal veya uluslararası
standartların belirlediği gerekleri ve uygulanabildiği yerlerde ilgili sektörel düzenlemelerde öngörülen ek gerekleri
karşıladığının tespitine ve resmî kabulüne ilişkin kamu faaliyetini,
b) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
c) Ciddi risk taşıyan
ürün: Risk değerlendirmesine dayanması ve ürünün normal ve öngörülebilir
kullanımının dikkate alınması kaydıyla, zarara yol açabilecek bir tehlikenin
gerçekleşme olasılığı ve zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birlikte ele
alınması neticesinde, riskin etkisi kısa vadede ortaya çıkmayan vakalar da
dâhil olmak üzere, yetkili kuruluşların acil müdahalesini gerektiren risk
taşıyan ürünü,
ç) Dağıtıcı: Ürünü tedarik zincirinde yer
alarak piyasada bulunduran, imalatçı veya ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel
kişiyi,
d) Geri çağırma: Nihai kullanıcının elinde
bulunan ürünün iktisadi işletmeciye geri getirilmesini amaçlayan her türlü
önlemi,
e) Güvenli ürün: Kullanım süresi, hizmete
sunulması, kurulumu, kullanımı, bakımı ve gözetimine ilişkin talimatlara uygun
ve normal kullanım koşullarında kullanıldığında risk taşımayan veya sadece
ürünün kullanımına özgü asgari risk taşıyan ve insan sağlığı ve güvenliği için
gerekli düzeyde koruma sağlayan ürünü,
f) İktisadi işletmeci: İmalatçı, yetkili
temsilci, ithalatçı, dağıtıcı veya ilgili teknik düzenleme kapsamında ürünlerin
imalatına, piyasada bulundurulmasına veya hizmete sunulmasına ilişkin
sorumluluğu olan diğer gerçek veya tüzel kişileri,
g) İmalatçı: Ürünü imal ederek veya ürünün
tasarımını veya imalatını yaptırarak kendi isim veya ticari markası ile
piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
ğ) İthalatçı: Ürünü ithal ederek piyasaya
arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
h) Nihai kullanıcı: Bir ürünü ticaret, iş,
zanaat ve mesleki faaliyetler dışında tüketici olarak ya da sanayi veya mesleki
faaliyeti için elinde bulunduran, Türkiye'de yerleşik veya ikamet eden gerçek
ya da tüzel kişiyi,
ı) Piyasa gözetimi ve denetimi: Ürünlerin
ilgili teknik düzenlemesi veya genel ürün güvenliği mevzuatında belirtilen
gereklere uygun olmalarını sağlamak ve bu mevzuat kapsamında yer alan kamu
yararını korumak amacıyla yetkili kuruluşlar tarafından yürütülen faaliyetleri
ve alınan tedbirleri,
i) Piyasada bulundurma: Ürünün ticari
faaliyet yoluyla, bedelli veya bedelsiz olarak dağıtım, tüketim veya kullanım
için piyasaya sağlanmasını,
j) Piyasadan çekme: Tedarik zincirindeki
ürünün piyasada bulundurulmasını önlemeyi amaçlayan her türlü tedbiri,
k) Piyasaya arz: Ürünün piyasada ilk kez
bulundurulmasını,
l) Risk: Zarara yol açacak bir tehlikenin
gerçekleşme olasılığı ile bu zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birleşimini,
m) Risk taşıyan ürün:
Ürünün kullanım amacı veya kullanım süresi ve uygulanabildiği durumlarda
hizmete sunulması, kurulum ve bakım gereklilikleri de dâhil olmak üzere, ürünün
normal ve öngörülebilir kullanım koşulları çerçevesinde, ilgili teknik
düzenleme ya da genel ürün güvenliği mevzuatı kapsamında korunan insan sağlığı
ve güvenliğini, iş yerinde sağlık ve güvenliği, tüketicilerin korunmasını,
çevreyi, kamu güvenliğini ve diğer kamu yararlarını, makul ve kabul edilebilir
değerlendirilen ölçünün ötesinde olumsuz etkileme olasılığı bulunan ürünü,
n) Teknik düzenleme: İdari hükümler de
dâhil olmak üzere, ürünün niteliğini, işleme veya üretim yöntemlerini veya
bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme veya
uygunluk değerlendirme işlemlerini tek tek veya birkaçını ele alarak belirleyen
uyulması zorunlu mevzuatı,
o) Uygunluk değerlendirme kuruluşu:
Kalibrasyon, test, belgelendirme ve muayene dâhil olmak üzere, uygunluk
değerlendirme faaliyeti gerçekleştiren kuruluşu,
ö) Uygunluk değerlendirmesi: Ürün, süreç,
hizmet, sistem, kişi veya kuruluşa ilişkin belirli şartların yerine getirilip
getirilmediğini gösteren süreci,
p) Uygunluk işareti: Ürünün ilgili teknik
düzenlemeye uygun olduğunu gösteren işareti,
r) Uygunsuzluk: Ürünün ilgili teknik
düzenlemeye veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun olmama halini,
s) Ürün: Her türlü madde, müstahzar veya
eşyayı,
ş) Yetkili kuruluş: Ürünlere ilişkin
teknik düzenlemeleri hazırlayan, yürüten veya ürünleri denetleyen kamu
kuruluşunu,
t) Yetkili temsilci: İmalatçının bu Kanun
ve ilgili diğer mevzuat kapsamındaki bazı yükümlülüklerini onun adına yerine
getirmek üzere imalatçı tarafından yazılı şekilde görevlendirilen Türkiye'de
yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Teknik Düzenlemeler, Ürün Güvenliği, Ürün
Sorumluluğu Tazminatı,
İktisadi İşletmecilerin Yükümlülükleri ve
İzlenebilirlik
Teknik düzenlemeler
MADDE 4 - (1) Ürünlerin, teknik düzenlemesine uygun olması
zorunludur. Bu hüküm, kullanılmış olmakla birlikte değişiklik yapılarak
piyasaya tekrar arz edilen veya arz edilmesi hedeflenen ürünler ile Avrupa Birliği
üyesi ülkeler dışındaki ülkelerden ithal edilen eski ve kullanılmış ürünlere de
uygulanır. Teknik düzenlemesine uygun olmayan ürünler, uygunsuzlukları
giderilmeden piyasaya arz edilemez, piyasada bulundurulamaz veya hizmete
sunulamaz.
(2) Birinci fıkrada belirtilen hususlarda
düzenlemeler yapmaya, sınırlamalar getirmeye ve istisnalar tanımaya
Cumhurbaşkanı yetkilidir.
(3) Ürünlere ilişkin teknik düzenlemeler,
yetkili kuruluşça aşağıdaki usul ve esaslar gözetilerek hazırlanır, yürürlüğe
konulur veya uygulanır:
a) Yetkili kuruluş, teknik düzenlemeleri
insan sağlığının, can ve mal güvenliğinin, çevrenin, hayvan ve bitki sağlığının
veya tüketicinin korunması ya da enerji verimliliğinin sağlanması gibi bir kamu
yararını gözeterek, rekabeti engellemeyecek şekilde ve gözettiği amacın ötesine
geçmeyen, uygun, orantılı, açık ve uygulanabilir olacak şekilde hazırlar
ve/veya uygular.
b) Yetkili kuruluş, hazırladığı teknik
düzenlemeleri taslak aşamasındayken Bakanlığın ve ilgili tüm tarafların
görüşüne açar, mevzuatın ve uluslararası yükümlülüklerin gerektirdiği hallerde
ilgili uluslararası taraflara bildirir.
c) Yetkili kuruluş, ilgili teknik
düzenlemelerin gerektirdiği hallerde ürünlerde engellilerin erişebilirliğine
yönelik önlemleri alır.
(4) Avrupa Birliği teknik mevzuatına uyum
alanında yetkili kuruluşlar arasında koordinasyon Bakanlık tarafından sağlanır.
Ürün güvenliği
MADDE 5 - (1) Ürünün güvenli olması zorunludur.
(2) Teknik düzenlemenin insan sağlığı ve
güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli
kabul edilir.
(3) Teknik düzenlemenin bulunmadığı veya
insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği durumlarda, bir ürünün
güvenli olup olmadığının değerlendirilmesi genel ürün güvenliği mevzuatına göre
yapılır.
Ürün sorumluluğu tazminatı
MADDE 6 - (1) Ürünün, bir kişiye veya bir mala zarar vermesi halinde,
bu ürünün imalatçısı veya ithalatçısı zararı gidermekle yükümlüdür.
(2) İmalatçı veya ithalatçının sorumlu
tutulabilmesi için, zarar gören tarafın uğradığı zararı ve uygunsuzluk ile
zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmesi zorunludur.
(3) Ürünün sebep olduğu zarardan birden
fazla imalatçı veya ithalatçının sorumlu olması halinde, bunlar müteselsilen sorumlu
tutulurlar.
(4) İmalatçı veya ithalatçıyı üründen
kaynaklanan tazminat sorumluluğundan kurtaran ya da bu sorumluluğu azaltan
sözleşmelerin ilgili maddeleri hükümsüzdür.
(5) Ürünün sebep olduğu zarar nedeniyle
ödenecek maddi ve manevi tazminat miktarının belirlenmesinde11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı
Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
(6) Tazminat talebi için zamanaşımı
süresi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten
itibaren üç yıl ve her halde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıldır.
(7) Diğer kanunlardaki tazminat
sorumluluğuna ilişkin hükümler saklıdır.
İmalatçının yükümlülükleri
MADDE 7 - (1) İmalatçı;
a) Piyasaya ancak teknik düzenlemesine
veya 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen genel ürün güvenliği mevzuatına
uygun ürünleri arz eder.
b) Mevzuatın gerektirdiği hallerde teknik
dosyayı tanzim eder, uygunluk değerlendirme işlemini yapar veya yaptırır,
uygunluk beyanını veya uygunluğu gösteren diğer belgeleri düzenler ve uygunluk
işaretini ürüne koyar.
c) Uygunluk değerlendirmesine ilişkin
teknik dosyayı ve belgeleri teknik düzenlemede belirtilen süre, süre
belirtilmediği hallerde ürünün piyasaya arz edildiği tarihten itibaren en az on
yıl boyunca muhafaza eder.
ç) Ürünün ilgili kurallara uygunluğunun
seri üretim boyunca da sürdürülmesi için gerekli önlemleri alır, ürünün
tasarımı veya niteliğindeki değişiklikler ile uygun olduğunu beyan ettiği
kurallardaki değişiklikleri takip eder ve gereğini yapar.
d) Taşıdıkları muhtemel risklerle orantılı
olarak, piyasada bulundurulan ürünlerinden numune alarak test eder, inceleme
yapar, şikâyetlerin, uygun olmayan ve geri çağrılan ürünlerin kaydını tutar ve
yaptığı izleme faaliyeti hakkında dağıtıcıları bilgilendirir.
e) Ürünün mevzuatın gerektirdiği model,
parti ve seri numarası veya ayırt edilmesini sağlayacak diğer bilgileri kolayca
görülebilir ve okunabilir şekilde taşımasını temin eder. Ürünün boyut veya
doğasının buna elverişli olmadığı durumlarda ise bu bilgilerin ürünün
ambalajında veya ürüne eşlik eden bir belgede yer almasını sağlar.
f) Mevzuatın gerektirdiği hallerde ismini,
kayıtlı ticari unvanını veya markasını ve kendisine ulaşılabilecek açık
adresini ürünün üzerinde, bunun mümkün olmadığı durumlarda ürünün ambalajında
veya ürüne eşlik eden bir belgede belirtir.
g) Ürünün taşıyabileceği risklere karşı
gereken tedbirleri alır ve bunlardan sakınabilmeleri için nihai kullanıcılara
gerekli bilgileri sağlar.
ğ) Ürün veya ambalajının üzerinde veya
ürüne eşlik eden belgelerde yer alan (g) bendinde belirtilen bilgilerin ve
montaj, kullanım ve bakım talimatları ile güvenlik kurallarının Türkçe olmasını
sağlar.
h) Piyasaya arz etmiş olduğu bir ürünün
uygun olmadığını öğrendiği veya bilmesinin gerektiği hallerde ürünü uygun
duruma getirmek ve gerektiğinde ürünün piyasaya arzını durdurmak, ürünü
piyasadan çekmek veya geri çağırmak için gerekli düzeltici önlemleri ivedilikle
alır. Ürünün risk taşıdığı durumlarda özellikle sağlık ve güvenlik bakımından
risk teşkil eden hususlar ile alınan düzeltici önlemler ve sonuçları hakkında ayrıntılı
bir şekilde ve ivedilikle yetkili kuruluşu bilgilendirir.
ı) Piyasaya arz ettiği ürünlerin taşıdığı
risklerin ortadan kaldırılması amacıyla yapılan faaliyetlerde yetkili kuruluşun
talimatlarını yerine getirir ve ürünlerin uygunluğunu gösteren gerekli tüm
bilgi ve belgeleri yetkili kuruluşa Türkçe veya yetkili kuruluşun kabul edeceği
diğer bir dilde sağlar.
i) İlgili teknik düzenlemenin gerektirdiği
hallerde ve öngördüğü usuller çerçevesinde resmî kayıt işlemlerini yapar veya
yaptırır.
(2) Numunenin imalatçı dışındaki gerçek
veya tüzel kişiden alınması durumunda numune bedeli, imalatçı tarafından
numunenin alındığı gerçek veya tüzel kişiye ödenir.
Yetkili temsilcinin yükümlülükleri
MADDE 8 - (1) İmalatçı, devrettiği yetki ve görevlerin mahiyetini, varsa
koşullarını ve sınırlarını yazılı olarak ve açık bir biçimde belirlemek
suretiyle yetkili temsilci atayabilir.
(2) Yetkili temsilci, imalatçının birinci
fıkrada belirtilen şekilde kendisine verdiği ve mevzuatın sınırlamadığı
görevleri yerine getirir. Ancak, görevlendirme belgesinde belirtilmese dahi, yetkili temsilci
teknik düzenlemenin gerektirdiği ve ürünün uygunluğunu gösteren belgeleri
teknik düzenlemede belirtilen süre, süre belirtilmediği hallerde ürünün
piyasaya arz edildiği tarihten itibaren en az on yıl boyunca muhafaza eder ve
yetkili kuruluşun talebi halinde Türkçe veya yetkili kuruluşun kabul edeceği
diğer bir dilde sağlar. Ürünün
taşıdığı risklerin ortadan kaldırılması amacıyla yapılan faaliyetlerde yetkili
kuruluşun talimatlarını ivedilikle yerine getirir.
İthalatçının yükümlülükleri
MADDE 9 - (1) İthalatçı;
a) Piyasaya ancak teknik düzenlemesine
veya 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen genel ürün güvenliği
mevzuatına uygun ürünleri arz eder.
b) Ürünü piyasaya arz etmeden önce, ürünün
uygunluk işareti veya işaretlerini taşıdığını, ürüne gerekli belgelerin eşlik
ettiğini ve imalatçının 7 nci maddenin
birinci fıkrasının (b), (e) ve (f) bentlerinde düzenlenen yükümlülükleri yerine
getirdiğini teyit eder.
c) Ürünün uygun olmadığını bildiği veya
bilmesinin gerektiği durumlarda, uygun hale getirilmeden ürünü piyasaya arz
edemez ve ürünün risk taşıdığı her durumda imalatçıyı ve yetkili kuruluşu
bilgilendirir.
ç) Mevzuatın gerektirdiği hallerde ismini,
kayıtlı ticari unvanını veya markasını ve kendisine ulaşılabilecek açık
adresini ürünün üzerinde, bunun mümkün olmadığı durumlarda ürünün ambalajında
veya ürüne eşlik eden bir belgede belirtir. Bu yükümlülüğü, imalatçı tarafından
belirtilen zorunlu veya ürün güvenliğine ilişkin bilgilerin görünürlüğünü
engellemeden yerine getirir.
d) Ürünün taşıyabileceği risklere karşı
gereken tedbirleri alır ve bunlardan sakınabilmeleri için nihai kullanıcılara
gerekli bilgileri sağlar.
e) Ürün veya ambalajının üzerinde veya
ürüne eşlik eden belgelerde yer alan (d) bendinde belirtilen bilgilerin ve
montaj, kullanım ve bakım talimatları ile güvenlik kurallarının Türkçe olmasını
sağlar.
f) Ürün kendi sorumluluğu altındayken,
depolama ve nakliye şartlarının ürünün teknik düzenlemesine veya 5 inci
maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen genel ürün güvenliği mevzuatına
uygunluğuna halel gelmemesini sağlar.
g) Taşıdıkları muhtemel risklerle orantılı
olarak piyasada bulundurulan ürünlerinden numune alarak test eder, inceleme
yapar, şikâyetlerin, uygun olmayan ve geri çağrılan ürünlerin kaydını tutar ve
yaptığı izleme faaliyetleri hakkında imalatçı ve dağıtıcıları bilgilendirir.
ğ) Piyasaya arz etmiş olduğu bir ürünün
uygun olmadığını öğrendiği veya bilmesinin gerektiği hallerde ürünü uygun
duruma getirmek ve gerektiğinde ürünün piyasaya arzını durdurmak, ürünü
piyasadan çekmek veya geri çağırmak için gerekli düzeltici önlemleri ivedilikle
alır. Ürünün risk taşıdığı durumlarda özellikle sağlık ve güvenlik bakımından
risk teşkil eden hususlar ile alınan düzeltici önlemler ve sonuçları hakkında
ayrıntılı bir şekilde ve ivedilikle yetkili kuruluşu bilgilendirir.
h) Mevzuatın gerektirdiği ve ürünün
uygunluğunu gösteren belgelerin bir örneğini teknik düzenlemede belirtilen
süre, süre belirtilmemiş ise ürünün ithal edildiği tarihten itibaren en az on
yıl boyunca yetkili kuruluşun talebi halinde Türkçe veya yetkili kuruluşun
kabul edeceği diğer bir dilde sağlar.
ı) Piyasaya arz ettiği ürünlerin taşıdığı
risklerin ortadan kaldırılması amacıyla yapılan faaliyetlerde yetkili kuruluşun
talimatlarını yerine getirir.
i) İlgili teknik düzenlemenin gerektirdiği
hallerde ve öngördüğü usuller çerçevesinde resmî kayıt işlemlerini yapar veya
yaptırır.
(2) Numunenin ithalatçı dışındaki gerçek
veya tüzel kişiden alınması durumunda numune bedeli ithalatçı tarafından
numunenin alındığı gerçek veya tüzel kişiye ödenir.
Dağıtıcının yükümlülükleri
MADDE 10 - (1) Dağıtıcı;
a) Ürünü piyasada
bulundurmadan önce, ürünün uygunluk işareti veya işaretlerini taşıdığını,
uygunluğu gösteren belgelere sahip olduğunu, talimatların ve güvenlik
kurallarının ürüne Türkçe olarak eşlik ettiğini ve imalatçının 7 nci maddenin birinci
fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde, ürün ithal ise ayrıca ithalatçının 9 uncu
maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde düzenlenen yükümlülükleri yerine
getirdiğini doğrular, ürünün veya ambalajının üzerine koyacağı etiket, fiyat,
uyarı ve benzeri bilgilerin imalatçının veya ithalatçının koyduğu zorunlu veya
ürün güvenliğine ilişkin bilgilerin görünürlüğünü engellemesini önler.
b) Ürünün uygun olmadığını bildiği veya
bilmesinin gerektiği durumlarda, uygun hale getirilmeden ürünü piyasada
bulunduramaz ve ürünün risk taşıdığı her durumda imalatçı veya ithalatçıyı ve
yetkili kuruluşu ivedilikle bilgilendirir.
c) Ürün kendi sorumluluğu altındayken, depolama
ve nakliye koşullarının ürünün teknik düzenlemesine veya 5 inci maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen genel ürün güvenliği mevzuatına uygunluğuna halel
gelmemesini sağlar.
ç) Piyasada bulundurduğu
ürünün uygun olmadığını öğrendiği veya bilmesinin gerektiği hallerde, ürünü
uygun duruma getirmek, piyasadan çekmek veya geri çağırmak için gerekli
düzeltici önlemlerin imalatçı veya ithalatçı tarafından alındığını teyit eder
ve ürünün risk taşıdığı durumlarda imalatçı veya ithalatçıyı ve özellikle
sağlık ve güvenlik bakımından risk teşkil eden hususlar ile alınan düzeltici
önlemler ve sonuçları hakkında yetkili kuruluşu ivedilikle bilgilendirir.
d) Piyasada bulundurduğu ürünlerin
taşıdığı risklerin ortadan kaldırılması amacıyla yapılan faaliyetlerde ilgili iktisadi
işletmeci ile iş birliği yapar, ürünlerin uygunluğunu gösteren tüm bilgi ve
belgeleri yetkili kuruluşa sunar ve yetkili kuruluşun talimatlarını ivedilikle
yerine getirir.
İmalatçının yükümlülüklerinin ve ürün
sorumluluğu tazminatının diğer iktisadi işletmecilere uygulandığı durumlar
MADDE 11 - (1) Ürünü kendi isim
veya ticari markası altında piyasaya arz eden veya piyasada bulundurulan ürünü
teknik düzenlemesine veya 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen genel
ürün güvenliği mevzuatına uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren
ithalatçılar ile dağıtıcılar bu Kanun kapsamında imalatçı sayılırlar ve
imalatçının 7 nci maddede belirtilen
yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludurlar.
(2) Ürünün imalatçısı,
yetkili temsilcisi veya ithalatçısının tespit edilemediği durumlarda, yetkili
kuruluşça yapılan bildirimin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on iş
günü içinde imalatçı, yetkili temsilci veya ithalatçısının isim ve irtibat
bilgilerini, bu bilgilere sahip değil ise tedarik zincirinde yer alan bir
önceki iktisadi işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini bildirmeyen dağıtıcı,
bu Kanun kapsamında imalatçı olarak kabul edilir.
(3) Üründen kaynaklanan
tazminat sorumluluğuna ilişkin olarak ürünün imalatçısı, yetkili temsilcisi
veya ithalatçısının belirlenemediği durumlarda, zarara uğrayan kişiye bu
iktisadi işletmecilerin isim ve irtibat bilgilerini, bu bilgilere sahip değil
ise tedarik zincirinde yer alan bir önceki iktisadi işletmecinin isim ve
irtibat bilgilerini bu talebin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on
iş günü içinde bildirmeyen dağıtıcı, bu Kanun kapsamında imalatçı gibi
tazminattan sorumlu tutulur.
İzlenebilirlik
MADDE 12 - (1) İktisadi
işletmeciler, tedarik zincirinde yer alan bir önceki ve varsa bir sonraki
iktisadi işletmecinin ismi, ticari unvanı veya markası ve irtibat bilgileri ile
ürünün takibini kolaylaştıracak diğer bilgilerin kaydını düzenli bir şekilde
tutar, ürünü piyasaya arz ettikleri veya piyasada bulundurmaya başladıkları
tarihten itibaren en az on yıl boyunca muhafaza eder ve yetkili kuruluşun
talebi halinde sunarlar.
(2) Birinci fıkrada belirtilen
yükümlülükler; bir ürünü elektronik ortamda piyasaya arz eden veya
bulunduranlar, başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına
elektronik ticaret ortamını sağlayan aracı hizmet sağlayıcıları ile radyo ve
televizyon gibi medya hizmet sağlayıcıları için de geçerlidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk İşaretleri ve Belgeleri, Uygunluk
Değerlendirme İşlemleri ve Kuruluşları
Uygunluk işaretleri ve belgeleri, uygunluk
değerlendirme işlemleri
MADDE 13 - (1) Ürünün piyasaya arz edilebilmesi, piyasada
bulundurulabilmesi veya hizmete sunulabilmesi için teknik düzenlemede bu ürüne
ilişkin öngörülen zorunlu uygunluk değerlendirme işlemlerinin tamamlanması ve
olumlu sonuçlanması gerekir.
(2) Bir teknik düzenlemenin gerektirdiği
ürünlere ilişkin her türlü uygunluk işareti ve belgesinin, test raporlarının ve
diğer belgelerin gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmesi, kullanılması, tahrif veya
taklit edilmesi yasaktır.
(3) Uygunluk işaretleri, sadece teknik
düzenlemelerin bu işaretlerin konulmasını öngördüğü ürünlerde kullanılabilir.
(4) Ürünün uygunluğunu gösteren işaret ve
belgeler, uygulama mevzuatında veya teknik düzenlemede belirtilen usul ve
esaslara uygun olarak düzenlenir ve kullanılır.
(5) Ürüne, uygunluk işaretinin anlamı ve
şekli hakkında üçüncü tarafları yanıltacak başka işaretler veya betimlemeler
konulamaz. Diğer her türlü işaret, ürüne ancak uygunluk işaretinin
görünebilirliğini, okunabilirliğini ve anlamını bozmayacak şekilde konulabilir.
Uygunluk değerlendirme kuruluşları ve
onaylanmış kuruluşlar
MADDE 14 - (1) Yetkili kuruluş, teknik düzenlemenin gerektirdiği
hallerde, uygulama mevzuatında ve teknik düzenlemede belirtilen usul ve esaslar
çerçevesinde onaylanmış kuruluşlar dâhil olmak üzere uygunluk değerlendirme
kuruluşlarını görevlendirebilir.
(2) Görevlendirme olup olmadığına
bakılmaksızın uygunluk değerlendirme kuruluşları, teknik düzenleme kapsamındaki
faaliyetlerinden dolayı bu teknik düzenlemeyi yürüten yetkili kuruluşa karşı
sorumludur.
(3) Uygunluk değerlendirme kuruluşları;
a) Uygulama mevzuatında ve teknik
düzenlemelerde yer alan usul ve esaslara uyar; bağımsız, tarafsız ve şeffaf bir
şekilde hizmet verir.
b) Faaliyetleri ile ilgili her türlü belge
ve kaydı, teknik düzenlemede belirtilen süre, süre belirtilmediği durumlarda
ise bu belge ve kayıtların düzenlendiği tarihten itibaren en az on yıl boyunca
muhafaza eder ve yetkili kuruluşun talebi halinde sunar.
(4) Yetkili kuruluş, yetki alanına giren
uygunluk değerlendirme kuruluşlarının uygulama mevzuatında ve teknik
düzenlemelerde belirtilen nitelikleri karşılamaya devam edip etmediğini,
sorumlulukları yerine getirip getirmediğini ve faaliyetleri öngörülen koşullara
uygun olarak sürdürüp sürdürmediğini izler ve denetler.
(5) Yetkili kuruluş, dördüncü fıkrada
belirtilen izleme ve denetleme faaliyetinin sonuçlarının olumsuz çıkması
halinde, bu uygunsuzlukların düzeltilmesi için uygunluk değerlendirme
kuruluşuna acil haller dışında makul bir süre verebilir. Yetkili kuruluş, nihai
kararını verene kadar uygunluk değerlendirme kuruluşunun uygunsuzluğa konu
faaliyetini askıya alabilir veya kısıtlayabilir. Yetkili kuruluş, verilen
sürede uygunsuzluğun giderilmemesi halinde, uygunluk değerlendirme kuruluşunun
teknik düzenleme kapsamındaki faaliyetlerini, uygunsuzlukla orantılı olarak
süreli veya süresiz kısıtlayabilir veya tamamen durdurabilir; bu uygunluk
değerlendirme kuruluşu bir onaylanmış kuruluş ise bu statüsünü geri çekebilir.
(6) Uygunluk
değerlendirme kuruluşlarından faaliyeti kısıtlanan, askıya alınan, faaliyetine
son verilen veya kendi isteği ile faaliyetine son verenler, uygunluk
değerlendirme işlemleri ile ilgili belge ve kayıtları, uygunluk değerlendirme
işlemini devam ettirmek üzere başka bir uygunluk değerlendirme kuruluşuna veya
yetkili kuruluşa teslim eder veya yetkili kuruluşun talebi halinde sunmak üzere
muhafaza eder.
(7) Türkiye'de yerleşik uygunluk
değerlendirme kuruluşlarının akreditasyonunu kamu kuruluşu olan ulusal
akreditasyon kuruluşu yapar. Uygunluk değerlendirme kuruluşları, ulusal
akreditasyon kuruluşunun akreditasyon hizmeti vermediği alanlarda Avrupa
Birliği üyesi ülkelerin bu alanda akreditasyon hizmeti veren ulusal
akreditasyon kuruluşlarına başvurabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ürünlerin Denetimi ve Yetkili Kuruluşun
Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Ürünlerin denetimine ilişkin genel usul ve
esaslar
MADDE 15 - (1) Yetkili kuruluş, yetki alanına giren ürünlerin teknik
düzenlemelere veya 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen genel ürün
güvenliği mevzuatına uygunluğunu doğrulamak amacıyla denetim yapar.
(2) Birinci fıkrada belirtilen denetimin,
ürünün piyasaya arzından nihai kullanıcıya ulaştığı aşamaya kadar piyasa
gözetimi ve denetimi yoluyla yapılması esastır. Ancak, teknik düzenlemelerin
gerektirdiği hallerde ve öngördüğü koşullarda denetim; ithalat, ihracat,
montaj, hizmete sunum veya bir mal veya hizmet sağlanması sürecinde veya
kullanım aşamasında da yapılabilir.
(3) Denetim, yetkili kuruluşun görev ve
sorumluluğundadır. Denetim yetkili kuruluş tarafından yapılır veya gerektiğinde
bu görev, denetim yapma kapasitesine sahip diğer bir yetkili kuruluşa
devredilebilir. Yetki devri, bu Kanunda düzenlenen yaptırımları uygulama ve
önlemleri alma yetkisini de içerebilir.
(4) Yetkili kuruluş, denetim görevini
orantılılık ve tarafsızlık ilkelerine riayet ederek yapar.
(5) Yetkili kuruluş, ürün denetiminin
etkin ve hızlı yapılması için gerekli idari ve teknik yapıyı oluşturur, plan ve
program hazırlar ve gerektiğinde diğer yetkili kuruluşlarla iş birliği yapar.
Yetkili kuruluşlar arasında ortaya çıkabilecek görüş ayrılıklarının
giderilmesine ilişkin koordinasyon, Bakanlık tarafından sağlanır.
(6) Bir ürünün teknik düzenlemeye veya 5
inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen genel ürün güvenliği mevzuatına
uygunluğunu gösteren belgelere veya işaretlere sahip olması, yetkili kuruluşun,
ürünü bu Kanunun gerektirdiği şekilde denetlemesini, uygun olmayan ürün
hakkında bu Kanunda belirtilen önlemleri almasını veya ilgililere yaptırım
uygulamasını engellemez.
(7) Denetlenen ürünün test ve/veya muayene
sonucunda uygun olmadığının tespiti halinde numune, test veya muayene giderleri
ve bunlara ilişkin diğer giderler imalatçı veya ithalatçı tarafından
karşılanır.
(8) Dış ticarete konu ürünlerin uygunluk
denetimlerine ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.
Yetkili
kuruluşun piyasa gözetimi ve denetiminde görev, yetki ve sorumlulukları
Tasarruflu
yazılar 1 2
MADDE 16 - (1) Yetkili kuruluş piyasaya arz edilmesi hedeflenen,
piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan veya hizmete sunulan ürünleri;
depoda, nakil aracında, iş yeri ve üretim tesisi de dâhil olmak üzere gerekli
görülen yerlerde denetleyebilir ve iktisadi işletmecilerden denetime ilişkin
gerek duyduğu belge, bilgi ve kayıtları isteyebilir.
(2) Yetkili kuruluş, ürünleri belirli bir
program dâhilinde, yeterli ölçek ve sıklıkta, işaret veya belge kontrolü veya
duyusal inceleme yaparak ve gerektiğinde numune almak suretiyle veya yerinde
muayene ve/veya test yoluyla denetler ve bu işlemleri kayıt altına alır.
(3) Yetkili kuruluş, yaptığı denetimler
veya aldığı bilgi, ihbar veya şikâyetler neticesinde bir ürünün risk taşıdığına
dair yeterli gerekçe bulunduğuna kanaat getirirse, risk değerlendirmesi yapar.
Ürünün ciddi bir risk taşıyıp taşımadığına ilişkin nihai karar, riskin
doğurabileceği tehlikenin niteliği ve gerçekleşme olasılığı göz önünde
bulundurularak yapılan bu risk değerlendirmesine dayanır. Daha yüksek bir
güvenlik seviyesinin olabilirliği veya piyasada daha düşük riskli ürünlerin
varlığı, bir ürünün güvenli olmadığı veya ciddi risk taşıdığı anlamına gelmez.
(4) Ürüne ilişkin uygunluk işareti veya
teknik düzenlemenin gerektirdiği teknik dosya, etiket ve talimatların
bulunmaması, eksik veya yetersiz olması veya yanlış kullanılması halinde
yetkili kuruluş üçüncü fıkrada belirtilen risk değerlendirmesini yapmak için
yeterli gerekçenin bulunduğunu varsayabilir. Bu durumda, yapacağı risk
değerlendirmesinin sonucundan bağımsız olarak yetkili kuruluş, tespit ettiği bu
fıkra kapsamındaki uygunsuzlukların giderilmesini, bunun gerçekleşmemesi
halinde iktisadi işletmeciden bu Kanunda öngörülen önlemlerden uygun ve gerekli
gördüklerinin alınmasını ister. Bu uygunsuzlukların devam etmesi halinde
yetkili kuruluş, ürünün piyasaya arzının yasaklanması veya kısıtlanması için
gerekli tüm önlemleri alır veya piyasada bulunan ürünün geri çağrılmasını veya
piyasadan çekilmesini sağlar.
(5) Ürünün ciddi risk taşıdığı haller
dışında yetkili kuruluş, önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce iktisadi
işletmeciye savunma yapabilmesi için on iş gününden az olmamak üzere makul bir
süre verir. Yetkili kuruluş bu Kanun kapsamında aldığı önlem ve idari yaptırıma
ilişkin kararını iktisadi işletmeciye bildirdiği tebligatta bu kararın
dayandığı gerekçeleri, varsa çözüm önerilerini, yasal itiraz yollarını ve süre
sınırlarını da belirtir.
(6) İktisadi işletmeci, 7 nci, 8 inci,
9 uncu ve 10 uncu maddelerde düzenlenen yükümlülükleri ölçüsünde aşağıdaki
düzeltici önlemlerden uygun ve gerekli olanları orantılılık ilkesine riayet
ederek zamanında ve etkili olacak şekilde alır. Aksi takdirde yetkili kuruluş,
gerektiğinde bir süre sınırı da koyarak iktisadi işletmeciden;
a) Ürünün taşıdığı risk ve alınan
düzeltici önlemler ve sonuçları hakkında yetkili kuruluşun eksiksiz ve
ayrıntılı bir şekilde bilgilendirilmesi,
b) Uygun olmayan bir ürünün uygunluğunu
sağlamak için gerekli önlemlerin alınması,
c) Belli durumlarda veya
belli kişiler bakımından risk taşıyabilecek ürünlerin; riskler hakkında uygun,
açık ve kolayca anlaşılabilir Türkçe uyarılarla işaretlenmesi ve bu risklerin
ürüne eşlik eden belgelerde yer alan montaj, kullanım ve bakım talimatları ile
güvenlik kurallarında açıkça belirtilmesi veya bu ürünlerin piyasaya arzının
uygunluğunu temin edecek ön koşullara tabi tutulması ve risk altındaki
kişilerin riskler hakkında ivedilikle ve uygun şekillerde uyarılması,
ç) Hakkında ciddi risk taşıdığına dair
belirtilerin bulunduğu ürünlerin piyasaya arzının, piyasada bulundurulmasının,
önerilmesi veya teşhir edilmesinin gerekli değerlendirmeler ve kontroller için
ihtiyaç duyulacak zaman süresince geçici olarak durdurulması,
d) Ciddi risk taşıyan
ürünlerin piyasaya arzının ivedilikle durdurulması, piyasada bulundurulmasının
önlenmesi, piyasadan çekilmesi ve geri çağrılması, dağıtıcıların bu kararlardan
haberdar olmaları ve kararlara uymalarını sağlamak amacıyla gerekli tedbirlerin
alınması ve ürünün taşıdığı riskler hakkında nihai kullanıcıların uyarılması,
ürünlerin uygun koşullarda imhası veya işlevsiz hale getirilmesi, öneri ve
teşhirinin durdurulması,
e) İktisadi işletmeci tarafından alınan
önlemlerin, piyasaya arz ettiği ve önleme konu her bir ürün için etkin bir
şekilde ve eksiksiz uygulanmış olduğunun yetkili kuruluşa bildirilmesi,
önlemlerinden uygun ve gerekli gördüklerini almasını
ister.
(7) Yetkili kuruluş, altıncı fıkrada
öngörülen önlemler dışında gerekli gördüğü veya teknik düzenlemede yer alan
diğer önlemlerin alınmasını iktisadi işletmeciden isteyebilir veya bu önlemleri
kendisi alabilir.
(8) Yetkili kuruluş, iktisadi işletmecinin
aldığı altıncı fıkrada belirtilen düzeltici önlemler ile bu Kanun kapsamında
kendisinin aldığı önlemleri 23 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla kendi
internet sitesi dâhil gerekli gördüğü tüm yöntemlerle ve bir gazete veya bir
internet haber sitesinde[1] ivedilikle ilan eder.
(9) Yetkili kuruluş, gerektiğinde bu Kanun
kapsamına giren konulara ilişkin şikâyetlerin ulaştırılabileceği veya bilgi
alınabilecek ürün güvenliği yardım masası oluşturur ve bu birimin görev alanına
giren konular ile irtibat bilgilerini uygun bir şekilde duyurur.
(10) Yetkili kuruluşlar tarafından
düzenlenen eğitime katılarak piyasa gözetimi ve denetimi sertifikası almış olan
personele, fiilen piyasa gözetimi ve denetimi için görevlendirilmeleri halinde 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı
Harcırah Kanununa göre hak ettikleri gündeliklerin bir buçuk katı tutarında
gündelik ödenir. Ancak, 6245 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasında
sayılanlar hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.
Yetkili kuruluşun denetime ilişkin diğer
yetkileri
MADDE 17 - (1) İktisadi işletmecinin gerekli önlemleri almaması, zamanında
almaması veya aldığı önlemleri yetkili kuruluşun eksik veya yetersiz bulması
veya iktisadi işletmecinin tespit edilememesi halinde, yetkili kuruluş 16 ncı maddenin
altıncı fıkrasının (d) bendinde öngörülen önlemleri alır.
(2) Piyasaya arz edilen
veya piyasada bulundurulan uygun olmayan bir ürünün internet üzerinden tanıtımı
ve satışının yapılması halinde yetkili kuruluş, aracı hizmet sağlayıcıya
içeriğin çıkarılması için internet sayfalarındaki iletişim araçları, alan adı,
IP adresi ve benzeri kaynaklarla elde edilen bilgiler üzerinden elektronik
posta veya diğer iletişim araçları ile bildirimde bulunur. İçeriğin yirmi dört saat içerisinde aracı
hizmet sağlayıcı tarafından çıkarılmaması halinde yetkili kuruluş uygun olmayan
ürüne ilişkin içeriğe erişimin engellenmesine karar verir ve bu kararı
uygulanmak üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirir. İnternet
sitesinin doğrudan iktisadi işletmeciye ait olması durumunda aynı uygulama
yapılır. Bu fıkra kapsamında verilen erişimin engellenmesi kararı içeriğe
erişimin engellenmesi (URL vb.) yöntemiyle verilir.
(3) Uygun olmayan bir ürünün televizyon
veya radyo üzerinden tanıtım ve satışının durdurulması medya hizmet sağlayıcı
kuruluştan istenir. Medya hizmet sağlayıcı kuruluş, tanıtım ve satışın durdurulması
için yetkili kuruluş ile iş birliği yapar. Yetkili kuruluş, satışın
durdurulması kararını Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna bildirir.
(4) Yetkili kuruluşun görevlendirdiği
gerçek veya tüzel kişi tarafından, piyasa gözetimi ve denetimi amacıyla kimlik
açıklanmadan ve internet, radyo ve televizyon gibi uzaktan iletişim araçları
üzerinden satın alınan ürünler numune olarak esas alınır.
İktisadi işletmeciler tarafından alınan
önlemlerin duyurulması
MADDE 18 - (1) Risk taşıyan ürünlerle ilgili olarak kendiliğinden veya
yetkili kuruluşun talebi üzerine bu Kanunun gerektirdiği önlemleri alan
iktisadi işletmeci, bu önlemler ve ürünün içerdiği riskler hakkındaki bilgileri
etkili olacak şekilde duyurur ve duyurunun kapsamına göre engellilerin
erişebilirliğini dikkate alır. Duyuru, asgari aşağıdaki bilgileri içerir:
a) Ürünü tanıtacak marka, model veya cins
ismi veya diğer ayırt edici özellikler
b) Mümkün ise ürünün fotoğrafı veya
resimli tasviri
c) Alınan önlem
ç) Önlemi gerektiren sorunun açık ve
anlaşılır tarifi
d) Sorumlu iktisadi işletmecinin isim,
adres ve diğer iletişim bilgileri
e) Riskten sakınmak veya sorunu gidermek
için önerilen yöntemler
(2) Yetkili kuruluş, birinci fıkrada
belirtilen duyuruyu veya duyuru şeklini uygun bulmaz veya yetersiz görürse,
duyurunun daha uygun bir şekilde ve yöntemlerle tekrar edilmesini talep
edebilir.
(3) Dağıtıcılar, iktisadi işletmecinin
ürüne ilişkin riskler ve önlemler hakkında kendilerine bildirdiği bilgileri,
varsa tedarik zincirindeki bir sonraki dağıtıcıya iletmek ve birinci fıkrada
belirtilen duyuruyu müşterilerinin kolaylıkla görebileceği veya ulaşabileceği
yerlere koymak zorundadır.
Ürünün geri çağrılması
MADDE 19 - (1) Alınan diğer önlemlerin riskin ortadan kaldırılmasında
yetersiz kalması durumunda iktisadi işletmeci, kendiliğinden veya yetkili
kuruluşun talebi üzerine ürünü geri çağırır.
(2) İktisadi işletmeci geri çağırma
önlemini, 18 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilenlere aşağıdaki
bilgileri de ekleyerek duyurur:
a) Ürünün teslim alınacağı veya onarılacağı
adres ve irtibat noktaları
b) Nihai kullanıcıya sunulan teklif ve
seçenekler
(3) İktisadi işletmeci ürünü teslim eden
nihai kullanıcıya aşağıdaki seçeneklerden en az birini sunar:
a) Ürünün geri çağrılmasına yol açan
sorunun giderilmesi
b) Ürünün teslim tarihindeki perakende
satış değerinin ödenmesi
c) Ürünün, teknik düzenlemesine uygun,
güvenli ve eş değer bir ürünle değiştirilmesi
(4) Ürünün geri çağrılmasıyla ilgili tüm
masraflar ürünü geri çağıran iktisadi işletmeci tarafından üstlenilir. İktisadi
işletmeci, nihai kullanıcıya ek bir maliyet yüklemeden nihai kullanıcının ürünü
zamanında ve kolaylıkla teslim edebilmesi için gerekli koşulları sağlamak
zorundadır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İdari Para Cezaları, Yetki, İtiraz ve Son
Hükümler
İdari para
cezaları
2026
yılı Limitler (ÜGD) Tebliğ No 2026/13
2025
yılı Limitler (ÜGD) Tebliğ No 2025/13
2024
yılı Limitler (ÜGD) Tebliğ No 2024/13
2023
yılı Limitler (ÜGD) Tebliğ No 2023/13
2022 Yılı Uygulama Tebliği ÜGT 2022/13
Tasarruflu
yazılar 1 2
MADDE 20 - (1) Bu Kanunun;
a) 7 nci maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi ile 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde atıf yapılan teknik düzenlemelerin veya genel ürün güvenliği
mevzuatının ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırı hareket edenlere 50.000
Türk lirasından 500.000 Türk lirasına kadar,
b) 7 nci maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi ile 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde atıf yapılan teknik düzenlemelerin veya genel ürün güvenliği
mevzuatının ürün güvenliği dışındaki hükümlerine aykırı hareket edenlere 20.000
Türk lirasından 200.000 Türk lirasına kadar,
c) 7 nci maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi, 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
ile 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere 20.000 Türk
lirasından 200.000 Türk lirasına kadar,
ç) 7 nci maddesinin birinci
fıkrasının (ç), (d), (g), (h) ve (ı) bentleri, 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (c), (d), (f), (g), (ğ) ve (ı) bentleri, 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi, 13 üncü maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları,
14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi, 14 üncü maddesinin altıncı fıkrası,
18 inci maddesinin birinci fıkrası ile 21 inci maddesinin beşinci fıkrasına
aykırı hareket edenlere 10.000 Türk lirasından 100.000 Türk lirasına kadar,
d) 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının
(a) bendine aykırı hareket edenlere 50.000 Türk lirasından 500.000 Türk
lirasına kadar,
e) 7 nci maddesinin birinci
fıkrasının (c), (e), (f), (ğ) ve (i) bentleri, 8 inci maddesinin ikinci
fıkrası, 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç), (e), (h) ve (i) bentleri, 10
uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (ç) ve (d) bentleri, 12 nci maddesi, 18 inci
maddesinin üçüncü fıkrası ile 19 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarına
aykırı hareket edenlere 7.000 Türk lirasından 70.000 Türk lirasına kadar,
idari para cezası uygulanır.
(2) Yetkili kuruluşun denetimle görevli
çalışanlarının görevlerini yapmalarına engel olanlara 7.000 Türk lirasından
70.000 Türk lirasına kadar idari para cezası uygulanır.
(3) İhraç edilmesi hedeflenen ürünlerin 2 nci maddenin dördüncü fıkrasına aykırı
olması halinde yetkili kuruluşça ürün güvenliğine ilişkin aykırılıkta 50.000
Türk lirasından 500.000 Türk lirasına kadar, diğer aykırılık durumlarında
20.000 Türk lirasından 200.000 Türk lirasına kadar idari para cezası uygulanır
ve gerekli diğer önlemler alınır.
(4) 2 nci maddenin
dördüncü fıkrasına aykırı ürün ihraç edenlere, ürün güvenliğine ilişkin
aykırılıkta 240.566 Türk lirasından 2.405.665 Türk lirasına kadar, diğer
aykırılık durumlarında 96.226 Türk lirasından 962.265 Türk lirasına kadar[2] idari para cezası uygulanır.
(5) 17 nci maddenin
ikinci ve üçüncü fıkralarına aykırı hareket edenlere 20.000 Türk lirasından
200.000 Türk lirasına kadar idari para cezası uygulanır.
(6) 7 nci maddenin
ikinci fıkrasına ve 9 uncu maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere
toplam numune bedelinin beş katına kadar idari para cezası uygulanır.
(7) Birinci fıkranın (c), (ç), (d) ve (e)
bentlerinde belirtilen aykırılık hallerinde, aynı fiil nedeniyle birinci
fıkranın (a) ve (b) bentleri uygulanmaz.
(8) Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci
fıkralarda belirtilen idari para cezaları, bu cezalara konu uygunsuzluğun iki
yıl içinde tekrarı halinde, her tekrar için bir önceki idari para cezasının iki
katı uygulanır.
(9) Bu Kanuna göre verilen idari para
cezaları, idari önlemlerin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(10) Bu Kanuna göre verilen idari para
cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenir.
(11) Bu Kanuna göre verilen idari para
cezaları uygulanırken, cezaya konu aykırılığın büyüklüğü ve yaptırım
uygulanacak gerçek veya tüzel kişinin ekonomik durumu dikkate alınır.
İktisadi işletmeciyi sorumluluktan
kurtaran haller
MADDE 21 - (1) Piyasaya arz
ettikleri, piyasada bulundurdukları veya hizmete sundukları ürünün uygun
olmadığını tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan uygunsuzluğun
giderilmesi ve riskin ortadan kaldırılması için ürünün geri çağrılması da dâhil
olmak üzere gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen
gideren iktisadi işletmeciler için bu Kanunda düzenlenen idari yaptırımlar
uygulanmaz.
(2) İmalatçı veya ithalatçı;
a) Ürünü piyasaya kendisinin arz
etmediğini,
b) Uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü
bir tarafın ürüne müdahalesinden veya kullanıcıdan kaynaklandığını,
c) Üründeki uygunsuzluğun, teknik
düzenlemelere veya diğer zorunlu teknik kurallara uygun olarak üretilmesinden
kaynaklandığını,
ispatladığı takdirde bu Kanunda düzenlenen idari
yaptırımlar uygulanmaz.
(3) İmalatçı veya ithalatçı, ikinci
fıkrada belirtilen şartlardan birini ispatladığı takdirde, 6 ncı maddede belirtilen tazminat sorumluluğu
kalkar. Zararın, üründeki uygunsuzluğun yanı sıra üçüncü bir kişinin fiili veya
ihmalinden kaynaklanmış olması imalatçı veya ithalatçının 6 ncı maddede düzenlenen tazminat
sorumluluğunu azaltmaz. Ancak, imalatçı veya ithalatçının üçüncü kişiye rücu hakkı saklıdır.
(4) Zararın, üründeki uygunsuzluğun yanı
sıra zarar görenin veya zarar görenin sorumluluğundaki bir kişinin kusurundan
kaynaklanmış olması halinde, imalatçı veya ithalatçının 6 ncı maddede düzenlenen tazminat
sorumluluğu, hal ve şartlara göre azaltılabileceği gibi tamamen de
kaldırılabilir.
(5) Bu Kanunda belirtilen sorumluluklarını
yerine getirip piyasadan çekilen ürünü teslim eden dağıtıcı, ürünün piyasadan
çekilmesine yol açan sorunun giderilmesini imalatçı veya ithalatçıdan ister.
İmalatçı veya ithalatçı, mümkün olması halinde ürünü uygun duruma getirir ve
dağıtıcıya teslim eder. Ürünün işlevsiz hale getirilmesi veya imha edilmesinin
gerektiği hallerde, imalatçı veya ithalatçı, dağıtıcıya imalatçı veya
ithalatçının piyasaya arz ettiği satış değerinin ödenmesi veya ürünün teknik
düzenlemesine uygun, güvenli ve eş değer bir ürünle değiştirilmesi
seçeneklerinden birini sunar.
Masrafların rücu edilmesi ve idari yaptırımlarda yetki
ve itiraz
MADDE 22 - (1) Bu Kanunda belirlenen idari yaptırımlar yetkili kuruluş
tarafından uygulanır. İdari yaptırımların hangi makam veya kamu görevlilerince
uygulanacağı yetkili kuruluş tarafından çıkarılan yönetmelik ile belirlenir. 15
inci maddenin yedinci fıkrası, 16 ncı maddenin
dördüncü ve yedinci fıkraları ile 17 nci maddenin
birinci fıkrası uyarınca yapılan masrafların yetkili kuruluş tarafından
karşılanması halinde masraflar, masrafı yapan yetkili kuruluşça ilgili iktisadi
işletmeciye genel hükümlere göre rücu edilir.
(2) Bu Kanun hükümlerine göre verilen
idari yaptırım kararlarına karşı 6/1/1982 tarihli
ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre idari yargı yoluna
başvurulabilir.
Gizlilik, ticari sırlar ve şeffaflık
MADDE 23 - (1) Yetkili kuruluş, bu Kanunu uygularken kişisel verilere
dair, ticari sır niteliğindeki veya fikrî ve sınai mülkiyet
hakkına ilişkin edindiği bilgilerin gizliliğini korumakla yükümlüdür. Ancak,
insan sağlığı ve güvenliğinin gerektirdiği hallerde bu bilgilerin açıklanması
bu kapsamda sayılmaz.
Uygulama mevzuatı
MADDE 24 - (1) Teknik düzenlemelerin hazırlanmasına ilişkin usul ve
esaslar ile Avrupa Birliği teknik mevzuatını uyumlaştırmak ve piyasa gözetimi
ve denetimi yapmakla yetkili kuruluşların belirlenmesine ilişkin usul ve
esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.
(2) Bu Kanun kapsamında yer alan;
a) Piyasa gözetimi ve denetimi, "CE"
işareti, uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşlar ile
bildirimlere ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan
yönetmeliklerle,
b) Uygunluk değerlendirme yöntemleri,
ticarette teknik engellerin önlenmesi, teknik mevzuat uyumu, elektronik ticarette
piyasa gözetimi ve denetimi, genel ürün güvenliği ve bu Kanunun uygulanmasını
ilgilendiren diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından,
belirlenir.
Yürürlükten kaldırılan Kanun
MADDE 25 - (1) 29/6/2001 tarihli
ve 4703 sayılı
Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun
yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Mevzuatta 4703 sayılı Kanuna yapılan
atıflar bu Kanuna yapılmış kabul edilir.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) 24 üncü maddede belirtilen düzenlemeler yürürlüğe
konuluncaya kadar, 4703 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen uygulama
mevzuatı ile 4703 sayılı Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan teknik
düzenlemelerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam
edilir.
(2) Cumhurbaşkanınca yeni bir karar
yürürlüğe konuluncaya kadar, dış ticarete konu ürünlerin uygunluk denetimlerine
ilişkin 28/1/2013 tarihli ve 2013/4284 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararı
hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Yürürlük
MADDE 26 - (1) Bu Kanun yayımı tarihinden bir yıl sonra yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 27 - (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
[1] "kendi internet
sitesinde veya gerekli gördüğü diğer uygun yöntemlerle" ibaresi "kendi internet
sitesi dâhil gerekli gördüğü tüm yöntemlerle ve bir gazete veya bir internet
haber sitesinde" olarak 18.10.2022 /
31987 sayılı R.G. 7418 s.k. ile değiştirilmiştir. (Yürürlük
01.04.2023)
[2] "uygunsuzluğa
konu ürünün gerçekleşen FOB bedelinin %5'inden %25'ine kadar tekabül eden
miktarda Türk lirası" ibaresi "ürün güvenliğine ilişkin aykırılıkta 240.566
Türk lirasından 2.405.665 Türk lirasına kadar, diğer aykırılık durumlarında
96.226 Türk lirasından 962.265 Türk lirasına kadar"
olarak 29.05.2024 / 32560 sayılı R.G. 7511 s.k. ile
değiştirilmiştir.